Blog

  • Tuổi trẻ

    Trong lúc ăn chè anh cứ nhìn cô mãi, lâu lâu lại lén nhìn lên nhưng đang chờ đợi gì đó, khi cô vừa đặt chén gốm hình hoa sen có viền màu xanh lá chuối non xuống sàn nhà, anh vội đứng dậy dọn dẹp chén rồi nói nhanh “Em đợi tí có cái này vui lắm “. Vừa đi lên anh ngồi xếp bằng xuống đung đưa, giống một cậu bé thẹn thùng làm trò lật đật, “ Gì vậy trời” cô ngó lơ đi chỗ khác nói như thế. “ Em nhắm mắt lại đi, anh cho em xem cái này, nhắm hơi lâu tí nha để anh chuẩn bị “. Ngỡ ngàng không thể thắng được sự tò mò, cô nhắm mắt lại, anh quay tôi vào trong vách nhà “ mày cũng không được nhìn lén Rùa”. Tôi nghe thấy tiếng kéo ghế, hình như anh leo lên đó để lấy cái gì trên cao, cái ghế cứ thế dịch chuyển hai ba mươi lần, khi anh không còn kéo ghế nữa thì đèn xung quanh nhà đều tắt chừa lại đúng cái đèn vàng nhỏ ở giữa. “ Quay lại “

    Cảnh tượng trước mắt tôi là những chiếc lá treo lơ lửng khắp nhà, anh có lẽ đã chuẩn bị cả buổi chiều hôm ấy, ảnh xỏ một cái lỗ nhỏ xuyên qua lá rồi thắt nút lại để lá không tuột xuống được. Anh treo đủ loại lá, đủ mọi kích cỡ màu sắc có trong khu nhà, có chiếc lá Mít còn rỉ ra một ít nhựa trắng ở cuống. Sakê, Xoài, Mít, Hoa Râm Bụt, đủ loại cả, anh treo nó với những sợi dây có độ dài khác nhau, có chiếc tới vai, có lá lại đến ngang hông, một lá Mận tới mắt cá chân, còn hầu hết là từ ngực xuống hông. Chúng xoay nhè nhẹ, lướt đi và đung đưa như những con thuyền trên mặt biển một ngày lặng sóng, một ngày yên ả để sống. Bóng của chúng in xuống nền nhà cũng nhảy múa cùng chiếc lá, khi con người vui có lẽ những cái bóng cũng được một hôm nô đùa nhàn nhã. Một chốc có cơn gió nhẹ thoảng qua làm chiếc lá Bàng in bóng nhảy múa trên chiếc áo của Bà lão ông treo trên đó. “ Giờ mình sẽ di chuyển liên tục sao cho đừng chạm vào lá và không dẫm lên bóng nha, à Rùa cũng chơi luôn, mà đừng dặm trúng nó tiêu luôn đó em “. 

    Vừa dứt lời anh bắt đầu di chuyển, hồi đầu lá cây khá yên ắng đung đưa nhè nhẹ, nhưng khi anh di chuyển thì luồng không khí cũng bắt đầu di chuyển làm tất cả mọi thứ chuyển động theo, cả lá và bóng đều vừa nhảy cùng một nhịp nhưng lại có nhịp điệu của riêng mình, chúng tự xoay và rung đưa theo những nét vẽ khác nhau. Anh lướt ngang rồi kéo lấy bàn tay nhỏ nhắn đưa cô vào bản hòa ca của lá, không khí, và niềm hân hoan của anh, một hồi sau niềm hoan hỉ ấy cũng truyền qua cho cả gian nhà. Hồi đầu cô còn kinh ngạc nên cơ thể đơ ra, cô bị lạc vào một cung điện cổ xưa nơi đang tổ chức một bữa tiệc lộng lẫy Tây Âu, như người ta treo chùm đèn đắt tiền trên cao, bật một bản giao hưởng nào đó nhưng không thể có mùi thơm từ nhang từ mùi gỗ cũ như ở đây được, và chắc chắn không thể có nguồn cảm hứng đang tuôn ra từ anh. Dần dần cô bắt đầu theo được nhịp, di chuyển thanh thoát hơn, nhin hai người như những con Sứa phát sáng đang thả mình theo dòng hải lưu ngoài biển xa, dù bên trên có là sóng to gió lớn thì dòng chảy này vẫn lẳng lặng dửng dưng trôi đi từ tốn mà dạt dào. Có lúc cô di chuyển sau lưng anh, có lúc một người đi lùi một người tiến tới rồi họ nhìn nhau cười đùa, có lúc họ phải nhảy lên tránh con Rùa già đang luống cuống chả biết mình đang làm gì ở đây, cũng có lúc họ di chuyển theo một cách của mình nhưng vẫn tạo nên sự đồng điệu nhịp nhàng. Bỗng nhiên cô hát lên một giai điệu, không có lời hát mà chỉ là giai điệu, tiết tấu nhanh và dồn dập như cô đã tìm thấy thứ tuổi trẻ đã chìm ở đâu quá sâu dưới lòng đại dương mới được đưa lên trở lại với dòng chảy của biển. Họ bắt đầu nắm tay nhau, lúc cả hai tay lúc thì một tay, họ lắc hông rồi quét chân để né lá và bóng của nó, tiết tấu cô phát ra ngày một nhanh hơn, nhanh hơn, nhanh hơn. Cô nhảy lên để né tôi lao vào anh, anh bồng cơ thể nhỏ xíu lên cao, đưa cô qua những sợi dây treo đang di chuyển, chúng lướt qua tóc cô, qua bàn tay mong manh thon dài. Một cơn gió mạnh thổi qua, tiếng chuông gió rung lên “ Kleng Kleng Kleng “ dồn dập liên tục, những chiếc là di chuyển nhanh hơn rung giật trước gió, họ cố đung đưa để né lá những không kịp, hai người lăn ra sàn nhà cái ầm, tôi kẹp ở giữa họ. Cả hai thở dốc rồi quay qua nhìn nhau cười lớn một tràn dài như những đứa trẻ vừa được đi công viện và chơi một trò thú vị, mà không nó giống sự tận hưởng của một tuổi trẻ đã quá lâu bị áp lực đè lên vai đánh mất đi sức sống và quên mất con người có một năng lực vô hạn, là năng lực để vui sống trong tràn trề năng lượng. Nằm nghiêng người về phía nhau, họ cứ thế nhìn nhau một hồi lâu, còn tôi chỉ muốn đi ra chỗ khác.

    – “ Anh ở đâu ra mà nghĩ làm được cái này vậy “ – Cô nhìn xuồng sàn nhà, miệng cười mím còn môi cô hơi đưa ra một tí.

    – “Lúc em vẽ ngoài kia rồi lăn ra ngủ, anh đi ra định kêu vào, nhưng đi gần tới thì thấy bóng lá cây di chuyển nhè nhẹ lên người em, lên mai con Rùa rồi rơi lên cả tóc, còn thực hiện thì dễ thôi “ – Anh đưa ngón tay lướt nhẹ lên sàn nhà như đang chơi Piano rồi mắt nhìn theo sự chuyển động đó

    – “ Nó đẹp lắm, cảm ơn, em rất vui. Mà anh nè, anh có muốn thoát khỏi cái xó này không “ – Cô nhìn vào mắt anh như đang rà soát điều gì đó.

    – “ Sao em lại hỏi vậy, từ ngày ba mẹ anh mất, anh thấy chơ vơ lắm, dù mọi người quanh đây đặc biệt là ông bà và em giúp anh rất nhiều. Anh cũng không chắc là mình có muốn rời đi không, cái gì đó nó lơ lửng, đi thì thương vương thì muộn phiền. Nhưng anh cũng muốn đi ra ngoài kia xem thế giới còn lại như thế nào ? “ – Anh quay tư thế lại ngước nhìn trần nhà, nhìn những chiếc lá đang xoay vòng đung đưa lơ lửng.

    – “Tất cả mọi hành động của em cũng chỉ để thoát khỏi cha em, đôi khi em muốn ổng biến mất, không hẳn là chết, em không muốn ai chết nhưng không còn tồn tại nữa, như bị gạch tên khỏi sổ sinh tử. Nghĩ như vậy không biết có xấu không, nhưng cảnh đó xuất hiện trong đầu luôn làm em thoải mái lắm, cảnh thế giới không có ổng “ – Cô cũng quay lại nhìn lên trần nhà, nhìn vào những khoảng trống không có lá.

    – “ Anh cũng không biết, có khi anh cũng muốn ba mẹ còn sống ít ra để mình không mang mác mồ côi đi đâu người ta cũng thương hại “

    – “ Em cũng ghét bị thương hại, mấy kẻ càng có học họ lại càng hay tỏ vẻ như thông cảm lắm vậy, mà cả đời họ chẳng bao giờ hiểu nổi cảnh nhìn cha mẹ mà chẳng biết mình muốn họ ở đó hay không, như con cá khóc thương con chim bay mỏi cánh vậy “ – Cô bé nói cái này tôi hiểu, bọn chuột hay khóc than sao tôi phải mang cái mai cả đời nhọc nhằn cực khổ, đúng là lũ chuột.

    – “ Nhưng ông nói cũng đúng, dẫu sao nó cũng xuất phát từ lòng tốt sâu nhất của phận con người, vì ai cũng có nhọc nhằn, và chẳng nhọc nhắn nào hơn cái khác cả “ 

    – “ Ít ra thì họ đừng phản ứng kiểu quá lẹ, kiểu làm lố em thấy bực, như người ta cần họ giúp lắm vậy, chung quy là để họ tự thuyết phục bản thân tốt thôi”

    – “ Kệ em ơi, mình còn cần thời gian để lớn mà, ông bảo giờ con người già nhanh quá, ai cũng sành đời nên chẳng ai còn chịu vận động “

    – “ Bà hay gọi là tâm hồn về hưu non “ – Cả hai quay qua nhìn nhau rồi cùng đồng thanh, và lại cười sảng khoái.

    Hai người cứ nằm nghiêng nhìn nhau và trò chuyện suốt đêm, họ kể chuyện hồi nhỏ, về ông bà, nói xấu Lão hàng xóm và đủ thứ chuyện khác rồi thiếp đi lúc nào không hay. Sáng hôm sau anh chở cô đi ăn sáng rồi quay lại nhà gỗ một mình, Người con trai thuê anh thay mới đường điện đã cũ và dây nhựa có vài chỗ boong ra trên đoạn đường đi vào, với anh cũng có hẹn uống rượu với người con mang nấm trên rừng về ăn. Anh làm việc một mình đến quá trưa là xong, anh ở lại nghỉ ngơi học bài rồi đi loanh quanh khu đất xem có việc gì cần làm. Lúc đó trời vừa sập tối thì họ về, Ông già đã thấm mệt nên tối đó ông không uống rượu cùng họ mà ngồi để Thằng nhỏ dạy chơi một loại bài gì đó có bốn màu của Tây Ban Nha, ông có vẻ còn hăng say để được học và chơi cùng những cái mới lắm. Mâm nhậu chỉ có một dĩa Nấm rừng um Tiêu tươi và một ít tàu hũ ky chiên giòn bóp bể thành vụn, họ chấp Nấm vào mảnh vụn tàu hũ ky nhìn rất ngon miệng mà còn nghe âm thanh rôm rốp đã tai, tôi thì được ăn ké một ít quả Chùm Đuông ngọt lịm. Người con mở lời thuê Chàng trai hàng xóm trông nom Ông già và phụ việc khi ông cần, hồi đầu anh có vẻ giận anh con trai vì trước giờ anh phụ không nghĩ gì tới công lao. Nhưng người con nói rõ ràng rằng số tiền đó để anh chuẩn bị cho việc học tốn kém sau này. Người con cũng chia sẽ anh đã phần nào lấy lại cảm hứng làm việc nên tài chính anh sẽ giải quyết được. Cả hai vui vẻ đồng ý rồi cảm ơn nhau, lúc chuyện chính xong thì cũng đã ngà ngà say, họ nói về đủ thứ chuyện đời khác xen vào tiếng lắc rắc của cơn mưa phùn buổi tối. 

    Bóng đèn ngoài đường đi vào nhà gỗ đã được sửa lại, ngồi trong nhà nhìn ra có thể thấy những hạt mưa rơi xuống dòng ánh sáng rơi xuống đất, như cảnh trong một bộ phim lãng mạn nào đó vậy. Đằng xa có bóng ai đó đang tiến nhanh về phía ánh đèn trong cái lạnh của mưa phùn đêm khuya trong khu rừng tối, bóng người nhỏ nhắn nhưng bước đi dài và có gì đó phẫn nộ đang tiến vào. Hóa ra đó là Cô bé, người cô ướt sũng với đôi chân trần đầy bùn đất, Người con như tỉnh rượu hẳn hỏi dồn “ Có chuyện gì có chuyện gì vậy em, sao thế này “. Chưa kịp dứt lời cô ném luôn đôi dép ướt vào Chàng trai hàng xóm, một chiếc trúng bình rượu văng tứ tung lên đầu tôi, cô hét to nhưng có tiếng nấc như đang uất ức “ Ai mượn anh trả nợ cho thằng cha khốn nạn của tôi, anh có bị điên không, số tiền đó là để anh học đại học, của mong ước anh đang có, anh bị ngu hay bị điên vậy hả, anh nói đi. Tôi không cần anh thương hại tôi, anh cũng đáng ghét y như hắn vậy, không ai được phép thương hại tôi, đồ con cá xấu xí, tôi bay mỏi cánh kệ tôi “. Hét xong cô ném cho anh thêm nắm bùn ướt mà người hưởng trọn cơn nộ khí ấy lại là một con Rùa già vô can. Cô quay đầu chạy đi, anh bật ngồi dậy rồi đuổi theo quên mang cả dép. Anh chặn được cô lại chỗ bóng đèn anh mới sửa, chẳng biết anh có sửa được anh và người khác không. Họ đứng đó không nghe rõ nói gì, chỉ thấy bóng hình của họ dưới mưa, ánh đèn chiếu vào giống đang xem một vở kịch sân khấu được dàn dựng cảnh trí, âm thanh ánh sáng công phu. Họ tranh cãi gì đó một lúc dưới mưa, anh tự dưng vịn đôi bờ vai cô, ghì ôm cô vào lòng thật chặt, cô vùng đẩy anh ra như một người không dám tin không dám nhận món quà xúc cảm mà từ lâu cô đã chưa được thấy lại, cô sợ nó sẽ qua nhanh chăng ? Cô không vùng vẫy nữa, nhưng cũng không ôm anh, vai cô rung nẩy lên như đang khóc nấc, tay cô buông lơi xuống như một hồn ma đã không còn sức lực. Anh đầy nhẹ cô ra rồi hôn cô, không phải hôn môi, không phải lên má, mà là ở đáy miệng cô, nơi cô có một vết sẹo nhỏ từ khi còn bé ba cô đã ném chai rượu làm vỡ văng mảnh chai bể cắt ngang một vết nhỏ, một vết nhỏ, cực nhỏ thôi mà nó còn mãi trên thân xác, nhỏ thôi nhưng lượn lờ đâu đó cả đời người. Cô đẩy anh ngã rồi bỏ chạy, anh ngồi đó dưới ánh đèn và cơn mưa, như người nghệ sĩ bơ vơ khi vở kịch đã hạ màn chẳng biết làm gì tiếp cho cuộc đời mình. Thằng nhỏ mang cây dù ra dẫn anh vào, mọi người không ai nói câu gì một lúc lâu.

    Lúc sau Ông già gọi người bạn làm công an xã, Lão hàng xóm và người họ hàng nhà kế bên Cô bé để ý dùm có chuyện gì thì gọi cho ông biết. Trời cũng đã tạnh mưa hẳn, hơi lạnh bắt đầu len lỏi vào nhà, vào bên trong tâm trạng của bốn người đàn ông không đàn bà ở căn nhà gỗ, mà còn cả con Rùa đực già. Ông lôi cái thùng thiếc chuyên để đốt than sưởi ấm ra, đặt lên trụ để giữa nhà rồi chất một ít gỗ Nhãn vào và châm lửa. Tôi chỉ nghĩ ông sưởi ấm, nhưng ông lấy ra lá thư ở trong hộc bàn, ông cầm trên hai tay nhìn nó một lúc và đốt nó đi, lửa bùng lên cuốn đi mọi thứ còn dang dở. Vài hôm sau tôi mới nghe con Thằn Lằn trí nhớ tốt nhất ở đó kể rằng sau khi dỡ bỏ những sợi dây thừng phản quang ngoài khu cây Bon Sai, ông đã viết lá thư đó định gửi cho Cô bé, nhưng chẳng biết vì lí do gì nó chưa được gửi, và bây giờ nó mãi không bao giờ được gửi đi, chỉ còn lại trong ký ức một con Thằn Lằn.

    “Những năm thằng tuổi trẻ, ông đã chơi trò chơi đuổi bắt, kẻ đuổi bắt và người bị đuổi bắt. Ta đuổi bắt con chữ, tri thức, nghệ thuật một cách điên cuồng như một con thú dữ đói khát. Và như một trò chơi, đàn bà đuổi bắt ta, những cô gái trẻ. Họ lạc lối trong mê cung ta tạo ra, mê cung của những huyễn hoặc, và đến giờ họ vẫn còn ở đó, bóng hình những thứ ta tạo ra vẫn lẩn khuất trong chúng, trong những áng thơ, những vật thể tạo tác và cả những đêm không ngủ. Họ tôn sùng ta, mà cũng không phải, họ tôn sùng con chữ, tri thức và nghệ thuật của ta, mà cũng không phải, nó chỉ được thốt ra từ miệng ta, tay ta, não ta. Hồi đấy ta nghĩ rằng đó là trò chơi bất tận, vĩnh cửu, trò chơi mà ta nắm đằng chui, nhưng rồi cái ngày đứt tay cũng đến. Máu đã chảy đầm đìa trong tâm thức, dìm chết con chữ, dìm chết những khởi tạo, dìm chết cả niềm vui sống, chỉ còn một khoảng trống trọi trơ, trong ta và cả trong họ, những cô gái trẻ. Họ quằn quại trong đói khát, ta vật vờ trong cơn mệt lã vì đã vắt kiệt sức lực, ta ngỡ rằng mình đang phục sự cho bản thân, nhưng đâu ngờ ta lại là nô lệ cho những dục vọng cuồng dại. Ta trôi dạt không chốn nương thân, cả trong vùng đất cát lẫn vùng đất hồn, đi tìm hồn cho cát trơ, và đi tìm cát cho hồn nương tựa, ta lạc mất cả hai.

    Rồi khi cái chết của cha mẹ lại hồi sinh ta. Không chính xác là cái chết ấy như cơn gió thổi ngang chiếc lá khô không còn sức sống, gượng lại vắt vẻo trên cành cao, rồi nó cũng phải rơi xuống để thấy rằng cái chết cũng không đến nỗi tệ, và sức sống đã bắt đầu từ đó. Sự kết thúc ấy dẫn ta đến vùng đất này, nơi ta dựng căn nhà gỗ cùng người anh em đã không còn bên cạnh, và cuộc gặp với bà ở ngã ba hoa như sự nổ tung của sự sống, mọi thứ như hồi sinh trở lại. Lúc đó ta mới nhận ra vẻ đẹp của sự không biết, hiểu ra ta còn phải học rất nhiều, bà và thiên nhiên quanh đây đã dạy ta từng chút từng chút một.

    Ta viết những dòng này không phải ngăn cản những tình cảm tuổi trẻ, không phải lời cảnh báo để con dè dặt với sự hỗn loạn và cũng không phải con đường cụ thể để bước tiếp. Lá thư này như vết chân của lão nông già đi qua bùn lầy, như một gợi ý, như một bảng hiệu giao thông trên xa lộ cuộc đời. Đừng vì ông già này mà tránh xa đời sống thanh xuân rộn rã, hỗn loạn đầy sắc màu. Đừng tránh né nó, hãy đi qua nó và mang về những vết sẹo, về cùng những câu chuyện kể. Nhưng hãy cảnh giác, cảnh giác với những nội tạc bên trong, những con quỷ chưa bao giờ ngủ, mắt nó sáng lóa còn tay thì sắc nhọn, nó chỉ chực chờ vồ lấy một tâm hồn non trẻ lung lay trước quyền năng của dục vọng, chúng sẽ nghiền nát ta cho đến khi kiệt sức Tuy vậy, sinh mệnh hiện tồn một điều kỳ vĩ phi thường, đó là sự cứu rỗi ở những thứ bình thường nhất mà ta đã bỏ sót, nó cứu vớt chúng ta một lần và mãi mãi. Chỉ một lần bật dậy sau cái chết, ta sẽ vô sự với con quỷ ấy, nó chỉ còn ở đó như cái bình hoa trang trí cho tâm hồn vô sự. “

    Tuổi trẻ của loài người thật khác biệt, loài Rùa khi sinh ra đã chấp nhận tất cả những gì mình mang, những gì cha mẹ cho, những thứ xung quanh đưa đến. Con người thì không như vậy, họ lao vào hỗn loạn vì không thể chấp nhận những gì đang xảy ra, như những khoảng trống cần được lấp đầy. Sau khi nụ hôn được trao trong hỗn loạn đêm qua, có lẽ những nút thắt trong lòng hai con người trẻ rối bời hơn nữa, khó tháo gỡ hơn nữa. Tỉnh dậy sau cơn say Chàng trai hàng xóm ngồi thẫn thờ nhìn ra chỗ sân khấu tối qua, nơi những chất chứa trong lòng đã ào ra không gì cản được dưới cơn mưa phùn cùng cái lạnh lẽo của rừng, của kiếp phận những con người bị đời đãi bạc. Anh chỉ vừa bình tâm khi nghe Ông già nói Cô bé ổn và về nhà ngủ trong đêm, lúc vừa bật dậy ánh mắt anh vẫn còn hoang mang lắm. Người con nấu một ít cháo hành với ít Nấm còn sót lại cho mọi người, anh bưng lên hai tô cho mình và Chàng trai hàng xóm kèm theo hai ly trà Cúc, còn Thằng nhỏ thì đang ngồi ăn cùng ông trên bàn tam giác, lâu lâu lại để xuống cái lá Sake trên sàn nhà cho tôi ít Nấm. Tôi không thích Nấm lắm nên bò lại chỗ hai người kia nghe lõm họ nói về chuyện tối qua.

    – “ Chuyện hai đứa lâu chưa, có thể kể cho anh nghe với không “ – Người con hớp một ngụm trà rồi hỏi Chàng trai hàng xóm.

    – “ Em không biết anh, tụi em lớn lên cùng nhau nên dường như quen đến mức không còn thấy nhau. Chỉ vài tháng sau khi bà mất, cái gì đó trong em trỗi dậy làm em cảm thấy chới với và nhạy cảm đến em còn không tự nhận ra. Những lúc như vậy tự dưng quá khứ hiện ra rõ nét, em nhận ra trong những hình ảnh đó, cô ấy ở mọi nơi, địa điểm nào quan trọng trong đời em cũng có cổ. Rồi ngày hôm qua chỉ như một cú huých vai làm em bừng tỉnh hẳn thôi “ – Anh đặt tô cháo vừa ăn xong xuống rồi đốt một điếu thuộc.

    – “ Ngay tại lúc này em nghĩ gì, cảm thấy thế nào ?” – Người con đi rửa hai cái tô rồi cuộc trò chuyện tiếp tục

    – “ Em thấy có cái gì đó em tự ti, không phải do em mồ côi hay gì, mà cảm giác cả bên ngoài lẫn nội tâm em đều không bằng cổ. Có lẽ vì vậy mà trong vô thức em muốn đi học đại học, năm sau cổ cũng thi, có lẽ em muốn cùng mức độ nào đó thì mới dám cùng đi, hay ít ra là thổ lộ, nhưng hôm qua ngà ngà say lỡ dại rồi, giờ em không biết nghĩ gì luôn, một chút sợ đang dâng lên trong em “ – Anh hớp một ít trà rồi thở ra một hơi dài.

    – “ Em còn chín chắn hơn cả anh, ngày đó vì không muốn thấy cảnh có năng lực mà nằm trong đám lá dưới rừng, anh không muốn như cha anh, anh muốn để lại dấu ấn. Đến giờ anh mới hiểu ra thật là tai hại, nhưng anh cũng không hối hận gì, chỉ thấy sai sót trong nhận thức hồi trẻ, chứ nếu bảo là sai lầm thì chẳng khác nào con anh được sinh ra từ cái tà gian của anh. Cha mẹ chưa bao giờ cho anh cảm giác mình là thất bại, anh cũng sẽ không làm như vậy với con mình. Chung quy anh thấy mấy đứa còn nhỏ mà tốt tính hơn anh rồi “ – Người con mượn điếu thuộc của anh để mồi lửa điếu thuốc rê vừa vấn.

    – “ Em thì không nghĩ là tốt lành gì, em chỉ thấy nếu nồi nào vung nấy, nên hễ muốn ở gần ai đó thì khắc mình phải dũng cảm thay đổi mình “

    – “ Hồi tuổi em anh hay nghĩ tình yêu không phân biệt giai cấp hay bình đẳng gì gì đó, giờ anh mới hiểu sâu hơn về nó. Giai cấp này là ở tâm hồn, người xưa họ nói về sự tâm ngẫu đối ứng. Anh thấy hai đứa đều thú vị theo một cách khác nhau. “ – Anh co chân lên chụm lại trên sàn nhà nhìn về phía vườn cau như đang thấy mình và chị những ngày còn trẻ.

    – “ Em băn khoăn lắm, hiện chưa tháo gỡ được, đời hai đứa đã bèo bọt rồi, cổ thì khác nếu được hỗ trợ sẽ giỏi giang xuất sắc, còn em thì chưa biết sao nên em không muốn kéo người ta xuống theo, nói chung em rối nùi rối nùi rồi “

    – “ Nếu tình yêu dễ vậy chắc người ta đã không mổ xẻ hay nói về nó cả ngàn năm cả triệu tác phẩm. Em có nghĩ nếu không chắc chắn thì đợi thêm không “

    – “ Đợi thì em lại sợ vụt mất, còn tiến tới thì lại sợ mình tệ “

    – “ Anh không dám khuyên em vì hôn nhân của anh cũng tan nát rồi, nhưng tuổi trẻ thì tình yêu đẹp không lợn cợn thiệt hơn như anh, giờ anh còn chẳng biết mình yêu lại được không “

    – “Em không muốn mọi thứ treo lưng chừng, tội cho cổ mà lòng em cũng mệt, rồi hai đứa gặp nhau quài làm sao, không ổn. Cổ giờ đủ vất vả rồi”

    – “ Uh có lẽ em mạnh mẽ hơn anh, lúc nào anh cũng nửa vời. Làm giàu thì kẹt lại chỗ lời được dạy, muốn có lại niềm vui tạo tác thì bị dục vọng giăng đầy tơ nhện “

    – “ Em cũng không biết mình còn rạch ròi dũng cảm bao lâu, mà anh cũng đâu biết cái do dự đó của anh là xấu, con người em thấy có khi tự đâm đầu xuống bùn rồi vùng dậy lắm, ít ai chịu ngồi yên. Em nghĩ em sẽ nói ra tình cảm của mình nhưng cũng phải kể rõ về chuyện nãy giờ. Mà nói dài quá sợ bị quánh lắm anh “ – Anh nằm dài xuồng sàn nghiêng qua một bên, tay chống cắm, tay kia vứt điếu thuốc vào gạt tàn là miếng thân cây chuối mới chặt.

    – “ Hay em vẽ tặng cổ gì đi, em biết vẽ không “ – Người con quay nhìn anh rồi cười cười.

    – “ Em vẽ con Giun á thì được, thôi lát em viết vài dòng lóc cóc lon con vậy, chứ nói thì em chết nhát, lại dễ bị rối sợ nói bậy bạ còn mệt dữ nữa “ – Anh ngồi bật dậy xếp bằng, hai tay chống vô đùi rồi vươn vai.

    – “ Uh thôi ngồi đó hít thở đi anh dẹp dọn đây, hôm nay anh cũng muốn ghé lại thư viện “

    Ăn sáng xong, hai ông cháu Thằng nhỏ đi vào rừng để nhặt cũi vụn về phơi khô chuẩn bị cho đợt mưa dài ngày sắp tới. Những ngày trời lạnh họ hay đốt lửa trong cái thùng thiếc rồi đặt lên cái trụ đá để sưởi ấm, đôi khi họ hâm rượu nóng để uống, có khi đặt lên đó nồi chè đậu, cũng có lúc là nồi trà đủ loại thảo dược. Thằng nhỏ lẽo đẽo theo Ông già cầm cái bao để xếp cũi vào đó, có lúc nó sao nhãng nhặt một cái hạt lạ rồi hỏi đó là gì, có lúc nó tìm xem trong tiếng lá lột xột có con gì rồi tự mình giật bắn người.

    – “ Hai anh chị đó hôm qua làm sao vậy ông, họ yêu nhau hả, từ khi nào ?” – Vừa buộc bó củi nó vừa hỏi.

    – “ Ông không biết “ – Ông vẫn lúi cúi nhặt cũi.

    – “Mà con tò mò, hồi trẻ ai cũng hăng hái yêu nhau, sau cưới về lại xảy ra chuyện, lớp con rất nhiều bạn cha mẹ chia tay nhau. Con thấy ông bà nội vẫn là cặp đôi dễ thương nhất “

    – “ Chúng ta cũng trắc trở như người khác, chẳng hơn gì ai “ – Ông đặt bó cũi to lên bao rồi nhìn Thằng nhỏ đang buộc dây giày vừa bị bung ra.

    – “ Vậy sao ông bà khác họ quá vậy, ý con là bên nhau lâu mà thấy còn thương nhau lắm, con không có nịn đâu nha “

    – “ Tâm hồn chúng ta trẻ “ – Thấy thằng nhỏ loay hoay không buộc được bó cũi to, ông lại cùng xếp với nó cho gọn và không lồi lõm.

    – “ Là sao ông “

    – “ Tuổi trẻ là tò mò, không biết, học tập, thay đổi và năng lượng “

    – “ Con vẫn chưa hiểu lắm “

    – “ Chúng ta không bao giờ suy diễn người kia nghĩ gì mà sẽ quan sát rồi hỏi nhau “ – Hai ông cháu ngả tạm lưng dưới gốc Mãng Cầu Xiêm vừa ra mấy cái hoa trên cành, như nhắc lại tình yêu tuổi trẻ của một con người đang kết tinh nảy nở.

    – “ À giờ con hiểu một ít, vậy còn năng lượng để duy trì đó có phải là tình yêu hay một loại động lực nào ông “

    – “ Hàng xóm cơn nóng giận, con có vui vẻ gì không “

    – “ Không ông, mẹ con bã hay thờ ơ hàng xóm lắm, vậy mà tới lúc cần người ta không giúp lại quay ra chửi họ vô tâm “ – Nó nằm đặt má xuống đùi ông nó, giọng nó buồn đi hẳn.

    – “ Nếu con hiểu hàng xóm cũng quan trọng cho niềm vui như chính con, đó là liên kết giữa mọi người lành mạnh con cũng sẽ vô sự “

    – “ Nó liên quan gì đến tình yêu và động lực vậy ông “

    – “ Khi nào là lúc con làm hết sức mình ? “

    – “ À còn hiểu ý ông rồi, tức là mình coi mọi người không tách mình ra khỏi cái chung thì không cần động lực vì tất cả là mình làm cho mình vì mình hả ông “

    – “ Tình yêu cũng là như vậy “ – Ông xoa đầu nó.

    – “ Không biết con lớn hơn xíu con có tuổi trẻ như ông và bà không, không biết có yêu ai hay ai yêu không, hay lại cha nào con nấy “ – Nó đừng dậy chồm hổm rồi nhìn ông.

    – “ Cha con và ta có giống nhau không “

    – “ Ừ nhỉ, vậy tức là con có thể không phải như ba con “

    – “ Vấn đề không phải là có hay không mà là con thấy được vai trò của mọi người với mình “ – Ông già đứng dậy uống ngụm nước rồi tiếp tục làm việc.

    – “ Ông làm con nghĩ con phải đi thăm chỉ coi sao, con dẫn Rùa theo được không ông”

    – “ Con hỏi nó chứ, và tự hỏi con xem việc đó quan trọng thế nào “

    Thằng nhỏ chạy ào vào nhà gỗ lấy cái nón kết rồi mang lộn luôn đôi giày của ông, nó bưng tôi theo định thăm Cô bé, tôi có chút háo hức và lo lắng vì lâu rồi tôi không đi khỏi khu đất này. “Rùa đi thăm chỉ với tao nha, tao không có anh chị em nên mày coi tao như em đi nha. Xin lỗi vì không hiểu ý mày nên cũng không biết mày có muốn đi cùng không, nhưng tao thật sự muốn dẫn Rùa theo, vì có khi thấy mày chỉ sẽ vui lên xíu, đỡ cho ảnh làm hòa chứ hehe” nó vừa chạy vừa nói như muốn hụt hơi.

     Con đường quanh khu này nay đã khác nhiều, nhờ Bà lão mà giờ đi đâu cũng thấy hoa, bên dưới là nền cỏ đậu mát mắt. Bà đã kêu gọi mọi người tạo thảm cỏ đậu ven đường và trồng thêm hoa như Đồng Hàu, Tường Vi và Điệp, ngoài ra còn có một cây ăn trái được cắt tỉa gọn gàng không ảnh hưởng dây điện mà còn tạo bóng mát và trái cây cho mọi người, ở đây người ta không tốn tiền mua trái cây ăn mà còn sạch sẽ. Một số nhà đóng một cái thùng gỗ nhỏ, bên trong là sách và đồ dùng cũ còn sử dụng tốt, hễ ai thấy cần thì ghé hỏi chủ nhà rồi mang về dùng, họ không sĩ diện mà cũng chẳng tham lam, có lẽ ở gần cây người ta cũng tự soi rọi lại bản thân rất nhiều. 

    Nhà Cô bé nằm trong con hẻm cụt, ngôi nhà bình thường như bao nhà khác quanh đây, nhưng đã tươm tất hơn nhiều sau khi cha cô đi cai rượu về. Ngoài sân được lát xi măng, bên trái là cây Mít và Xoài Thanh bên dưới không lát nền trồng thêm ít rau gia vị và ớt, cô cũng đặt vài tượng gốm lần đó đi học làm đồ gốm cùng bà trên thị trấn, con Rùa gốm xấu xí không giống tí nào vẫn còn nằm dưới đó, mọc lên vài bụi Huệ mưa nhỏ. Bên phải là vườn hoa dại đủ loại, cô trồng không theo một trật tự nào cứ để nó xen lẫn vào nhau, bọn Cào Cào và Bọ Rùa đang nhảy qua bay lại trên mấy bông hoa nhỏ, nhìn như khu rừng có căn nhà gỗ với kích cỡ thu nhỏ vậy. Nhà chính có hai khu, gian chính có cái phản gỗ để cha cô ngủ, còn một phòng riêng nhìn ra vườn hoa dại của cô, cạnh đó là gian bếp được xây riêng và đối diện bên kia gần cây Mít là nhà vệ sinh, mọi thứ giản dị nhưng vừa đủ gọn gàng ngăn nắp. Thấy Thằng nhỏ bưng tôi ghé chơi, cô đang làm gì đó trong phòng đi ra, cô mặc chiếc váy hoa và áo thun màu Nho chín.

    – “ Chị ơi có nhà không, đang làm gì đó ? “

    – “ Ủa em đi một mình hả, vào đây vào đây “

    – “ Hôm qua cả nhà em đều lo cho chị nên nay em đi coi chị thế nào, dẫn Rùa theo nè “ – Họ ngồi dưới bật thềm nhìn ra vườn hoa dại, nắng sáng còn lại một ít làm khu vườn nhỏ thật sinh động bắt mắt, tôi chỉ muốn lao vào ăn Sao Nhái nhưng dù sao cũng là khách nên thôi.

    – “ Xin lỗi Rùa, xin lỗi em, hôm qua chị thô lỗ quá, chị còn không nhận ra mình “ – Cô đặt tay lên cái mai của tôi.

    – “ Sao lại không nhận ra, em đã nói chị bị lây thói bạo lực của bà mà “ – Thằng nhỏ đấm vào không khí như đang múa võ.

    – “ Cái thằng này, muốn gì, nhà chị nha. Nói chứ nãy thấy em vô chị thấy quê quê “ – Cô nghênh mặt lên rồi lại xìu mặt xuống.

    – “ Phải rồi, quê là đúng, chứ người ta trả nợ cho mà chửi, còn bonus thêm nụ hôn nữa chứ “

    – “ Thôi nha thôi nha, quê rồi đó. Chị không thích bị thương hại “ – Cô chỉ ngón tay trỏ vào lỗ tai Thằng nhỏ rồi ngoáy ngoáy.

    – “ Ủa mắc cười, rủi thương thiệt sao trời, mà chị gan thiệt chứ, trơi mưa phùn lạnh còn dám đi chân không trong đêm, thua bà luôn “ – Thằng nhỏ nhìn cô rồi lắc đầu.

    – “ Lúc giận dữ con người là vậy đó, nghĩ lại chị còn sợ chị nữa. Nhưng ổng làm vậy chị cảm giác như mình là gánh nặng thêm, ảnh đã cực khổ lắm rồi còn phải thi đại học năm sau, có làm gì kiếm ra tiền đâu“

    – “ Ông bảo tình yêu khiến người ta coi hàng xóm là chính mình nên lo nghĩ cho tất cả, chắc chị đang yêu rồi đó “ – Thằng nhỏ đi đi lại lại tay chống sau thắt lưng.

    – “ Thứ tình yêu ông nói nó lớn hơn, chị không dám nhận mình có “ – Cô đứng lên tựa vào cột nhà.

    – “Vậy nhận tình yêu nhỏ từ ảnh đi “

    – “ Con nít ranh lươn lẹo giống ai mạy ?” – Cô chạy lại đè đầu Thằng nhỏ rồi làm tóc nó xù hết cả lên nó vùng ra chay quanh sân.

    – “ Đó đó lại hung dữ, mà nụ hôn sao, thích không kể nghe chơi “

    – “Thôi nha, con nít quỷ. Nói chứ nụ hôn đầu mà lại dưới mưa phùn chỗ đèn vàng, nghe cứ như trong phim còn chê nỗi gì. Lúc đó cơn giận nó biến mất xong quay lại, rồi biến mất quay lại vài lẫn nữa, như bị ăn cục lú luôn á” – Cô lại ôm gốc cột xoay xoay quanh nó như bị lạc mất vào đám mây nào đó trên bầu trời mơ mộng.

    – “ Ưi thấy ớn, vậy kêu tui nít quỷ gì, bà luôn á. Rồi chị tính sao “

    – “ Không biết, chị không muốn ai ôm chị mà như ôm cục tạ, ba chị giờ đỡ hơn nhưng ai biết ổng lại ngã lúc nào, nhọc lòng một mình được rồi để ta gánh chi nữa cho cực “

    – “ Hai anh chị giỏi mà lo gì, rồi cũng đi học rồi làm việc có cuộc sống riêng thôi lo gì. Em nè mới mệt, nhà em phiền phức, hay em về đây ở với ông luôn, mà ông không chịu đâu “ – Nó tựa lưng vào cây Xoài đứng chân cao chân thấp, chân phải đưa ra sau đặt trên thân cây.

    – “ Ừ, ông không cho phép ai trốn tránh số phận mình”

    – “ Thôi kệ, dạo này ba em ổng cũng đỡ rầu rĩ, từ từ coi sao. Dạo này chị có vẽ gì không cho em coi với coi”

    – “ Đi đi vào đây cho coi tranh kinh dị haha” – Hai đứa nhỏ chạy vào phòng Cô bé rồi nói cười rôm rả, kể lể đủ chuyện.

    Có lẽ khi còn nhỏ người ta chập chờn le lói, có lúc chìm vào những nỗi niềm sâu xa lớn lao, có lúc lại hoan hỉ thoáng chốc nơi niềm vui tạm bợ rồi cười đùa được một khắc. Hồi nhỏ tôi thế nào nhỉ, tôi cũng không còn nhớ, nhưng mong sao những đứa nhỏ, ở loài nào cũng vậy, được yên bình càng lâu càng tốt, càng nhiều càng tốt và được nâng đỡ ân cần hơn nữa. Đang nhìn những đám mây thấy một đàn Rùa bơi cùng đám Lòng Tong thì tiếng bước chân làm mây bay đi mất, Chàng trai hàng xóm đến trước nhà, tiếng Chó nhà kế bên sủa làm hai đứa nhỏ đi ra xem, mặt anh ta ngượng ngùng bước chậm, ngó ngang ngó dọc chẳng dám nhìn ai. Rồi anh dùng tay đẩy nhẹ vai Thằng nhỏ.

    – “Ủa, ranh con lẹ dữ, tới hồi nào vậy “

    – “ Làm như nhà anh vậy hỏi câu đó “ – Nó đầy vào bụng anh rồi chạy về bỏ tôi lại mất tiêu

    – “ Nít quỷ lươn lẹo, nói chứ ba kêu về phụ ổng cái gì kìa “

    – “ Xạo quá cha nội ơi, muốn ở riêng nói đại đi, em về nha chị “ – Nó quay đầu lại nói lói vào trong.

    – “ Thằng quỷ nhỏ ma le, không như ông gì cả “ – Anh quay lại nhìn tôi rồi xoa đầu.

    – “ Sao anh biết hồi nhỏ ông thế nào mà nói “ – Cô bé nhíu mày liếc anh với con mắt nheo nheo.

    – “ Uh thì uh thì “ – Anh dặm lên thêm nhà.

    – “ Mà qua đây chuyện gì “

    – “ Anh chỉ muốn xin lỗi, đang lẽ anh phải hỏi ý em trước khi làm vậy “

    – “ Hôn hay nợ ?”

    – “ Hả hả, thì ý là chuyện trả nợ” – Đầu anh quay qua quay lại như tên trộm bị phát giác.

    – “ Rồi giờ anh tính sao, em không muốn anh bỏ dở việc thi đại học, đâu phải dễ dàng gì. Anh làm vậy em thấy áp lực thêm“

    – “ Con của ông thuê anh coi sóc phụ việc nặng cho ông, anh không sao đâu “

    – “ Lúc này em không muốn nghĩ gì khác, mọi thứ rối ren lắm “ – Cô đứng khoanh tay rồi nhìn đi chỗ khác.

    – “ Không sao anh đợi” – Anh ngồi xuống thềm nhà rồi ngước lên nhìn cô.

    – “ Đợi cái gì mà đợi, rũi em không thoát ra được cái đống bầy hầy này rồi sao, hại anh ha chi “ – Cô lên xuống giọng rồi ngồi xuống bên cạnh, vẫn không nhìn vào anh.

    – “ Anh muốn đi cùng em qua đống bầy hầy đó, cứ coi như một người thân đi, không cần coi nhau như bồ bịch hay người yêu đương gì “

    – “ Em không muốn ai vất vả vì em cả “ – Giờ cô quay lại nhìn anh.

    – “ Thôi anh tới giờ lên thư viện rồi anh đi đây, đừng ngại mà bơ anh là được, vẫn phải tiếp tục cố gắng thôi, mình còn trẻ mà “ – Anh đặt một mẩu giấy lên cổ tôi để cô không phát hiện rồi bỏ đi thật nhanh như sợ bị phát hiện điều gì đó ngượng ngùng. Cô nhìn theo rồi im lặng một hồi lâu, có lẽ cô đang tiêu hóa sự rối ren này để tìm ra điều gì nên làm, rồi cô tự độc thoại.

    – “ Tao mâu thuẫn quá Rùa, như cái đòn gánh vậy, bước lên hay lùi lại đều dễ té, có lẽ trước giờ số phận đã khiến tao phải lao liên tục về trước nên chưa bao giờ do dự thế này. Mọi thứ rồi sẽ khác đi, tao sợ lắm, sợ như cha mẹ tao, họ chắc cũng đã yêu nhau thắm thiết lắm mới sinh ra tao, mà không chắc có khi tao là sai lầm của họ không chừng. Nhưng ảnh nói đúng, vẫn phải tiếp tục thôi, tuổi trẻ do dự chắc là bình thường.“ – Cô nhìn xuống tôi thì thấy tờ giấy A4 gấp đôi có ghi 2 chữ “ Đưa em “, cô mở ra rồi đọc tôi nghe cùng.

    Hãy đợi anh bàn tay bé nhỏ

    Như Cào Cào đợi cỏ sau mưa

    Em biết không anh chưa từng khóc

    Chưa từng cười đồi trọc không hoa

    Hãy đợi anh đôi môi tỏa nắng

    Như Đóa Quỳnh đợi ánh trăng buông

    Em biết không nỗi buồn đêm bạc

    Chưa từng nhìn chim Hạc một đôi

    Hãy đợi anh chân trần lấm cát

    Như Bọ Rùa đợi gió mưa ngâu

    Em biết không vai anh màu khói

    Chưa từng tàn lửa gói trong tim

    Đừng đợi anh đôi mắt màu lúa

    Như mặt hồ chẳng hứa chim sa

    Anh chẳng biết ngày ta gặp lại

    Nhạc có còn khẫy mãi khúc xưa

    Đừng đợi anh ngón tay gầy guộc

    Như đũa thần đợi thuốc làm chi

    Anh chẳng biết đôi mi còn nhớ

    Ánh đèn vàng có trở lại xưa

    Đừng đợi anh con tim cháy đỏ

    Như Rùa bò chú Thỏ vụt qua

    Anh chẳng biết tim còn da diết

    Như mưa phùn anh thiết hôn em.

    Một bước em đừng quay đầu lại

    Kẻo anh nhìn chân mãi không đi

    Tiến bước anh không cúi mặt đất

    Kẻo em nhìn vệt nước mắt rơi

  • Tình yêu nơi đường cùng

    Cô bé và Chàng trai hàng xóm có ghé sang nhà gỗ một ngày nắng đẹp sau những trận mưa đầu tháng 6, khi đến thì không thấy ai ở nhà, trên gốc cột trước hiên nhà có một tờ giấy treo viết “ Nhà ông đi thăm người họ hàng vài ngày “. Cả nhà họ đã đi từ tờ mờ sáng, tôi nghe bọn Thằn Lằn kể là khuya có người gọi báo Ông già, người đã chăm sóc ba mẹ ông khi xưa đang bệnh nặng, nên họ đã quyết định đi lên khu vực biên giới chỗ nhà người đó để thăm, Ông già mang ơn người đó từ lúc trẻ và vẫn thường xuyên liên lạc.

    Ngày hôm ấy họ đã ở lại, “ Hôm nay tao ở nhờ một hôm nha Rùa, nhà tao ồn quá” Cô bé nói vậy với tôi, sau tôi mới nghe con Chim sổ lồng hôm trước kể là chủ nợ của ba cô dạo gần này không để yên, thấy ba cô cai rượu đi làm có tiền nên hay lãng vãng để đòi tiền. Chàng trai hàng xóm hôm đó cũng được nghỉ việc ở thư viên nên ở lại xem có việc gì có thể làm giúp Ông già, hay anh cũng chỉ muốn ở lại cùng Cô bé tôi cũng không rõ. Hai người họ bứng ở đâu được vài cây hoa Thiên Điểu và mớ củ Địa Liền, nên cô thì đi dăm hoa ven đường nước trong vườn Cau, còn anh thì lên liếp để trồng củ ngoài vườn rau, nó làm tôi nhớ những năm tháng ông bà lủi thủi cùng nhau khi hai người con đã đi xa học và làm việc. Trồng xong anh tiện thể dọn dẹp chuồng gà, lót ổ và sửa lại mái che mưa cho chúng, còn cô thì lau chùi nhà bếp và bụi bẩn trên kệ sách trong nhà, có khi họ dừng lại và nhìn về phía cây Mận Xanh đằng xa rồi hít một hơi sâu để làm việc và tiếp tục sống. Cô bé bật nồi nước lên luộc 5 trái bắp sáng này họ mang theo định ăn cùng gia đình Ông già và cho thêm một ít khoai Lang anh mót được ngoài vườn, cô để lửa liu riu rồi tìm một cuốn sách ra trước nhà chỗ tảng đá trụ bàn để đọc. Anh thì ra bờ ao cắt bớt mấy đám cỏ um tùm để tránh Chuột trú quá nhiều rồi ngồi nhìn lý tưởng của họ đã làm trôi dạt trên mặt nước yên ả của một ngày bình thường. 

    Một lát sau khi mùi thơm của mấy trái Bắp Nếp chín tỏa ra khắp gian nhà gỗ cùng hương ngọt của khoai Lang mật, cô đóng quyển sách lại rồi xuống vớt ra cái tràn nhỏ, mang lên đặt trên phiến đá giữa nhà. Cô bé ngắt nửa củ khoai Lang và một góc nhỏ Bắp rồi đặt lên lá Trầu Bà cho tôi, “ Từ từ coi chừng nóng nha Rùa “ thoáng chốc tôi tưởng chừng như Bà lão còn sống, những tháng qua như một giấc mơ dài của một con Rùa già. Cô đứng dậy quay nhìn về phía bờ ao đằng xa định ới gọi anh vào ăn cùng, anh không còn ở đó, anh đang ngồi xếp bằng trên bãi cát ngoài gốc Mận Xanh. Không suy nghĩ nhiều, một tay cô bưng tràn, một tay cô cặp nách tôi rồi đi về phía anh với đôi chân trần nhỏ xíu. Cô đi nhẹ nhàng đến nỗi anh không phát hiện được, anh ngồi đó chống hay tay ra sau nhìn lên đám chim Én đang bị lũ Cắt rượt nhanh muốn xé nát trời cao, cào cấu vào sự bình yên trên đó, anh đang thì thầm.

    “ Con đang thoải mái lắm bà, học thì không biết có chị quản thư và con bé hướng dẫn, ăn uống thì ăn ké căn tin, bà đừng lo con còn tiền đủ sống đến lúc thi. Con nhớ bà lắm, đêm lạnh con nhớ được rút vào trong chăn khi còn nhỏ, con nhớ cái ly bánh đúc đá bào rắc một ít hạt mè trưa hè lúc đi học về, nhớ cái lần bà lôi con ra khỏi cái động hút xì ke rồi đánh con túi bụi, lần đó đau thiệt luôn đó bà. Có hôm trên đường về nhà con tự dưng ghé mua đường Thốt Nốt rồi tỉnh bơ đem qua cho ông cùng ít bánh canh sắc, món bà hay nấu cùng lá Dứa mấy hôm trời mưa lâm râm. Đời người sao buồn dữ vậy bà, cô đơn dữ vậy bà, vậy sao đi đâu họ cũng vô cảm đến mức lạ thường, có khi con chỉ cần một cái ôm, ôm cho vỡ nát những buồn chán vô cớ của mình đi. Tối qua con nằm mơ, mơ về cái thế giới mà con và bà có lần chơi trò tưởng tượng về khung cảnh mình muốn sống, nơi ngoài con lươn đường lộ trồng toàn cây ăn trái và rau để ai cũng hái ăn được, nơi có mấy cái đoạn tránh cao tốc là một hồ cá tuyệt đẹp, nơi những chú chim là báo thức, ngọn gió là máy điều hòa, nơi những hàng rào bị tháo gỡ. Con tỉnh dậy mà như có ngọn núi đè lên người vậy, sao đời sống lại trở nên lạc lõng đến vậy, lại vụn vỡ và hời hớt đến vậy. Hôm bữa con thấy một thằng nhỏ chạy theo cha nó định khoe viên đá cuội nhặt được, cha nó đang nghe điện thoại quay lại nhíu mày làm nó cúi gầm mặt xuống, sao trẻ con được sinh ra và lớn lên với quá nhiều sự vô cảm đến vậy, sao con lại bị bỏ lại ở trong ngôi nhà ngột ngạt đến vậy, có lúc con giận cha mẹ, và cả bà nữa, vì đã ích kỷ ra đi mà không mang theo con, nhưng lúc con lại giận mình sao không dám đi cùng mọi người, mọi thứ cứ treo lơ lững chưng hững không hồi kết”

    Anh vừa dứt lời, cô đi đến bên trái của anh rồi ngồi xuống , đặt tôi vào lòng anh còn cô thì đưa cho anh một khúc bắp luộc, tôi thấy những giọt nước mắt của anh con hằn trên cát trắng, cát đã sậm màu lại. Anh có hơi giật mình nhưng rồi như không còn sức lực để phản ứng, anh từ từ ngồi thẳng lưng vỗ vỗ cái mai tôi và cầm khúc Bắp luộc đứng lên đặt dưới gốc cây Mận Xanh, họ không nói gì cả mà cùng nhau ăn rồi nhìn về phía cây nay đã ra được năm sáu chồi non màu đỏ nâu tươi rói. Cô choàng tay phải qua sau lưng anh rồi xoa nhè nhẹ dọc sống lưng, sau cô vòng tay qua tay trái anh rồi ôm nó vào lòng, gò má nhỏ nhắn của cô tựa vào vai anh, anh lấy tay xoa nhẹ lên đầu cô rồi nói “ con nhỏ này “. Ngồi đó cùng nhau một lúc, khi những đám mây tan dần còn sót lại sau đợt mưa trước đó còn lại, vén màn cho nắng trải rộng khắp khu đất và làm bật lên ngôi nhà gỗ đã sậm màu lộ rõ đường vân của những ký ức, cô đi vào nhà lấy giá vẽ ra bờ sông cùng tôi để vẽ, còn anh đi trồng một ít Đu Đủ Ông già nhờ anh cách đây 1 tuần đã ươm trước đó trong chậu nhựa. 

    Bức tranh của cô lần này thật kỳ lạ, mọi thứ như đều không trọn vẹn, mọi thứ trong tranh đều bị mất đi một phần, không đầy đủ. Cô vẽ một nửa đoạn sông rồi bỏ trống, cô nhìn đôi Tràm Phu Thê rồi vẽ một cây không có tán lá một cây lại không có rễ cắm vào đất mà lơ lững, cô lại vẽ đàn Trâu con mất đầu con mất chân con lại bị dạt đi phần bụng, đến cả những ngọn cỏ bông hoa cũng như thiếu sót gì đó. Vẽ được một lúc cô lại nằm dài ra đám Ngải Cứu mọc xen lẫn cỏ Hôi ven sông, cô giang rộng hai tay hai chân quạt lên quạt xuống ngang mặt đất, cô nhắm mắt hít một hơi thật sâu, mùi hương của hai loại cây làm cô dễ chịu nở một nụ cười tươi xinh như cái độ tuổi đó của người con gái, rồi cô lẩm nhẩm một mình với đôi mắt vẫn nhắm nghiền.

    “Tao không biết tao đang nghĩ gì nữa Rùa ơi, từ nhỏ lớn lên cùng với ảnh, cũng không để ý gì lắm, coi như là người trong nhà, mà mấy tháng qua con tim tao nó rối ben lên cả, có lẽ tao còn quá nhỏ để hiểu, hay tao quá yếu ớt để chịu đựng nghịch cảnh, nhưng tao muốn có cái gì đó để tựa vào dù chỉ một thoáng qua. Ảnh tốt với tao mà chẳng hề nói một lời nào, hồi nãy ôm ổng tao thấy nhẹ lòng đến lạ, như tao được ôm vậy chứ không phải ôm người ta, hay tao đang ôm chính mình nữa không biết. Mấy người cùng lớp tao làm sao hiểu nổi cảnh có nhà cũng như không, tao thì về nhà là một cái địa ngục hỗn loạn, còn anh thì lại là cái ngục tù trống vắng. Có lẽ bà đã lắp đầy tạm bợ cho bọn tao một thời gian nên đã quên mất một bàn chân vẫn còn khập khiễng, không có bàn tay ai đó đỡ lấy là lung lay như trái Mít chín trên cành gió khuya thổi gãy. Tao không biết nữa Rùa ơi, hai kẻ bơ vơ, cùng đường và đầy lỗ hổng có yêu nhau được không, hay đó chỉ là tình thương đồng cảm cho kẻ chung cảnh ngộ, thương chính mình trong họ. Mà như vậy có sai không, những lỗ hỏng có to ra thêm hay được bù đắp, tình yêu là gì cơ chứ, mọi thứ thật mơ hồ khi người ta nói yêu nhau, nhưng sự trống trãi khi sống trên đời là rõ ràng bên trong mỗi người, chỉ ráng lấp đầy phút chốc. Có cái gì vĩnh viễn không, nếu giờ tao trả lời với mình là không thì tao chẳng còn gì trong tay, sống một cuộc đời hời hợt và cục súc, lao vào dục vọng rồi tự đốt mình trong cơn say tình ái, khi đó liệu tao còn quay đầu được không, nhưng đã bắt đầu vẽ làm sao dừng lại được dù cho nó u tối đi nữa. Hay mọi thứ sẽ lờ mờ mãi thiếu sót như bức tranh này, ai có thể bổ khuyết nó được cơ chứ, kể cả tao cũng không thể. Còn đối với ông tao lại cảm thấy một sự dạt dào tràn trề khi ở gần, như thể tao có thể chặt sạch cả đám rừng này mà chả quan tâm ngoài kia họ đang bảo vệ Trái đất, như tát cạn con sông này dẫu cho nhà thơ ca tụng vẻ đẹp của nó, thứ gì đó như sự hiến dâng mù quáng điên rồ và cuồng dại nhất, sự kích thích được đẩy lên cao nhất vậy. Nhưng đốt rừng chặt cây để làm gì kia chứ, tao có chịu nổi cái nắng trên đồng trơ trọi gió hắt vào da, tát con sông làm gì kia chứ, cứ nghe thi sĩ hát thương vào buổi bình minh chim réo rắt, vị thần nào đó cũng chỉ ghé ngang như cuộc dạo chơi, bỏ lại tất cả vẫn là thân xác của tao cùng một mái nhà trống vắng, ở bên cạnh anh tao thấy lòng mình như dưới tán rừng già vậy, có lúc chán có lúc vui có lúc sầu có lúc nhớ, nhưng cảm giác về sự trơ vơ cũng nhẹ dần nhẹ dần nhẹ dần, nhưng nó có bao giờ tắt hẳn không, cái cảm giác trơ trọi ấy, tao cũng không biết nổi, hay đó là tình yêu, thứ khiến người ta phải dao động chìm đắm đến lạc mất đường về. Tao ước có một người mẹ quá, chắc mày cũng nhớ mẹ lắm Rùa hả “

    Bức tranh ngày hôm đó có vẻ sẽ không bao giờ được hoàn thiện, nhưng nó cũng đã hoàn thiện. Nghe cô tự sự mà một con Dế Mèn mới đi đánh nhau về ngang qua đã dừng chân, nó ngó lên tranh cô rồi đứng đó một hồi lâu, “ Nhìn gì dữ vậy mày “ nó không đáp lời mà ưỡn ngực gáy vang một bản dài như tiếng đờn Kìm độc tấu, Cô bé cũng chợt đi vào giấc ngủ hồi nào không hay cùng tiếng gáy của nó, thấy cô đã ngủ nó im lặng nhảy phốc lên mai Rùa của tôi rồi bật nhảy thật cao vào đám cỏ Mần Trầu rồi biến mất. Bọn Tinh Linh cũng đang đi ngang để đậu trái cho năm cây Cà Na gần đó, tiếng lột xột dưới lá làm Cô bé tỉnh giấc, lúc đó những ngôi sao cũng đã lên đèn soi rọi cho những kẻ còn chưa về nhà. Cô bưng tôi đi vào nhà rồi cất bức tranh vào gần tủ sách, Chàng trai hàng xóm từ trong bếp đi ra với một nồi chè bắp nước cốt dừa anh nấu còn nóng hổi, anh kêu cô đi tắm rồi ra ăn. Cô định không ngủ lại đó, nhưng sự do dự không chiến thắng được mùi chè thơm lừng và anh cũng vừa đốt một ít nhang ông bà tự làm tẩm ướp các nguyên liệu quanh nhà, họ thường làm những cây nhang ngắn chỉ khoảng nửa gang tay tính luôn cả chân cắm, “ Hồn người xưa ghé qua nhà cũng không ở lâu, tránh vương vấn không đi được “ đó là lý do bà giải thích cho độ dài của nhang. 

  • Những đứa con

    Tôi đến khu vực này không phải ngay từ những ngày đầu, lúc ấy người con gái đã 10-12 tuổi gì đó còn người con trai thì nhỏ hơn 3 tuổi. Vài năm sau khi tôi đã làm quen với xung quanh, mọi người đã thấy sự xuất hiện của tôi thì Người chị cũng đã lên cấp 3 đi học và ở ngoài thị trấn đến cuối tuần mới về, nghe nói cô ở cùng bạn mình để tiện học hành. Vì lẽ đó mà tôi không thật sự biết nhiều về Người chị mà hay chơi cùng Người con trai hơn. Nhưng tôi nhớ cô là một người ít nói lúc nhỏ, người khác thường hay dễ bị ức chế với cách cô nhìn họ. Khi đối mặt với ai cô hầu như lạc mất hồn mình ở đâu đó không rõ, cô nhìn thẳng mặt họ, ngó ngang ngó dọc, có đôi lúc cô còn dùng tay nắn nắn các bộ phận trên mặt người đối diện. Sau này khi cô ngồi trong vườn cau, lúc đó chưa tươi tốt như bây giờ thì tôi tình cờ đi ngang, bỗng nhìn cô bắt tôi lại, rồi vẫn nhìn chằm chằm ngó nghiêng, lần này cô không cần nắn nót mặt một con Rùa, cô ngồi xuồng bên cạnh tôi rồi vừa vẽ truyện tranh của mình vừa kể lễ.

    “ Mày biết không, gương mặt con người thật thú vị hơn gấp ngàn lần lời họ nói ra, tất cả đều ở trên đó. Khi họ nói dối, gương mặt nói dối họ, khi họ thành thật, gương mặt cũng thành thật với họ. Khi họ ngại ngùng sợ hãi hay lo lắng, dù họ có tự trấn an mình hay che đậy vì sĩ diện, gương mặt sẽ biểu hiện tất cả. Tao không muốn nghe những gì họ nói, chỉ muốn nhìn họ mà thôi, vẽ lại gương mặt họ xong thì từ ngữ rồi cũng sẽ kéo trống quân mà đến, chẳng cần viết trước khi vẽ, gương mặt sẽ tự kể nên một câu chuyện. “; cô vẽ vài nét rồi lại quay qua tôi hỏi “ Mày có đang nhìn tao như tao đang nhìn mày không Rùa, mày thấy gì trên đó, một con chim muốn tung cánh hay một con chim trong lồng sẽ hót hay hơn. Chẳng bao giờ tao đọc ra gì trên gương mặt mình cả, chẳng biết nó đang nói gì với mình. Thứ tao thấy trên đó là một chút của cha, một chút của mẹ, một chút của một ai đó xa lạ, còn tao thì sao Rùa, mày thấy gì trên gương mặt này, nó có kể gì không, hay đơn giản nó chẳng có gì để kể “

    Từ ngày hôm ấy, tôi đỡ ngại ngùng khi đến gần cô hơn, nhưng đúng như lời cô nói, cô là một con người kì lạ, có lúc cô rất ân cần, có lúc như lạc mất ở đâu đó chả ngó ngàng gì đến ai, có hôm cô còn đạp lên cái mai tôi mà không hề phát giác ra, cứ thế tiến về phía trước. Đó là những ngày cô chưa đi lên thị trấn, chị em cô không nhiều khi nói chuyện nhưng họ quan tâm nhau lắm, những kẻ bắt nạt hay nói về sự cổ quái của cô là anh lao vào ăn thua đủ với nó, còn những hôm anh đi học về trễ cô sẽ cất phần đồ ăn cho anh trước khi lên bàn ăn, cô bảo “ Đồ ăn thừa và chừa phần ăn là hai thứ khác nhau”. 

    Ngược lại với người chị, Người con trai thì lại như thủ lĩnh của đám con nít quanh đây, anh bày đủ thứ trò chơi, anh có mặt ở mọi ngóc ngách của khúc sông này, đi đâu anh cũng bưng tôi theo rồi bảo “ Chị bã không đi chơi thì mày làm anh em với tao nha Rùa “. Lúc nhỏ anh rất thích chỗ đông người, anh thích được phụ người khác một tay, chạy việc vặt cho mấy đám tiệc quanh đó. Có lần anh còn vẽ hình chân dung cho cô dâu chú rể bên kia sông được người ta trả tiền, anh chạy lên thị trấn mua ngay hộp màu xịn cho chị anh, “ Chị xài đi em vẽ chơi thôi chứ sao bằng chị “, anh nói như vậy sau khi tặng hộp màu rồi chạy cái ào đi chơi tiếp. Sau bức tranh đám cưới đó, anh được mấy người lớn thuê vẽ chân dung trên bàn thờ của tổ tiên họ, có người thì cần vẽ đứa nhỏ mới sinh, rồi cũng có người muốn “vẽ họ thử coi sao”. Có lần anh tạo bối cảnh trong đám Lau Sậy để vẽ cho đôi tình nhân xóm trên, anh đè đám cây nằm rạp xuống tạo thành khoảng lõm hình ánh trăng, sau anh đặt một băng ghế dài vào giữa. Lúc đó anh để cô gái ngồi ở đầu băng ghế rồi quay mặt vuông góc về phía anh, còn chang trai thì ngồi để hai chân lên ghế lưng tựa vào cô gái. Hồi đầu anh định vẽ luôn, sau do trời nắng quá nên anh mượn máy chụp hình Lão hàng xóm lúc đó mới mua thức thì, chụp rồi về nhà vẽ. Ai dè người ta lại thích bức ảnh mà không nhận tranh, từ đó anh lại có thêm nghề đi chụp hình. Mỗi lần anh có tiền thì người đầu tiên anh nghĩ tới là chị mình, anh từng nói với người bạn mình “ Tao cùi bắp mày ơi, chị tao mới xịn nên để bã sáng tác tao chỉ kiếm tiền thôi “.

    Bức ảnh anh chụp cho đôi tình nhân trong bụi Lau Sậy lọt đến tay một ai đó rồi được giải trong cuộc thi nhiếp ảnh thanh thiếu niên của huyện, hình như nhớ không nhầm thì mọi người khen về ánh sáng trong bức tranh rất đặc sắc. Anh hồ hởi về khoe với cha mình, ông nhìn tấm ảnh một hồi quay ra nói “ Con chỉ cần nhớ anh sáng không phải của con, và bụi Lau Sậy là cố tình, nhìn kỹ sẽ thấy”. Hôm đó anh buồn cả ngày vì nghĩ rằng mình đã làm tốt khi được giải, anh ngồi sau lưng chị mình xem cô hoàn thành truyện tranh. Đó là câu chuyện về sinh vật sống bên trong cơ thể con người chi phối thứ gọi là xúc cảm. Nhân vật chính trong truyện tìm cách hiểu được nó thì vô tình giết chết, anh trở nên vô cảm với mọi thứ và đi tìm lại cách hồi sinh sinh vật ấy. Khi ngồi nhìn sự tập trung cũng như độc đáo cả trong nét vẽ của chị mình, anh như bị cuốn vào đó và quên đi sự cụt hứng sau khi khoe với cha mình. Nhưng thứ anh không ngờ là trong phút chốc, chị đã xoa đầu anh rồi cười nói “ Em giỏi mà, cha chỉ đang bổ sung cho em thôi “, anh nhào tới ôm chị mình mà không nói được câu nào, hiếm khi thấy cô chủ động nói gì đó với ai, có lẽ sự mở lời của cô còn quan trọng hơn nội dung câu nói với anh lúc đó. 

    Người chị hoàn thành truyện tranh vào những ngày cuối lớp 9, hôm ấy nghe kể lại là cô đang định lên bưu điện gửi lên cho Nhà xuất bản thì bị một nhóm nam nữ cùng khối chặn lại cười nhạo cô quái đản rồi vứt xuống sông, dù không biết bơi cô vẫn nhảy xuống để vớt nó lên, may sao được người trên phà gần đó cứu nên thoát chết. Người con trai ngày hôm ấy đã tìm đến lớp của đám bắt nạt, một mình đánh hết 4 người kia, trong đó có một nữ chung lớp người chị, anh cũng bầm dập về nhà. Hôm sau khi bị mời phụ huynh lên, anh tưởng sẽ bị cha mẹ mình chửi một trận có khi cấm cửa không được ra khỏi nhà, không ngờ cha anh lại bảo “ Con làm tốt lắm, mấy đứa bắt nạt chị con là lũ hèn cần bị trừng phạt, cha không khuyến khích con đánh nhau, trừ phi không thể khác được, và nhớ kiểm soát cơn giận đừng đi quá đà” còn bà lại cười nói “ Mẹ không thích đàn ông đánh phụ nữ, nhưng có những con đàn bà rất đáng bị đánh, nếu không cái miệng của họ sẽ nuốt hết nhân tính mất, nhưng nhớ nhẹ tay thôi “. Lúc đó khi nghe họ nói chuyện, tôi nhận ra cái gia đình này không chỉ mình người chị là quái dị.

    Phục hồi sau sự vụ ấy, ai cũng lo người chị sẽ càng u uất hơn, nhưng thật lạ là chị trở nên nói nhiều hơn. Về lại nhà, chị chạy bộ, đọc sách về chiến tranh, xin cha mình xem những quyển sách Triết học trên kệ, vì trước đó ông không cho con mình tiếp cận tủ sách của mình vì lý do gì đó. “ Sau vụ ấy con tò mò bản chất con người, của chính mình là như thế nào mà luôn muốn kiếm soát và bắt nạt kẻ khác, liệu con nên thành kẻ thống tri hay kẻ dân đen bị giật dây”, ông đồng ý giới thiệu đưa cô đọc sách với các điều kiện “ Con phải hỏi cha trước khi đọc, một số thứ con chưa gánh nổi, đọc xong phải thảo luận với mẹ con hoặc cha đừng tự suy diễn, cuối cùng là hãy quay lại vẽ truyện tranh “. Cô đồng ý hai điều đầu tiên nhưng bảo tay cô còn run sau vụ việc ấy nên chưa trả lời vội cho cha mình, ông đồng ý để cô tiếp cận sách của mình. Hè năm đó sau khi thi đậu lên lớp 10, cô đọc sách, đi ra chợ nghe những câu chuyện rồi hỏi ông về những gì nghe thấy, cô đề nghị ông dạy võ và rèn luyện thể chất, thứ mà cô coi chỉ dành cho kẻ thô kệch trước đây. Người con trai thấy vậy cũng hay rủ chị mình đi chơi cùng những chỗ anh đến để chụp ảnh và vẽ minh họa kiếm tiền, anh nghĩ nó sẽ khiến chị hòa nhập hơn trước đây, nhưng lúc đó Ông già đã nhận ra điều gì đó không đúng. Một đêm nọ ông nói với bà “ Nó hăng hái hẳn, nhưng trong anh mắt nó vẫn lãnh đạm như xưa, có thứ gì đó không ổn đang diễn ra bên trong, một thứ gì đó giống với sự phẫn nộ của tôi lúc trẻ hơn là của kẻ khao khát hòa nhập “

    Rồi Người chị đi học cấp 3 ở thị trấn, cô dùng nhà của ông bà nội bỏ hoang nhiều năm, Ông già đã sửa sang lại cho gọn gàng vừa đủ để cô ở và đi học. Cuối tuần cô lại về đổi sách, nói chuyện về những chuyện cô đã tìm hiểu, cô nói chuyện với cha mình về chiến tranh, về tôn giáo, về khoa học, và hỏi mẹ cô về con người, các mối quan hệ ứng xử, và cả chuyện trai gái học trò, cô như muốn học lại tất cả vậy. Cô có vẻ tràn trề sinh khi, cô hoạt bát hơn hẳn nhưng chưa bao giờ chơi cùng tôi lần nào nữa, mỗi khi về chỉ chào chào rồi đi. Cô viết về những gì đã đọc cho cha mẹ mình, cô gọi nó là ký sự đọc sách, dần dần cô chỉ viết ra mà không hỏi gì nhiều, thắc mắc được cô lặp lại nhiều lần nhất với cha mình là “ Tại sao con người lại thành ra thế này ?”, mỗi lần như vậy Ông già đều không trả lời.

    Người chị chưa bao giờ dẫn bạn về nhà chơi dù đi họp phụ huynh về thì ông bà được thông báo cô là lớp phó học tập và rất năng nổ, nhưng cô thật sự không có một người bạn nào, như một cái máy đang học cách len lõi để học về con người với dự định gì đó vậy. Mỗi lần về nhà cô đều đi theo em trai mình đi đây đó, anh dẫn đâu cô đều theo, nhưng cô chẳng bao giờ dự phần vào những sự kiện, chỉ đứng nhìn một cách chăm chú rồi đôi khi ghi lại điều gì đó. Có lần cả nhà cùng đi Chùa, người con trai mang tôi đi bảo là trên đó cũng có nuôi Rùa mang tôi lên làm quen. Cô đứng nghe tụng kinh một hồi lâu rồi đi ngó nghiêng như cái cách cô nhìn vào mặt ai đó khi còn nhỏ, rồi tự dưng cô đứng trước mặt một vị sư trẻ, vẫn với ánh nhìn dò xét như xưa, cô hỏi “ Nếu đã biết cạo đầu là ý niệm về sự bỏ đi dao động bên trong thì tại sao phải cạo thật, sao không chỉ cạo luôn trong ý niệm, hay thậm chí cạo hẳn cả ý niệm, cạo đầu được ích gì thưa sư “. Vị sư trẻ luống cuống rồi trích dẫn đủ thứ trích dẫn tôi nghe không hiểu lắm, chưa nói dứt lời thì cô đã quay mặt đi rồi chấp tay xá lạy tượng Quan Âm. Khi về đến nhà, cô ngồi dưới gốc cây Thị, lúc ấy chỉ cao tầm 5m, rồi nghêu ngao một mình, đó là lần hiếm hoi cô vuốt cái mai tôi.

    Quân Âm vào chùa Vẹt đi theo

    Tóc mọc Quan Âm leo nheo Vẹt

    Vẹt to Vẹt nhỏ cạo chẹt đầu

    Vẹt nhỡ cửa chùa biết về đâu

    Những năm ấy Người con trai lại thay đổi ngược lại, từ sự việc ngày hôm đó cả bọn đi thả diều thì một đứa bị Rắn cắn, cả đám rượt bắt con Rắn rồi cõng bạn mình tìm giúp đỡ. Cha anh và người bạn phóng xe về nhà gỗ hái lá Kim Vàng rồi hút độc cho nó. Giây phút ấy khiến anh tò mò về cây cỏ vô cùng, “ Sao một cái cây nhìn quái dị mà lại lợi hại như vậy “, anh hỏi cha mình như thế. Ngày hôm ấy phiên bản nghệ sĩ kiếm tiền non trẻ đã biến mất, thay vào đó là một tiểu thực vật họa sư. Anh đi theo cha mình vào rừng, lên đồng, tới đâu anh cũng hỏi tên cây và công dụng của chúng, anh dành hàng giờ liền để vẽ và miêu tả một loại cỏ dại, vẽ từ phối cảnh đến toàn bộ thực thể, rồi đến chi tiết từng bộ phận, làm thành một tập tranh miêu tả thực vật quanh nhà. Anh vẫn đi chơi cùng bạn bè, dù gì anh vẫn chỉ là một cậu bé lúc ấy, nhưng đi đến đâu anh lại chỉ tập trung vào phác thảo và ghi chép mô tả cây cỏ, anh đi quanh tìm hỏi người già về công dụng và lai lịch của chúng. Anh dần chìm vào thế giới của riêng mình như đã tìm thấy nơi mình muốn thuộc về vậy. Mỗi cuối tuần anh đều khoe với chị mình về những thứ đã học được, đổi lại anh đọc Ký sự đọc sách của chị, hai người mỗi khi đi cùng đến chỗ nào náo nhiệt là tìm một góc để quan sát cùng nhau, họ vẫn ít khi trò chuyện mà chỉ chia sẻ tâm tư qua những công việc của hai người trẻ đang khám phá thế giới của mình theo những cách khác nhau.

    Rồi khi Ông già cùng với người bạn là ba của Chàng trai hàng xóm lập thư viện, Người chị thường hay lên đó đọc những quyển mà cha cô không cho phép, nghe nói trên đó còn có cái gì gọi là mạng Internet, Bà lão than phiền vì cuối tuần cô dành thời gian cho việc tra cứu ấy nhiều, về chơi và trò chuyện ít đi. Nhìn cô bây giờ như quay về lúc trước đó vài năm, nhưng tinh ranh hơn và thờ ơ hơn. Cô tập trung tìm hiểu những chủ đề mang tính toàn cầu và nói chuyện cùng cha mình, nhưng ông luôn nhắc cô thay đổi chính mình quan trọng hơn là những tranh đua không hồi kết. Một tâm hồn trẻ đầy thắc mắc đã không chịu ngồi yên, dần cô ít nói chuyện với mọi người trong nhà, như cô đang cần một câu trả lời khác làm thỏa mãn lý trí của mình vậy “ Không hiểu được bản thân mình vẫn sống được mà mẹ “ cô nói với mẹ mình như tìm một đồng minh hay một sự khích lệ, một dẫn lối khác.

    Người con trai trong quá trình tìm tòi cây cỏ, anh thấy chúng không thể sống thiếu côn trùng, hồi đầu anh chỉ đưa chúng vào như một phối cảnh cho cây, dần anh lại thấy những điều đặc biệt trong thế giới dưới bàn chân mà anh bỏ lỡ trước đây. Bọ Hung, Bọ Rùa, Ong Ruồi, đủ loại cả, có khi anh theo một con côn trùng cả ngày để xem chúng ăn gì, sinh sản ra sao, săn mồi thế nào, “ Nhìn kỹ tụi nó khác với mấy thứ con đọc trong sách và tivi lắm “ anh nói vậy khi được hỏi. Anh đi theo cha mình vào rừng, lang thang cùng đám chăn Trâu đồng xa, rồi lặn lội một mình trong đám Tràm bên kia sông, chỉ để xem những người bạn nhỏ thật sự sống ra sao. Dù thích ở trên đồng và nơi cánh rừng vắng hơn, nhưng lắm lúc anh cũng lên thư viện để tìm tòi thêm và đọc về những thứ thế giới bên ngoài, nó cũng làm anh thấy phấn khích. Có lần anh đọc đươc gì đó nên chạy ù về nhà nói chuyện cùng mẹ, lúc ấy bà đang đan một cái chóa đèn bằng Tranh có hình một hoa Súng ngoài ao cá mà bà mới thả xuống.

    – “ Con mới xem được một thứ hay lắm mẹ, trên internet ngoài thư viện “ – Anh nằm xuống sàn nhà nằm nghiêng một bên nhìn mẹ anh đan Tranh.

    – “Sao, cái gì, lại biết về một còn gì nữa hả “ – Vừa đàn bà vừa nhìn anh cười nói giọng kéo dài.

    – “ Con xem phim tài liệu về mấy người nghệ sĩ lấy cảm hứng từ tự nhiên, cỏ cây hoa lá chim chóc này nọ, hấp dẫn ghê. Có người làm mái nhà hình chiếc lá, có người lại tạo ra nguồn sáng đi vào như tán lá Tre, cái xe như con bọ Rùa rồi đủ thứ khác cả “

    – “ Nếu họ không nói ra hay kể cho con, tự con nhìn có nhận ra không, hay do con nghe họ nói rồi con nghĩ thấy hay “

    – “ hừm, một số cái nhìn thấy ngay được, một số con thấy cũng không giống mấy, vài thứ cũng thấy khá vô lý, kiểu họ ráng ép cho ra vậy “

    – “Thứ nào khi con nhìn thấy nó vừa thích mắt vừa hợp lý ?”

    – “ Chắc là cái xe con Bọ và cái ngôi nhà lấy sáng từ mô phỏng tán lá Tre “

    – “ Họ có bán mấy thứ đó ra ngoài không “

    – “ Có mẹ, giờ mấy thứ đó giá cao lắm, chắc do có cái mác thiên nhiên hay gì đó, một số cái con thấy mắc hợp lý vì người ta làm chỉnh chu, một số lại như ăn theo ấy”

    – “ Con người nếu ai đó bắt chước làm giống họ, thì sẽ có sai không, ý mẹ là bắt chước ý tưởng đó, ví dụ ai đó làm lại xe con Bọ nhưng khác đi xíu“

    – “ Bây giờ có luật bản quyền gì mà, người ta phạt hoặc đóng cửa luôn ấy mẹ “

    – “ Vậy ai trả tiền bản quyền cho tự nhiên, bản quyền cho những nhà toán học vật lý, ai trả tiền cho những con Bọ”

    – “ Con nghĩ chắc ai miệng to và nhanh hơn thì của người đó, có thể sau đó họ sẽ dùng tiền để trả lại cho tự nhiên thì sao “

    – “ Con có chắc là họ trả lại được không “

    – “ Con không rõ nữa, con sẽ tìm thêm, Nhưng con xem xong phim đó con muốn học xây nhà ghê, vì nhiều khi con cũng tưởng tượng ra một ngôi nhà dựa trên cây cỏ và côn trùng con tìm hiểu thời gian qua, con thấy có rất nhiều loại tri thức từ tự nhiên có thể áp dụng được mẹ “

    – “ Con xem thử cái này, đợi mẹ một tí “

    – “ Cái này của ai vậy mẹ, kinh ngạc quá, mẹ làm hả, mà nét chữ này đâu phải, chị cũng không “

    – “ Cha mày làm cả chục năm qua đó “

    – “ Cha ấy hả, con tưởng nào giờ cha chỉ làm nông lâm và viết thơ ban đêm thôi chứ “

    – “ Hồi trẻ cha chỉ viết lách là chính, cha kể mẹ là khi ở gần thiên nhiên cha bắt đầu có những hình dung về những thứ này rồi làm cho vui. Thật ra hồi trẻ cũng có làm chơi chơi, nhưng cha bảo tự nhiên dạy cha cụ thể và hiện thực hóa hơn”

    – “ Không lẽ đùng một cái cha làm được mẹ, người ta phải học nhiều lắm mới vẽ và mô tả được thế này, trong sách con đọc trên thư viện của một người rất nổi tiếng cũng nói những thứ y như cha mô tả trong tập mô phỏng này “.

    – “ Cha và mẹ đều tự học cả, cũng chỉ làm vì thích thôi, không rõ là nó hay dở ra sao cả “

    – “ Sao cha mẹ không kể cho tụi con nghe “

    – “ Cha nói không muốn ảnh hưởng đến sự phát triển của tụi con, ổng không phải dấu, mà khi nào tụi con hứng thú gì đó tương tự mới cho coi “

    – “ Nhưng sao cha không dựng nó ở ngoài mẹ, ý con là với mớ quan sát và mô tả này cha hoàn toàn sánh ngang mấy người con xem “

    – “ Cha đã nếm đủ vị đắng của sự xô bồ rồi nên dừng lại.”

    – “ Nhưng nếu nó được đẩy ra cho mọi người thì sẽ tốt hơn cho cả tụi con, ý là giới trẻ được học thêm mà mẹ, sao cha lại phải tránh nó vậy mẹ “ – Anh nói dồn dập như thể muốn lôi tất cả ra và khoe với cả thế giới.

    – “ Nếu không để ý con có thấy mấy con vật nhỏ nó quan trọng như thế nào ko ? Mẹ từng hỏi cha con khi mới quen nếu đầu thai làm con vật gì, cha bảo con Bọ Hung, vì nó âm tầm dọn dẹp rác thải mà còn làm tốt đất, còn nuôi sống được gia đình“

    – “ Trả lời dễ thương ghê. Mẹ, nhưng con sẽ không làm vậy, ý là không làm con Bọ Hung, con sẽ làm Đại Bàng tung cánh che cả mặt trời. Con sẽ học ngành gì đó để xây nên những ngôi nhà mà Thiên Nhiên ẩn khuất trong đó, con sẽ gầm vang như hổ, tru như Sói.” – Anh vừa nói vừa nhại lại mấy tư thế và tiếng kêu của mấy con vật, xong anh dang hai tay ra như Đại Bàng rồi chạy cái ù nhảy xuống ao cái ùm. Bà lão thì nói thầm cho tôi “ Cha nó kể hồi trẻ ổng cũng y như vậy “.

    Mẹ tôi bảo “ Trẻ con lớn nhanh lắm”, thoáng cái Người con trai đã vào đại học còn chị anh cũng sắp ra trường. Những năm tháng ấy khu nhà gỗ vắng bóng hẳn, chỉ còn lại Chàng Trai hàng xóm lui tới sau vụ việc không hay đó của cha mẹ anh. Người chị ít về thăm nha, đôi khi cô viết thư về nhà kể về những hoạt động của cô ở một tổ chức quốc tế nào đó bên cạnh việc học ngành Triết học, cô nói khi đăng ký với nguyện vọng thi với cha cô rằng “ Con sẽ nghe cha cố tìm hiểu về mình cho đến khi nào còn có thể, nếu không chú chim nhỏ sẽ phải bay đi tìm ở nơi khác “. Hai người con của ông bà, được ông bà nuôi dạy từ nhỏ về học cách tôn trọng tất cả mọi ý kiến, nên giờ có muốn họ cũng không thể phản bác gì, vì nếu vậy chẳng khác gì tự đạp đổ cái gậy con họ đang chống, mà chính họ đã trao cho chúng. Rồi một hôm, Người chị về nhà cùng cái bằng tốt nghiệp trên tay, cô ngồi xuống với cha mình, lúc ấy ông vừa làm xong cái bàn Tam Giác. 

    – “ Con sẽ đi Châu Phi một vùng chiến sự, một tổ chức viện trợ thuộc UN đã nhận con. Con về để kể cho cha mẹ rồi tuần sau lên đường “ – Cô nói rồi đặt cái tờ bướm quảng bá của tổ chức đó cho ông xem.

    – “ Loại tổ chức này chỉ mang đến sự lệ thuộc cho người ở đó, một thứ quyền lực tinh vi trá hình, đó không phải là sự giải phóng thật sự họ hứa hẹn “ – Ông cầm tờ giấy đọc kỹ rồi đặt xuống.

    – “ Ít ra họ cũng làm được gì đó cho người khác “ – Cô cầm lại tờ giấy rồi cất vào túi đeo chéo của mình đang đặt dưới chân, như cô luôn sẵn sàng rời đi.

    – “ Ai đã gây ra tình trạng đó cho họ “ – Ông già lúc ấy chỉ hút thuốc gói chưa xài thuốc rê, ông lôi ra một bao rồi đốt một điếu, uống một ngụm nước.

    – “ Chính phủ của họ chứ không phải những người trong tổ chức này “ – Cô đi vào trong lấy vài món đồ của mình rồi quay ra cho vào túi.

    – “ Ai tài trợ cho họ, chẳng phải cũng những kẻ tài phiệt đứng cùng mâm rồi dùng nó như bức màn che mắt những kẻ cũng tham lam thứ lòng tốt tạm bợ huyễn hoặc sao “

    – “Vậy chứ cha nói đi, suốt những năm qua, cha luôn nói cho con về thứ đó, tự do thật sự, nó là cái gì, không phải cũng huyễn hoặc sao. Những đứa trẻ đang chết ngoài kia “

    – “ Đừng ăn nói như vậy với cha con, Triết gia nào đã dạy con vô lễ như vậy hả” – Bà đang nhặt rau đằng trước nhà thì dừng lại rồi quay nhìn con gái mình.

    – “ Cha không ngăn con giúp kẻ khác, cha ngăn con đi vào con đường bè phái tự xoa dịu sự vô cảm bằng những thứ hữu hình để lấp đầy khoảng trống của vô hình “ – Ông im lặng một lúc rồi mới nói tiếp.

    – “ Đúng con là kẻ vô cảm, con đang đi tìm lại nó đây. Ở đây con không tìm thấy nó, cha luôn phủ định mọi thứ con làm” – Cô đứng dậy nhíu mày nhưng vẫn nói bằng giọng đều đều từ từ như trước giờ của mình.

    – “Con chỉ đang tạo ra những con sóng, tính chất của sóng là phá hủy tất cả “

    – “ Nó cũng có tính bồi đắp “

    – “ Đó là sóng biển sóng trên con sông quê, còn sóng trong lòng người thì chỉ có diệt vong “

    – “ Nếu cha nhớ về con như một kẻ diệt vong, hãy nhớ thêm rằng con cũng tạo ra tái sinh “

    – “Tái sinh chỉ xảy ra khi những con sóng trong sạch” 

    – “ Cha luôn nói như thể tất cả việc làm giúp đỡ người khác là sai vậy, cha chỉ là kẻ trốn chạy, trong cái xó rừng giả dối này “

    – “ Chính con mới đang trốn khỏi sự trù phú của rừng, chính con mới đang trốn ta, hôm đó cha đã nghe thấy con tự nói rằng “ Gương mặt mình đang nói lên điều gì?” Tìm lại nó rồi giúp chính mình trước đi “

    – “ Chính cha, chính cha là kẻ tạo ra gương mặt này, con sẽ cho cả thế giới này thấy nó xấu xa thế nào, nó đã tạo ra những gương mặt vô hồn ra sao, cha tạo ra một kẻ giả dối phẫn nộ, con sẽ sống với nó như một tấm gương tồi tệ. Còn cha hãy sống với danh nghĩa kẻ sinh ra một con đàn bà vô dụng giả dối.”

    Đó là ngày cuối cùng tôi nhìn thấy người chị về lại khu vực này. Cô đi sang các nước Châu Phi có chiến sự, tham gia hoạt động cứu trợ, mỗi năm cô vẫn gọi về cho mẹ và em trai mình vào những dịp lễ và sinh nhật họ. Rồi đến một ngày, Người con trai thông báo người chị sắp lấy chồng, người cô quen trên chiến trường cùng tổ chức đang làm việc. Lễ cưới họ có ông bà và người em tham gia, qua cái laptop anh mang về cho họ. Ông già chỉ ngồi đó theo yêu cầu của Bà lão, ông không nói lời nào suốt buổi cưới trên máy đó, mẹ và em cô nói chuyện tiếng Anh cùng người con rể và chào nhau bằng tiếng Việt khi buổi lễ kết thúc. Tôi hôm ấy ông đã rơi những giọt nước mắt đầu tiên sau rất nhiều năm rồi nói với bà.

    “ Đó là ánh mắt mà tôi không muốn thấy ở con mình, ở thế hệ sau, một ánh mắt thèm thuồng và kích động, tham lam tri thức và lòng tốt là thứ lòng tham tai họa nhất, những thứ đang xảy ra làm tôi hoài nghi chính mình sau bao nhiêu năm, có lẽ tôi đã đánh giá không đúng về tự do mà tôi mong muốn chúng có với tự do mà chúng phải tự tìm lấy, tôi là người cha tồi “ – Ông im lặng một lúc rồi hỏi bà “ Tôi có phải một người chồng tốt không ?” rồi bà đáp “ Ông chỉ là một con người thôi, ông không thể kiểm soát được nó, ông là chồng và cha tốt, chúng chỉ quá ngưỡng mộ nhưng cũng muốn vượt qua ông nên tự tạo áp lực lên chính mình, thằng nhóc nó muốn đưa mấy thứ ông ghi chú ra để cho nhiều người biết hơn còn con bé thì giống ông không dễ dàng chấp nhận bất kỳ cái gì. Đừng do dự gì cả “.

    Khi nhỏ tôi là con Rùa như thế nào nhỉ, có lười không, mẹ tôi đã dạy tôi như thế nào mà bây giờ tôi thế này, và tôi có còn thế này mãi không hay sẽ khác đi nữa, một con Rùa già có còn thay đổi để tốt hơn không. Có lẽ ở loài người, hay ít ra những ai ở quanh khu nhà gỗ này, mấy đứa nhỏ đều có vấn đề với cha mẹ mình, Chàng trai hàng xóm và Cô bé cũng vậy, họ luôn có sự phẫn nộ hay đè nén nào đó mà họ luôn muốn đổ lỗi cha mẹ mình. Đôi lúc trong sự phẫn nộ ấy, sự dồn nén ấy giữa hai tâm hồn trẻ bị dồn đến đường cùng, họ tìm thấy nhau với một sự đồng cảm tạm bợ nào đó, nhưng tình yêu cũng có thể nảy sinh từ sự tạm bợ ấy của những mảnh đời trôi dạt.

  • Lý tưởng trù phú

    Tôi vừa ngủ thiếp đi một tí thì mấy đứa nhỏ và đám thanh niên kéo đến, tụi nó cầm theo 2 cây đuốc để soi đường, Ông già thì vẫn không thấy đâu. Bọn nó đợi ông một lát không thấy nên Người con cũng khiêng cái bè ra chỗ ngã ba sông. Đến nơi cả đám đã thấy ai đó cắm sẵn mỗi bên bờ sông 5 cây đuốc bằng Tre Mạnh Tông sáng rực. Cả nền đêm trên khúc sông ám một màu lửa ma mị, như một bức tranh Thủy Mặc vẽ trên giấy đã ố vàng từ lâu, tiếng Dế và Bìm Bịp kêu càng làm không khí trở nên thực giả hòa vào nhau làm một. Thoáng chốc gió thổi nhẹ lướt qua làm bóng trăng dưới mặt nước đằng xa lay động làm tôi liên tưởng một ông thầy Mo nào đó đang chèo thuyền mo Cau trở lại vùng quê dân dã từ nơi đất thiêng xa xưa thuở nào để cứu rỗi những tâm hồn non trẻ, những con người lạc lối và cả một con Rùa mồ côi cha mẹ trên khúc sông này. Cũng có thể trên thuyền, ông thầy Mo sẽ chở theo cha mẹ tôi, thằng Lòng Tong và cả Bà lão như thể họ chưa bao giờ biến mất, chỉ đi dạo một phút rồi quay lai. 

    Cả nhóm người thả cái bè xuống, tẩm vải vào dầu hôi rồi đặt lên từng chiếc mo Cau nhỏ, họ sẵn sàng đốt bỏ những phần chưa lành lặn của mình, dù chỉ là trong giây lát để nhẹ lòng vơi đi nhọc nhằn. Khi đã chuẩn bị xong, chiếc bè được thả trôi theo dòng nước, lửa đang rực cháy đỏ cả một khúc sông trên chiếc bè. Tiếng lửa nổ lép bép trên sông đánh thức những con vật ven hai bờ, nhìn ra xa bọn Cào Cào nhảy lưng tưng, đàn chim trong rừng Tràm cũng bị ánh sáng đánh thức, rồi tất cả trên bờ hét to. Mọi người không đồng thanh, câu nói cũng không phải trên lá bùa trong câu chuyện của Ông già, mà họ hét những câu ngắn gọn về nỗi lòng của mình hiện tại, hoặc những mong cầu, lo lắng chưa đạt được. “ Thi qua môn Toán 8”, “ Bò con đẻ an toàn “ “ Trúng vé số cho bớt khổ “ “ Chó con khỏi bệnh “, thậm chí có thằng nhóc còn hét “ Internet”. Khúc sông vui buồn lẫn lộn, tiếng cười hòa cùng nước mắt, nhưng có thứ gì đó ngập tràn sự gắn kết diễn ra lúc đó, khi con người thành thật họ mới đáng yêu, nhỏ nhoi và cô đơn làm sao. Trong tiếng hét vang trời của vài chục con người, giọng Người con vang lên rất rõ “ Mẹ ơi con đã về rồi “, Thằng nhỏ ôm lấy ba nó, anh đã khóc như một đứa trẻ, có lẽ họ sẽ đổi vai trong khoảnh khắc ấy. 

    Mọi người còn ở đó một lúc nữa, có lẽ sau khi nghe thấy những dấu kín của kẻ khác, họ cũng muốn san sẻ bớt, hay đơn giản là cùng nhau trút bầu tâm sự một đêm, tôi thì đi vào nhà gỗ tìm Ông già. Cô bé đang ngồi trên sàn nhà thả đôi chân nhỏ nhắn đung đưa trong ánh đèn vàng nhìn về phía cây Mận Xanh, ngoài đó có ánh đuốc le lói và bóng một con người đang ngồi bệt dưới cát. Hóa ra ông già đã dựng mấy cây đuốc ngoài bến sông lặng lẽ như phần lớn cuộc đời ông, làm xong ông lại quay lại với Bà lão. “ Nãy thấy ông ngồi viết gì đó, ông đi ra chỗ bà rồi mới dám đọc, để nhắc lại cho Rùa nghe nha “ Cô bé thấy tôi lững thững bò vào nhà nên chạy lại ôm đến bên cạnh ngồi cùng.

    Triết học chẳng ở nơi xa

    Len lỏi la cà nơi đồng xanh ngát

    Nơi câu dân ca được hát

    Nơi đất cát được quay lại làm người

    Triết học một màu xanh tươi

    Vang tiếng cười trên phiêu du nhận thức

    Ẩn sâu trong vần giấy mực

    Ẩn dật câu hò chính trực trên sông

    Triết học để hiểu cõi lòng

    Cửa lòng khép lại đừng hòng biện minh

    Cởi bỏ tâm can đại tình

    Cởi trói một đời minh viễn về sau

    Tiết trời cuối tháng năm làm sinh vật như hoài niệm hơn thì phải, trong cái âm u buổi sáng mây nhiều những hình ảnh mẹ tôi lại hiện ra dưới lòng sông, như bà đang bơi lội xung quanh canh gác hiểm nguy cho đứa con lười biếng. Xế chiều lại là những trận mưa lớn nhưng ngắn và chẳng có gió giông gì, cứ như ông trời hờ hững làm phân sự trút nước rồi thôi, chẳng chuyện trò đưa đẩy gì với vạn vật. Nhưng với những người thành thị như hai cha con Thằng nhỏ, họ thích tiết trời mát mẻ này, chẳng biết phải vì họ quen với bầu không khí máy lạnh trong những chiếc hộp kín, thứ mô phỏng một cách ngột ngạt tiết trời này ngoài cánh đồng, mà tôi thấy họ hồ hởi những buổi sáng này lắm. Người con sáng nào cũng pha một ly café phin rồi ra ngồi giữa bãi đất trống đầu tiên khi mới đi vào khu đất, chỗ đó Ông bà cứ để nó trọi trơ không có cây to mọc và được cắt cỏ thường xuyên, nó như một thảo nguyên chuyển tiếp để con người mỗi khi cảm thấy hơi thở của rừng làm họ quá u sầu thì có thể ra đó để xả bớt, còn những kẻ đã xa rừng quá lâu thì coi như đó là nơi để làm quen, dù sao hầu hết con người chỉ giỏi nói mê rừng chứ sống cùng với nó thì không phải ai cũng dám. Thảo nguyên đó có 13 tảng đá nằm rải rác khắp nơi đặt cạnh những cây Lồng Mức mọc hoang cao chỉ khoảng 2m. Mấy cây này đã rất già nhưng ông bà chỉ để nó cao như vậy và tỉa lại mỗi khi vụt lên quá nhanh. Ông bảo Lồng Mức đặc trưng cho người dân khu vực này, càng chặt thì nó càng vươn lên mạnh mẽ, ngoài ra Bà lão thì nói rằng lá của nó giúp trái cây chín đều mà không bị nát còn gỗ thì hồi xưa người ta hay làm guốc, nên nó đại diện cho sự chống đỡ và tiết chế một con người dịch chuyển cũng từ tốn hơn. Đôi khi mùa mưa xuống cũng có nhiều cây khác do chim rãi hạt mọc lên thì họ đem bứng đi trồng ở khu vực khác, họ chỉ giữ cái nền cỏ xanh mát và mấy cây này ở lại. Còn những viên đá là do một người bạn làm điêu khắc của Ông già khi đứng nhìn khu vực này đã tặng cho ông, mấy viên đá có hình thù không nhất quán mà nghe nói bạn ông lấy cảm hứng từ những tật xấu của chính người đó rồi hình dung ra gương mặt mình bị biến dạng ra sao và tạc lại nó. Tôi thì lại thấy tật xấu nào cũng là tật xấu, như cục đá có khác đi nó vẫn là đá, nhưng thế giới con người có lẽ phức tạp hơn thế nhiều. Ở giữa khu đất đó, Ông già đặt một cục đất sét to nhìn như 2/3 quả Trám, trên mặt quả Trám ông tạo ra các lỗ to nhỏ khác nhau, trên đỉnh quả Trám đất sét là tượng Phật Di Lặc bằng gỗ, thứ duy nhất ông giữ lại ở nhà ba mẹ ông khi xưa mà giờ này vẫn còn. Qua thời gian, dù được bảo quản thường xuyên nhưng mưa gió đã làm nụ cười của ông già ngồi trên cục đất sét ấy cũng biến dạng kì quái, như từ một người vui vẻ trở thành cười khẩy chế nhạo thiên hạ, hay đó chỉ là tôi nghĩ vậy mà ra, dù gì ổng cũng là Phật cuối cùng thì phải. Những cái lỗ to nhỏ khác nhau trên cục đất sét ấy là để Bà lão cắm nhang, không phải hôm nào bà cũng đốt mà chỉ khi trong lòng cảm thấy dao động lo cho những người con bà lại ra đó cầu nguyên. Dần thì người ghé đó chơi cũng hay xin đi vào đốt một nén cầu an, nhưng Ông già chỉ cho phép những ai tình cờ ghé qua có việc gì rồi vào đốt, còn kẻ cố tình đi tìm đến nguyện cầu thì ông từ chối rồi nói “ Phật Di Lặc chỉ cười với người có cơ duyên và Bà lão nhà tôi “. Thật ra ông nói với bà là nếu dễ quá bọn chơi số đề nó lại vào xin xỏ như miếu lớn ngoài kia thì nhốn nháo lại phiền phức.

    Người con đang ngồi nhấp một ngụm cafe sáng và ăn củ Mì hấp Dừa nạo thì đằng xa Chàng trai hàng xóm chở Cô bé đi vào khu đất, anh đứng lên vẫy tay ngoắc rồi rủ họ vào ngồi chơi, ở rìa khu có đám Lồng Mức, Ông già đặt cái ống cống thoát nước cũ bị vỡ được lấy lên từ lâu, giờ nó như băng ghế dài để mọi người nghỉ chân ở đó. Người con vào nhà pha thêm một ít café và lấy bánh ngọt anh mua sáng nay cho hai ông cháu lên thư viện tìm sách còn dư lại một ít. Trong bầu không khí chẳng rõ là sáng hay xế chiều, thời gian trở nên lẫn lộn, tiếng rỉ rã của họ hòa cùng tiếng kêu dài của Bìm Bịp bên kia sông , như người và chim đang thảo luận điều gì về vướng mắt hai bên còn cần được tháo gỡ, không sẽ buồn lòng lắm.

    – “ Mấy đứa uống đi, bánh thì xin lỗi là không nguyên vẹn vì đưa hai ông cháu nó lên thư viện chiều mới về, cái này còn một ít “ – Người con xếp 6 thanh gỗ nhỏ khít lại với nhau rồi đặt hai ly café lên mời, anh mở bánh chuối hấp gói trong lá Dong còn hơi ấm ấm tòa mùi lá Dứa hái ven sông. Anh ngồi chống tay lên thành cống ngước nhìn bầu trời mây mờ dày đặc, không biết anh có đang nghĩ về tình thế chông gai của anh không nhưng anh mắt còn đọng lại chút lo lắng.

    – “ Em xin lỗi chuyện hôm tang lễ, em nhỏ hơn anh chục tuổi mà láo quá, em xin lỗi” – Chàng trai hàng xóm uống một hơi nửa ly café rồi mở lời, anh cúi đầu gãi gãi lỗ tai, ngượng ngùng.

    – “Ý trời đất, anh chưa kịp xin lỗi hai đứa nữa mà em đã nói rồi, anh mới là người phải xin lỗi “ – Người con nói giọng dồn dập như ái ngại vì lỗi lầm của mình.

    – “Em thì không xin lỗi, hôm đó em nhẹ tay đó, em mà là đàn ông thì anh tiêu “ – Cô bé vừa nói vừa nhấp một ngụm cafe nhỏ.

    – “ Ừ ừ lỗi của anh lỗi của anh, mà em nói làm anh nhớ tới mẹ anh ghê, vừa đáng sợ vừa hài hài “ – Hai tên đàn ông cười lớn như đắc chí gì đó.

    – “ Đúng là đàn ông, không có mắc cười đâu, hai người có đánh nhau thì đi chỗ khác, có muốn thể hiện lý tưởng sống gì thì kiếm cái hang mà tranh nhau, chỗ đó mà lại vậy “ – Cô bé nói giọng chậm chậm theo nhịp chân cô đang đá vào phần cát bên dưới mép cái cống.

    – “ Anh xin lỗi, anh không cố ý cười em, chỉ nhớ cử chỉ của mẹ. Cuộc đời anh đang rối ren lắm, anh không nên cười vào lúc này mới phải” – Anh tựa lưng rồi vắt chéo chân, khoanh tay đứng nhìn về phía xa, chỗ có cây Mận Xanh.

    – “ Mà anh về có việc gì cụ thể không, trốn nợ hả “ – Chàng trai vừa hỏi xong bị Cô bé đánh vào vai và lườm mắt anh.

    – “Cảm ơn em đã hỏi thiệt, về đây anh cảm giác mọi người đều như mây trời, chẳng giấu giếm gì, ở thành thị đời sống như vở kịch, sáng đóng một vai, tối lại đóng vai khác, đến lúc chẳng còn nhận ra mình nữa. Có khi như cầm quyển sách đi vào lò mổ, có khi lại quên mất mình đang cầm dao lại đi vào chùa. Nhưng anh tin lời mẹ anh, ở gần cây cối giúp mình làm lành với cuộc đời” – Nói xong thì anh nhảy tót lên cái ống cống ngồi như ngày còn bé.

    – “ Cha này thô lỗ chứ thật thà gì anh “ – Cô bé quay qua nhìn Chàng trai hàng xóm rồi nói

    – “ Nếu có là vậy cũng được, vẫn còn dễ chịu hơn kẻ giả vờ từ tốn nhẹ nhàng. À mà tụi em dạo này thế nào, hôm bữa làm lễ Cầu Mo chưa hỏi chuyện nhiều được “

    – “ Em nghĩ việc xí nghiệp, xin việc ở thư viện, người ta quen ba em nên cho, làm ở đó tiện ôn thi lại đại học. Em dành dụm còn được ít để sinh hoạt trong giai đoạn ôn thi, sau đó tính tiếp” – Vừa nói anh vừa nhảy tọt lên ống cống ngồi chồm hổm trên đó, tay cầm ly café còn lại một ít.

    – “ Nghe hấp dẫn quá, có nguyên do hay tâm tư gì đặc biệt không mà thi đại học, vì em cũng đã 25-26 thì phải, anh không nhớ nữa “

    – “ Tâm tư gì anh, ổng hồi đó làm biếng, sau chắc thấy làm công nhân cực quá chứ gì “ – Cô bé cười cười rồi chen lời.

    – “ Học bài mới cực đó, cô cả ngày lang bang đi vẽ, có học hành gì mà nói “ – Chàng trai lên giọng một chút rồi quay đi cười cười.

    – “ Đúng rồi, lâu em không đi học mà giờ quay lại chắc phải có lý tưởng gì lớn lắm mới dám dấn thân như vậy chứ hả “ – Người còn quay qua nhìn Chàng trai hàng xóm, vừa dứt lời thì thấy anh cúi mặt cười hắc ra như đang mỉa mai gì đó.

    – “ Hề, lý tưởng, cái thứ báo đời đó “ – Chàng trai hàng xóm duỗi chân ra không chồm hỗm nữa nhìn về phía sông. Không khí bổng im lặng một lúc sau anh nói tiếp.

    – “ Cha mẹ em bị cái thứ đó giết chết.” – Dứt lời thì anh hít một hơi thật sâu. Cô bé điều chỉnh lại dáng đứng nghiêm chỉnh như đang đối diện một con người khác.

    – “ Xin lỗi nhưng anh có thể hỏi sao em lại nói vậy không, theo anh nhớ thì do tai nạn giao thông”

    – “ Có một hình ảnh lúc đó em nhớ đến bây giờ, là trước đó em cùng ba mẹ đi ngang khúc cua đó rất thông thoáng và vắng, hầu như không có gì nguy hiểm để tai nạn. Từ ngày có mấy người trồng cây ven đường mỹ quan đô thị gì đó, họ trồng cây tán rộng mà thấp che mất cái con hẻm bên dưới. Vậy đó mà họ nói bảo vệ môi trường. Chưa hết, lúc đó ổng bả tham gia từ thiện trên vùng cao gì đó nên phải đi tờ mờ sáng cho kịp, gửi em cho cha mẹ anh, em còn nhớ như in mà. Họ vội vã lăn xăn cả đêm cả sáng để giúp ai đó xa lắc xa lơ. Vậy đó, bảo vệ từ thiện đâu không thấy, chỉ thấy bỏ mạng bỏ luôn cả một đứa nhỏ. Đến giờ ai mà nói em mấy thứ tào lao đó là em đi chỗ khác. “ – Giờ thì anh nằm dài luôn trên ống cống, mắt nhìn những áng mây trôi dạt. 

    – “ Dù gì ai đó hỏi ba mẹ anh từng làm gì anh còn dám kể từ thiện, lập thư viện cùng ông. Chứ nhìn em đi rồi hẳn nói, mẹ chẳng biết đâu, cha thì cứ lơ tơ mơ đến giờ bỏ được rượu thời gian thì nợ nó kéo lại đòi, có đi làm nổi đâu. Em thì mong ổng sống có tham vọng hay lý tưởng gì đó cho em khỏi quay mặt đi chỗ khác.” – Cô bé ngồi xếp bằng xuống đất quay về phía hai người kia, tay cô vẽ cái gì đó hay chỉ là sự tự sao nhãng đi nỗi sầu của một cô gái trẻ.

    – “ Cả hai đứa đều quay mặt đi nhỉ, đứa thì không ưa khi nghe nó, đứa thì ba không có nên cũng bực. Tính ra lý tưởng phiền phức thật. Để anh nhớ xem anh đã từng nghĩ về nó ra sao khi còn trẻ. Anh chỉ nhớ hồi đó anh tìm hiểu về chiến tranh thì lý do toàn là những thứ nghe cao đẹp lắm, như một hoa hồng trắng bị thấm máu rồi người ta mặc nhiên nó là màu đỏ. Nhưng giả sử mấy đứa giàu thì có đi làm mấy thứ đó không, như phong trào này nọ “ – Người con im lặng ăn một ít bánh rồi đợi hai người kia dứt lời mới nói theo tiếp.

    – “Mấy đứa bạn em trong lớp em thấy toàn bọn nhà giàu trịch thượng là hay nói về mấy thứ đó nhất. Cũng có thể họ đang sống trong vòng xoáy nào đó mà sự giả này nó bị che đi không, ý em là nó giống như hơi thở với họ vậy ? Cũng có thể đời họ dễ quá, nên cái gì với họ cũng dễ.”

    – “ Em thì thấy cái đám động nào hô hào cũng ồn ào, mà ồn thì còn nghĩ khỉ gì cho đúng được, hùa nhau thôi. Đó như cái gì mà ống hút cỏ, nhà cậu em đang yên đang lành chặt sạch cây ăn trái đi trồng bán cho họ, xong giờ phải nghe lời răm rắp để đạt chuẩn các kiểu. Tự làm tự ăn không muốn, cái vườn xưa của ổng cũng đủ bảo vệ môi trường rồi “

    – “ Ngồi đây nghĩ lại thấy thực ra mấy thứ đó cũng tốt, kiểu nó hướng mình tới mấy thứ đẹp đẽ hơn. Nhưng em đồng ý với anh này, cái gì mà bu bu vô hô hào kéo bè kéo phải ra vẻ là thế nào cũng có chuyện “ – Cô bé tiếp lời Chàng trai hàng xóm rồi đưa mẫu bánh nhỏ cuối cùng cho tôi, đem đi vứt lá chuối và rửa ly café vòi nước gần đó, tìm một chỗ có nắng để phơi. Trong khi đó hai người kia vẫn tiếp tục

    – “Em thấy cuối cùng thì vẫn là mỗi người tự tìm cách làm tốt những thứ xung quanh mình, ai thấy nắng thì trồng cây, trồng sao cho đừng che tầm nhìn, chứ kiểu hội nhóm cha chung không ai khóc rồi có chuyện lại chẳng biết tại ai, toàn đổ lỗi “ – Chàng trai hàng xóm nói tiếp.

    – “Nhưng rồi làm gì cũng phải có những người khác làm cùng chứ hả, không thì phải trốn trong rừng, anh không ám chỉ cha anh đâu, đó là một người khác rồi “

    – “Ông không trốn ai cả, người ta trốn ông thôi “ – Cô bé đi ra sau khi cất lý café, cô nghe được lời người con ở xa.

    – “ Uh cha anh là một người khác, quay lại chuyện của mình nói, liệu rằng có cách nào khuyến khích mọi người cùng làm mà, kêu gọi có thể truyền tải thông điệp chăng ?”

    – “ Ông từng nói em, khi người ta theo mình vì mình nổi tiếng thì vì họ thèm sự nổi tiếng đó chứ không phải điều mình muốn hướng tới” – Chàng trai hàng xóm có lẽ còn nhớ lần bị đạp xuống ao cá.

    – “ Em nghĩ truyền thông cũng tốt nếu nó không mang tính chê trách ai cả, mà phải nói rõ cách thức hay thông tin chính xác khoa học, không bài bác hay than khóc. Nhiều người làm có lẽ sẽ tốt hơn “ – Cô bé chen lời vào.

    – “ Tốt đâu chả thấy, toàn một đám làm ít hò hét thì nhiều” – Chàng trai hàng xóm đã viên đá dưới chân văng ra xa.

    – “ Mấy đứa làm anh nghĩ tới một việc, rốt cuộc chắc vấn đề nằm ở quy mô, lớn quá là sẽ khó lòng giữ được sự tỉnh táo, như mấy hãng công nghệ lớn mà người ta tung hô thật ra tìm hiểu kỹ thấy toàn tai họa, xong họ đem tiền đi hô hào thật to để che đi tiếng khóc của những người chịu ảnh hưởng “

    – “ Em thấy do thời này người ta sống trong cái điện thoại riết rồi đầu óc cũng ảo ma theo, anh là người thành thị chắc cũng vậy có khác gì “ – Chàng trai hàng xóm nói rồi cười cười .

    – “ Em nói không sai, anh cũng gặp mấy người theo trend đòi hỏi đủ thứ rốt cuộc anh vẫn đáp ứng họ vì tiền, công ty anh phình to ra, anh mất kiểm soát nên dần sa vào những thứ bầy hầy “

    – “ Xôi thịt, nói cho dễ hiểu “ – Chàng trai hàng xóm nhấn giọng rồi nhìn vào Người con.

    – “ Uh em chửi hay lắm, chắc anh là kẻ xôi thịt đội lớp con heo tri thức “ – Anh nhíu mày thở mạnh ra một hơi. 

    – “ Em thấy ai cũng xôi thịt mà ở mức độ và hình dạng khác thôi.” – Cô bé lắng nghe nãy giờ rồi phá tan sự im lặng.

    – “ Cha anh từng nói, khi ai đưa ra lời khuyên thì thực ra họ chỉ kể lại cuộc đời họ, cảm giác như cái đó bao trùm cả thế gian nên họ luôn muốn dạy người khác, chung quy là vì ý tốt nhưng do họ đặt mình là trung tâm nên không nhận ra và vẫn cứ khuyên dù chưa biết gì cụ thể “ – Anh vừa nói vừa lôi giấy bút ra vẽ một hình gì đó.

    – “ Như em thấy mấy bà bán rau củ quả khu mình, họ xài lá chuối từ mấy đời rồi mà họ có biết gì về bảo vệ ai, chẳng qua nhà họ có chuối với nhìn ni-lon loi nhoi lóc nhóc cũng tự thấy nó dơ” – Chàng trai hàng xóm nói thêm vào.

    – “ Ba em ổng mà bỏ hẳn rượu, thôi lải nhải đổ lỗi đời, tập trung lao động trả nợ thì chắc cũng coi như là có lý tưởng, em nghĩ vậy là đủ với em“ – Cô bé phủi một cọng rơm trên áo từ đâu bay đến, có khi nào cô đang phủi những lo âu.

    – “ Nói chuyện với hai đứa em thú vị hơn những người anh coi là bạn có tri thức trên thành thị, cái gì đó rất có sức sống”

    – “ Người nhà quê có sao nói vậy thôi ông ơi, sức sống gì đâu, em thấy em dốt nên mới phải đi học thi lại mà anh nói vậy nghe nãn nha” – Chàng trai hàng xóm nhảy tót xuống đất, đan chéo hai bàn tay rồi vươn vai ưỡn người vì mỏi.

    – “ Thì có khi mấy người có tri thức mà ảnh nói cũng như ông lúc còn trẻ”- Cô bé dùng chân trái sủi cát vào Chàng trai hàng xóm

    – “ Có thể lắm, ê làm cùng anh cái này đi, trò chuyện nãy giờ anh hình dung ra nó. Không có ai ở nhà mình quậy một hôm đi. Mấy đứa có rảnh không” – Anh đưa ra tờ giấy anh vẽ nãy giờ cho họ xem, cả hai đều háo hức muốn làm cùng.

    Họ phân chia công việc rồi cùng làm, Chàng trai hàng xóm đi chặt Tre theo bản vẽ của Người con trong khi anh ấy đi mua một thanh thép tròn dày rồi cắt ra từng đoạn nhỏ, còn Cô bé thì chuẩn bị nấu ăn sẵn tiện dọn dẹp nhà gỗ vì dù sao ba người đàn ông cũng không thể bằng một cô gái tháo vát. Hôm ấy mát mẻ nên chuẩn bị xong vật liệu rồi ăn trưa thì họ bắt tay làm luôn, hai người đàn ông thì tập trung tạo tác còn Cô bé thì chạy việc vặt tìm hoặc mua gì đó khi cần thiết. Họ tạo ra một cấu trúc như tổ ong gồm 7 lục giác đều ghép với nhau, một lục giác đều làm lõi trung tâm, rồi từ các cạnh của lục giác trung tâm mọc ra 6 lục giác đều khác, hệ này sẽ được thả nổi trên mặt nước ao cá, Người con đã miêu tả như vậy nhưng chưa cho biết công dụng để làm gì. Bọn Rắn Mối tò mò lột xột bên đám lá Thị khô, chúng đang bàn xem họ sẽ cho gì vào mấy cái ô đó.

    Những thanh Tre được cắt đầu ra những đoạn tầm 2m, ở cả hai đầu đều chừa cách mắt Tre một đoạn nhỏ để hạn chế không cho nước đi vào ống quá nhiều. Sau đó những đầu này được khoan hai lỗ đối diện rồi xuyên thanh thép qua, rồi họ uốn cong lại nhìn như hình móng ngựa. Tiếp theo họ ráp những thanh Tre lại và dùng máy hàn ghép các mối nối băng thép, tùy vào tình huống mà mài cắt hàn sao cho hợp lý để cả hệ giữ được hình dáng như mong muốn. Sau một hồi loay hoay họ cũng lắp ráp được xong, nhín nó như tổ ong mà cũng giống một bông hoa. Trong lúc giải lao uống nước, Người con miêu tả tiếp là sẽ gắn thêm 2 sợi dây thừng ở hai đỉnh xa nhất của cả hệ, rồi cố định chúng ở 2 đỉnh đường chéo của ao, chiều dài hai sợi dây phải dài gấp đôi khoảng cách từ đỉnh hệ tổ ong và đỉnh góc ao vì anh muốn cả hệ sẽ di chuyển qua lại tùy thời tiết hoặc con người muốn cũng có thể dịch chuyển được. Trong 7 ô lục giác đó anh muốn thả 7 loại thủy sinh sống trôi nổi trên mặt nước đa dạng màu sắc, “ Mỗi ô như lý tưởng của mỗi người riêng biệt nhưng khi hợp lại thành một hệ nó sẽ tạo ra nét đẹp của sự trù phú “ anh nói như vậy cho hai người kia. Sau khi thả hệ lý tưởng xuống ao, họ điều chỉnh đôi chút để tạo sự thăng bằng cho nó, rồi đóng cọc cột dây thừng vào. Đám chim Én cũng đến giờ đi tìm nước nhưng lại tìm thấy lý tưởng, chúng dè dặt không biết họ đang làm gì hay đơn giản chúng được dạy là đừng dây vào mớ lý tưởng đó, chúng chọn cách lao xuống uống nước phia lân cận cho an tâm. Sau đó cả ba người cùng nhau đi tìm sinh vật thủy sinh để thả vào đó, họ như thổ địa ở khu vực này vậy nên tôi thấy chỉ một chốc là họ mang về thêm 3 loại vì ở khu đất quanh đây đã có sẵn Bèo Hoa Dâu, Bèo Cám, Lục Bình và Kèo Nèo; họ mang về thêm Bông Súng, Bèo Nhật của Lão hàng xóm và Rong Đuôi Chồn . Thả chúng vào như đang muốn xem lý tưởng của họ dịch chuyển ra sao trong hệ chung này.

    Ba người đứng trên bờ ao để quan sát lý tưởng của mình, còn những sinh vật kia vẫn trôi nổi theo nước và gió, chỉ khác là nó bị chặn lại bởi những giới hạn, những ranh biên do con người tạo ra. Đúng lúc đó Ông già và Thằng nhỏ về, họ cũng tò mò đi ra đứng nhìn những thứ trôi nổi cùng họ. Thằng nhỏ khoe với mọi người cuốn sách vẽ màu nước mà ông và bà đã cùng đọc những ngày mới quen nhau. Quyển sách đã ám màu của những con người quanh đây, hoặc chỉ có mỗi bà, ông đi tìm cho Thằng nhỏ hay cho chính ông tôi cũng chẳng rõ, mà cho ai thì cũng tốt thôi, có lẽ đó là quyển sách hay. Người con mô tả những thứ họ đang làm, kể lại buổi trò chuyện lúc sáng, ông đứng nghe chăm chú với cơ mặt như giãn ra thoải mái vô cùng, cảm giác như ông cũng tạo ra nó trước đây vậy. “ Cố lên, con sắp trở lại mái nhà xưa rồi “ ông vừa nói vừa nhìn con trai mình và nở nụ cười hiền hậu, nhưng sau đó thì “ùm” ông lao thẳng xuống ao, lặn một hơi thật sâu rồi nổi lên ở cái ô lục giác trung tâm, đám Bèo Cám bu đầy đầu ông. Ông vớt sạch đám Bèo Cám và bỏ vào 6 ô kia mỗi ô một ít sau đó hét to “ Ở giữa phải là khoảng trống mới chứa được tất cả, và cái lõi phải nằm rải rác ở tất cả “. Cả đám trên bờ ao xì xào gì đó tôi nghe không rõ rồi họ cười ầm lên, hóa ra là có con Cua đang nằm trên đỉnh đầu kẹp vào tóc ông, tôi chẳng biết nó cần gì ở mớ tóc đã sờn đó, chắc mớ tóc đó dù bạc nhưng vẫn còn sức sống lắm. Chiều hôm ấy ông vui vẻ hơn hẳn, có lẽ do đã thấy con mình ít ra đã có năng lượng hơn lúc mới về, ông nấu một nồi lẩu Nấm đãi mọi người. Tôi không mê món nấm nên đã về suối để ngủ sớm, hôm sau nghe bọn Thằn Lằn kể ông đã ngồi xem hình những đứa con mình khi còn nhỏ rất khuya.

  • Triết học nơi cánh đồng

    Đang nằm ca hát thì nó nghe thấy tiếng ba mình gọi chỗ bên khu rừng trái cây gần ngã ba sông, chỗ lúc nhỏ tôi sống cùng mẹ, ngó qua bên kia một chút về hướng rừng Tràm là nơi mẹ kể cha tôi đã chết vì mấy người nổ trái bắt cá. Hai cha con nó ngồi xuống cái mô đất mà năm xưa tôi và mẹ hay ngồi tắm nắng và nghe mẹ kể chuyện về cha, về Rùa, về Mẹ Tre, về thời xa xưa và về những con người. Ba nó hái sẵn một ít trái cây xung quanh và đang bắt lửa nướng trái bắp xin của người chèo ghe chăn Trâu bên kia sông, họ vẫn còn nhận ra anh dù anh đã thay đổi rất nhiều, ở những vùng đất càng nhiều Tinh Linh, con người lại càng có cảm giác như chỉ mới ngày hôm qua, ai cũng như ngày xưa trong mắt họ.

    – “ Hồi xưa ba hay cùng mấy bạn mình dẫn Trâu đi qua khúc sông này qua kia cho bọn nó ăn cỏ” – Anh ta chỉ tay về phía bên kia sông, mắt lia qua lia lại như đang tìm những người bạn cũ

    – “Bà nội có kể cho con một lần, nội bảo hồi nhỏ ba còn biết hết tất cả các loài cây ở đây, từ cỏ dại đến cây ăn trái, từ cá nhỏ tới chim trên trời, cả những con côn trùng nhỏ nhất” – Thằng nhỏ vừa nói tay nó vừa quơ qua quơ lại như muốn ôm tất cả vào người.

    – “ Bà nội là người luôn diễn tả mọi thứ xung quanh khiến cho tất cả đều hứng khởi và tò mò, bà là cây Tù Và của cả khu này, cây Tù Và vui nhộn và trí tuệ.”

    – “ Bà kể ba có tập tranh vẽ và mô tả cỏ dại cùng côn trùng mà sao con tìm mãi trong nhà mình ko thấy “ – Nó cầm con Bọ Rùa đưa lên cao cho anh thấy.

    – “Ba cất đi chỗ khác rồi, không dám nhìn lại “

    – “Sao vậy ba?”

    – “ Vì nó làm ba xấu hổ”

    – “ Vì điều gì “

    – “ Vì sức sống của những thứ ấy, giờ ba không còn cái năng lượng ấy nữa, tất cả chỉ để phục vụ cho ai đó” – Người con nhìn vào tôi rồi nói thêm “ Xin lỗi vì đã làm lơ mày mấy lâu nay “

    – “ Có khi nào con người luôn thấy xấu hổ khi nhìn lại không ba, con cũng thấy vậy khi nhớ về cách hành xử của mình lần trước ở đây “ – Thằng nhỏ cúi mặt xuống đất rồi bứt bứt cỏ Hôi xung quanh làm bốc lên một mùi mát rượi. Chả hiểu sao nó lại bị con người gọi tên như vậy.

    – “ Có lẽ vậy, cả khi tốt lên và tệ đi, khi nhìn lại vẫn là cảm giác xấu hổ”

    – “Nhưng tiếp theo của sự xấu hổ là gì ba, không lẽ mình chấp nhận nó, mình phải thay đổi chứ”

    – “ Con nói đúng, đã lâu hai cha con mình không nói chuyện, có vẻ con đã trưởng thành hơn khi về đây “ – Anh im lặng một lúc rồi xoa đầu con trai mình.

    – “ Ông nói con còn chưa lớn, còn phải học nhiều”

    – “ Ông nói đúng, cả ba cũng cần phải học, nhìn sức ham học của ông phải nói là ông nói gì cũng nên nghe “ – Hai cha con anh cùng cười cười rồi đồng thanh “Nhưng đôi khi ông toàn nói mấy thứ khó hiểu khi không có bà ở bên “, rồi cả hai lại cười tiếp thật to làm thằng nhóc bên kia sông đang chăn Trâu ngoái đầu nhìn.

    – “ Nhưng con thấy bên ngoài ba giống bà, còn cách suy nghĩ giống ông, ý con không phải giống mà phải dùng từ gì nhỉ “ – Nó gãi gãi đầu làm như trên tóc nó là từ điển vậy.

    – “ Nét tương đồng được không “ – Anh nhìn con mình rồi cười một cách vui vẻ, như anh thấy chính mình hồi trẻ quay về, đi cổ máy thời gian để khích lệ chính mình ở hiện tại.

    – “ À đúng đúng “ – Thằng nhỏ vỗ tay cái chát đắc ý.

    – “ Hồi nhỏ, ba được ông dạy về sự tương đồng. Ông kêu ba nhìn hai cây Tràm bên kia sông rồi hỏi nó như thế nào, giờ con trả lời thử “ – Anh chỉ tay về phía hai cây Tràm già, bên kia sông người ta trồng Trám bán lấy gỗ, nhưng từ lâu đã chừa lại hai cây để thờ cúng, dân ở đây gọi là Đôi Tràm Phu Thê. Mỗi lần chặt cây bán lấy tiền, chủ đất đều làm tiệc to dưới gốc hai cây Tràm đó để đãi người ở quanh khúc sông này.

    – “ Cấu trúc tán cây giống, gân lá, đặc tính, ADN, bề mặt vỏ cây, mọi thứ đều tương đồng nên được xếp cùng một loại “ – Nó xòe bàn tay ra đếm đếm như mấy ông thầy bùa bấm quẻ ngoài đầu cái miễu cho mấy bà mấy ông chơi số đề.

    – “Con nhìn kỹ hơn một lần nữa xem, dáng hình thật sự của chúng” – Anh vuốt lưng con trai mình.

    – “ Con thấy cây bên trái cành lá mềm mại mượt mà hơn, còn cây kia thì ít nhánh và thô ráp. Có phải đó là lí do người ta gọi là Tràm Phu Thê mà không phải Tràm Huynh Đệ hay Tràm Mẫu Tử không ba “

    – “ Đúng rồi đó, nhìn là phải bằng mắt chứ không phải bằng đầu và miệng, vậy mới đúng chức năng của giác quan. Nhưng giờ nếu ai hỏi con hai cây đó là cây gì con trả lời sao “

    – “ Chắc con sẽ trả lời là Cây Tràm nhưng thêm vào bạn nhìn thêm chút nữa đi “ – Hai người lại cười với nhau thỏa thích.

    – “ Hồi nhỏ ông hay cho ba chơi mấy trò như vậy, để không cho ba lười suy nghĩ và dễ chấp nhận lời người khác. Còn bà thì lại làm cho ba thích thú với những thứ đó hơn, bởi vậy hầu hết con nít thích bà lắm, còn ông thì “ – Anh ngập ngừng như đang tìm từ trong từ điển không ở trên tóc.

    – “ Ông thì chỉ có bà thích “ – Hai người họ nhìn nhau rồi cười, nhưng lần này không còn lên tiếng, mà không khí đã nhẹ nhàng đi nhiều.

    Thằng nhỏ và ba nó đi loanh quanh khu đất rồi đến thắp nhang ở cây Mận Xanh, xong họ đi vào dọn dẹp nhà cửa lại cho Ông giá. Người con thì xem xét ngôi nhà và đồ đạc trong nhà để sửa chữa hay thay mới. Thằng Nhỏ thì quét dọn kệ sách, chăm sóc vườn rau và hoa lá xung quanh nhà. Sau đó, họ cùng tôi làm cái nhà Rùa như Thằng Nhỏ đã thử nghiệm và vẽ ra, đến chiều thì Lão hàng xóm mới chở Ông già về. Trên xe hai ông già chở về mấy cây giống mới, vài thứ văn phòng phẩm để ông già làm việc và ít đồ nhu yếu phẩm siêu thị, ngoài ra ông còn cầm một lá thư tay mà sau đó được cất trên cao nhất của tủ sách. Bốn người họ cùng ăn cơm chiều xong thì hai ông cháu ra ngoài chỗ cái nhà Rùa, Thằng nhỏ kể lại quá trình thử nghiệm và cảm hứng từ con Rắn, hai người say sưa trao đổi với nhau trông giống hai người bạn đang cùng nhau làm việc. Lão hàng xóm và Người con thì đốt cây đèn báo bão cũ rồi ngồi ngoài cây Thị nhìn ra ao cá phía xa uống một ít rượu Tây mà Người con mang về, họ trò chuyện cả đêm. Lúc đó tôi nằm im trong căn nhà mới, mà không, chỉ là chỗ nghỉ chân tạm như Ông già nói, gió thổi qua thật dễ chịu làm một đêm nhiều mây cũng thật làm người ta thấy quang đãng. Ngày hôm đó tôi ngủ một giấc ngon lành, trong mơ tôi thấy mẹ mình đang ăn Cà Rốt trên tảng đá bằng mây, bà cười rồi nói “ Hãy cứ lười và tốt bụng như bây giờ, vậy là con đã làm rất nhiều rồi “.

    Người con mỗi ngày vẫn đi dạo để tìm một điều gì đó, còn Thằng nhỏ thì lẽo đẽo theo Ông già, không thì đọc sách và phụ việc vặt cho ông và ba nó, thời gian rãnh ít đi khiến đôi khi nó quên mất cái điện thoại không còn đó, nó không còn lưu trữ cái đẹp trên Cloud nữa mà nhìn thấy những đám mây xinh đẹp trên trời cao. Những cơn mưa to cũng đã sắp đến, Ông già và con mình ngày hôm ấy đi vào rừng trái cây để cắt tỉa. Trong rừng trái cây, họ có trồng những loài cây như Đậu Mèo, Điệp, Muồng Trâu, đọc sông trồng thêm Điên Điển, So Đũa, Ông già bảo là để tốt đất và làm phân bón. Mỗi năm hai đợt trước đợt mưa to và cuối năm dương lịch là ông chặt những loài cây này xuống rồi đặt khắp nơi để làm phân. Ngoài ra một số loại cây này có hoa và quả ăn rất ngon, tôi cực thích ăn So Đũa còn Bà lão có vẻ thích ăn canh chua bông Điên Điển nấu với một quả Điều chín đỏ mới hái trên cây xuống. Ngoài ra rải rác khắp nơi họ cũng trồng Xuyến Chi, Sao Nhái và Dã Quỳ để lâu lâu lại cắt dọn sau đó ủ luôn phân tại chỗ. Nơi nào cây ăn trái đã già thì ông bà cho người dân xung quanh chăn thả bò ở đó quanh năm để nó thải ra đất một lượng phân bón cho đất, tôi không thật sự thích lũ Bò lắm nghe nói tốt đất nên thôi kệ.

    Họ làm việc trong im lặng như đàn kiến dưới đám lá khô, đôi khi chạm mặt nhau để xem chuyện gì diễn ra tiếp theo, và có người nào cần phụ một tay không. Sau hai tiếng buổi sáng cắt tỉa, khu rừng bổng khoáng đạt hơn hẳn, những khoảng trống xuất hiện khiến những chùm sáng chiếu xuyên qua lộ diễn nôm như một sân khấu lộng lẫy đang lên đèn cho những vở diễn đời. Dường như khi sống trong những ngày u tối quá lâu, sinh vật bỗng nhạy cảm với ánh sáng hơn, mắt tôi phải mất một lúc lâu mới thích nghi và nhìn rõ hơn, để dẫn ai đó qua khỏi bóng đêm có lẽ phải đảm bảo rằng kẻ ấy không bị choáng ngợp trước ánh sáng. Chẳng phải những nhà thơ ngợi ca ánh mặt trời cũng phải giật mình che mắt lại vào một ngày hè nắng đẹp sao, có lẽ là cái gì đẹp cũng phải thận trọng đón nhận. Một lúc sau, hai cha con họ đến gần bờ sông để tỉa đám So Đũa và Điên Điển, Người con chăm chú quan sát cắt còn Ông già đi quanh đó một lúc sau mang về tàu lá chuối, một ít củi và quả Điều. Ông nhặt mấy nhánh cây Người con chặt rồi ngắt bông cho vào cái phễu bằng lá chuối được lẹm bằng sợi gân lá Dừa. “ Con làm tiếp đi cha vào lấy đồ ra nấu nồi canh chua Điều ngoài này luôn”, ông nói như vậy rồi đi vào nhà. Một hồi sau quay ra thì anh con trai đã nhóm xong lửa, Ông già mang ra 1 bắp Chuối hột, một ít chả cá chay hôm qua còn một ít và hai trái mẹ dốt và một tô cơm nguội. Người con bẻ vài nhánh cây nhỏ rồi chuốt thành đũa, còn Ông già bật nồi nước lên, họ cùng nấu ăn như ngày xưa đã từng.

    – “ Lúc đầu một mình đến đây, nghe mẹ kể cha còn kha khá tiền, con luôn thắc mắc sao không sử dụng để làm nhanh hơn “ – Vừa nói Người con vừa cắt chả chay thành lát dày đặt lên lá Trầu Bà to hái gần đó.

    – “ Mới đến lạ nước lạ cái, cũng chỉ là kẻ mới tọc mạch làm nông, sao dám làm nhanh được “ – Ông già lót đôi dép xuống để ngồi vì nước mưa tối qua làm đất chưa ráo hẳn.

    – “ Cha không tin vào sách sao ?”

    – “ Sách đi ra từ người, cha tin một người ở xa chẳng thà tin hàng xóm gần nhà “

    – “ Dù gì người viết sách họ cũng đã kiểm chứng cho mình “ – Sau khi chuẩn bị xong nguyên liệu, anh lại ngồi gần cha mình, cả hai nhìn về khúc sông có mấy chiếc xuống máy xẻ nước lướt qua.

    – “ Nhưng họ không ở đây, không chạm vào từng cành cây ngọn cỏ, và cũng không đối mặt hằng ngày với những con người xung quanh”

    – “ Tức rằng mình làm chậm để tạo ra kết nối với mọi thứ xung quanh ?“ – Anh xoay qua nhìn Ông giá như một đứa trẻ thuở nào đang tò mò với cha mình.

    – “ Nhưng không hề cố tình. Hồi đầu cha mua cho họ hai thùng nhựa để lấy rác hữu cơ, đóng luôn tiền rác cho cả xóm.”

    – “ Liệu nó có kinh tế không, một người nghe có thể nghĩ rằng do cha đã có nền tảng kinh tế sẵn“

    – “ Tất nhiên ai cũng sẽ nghĩ như vậy, nhưng đời người nó không khô khan như vậy. Một thời gian sau khi họ biết cha đang làm gì, họ chủ động tặng cha cây giống hạt giống, còn cho cha thêm tri thức mà họ đã thật sự trãi qua trên cánh đồng. “ – Ông già đứng dậy cắt 5 lá Dừa gần đó rồi lót xuống dưới đất và đặt vật dụng cùng nguyên liệu vào trong

    – “ Có lẽ sự tự nguyện cũng lây lan như một căn bệnh lành tính “

    – “ Tri thức trong sách không tệ, nhưng con rất dễ cực đoan làm biến dạng cánh đồng xinh đẹp sẵn có, dẫu nó là sa mạc đi nữa ít ra nó cũng sạch sẽ “

    – “Cha làm con nhớ tới giờ công trình nào chủ nhà cũng đòi gạch tàu mái ngói vì họ bảo đồ ngày xưa chất lượng hơn vật liệu bây giờ “

    – “ Họ nói không sai, nhưng tâm hồn lại kẹt trong quá khứ chứ không phải để nó tiến hóa theo dòng dịch chuyển “ – Ông già cho Me vào rồi ngắt vào lá Bứa rừng vò nát cho vào nồi.

    – “ Có phải ý cha là phát triển dựa trên những tinh túy xưa để tạo ra những vật liệu mới phát triển ở mức cao hơn không “

    – “ Đúng vậy, mái Tranh rất đẹp nhưng hãy để nó ngủ an giấc, hãy để những đứa con nó sống dậy “

    – “ Nhưng để làm được vậy thì cần nhiều tiền nghiên cứu, liệu có khả thi không với đại chúng “ – Người con bới cơm rồi dọn mâm cơm gọn gàng xong cũng ngồi vào đám lá Dừa.

    – “ Con có thấy cái nhà gỗ của mình không, chú con thi công theo mô tả quoa loa của cha đó “

    – “ Thật sự nhìn kỹ thì các mối ghép giữa các thanh gỗ nó đòi hỏi một kỹ thuật cao không phải ai cũng làm được, chú không học hành gì mà làm được chứng tỏ sức tưởng tương lớn” – Anh nhìn về phía nhà gỗ, có lẽ cũng nhìn thấy mình đang chạy nhảy khi còn nhỏ.

    – “ Không phải sức tưởng tượng, đó là cởi bỏ “ – Ông già ngắt cho tôi ít Điều chín thơm lừng.

    – “ Con vẫn chưa hiểu”

    – “ Cái công trình thứ 3 và 7 con xây, cái loại gạch lót nhà tắm nhà số 3 và cái sàn bằng Thép gân nhà số 7. Con đi thuê và mua những bên thứ ba giá cao. Thật ra nếu kiên nhẫn có rất nhiều thợ làm được nếu con cho họ một tay “ – Ông nhìn vào mắt con trai mình.

    – “ Cha theo dõi tất cả công trình của con sao “ – Anh kinh ngạc mở tròn xoe mắt như vừa thấy một điều bí ẩn kỳ vĩ nào đang diễn ra trước mắt.

    – “ Tất nhiên, chỉ có con là không tự theo dõi chính bản thân mình. Cha nói tiếp, nếu con tìm một con người chịu làm cùng con, trong quá trình cùng làm, những thứ mới sẽ sinh ra còn quý giá hơn kết quả”

    – “ Thứ gì vậy cha “ – Giọng anh có vẻ hơi nghèn nghẹn như muốn khóc, anh quay đi chỗ khác nhưng tôi thấy khóe mắt anh đỏ hoe.

    – “ Bà cố ngoại con, bã có vườn Dừa đủ loại, xung quanh đó bã cứ đi nhét nhét đủ loại cũ rồi cho tự mọc, ngoài ra thả một ít Gà và Cá dưới mương nước. Vậy mà tiền thu bán Dừa hòa vốn mà lãi ở bán Gà con và Củ. Tri thức cũng vậy, mục đích ban đầu là quan trọng nhưng thứ thu về được nằm trên quá trình “ – Ông rút bớt cũi ra vì nồi canh sôi quá to.

    – “ Dạo này cha ví dụ dễ hiểu hơn xưa. Cha làm con nghĩ đến một lợi ích khác, không cố ý nhưng sinh ra rất tự nhiên, là mối tâm giao giữa mình và người thợ “

    – “ Có lẽ cha cũng học được từ mẹ con một ít, như kết hôn là quan trọng, học tập cùng nhau trên quá trình sống cùng mới là giá trị thật sự “

    – “ Ước gì cuộc trò chuyện này sớm hơn “

    – “ Không thể, đừng để quá khứ điều khiển, tận dụng nó, ăn trưa thôi, Thằng nhỏ nó đi lên thư viện chơi rồi, trên đó nay nghe nói có triễn lãm Thiên Văn gì đó “

    – “ Ngoài ra còn có cái tình người được hồi phục “ – Anh nhìn lên trời nhìn mấy con chim gì không rõ đang bay qua, nhìn anh như đang nhìn vào tấm gương to trên trời để soi lại mình.

    – “ Con nói sao ?”

    – “ Không còn nghĩ đến con Gà con và những cái Củ của bà Cố Ngoại “

    Họ đang ngồi ăn cơm trưa nhìn ra khúc sông thì có chiếc ghe cắt cỏ cho Bò đi ngang, trên ghe có khoảng chục cái mo Cau, người chèo ghe thấy họ nên vẫy tay rồi ới lên “ Về ở mấy hôm vậy anh, chuẩn bị cho tối nay chưa “. Thì ra đó là người em học cùng trường với Người con dưới anh 4 khóa, ngày trước họ hay cùng nhau đi hái Cò Ke chơi ống thụt với bọn bên kia sông, bên đây chỉ có hai đứa dám đi qua đó thách đấu, lần nào về anh bạn kia cũng khóc vì bị dính chưởng, mà hễ được rũ là lại xung phong đi đầu. Người con đứng dậy chào rồi đáp “ Chưa biết khi nào đi mày ơi, đi cắt cỏ hả, mà chuẩn bị gì mạy”. Anh bạn kia đáp rồi biến mất phía sau rặng cây Mã Tiến phía xa “ Lễ hội Cầu Mo chứ gì cha nội, đi lâu quên hết rồi “. Anh đứng chống nạnh ngang hông nhìn qua nhìn lại như đang cố nhớ ra gì đó trong ký ức, rồi thoáng mắt anh mở to miệng cười tận mang tai há hốc, anh vùng chạy vào nhà rồi hét to mà bỏ quên cả đôi dép “ Cha dọn dùm con, con đi chặt đồ chuẩn bị “. Ông già lắc đầu qua lại nhưng miệng nhếch mép cười nói “ Chẳng có gì thay đổi, con người rồi sẽ quay về mái nhà xưa nắm lấy cơ duyên “, lúc đó tôi đang lén lút lôi miếng chả cá chay anh đã chưa ăn hết trong tô ra ăn thử, có vẻ cũng ngon, miễn sao không phải thằng Lòng Tong là được.

    Khi quay vào nhà thì tôi đã thấy anh nhặt chục cái mo Cau khô chất đống từ vườn Trầu Cau của ông bà. Khu vườn này nằm bên trái khu đất trồng Bonsai nếu từ ngoài đường đi vào tới nhà gỗ nhìn về phía trước, nó nằm phía sau cái lu nước chỗ có đám Xuyến Chi và giờ là cái nhà Rùa của tôi. Đó là một mô đất cao giống mai Rùa, Ông kể hồi mới đến có 7 cây Cau tự mọc lên ở đó thành cụm rất mát nên ông và người em đặt cái vòi nước và láng cái nền Xi-Măng ở đó làm chỗ tắm rửa, ở giữa là trụ xây hình lục giác đều, vòi nước chĩa lên cao ở trung tâm trụ và có thể xoay tròn được. Trên bề mặt trụ lục giác đều ông có gạch các đường thẳng chỉ các móc thời gian 3-6-9-12 do bóng của vòi nước in lên mặt trên của trụ. Ông bảo do trục Trái đất gì đó nên ông dùng vài màu để biểu thị thời gian cho các mùa khác nhau. Tôi không hiểu lắm vì loài Rùa không quan tâm thời gian lắm, chỉ đói thì ăn mệt thì ngủ. Mà có lẽ lúc đó ông còn trẻ khác chứ từ lâu trong nhà ông bà đã không còn cái đồng hồ hay quyển lịch nào, hầu như thiên nhiên cùng hàng xóm sẽ kể cho họ biết, và họ cũng thích làm theo lịch cùng họ, đặc biệt là Bà lão luôn háo hức khi ai đó ghé qua và hỏi “ Sao sắp Tết mà chưa thấy bà chuẩn bị gì “. Khu vực Trầu Cau sau này Bà lão về mới được bà trồng thêm nhiều loại họ Cau, trong đó có cả Chà Là và 2 cây Cọ bạn Người con tặng khi về chơi. Chỗ nền Xi Măng bà cho trán lại để có hình dạng như mai Rùa nhô lên một chút ở giữa. Đường viền có vách ngăn nước khi chảy xuống, rồi bà tạo 5 cái rãnh cho nước thoát ra đi vào cái mương nước chằng chịt trong khu vườn Trầu Cau. Sau này ba mới kể đó là hình chỉ tay của mẹ bà còn lại trong ký ức. Hồi đầu bà trồng Trầu là để làm thuốc đuổi sâu và đánh răng còn Cau thì chà trắng răng, sau một thời gian khu vườn tốt vượt lên vì hưởng lượng nước thường xuyên chảy ra. Người già quanh làng biết được nên kêu con cháu đến mua, ông bà không bán mà chỉ đổi đồ ăn với họ. Rồi gần nhà có cái đám cưới, họ cũng đến mua thì bà tặng không lấy tiền, bà nói chú rể “ Cưới có một lần tui cho chứ cỡ lần sau tui bán tiền tỷ “. Về sau xung quanh đó hễ có cưới là họ lại xin ông bà, người gần đây đều bảo “ Ông bả có hai đứa con mà gả cả mấy chục lần “ nó cũng làm bà lão cười sảng khoái lắm.

    Người con cắt tỉa mo Cau thành những cái thuyền nhỏ, sau đó đục lỗ trên đầu và đuôi rồi kết 9 cái mo Cau thành một hệ thuyền sát nhau bằng dây lá chuối khô có sẵn trong nhà ông bà hay dùng để nấu bánh các loại. Vào những ngày mưa dầm ông bà hay chuẩn bị sẵn nếp và các loại đậu cùng trái cây, vì đất sình đi lại rất vất vả nên hai người cùng nhau gói bánh với đủ loại biến tấu, có khi họ thất bại khi làm một loại mới thì lũ Gà và tôi ăn giúp một ít, à mà con Chó già đã chết nó cũng thích ăn bánh Ú nhân Chuối lá Dứa. Chưa kịp làm xong thì thấy Thằng nhỏ về dẫn theo một đám lâu la theo, chúng chào rồi xin phép Ông già đi chặt một ít mo Cau để làm thuyền cho lễ hội Cầu Mo tối nay. Một lúc sau, mấy người thanh niên cỡ tuổi Người con cũng có đến với mục đích tương tự, cả khu vườn nhà náo nhiệt hẳn lên, có người còn mang Đậu luộc theo chia cho mọi người ăn cùng, Ông già thì vẫn ngồi trên cái bàn tam giác nhìn họ làm và kéo một hơi thuốc rê như đang hồi tưởng hay hình dung điều gì đó. Họ đang làm thì Người con đúng lên hô lớn “ Mọi người đợi một tí đợi một tí, mày đi cùng anh lấy ít Tre” anh ngoắc người em bạn chèo ghe lúc nãy vẫy tay chào, anh ta cũng đến cùng đám người hái mo Cau. Hai người bọn họ khinh về rất nhiều Tre Trúc, Người con gợi ý thay vì mỗi người một thả thì làm một cái hệ thuyền mo Cau to, anh bắt đầu mô tả: ” Giờ nè, mình sẽ làm một thứ như bàn cờ hay bè bằng Tre Trúc, tạo ra các ô cờ đủ to để chứa 3 mo Cau nằm dọc, mình cố định đầu của ba cái thuyền mo Cau này bằng dây Chuối khô vào thân Tre, mình tạo luôn một bộ thuyền thật to tối nay thả cho sáng cả khúc sông đi mấy đứa “. Anh chống nạnh vung tay qua lại chỉ chỏ, như anh được trở về ngày xưa, luôn tụ họp nhỏ lớn bày trò đủ thứ, có lẽ người lớn cần tuổi thơ hơn trẻ con cần trưởng thành.

    Tất cả nháo nhào bàn tán một hồi nhưng rồi hầu hết đồng ý, trừ Thằng nhỏ và hai người lớn khác, có lẽ họ có những mong ước thầm kín muốn gửi riêng cho ai đó. Tất cả cùng rôm rả làm thuyền, người chẻ Tre, người bào cho nhẵn, người giỏi thắt dây thì buộc các mối nối của cái bè, đứa thì ra tạp hóa bà Năm mua ít vải và dầu hôi, có hai đứa con gái thì đi hái rau và làm đồ ăn còn ông thì nấu một nồi cơm thiệt to cùng chén tương hột sả ớt. Cả đám nhốn nháo làm thì ít mà nói dóc thì nhiều, mọi người hỏi thăm Người con, tâm sự chuyện gia đình, chuyện con cái, chuyện đời. Đám con nít bình thường cũng hơi sợ ông chỉ chơi cùng bà nay có dịp cũng láo nháo cả cánh rừng, đứa xin ông hạt giống, đứa xin trái cây, đứa xin bưng tôi đi chơi, cả đám như lạc vào một xứ sở xa lạ mà thân quen với một vị vua mới, nhưng rồi chúng dần quen, dần nhận ra ở đây chỉ cần xin phép và làm gì cũng vừa phải thì ông đều cho phép, “Coi bộ ông còn dễ hơn bà nhiều” một đứa con gái nói như vậy khi hái rau. Cuối cùng thì đến xế chiều cái bè thuyền mo Cau cũng xong, họ mang chúng ra sông thả thử rồi điều chỉnh những chỗ cần thiết, hai đứa con gái giơ tay bảo “ Để tụi em hái cỏ Lau trang trí thêm “ rồi tụi nó nhanh chân mượn ông cây liềm đi cắt một bó thật to. Người con cắt thêm mấy ống tre rồi cột vào tại vị trí các mối nối của bè để làm bình chứa hoa. Không một nguyên tắc nào cả, hoa Cỏ Lau, Xuyến Chi, Sao Nhái cứ như mọc đầy trên bè, một thảo nguyên bao la đầy hoa trôi dạt trên sông. Khi xong rồi tụi nó vào nhà ăn cơm, nhưng chén dĩa trong nhà chỉ vừa đủ dùng cho hai người, đã lâu nhà họ không có đám tiệc hay đãi đông khách như thế này, Thế là bọn nhóc nhanh nhảu chạy đi lấy mấy gáo dừa rải rác và mo Cau còn dư đem đi rửa sạch và cắt gọt cành cây Lồng Mứt mọc khắp nơi làm đũa, thoáng cái bàn tiệc được bày lên sàn nhà như trong một bộ phim hoạt hình lộng lẫy. Người con lôi điện thoại ra định chụp lại bàn tiệc và không khí nhộn nhịp thì tất cả đám nhỏ đều nhìn chằm chằm vào anh như đang dò xét gì đó. Anh ngập ngừng có chút ngại ngần hoang mang gãi đầu hỏi “ Sao, có gì sai sai hả mấy đứa “, đám nhỏ liền đồng thanh nói như dàn đồng ca trong nhà thờ hát một câu hát linh thiêng để mang đến bầu không khí phước lành “ Ở đây không được chụp hình “. Anh đã đi quá lâu khỏi chốn này và lạc mất mình vào chiếc điện thoại, người ta bây giờ gọi nhau dễ đến mức cứ ngỡ rằng người kia ở bên cạnh, họ xem những chuyến phiêu lưu của kẻ khác rồi thao thao về nó như đó là của mình, họ xem về cuộc đời của người khác nhiều hơn của mình, biết về quá nhiều người nhưng lại chẳng biết gì về mình, về những người xung quanh. Anh vội xin lỗi mấy đứa nhỏ rồi tắt luôn điện thoại nhét vào ngăn sau nhất trong balo và lấy ra sự chân thật từ hang cùng của tấm lòng mình.

    Mọi người cùng ăn cơm với nhau, một rổ rau luộc thiệt to, một dĩa trái cây đủ loại, và một tô tương hột sả ớt, còn tôi thì mỗi khi thấy đồ ăn quá nhiều tôi tự dưng lại thấy ngán, nên đứng từ xa gặm bông Xuyến Chi chơi. “ Con muốn biết nguồn gốc của lễ hội Cầu Mo này không, hỏi ông nội đi kể cho “ đang ăn thì Người con quay ra hỏi Thằng nhỏ, anh vừa dứt lời thì bọn nhỏ nháo nhào “ kể đi ông, kể đi ông” có đứa lại nói lộn thành “ kể đi bà” vì trước đây năm nào tụ lại vào ngày này bà cũng kể cho tụi nó nghe, nghe hoài thành quen như hè nào khi xưa Người con và lũ nhỏ cũng kéo nhau ra quán café đầu xóm xem kiếm hiệp, mấy bộ cũ chiếu đi chiếu lại đến mức thuộc lòng nhưng cả đám vẫn đèo nhau đi coi. “ Tụi mày im ông mới kề được “ người bạn con ông nói lớn rồi giơ hay tay lên cao, cả đám ngồi xuống không nhốn nháo nữa, tụi nó vừa ăn vừa ngó ngó nghe Ông già kể, lâu lâu lại nghe tiếng Bìm Bịp giữa cái tiết trời âm u của buổi chiều mùa mưa như thêm vào bức tranh một chút trầm mặc của quá khứ một thời xa xưa, khi rừng thiêng nước độc còn bao quanh khắp nơi.

    “ Tụi con thấy cái miếu ở đầu xóm rồi đó, chỗ đó người ta gọi miếu ông Mo. Ngày xưa khu này toàn rừng già, chỉ có vài bóng người sống lát đát, thú dữ rắn độc khắp nơi, rồi đôi khi còn có đám cướp vào lánh nạn xong gây nhiều tội ác cho mấy nhà dân thưa thớt trong này. Hồi nhỏ ông nghe ông Ngoại ông kể lại, ngày xưa có một ông thầy pháp người ta gọi là thầy Mo, mấy người già nhất ở đây kể trước đó rất lâu ông theo con sông chèo một chiếc thuyền bằng cái mo Cau khổng lồ đến đây, ai hỏi ông tên gì thì ông lại chỉ vào cái mo Cau nên người ta sau đó gọi thầy Mo. Ổng lập một cái am đơn sơ để ở, ngày ngày cúng bái, tự làm lụng sống một mình, dần người dân quanh đó tò mò đến hỏi thăm thì ông bày cho họ cách trồng hoa màu, nhận biết các cây thuốc, nghe nói ông còn dạy thanh niên học võ để tự vệ trước bọn cướp. Ngươi ta bảo một ngày ổng chỉ ăn hai bữa mà dẻo dai như trai tráng, ông một mình tự làm tất cả. Mỗi ngày ông đi lại khắp nơi, để phụ giúp và hướng dẫn mọi người, tối về người ta lại nghe tiếng ngâm thơ của ổng trong căn chòi nhỏ. Bệnh tật trong làng ổng đều trị được, giỏi nhất là khoảng rắn cắn và sốt rét. Độ chục năm từ ngày ổng đến, làng xóm tươm tất hơn, cũng gìn giữ rừng cây nhưng thổi cái hồn con người lành mạnh vào đó. Mọi người dần coi ông là già làng, dù ông không bao giờ nhận. Rồi một thời gian nhiều người hay tin, họ kéo nhau đến trị bệnh, học nghề làm nông, nghe ông giảng giải về đủ chuyện trên trời dưới đất, có người vì sùng tín nên còn mua đất quanh đây sống thành một khu vực, họ tự gọi mình là những kẻ đi về cội nguồn rừng cây. Người càng ngày càng đông lên nên rắc rối cũng theo đó kéo về, họ bề ngoài thì tỏ ra hiền lành, thiện lành nhưng vì tự gọi mình như vậy mà hễ bực nhau vì lời ăn tiếng nói lại không dám nói ra, giữ lại trong lòng vì sợ mất đi cái mặt nạ họ đang đeo. Dần dần những mâu thuẫn và giả tạo chồng chất, sợi chỉ treo trên cành cây thiêng đã không còn giữ được những tảng đá lòng treo trên đó, những thù vặt đã dần thành trả đũa. Nhưng vì nể trọng thầy Mo nên họ vẫn không làm gì quá trớn, họ đến kể lại cho ổng nghe, rồi xin lời khuyên làm sao để tâm trí không bị những thứ vặt làm phiền. Hễ ai đến, thầy Mo lại viết cho một tờ bùa trên đó ghi “ Tôi là người xấu xa “ và kêu mang về treo ở nơi dễ thấy trong nhà, ổng bắt giữ một lời thề rằng ngày nào cũng phải dành ra 10’để tụng câu trong lá bùa đó cho đến khi tự thấy mình đã thay đổi thì mới gỡ xuống. Nữa năm trôi qua thì mọi thứ tạm lắng xuống, một ngày kia bỗng đâu hai người nọ vì mâu thuẫn gì không biết, gỡ lá bùa rồi kéo nhau ầm ĩ đến chỗ thầy Mo, mấy người khác gần đó cũng đến xem chuyện gì. Hóa ra một anh nhà giàu vốn có tiền từ cha mẹ, vì nghe tin về khu rừng có những người thiện sống cùng nhau nên cũng đến ở, xong vì chịu cực chịu khổ chưa quen nên dùng tiền mua vài thứ tiện nghi về, trong đó có cái đài radio hồi đó phải giàu lắm mới mua được. Trưa hôm đó người còn lại đang tụng lá bùa thầy Mo cho thì anh nhà giàu bật radio nghe nhạc Tây phát rân trời, anh đang tụng kinh phát hỏa qua chửi “ thiện lành gì cái thứ công tử bột nhà mày “, anh kia cũng chẳng vừa trả lời lại “ Đồ thô lỗ suốt ngày mần thịt động vật, mày làm ô uế cả khu này “. Mọi người can ngăn nhưng họ không ngớt giận nên kéo lên thầy Mo đòi phân xử. Thầy không trả lời trước khung cảnh lộn xộn đó, ông vứt cái mo Cau không lồ mà ông đã dùng để đến đó xuống sông, mọi người kinh ngạc rồi im lặng nhìn. Ổng chất mấy bó rơm lên mo Cau, những kẻ kia nghĩ là lót cho êm mông, ông leo lên thuyền mo Cau rồi chèo đi, được một đoạn nhỏ mọi người đứng hai bên sông vẫn còn nhìn thấy. Ông châm một mồi lửa xuống đống rơm rồi đứng bật dậy nói to 4 câu như sấm vang trời.

    Tiễn người một đoạn

    Không hẹn ngày về

    Thoát khỏi cơn mê

    Lời thề còn giữ

    Sau hôm ấy chẳng còn nghe tin gì nữa, chẳng còn biết thầy Mo còn sống hay đã chết. Cả khu vực ấy tan rã, chỉ còn lại những người nông dân đã gắn bó cùng ông từ những ngày đầu tiên. Họ thương nhớ ông nên hàng năm làm thuyền mo Cau, đốt lửa thả trôi sông rồi lập miếu thờ ở đây. Khi vừa thả thuyền trôi sông, hai bên bờ người ta hô lớn hai bên bờ sông “ Tôi là người xấu xa “ ba hồi như để ngọn lửa đốt cháy rụi đi những tà ác trong con người mình, tự nhắc nhở bản thân về những thứ chưa hoàn lương của tâm địa con người. Khi lửa đã tắt ở phía xa, một người già trong làng sẽ được cử ra để đọc 4 câu mà khi xưa thầy Mo đã nói trước khi biến mất vào phía sau rừng Tràm trên sông, như một lời nhắc nhở cho con cháu về sự kiên định trên con đường lành lặn bên trong, không dễ để đi trên đó, chỉ một phút dao động là con người sẽ sa ngã vì những thứ rất nhỏ nhặt.

    Tụi con thấy đó, lễ nghi tục lệ của người xưa như kể lại cho mình cái mong muốn được sống an lành và bình an, cả bên trong lẫn bên ngoài, nhưng tại sao đến giờ những lễ này vẫn còn, là vì mình chưa làm được. Nên mọi hoạt động kiểu này là muốn nhắc tụi con đừng quên sự chính nghĩa mà mình nên hướng đến, chứ không phải làm màu bày vẽ bon chen dành giật nhau. Chùa đền chỉ như một biểu tượng để nhắc nhở, lớn nhỏ đẹp xấu không quan trọng, sự nhắc nhở của chính nghĩa không có màu sắc. Dù vậy khi làm lễ thì phải nghiêm túc, chỉnh chu tươm tất vừa đủ, ai sao nhãng thì thôi năm sau làm cũng không muộn. Giờ mấy đứa phụ ông dọn dẹp sạch sẽ rồi về tắm rửa thơm tho hẳn ra thả thuyền đi. “

    Cả bọn ngồi im re há hốc mồm, vì trước giờ chưa nghe ông nói nhiều như vậy, và câu chuyện mọi người kể cũng không chi tiết đến vậy. Tôi cũng tập trung nghe kể mà quên mất Cô bé cũng ở đó lúc nào không rõ, cô ngồi bên canh không ăn cơm, chắc là vừa mới đến, chỉ lặng lẽ nhìn và nghe Ông già kể chuyện. Người con thấy Cô bé nên đến bắt chuyện để xin lỗi chuyện ở tang lễ Bà lão, còn nhóm thanh niên trẻ nhỏ kia đã giải tán về nhà chuẩn bị. Lúc đó tôi cũng đã mệt vì cả ngày hôm nay bị đám kia bưng đi bưng lại đừ cả người, và động vật mà bị ám hơi người quá nhiều là bọn tôi sẽ thấy mệt, nên bọn chó cỏ ở quê lúc nào cũng linh động theo một cách riêng chứ không chỉ ngoan ngoãn nghe lời. Một lát sau Ông già đi đâu đó ra khúc sông chỗ sẽ làm lễ hội, Chàng trai hàng xóm cũng đã ghé chở Cô bé đi học vẽ và hẹn Người con vài hôm sẽ gặp trò chuyện.

  • Trẻ nhỏ nhìn ngôi sao bắc đẩu

    Sáng hôm sau, Cô bé và Ông già dọn dẹp nhà cửa như mọi ngày, cùng ăn bữa cơm sáng, rồi ông chở cô về nhà , để lại chú chim nhỏ vô tình hay hữu ý cũng chẳng rõ. Bóng họ rời đi khi tôi cũng vừa bò từ suối lên tới nhà gỗ, tôi đi quanh sân vườn, gặm một ít hoa Sao Nhái, tắm một chút nắng vì tối qua trời khá lạnh dù có đống lửa đốt lên, nhưng ngọn lửa này có lẽ không phải để sưởi ấm mà để khởi tạo. Tôi đi loanh quanh thì “phịch “ cái gì nóng nóng rơi trúng đầu, thì ra đó là con chim của Cô bé sổ lồng. Không biết ai đã mở cái lồng, nhưng nó lại không chịu bay. Điều kì lạ đó làm tôi tò mò quên luôn cả giận dữ vì bị thả bom lên đầu, nếu là hồi trẻ chắc tôi đã điên lên và chạy hết tốc lực rượt nó, dù biết sẽ không thành.

    – “Ê sao cửa mở mà mày không bay “ – Tôi ngước lên lồng rồi hỏi con chim.

    – “Ở đây quen rồi bay đi làm gì “ – Con chim nhảy xuống đậu ở tảng đá làm trụ bàn ở giữa gian nhà trước.

    – “Thì ra ngoài đi cho biết đó biết đây “

    – “Chứ sao mày không đi mà cứ quanh quẩn ở khu vực này?”

    – “Thì ngoài suối là nhà mẹ xây hồi xưa” – Tôi đi ra trước nhà chỉ chỉ về phía suối.

    – “Trong lồng tránh mưa tránh nắng còn có ăn” – Nó ngước nhìn cái lồng rồi ngước lên ngước xuống, xong nó đậu lên cai mai tôi.

    – “Mày không nhớ những ngày nắng mưa sao “ 

    – “Nhớ thì đã làm sao giờ là nhà rồi” – Nó mổ thử vào cái mai tôi kêu lốc cốc.

    – “Sao mày không thử biết đâu rồi lại thích “ – Tôi quay vòng tròn cho nó rớt xuống mà nó vẫn giữ thăng bằng rất tốt hay do tôi quay quá chậm.

    – “ Tao là chú chim không ưa kịch tính ngoài kia “ – Nó nhảy lên nhảy xuống tưng tưng cái mai tôi.

    – “ Mày có thích ăn mía không tao còn một ít” – Tôi ngậm cục mía Ông già để sẵn cho tôi hồi sáng

    – “ Tao chỉ ăn thịt sâu thôi, ăn chay chán lắm “ – Nó quay lại tảng đá đứng nhìn tôi.

    – “ Tao nghe con người bảo ăn chay tâm thanh tịnh “

    – “Họ nói vậy vì bệnh bên trong mà thôi “ – Giờ thì nó dùng mỏ gõ cộc cộc vào mai tôi.

    – “ Bệnh gì vậy, mày coi vậy mà lôi thôi lắm lời “ – Tôi gặm gặm nhẹ cẳng chân nó, nó nhảy thót lên.

    – “Bệnh mê kịch tính đơn côi đó mà “ – Giờ thì nó đi vòng quanh tôi chóng hết cả mặt.

    – “ Tao nghe họ bảo vậy là vị tha gì đó “ – Tôi nhìn lên cái áo của Bà lão ông treo trên cột.

    – “ Vị tha chẳng có hình dạng rõ ràng “

    – “ Mày lại làm càng nói cuội” – Tôi giật được cọng lông cánh của nó làm nó hoảng rồi bay lên cái lồng.

    – “Cả đời mày không thoát được cái mai, như tao với cái lồng, như người với suy nghĩ của họ “ – Nó ló đầu ra khỏi cánh cửa lồng rồi nói.

    – “ Ít ra họ đã dám thử, còn tao sẵn đã vậy, mày mới là đứa bị bệnh “

    – “ Bệnh gì bệnh gì bệnh gì “ – Nó bay xuống gõ vô đầu tôi ba cái.

    – “ Bệnh ngụy biện, bệnh trốn tránh, bệnh khôn ngoan “ – Tôi vừa nói xong thì từ trong rừng có tiếng hót của con chim cái, nó ngay lập tức ngước lên nhìn quanh quất, ngó lia ngó lịa vào rừng rồi bay đi.

    – “ Tao tìm thấy cái lồng mới rồi, mong mày tìm đc một cái mai mới cho mình, bay đi đây” – Bóng nó khuất sau những tán lá rừng già bỏ lại tôi với căn nhà gỗ vắng lặng và tò mò không biết cái mai của mình như thế nào, loài rùa chả bao giờ thấy được cái mai của mình.

    Những ngày tiếp theo mọi chuyện cứ thể yên ả trôi, Ông già vẫn cặm cụi với cánh rừng và con chữ, đôi khi lại vẽ phác thảo một thứ gì đó kì dị, tôi chẳng hiểu mấy nhưng thấy đám Thằn Lằn say sưa vừa ăn muỗi vừa xem ông làm việc mỗi đêm. Chàng trai hàng xóm đang miệt mài ôn thi và làm việc ở thư viện để kiếm sống, lâu lâu anh lại ghé qua xin ít rau và trái cây rồi phụ ông một vài việc trong rừng, có lúc anh lại ngồi uống trà và kể chuyện về cô quản thư. Cũng lâu rồi chưa thấy Cô bé sang chơi, nhưng có con chim sổ lồng hôm trước nó hay về thăm nhà cô, nó đứng trên cây Mít, nơi mà dưới chân đó là xác của người bạn thuở còn bị giam cầm cùng nhau, nó bảo biết bay ra ngoài vui thế này ngày đó bạn nó đã không phải chết thảm. Con chim cũng kể cho tôi nghe cô vẫn đi học vẽ đều đặn cùng Chàng trai hàng xóm, Cô gái người Hà Nội dạy vẽ có ghé nhà cô rồi nói chuyện gì đó về Ông già mà con chim không nghe rõ lắm vị bận trộm đồ ăn trong nhà cho chim mái và đang ấp trứng, chẳng biết đám trứng có phải con nó không mà có vẻ háo hức đến lạ kỳ. Lão già hàng xóm nghe nói đã đóng cửa tiệm một thời gian, nghe ông công an xã ghé chơi kể lão đi du lịch xa đâu đó và chưa biết khi nào quay lại. Đôi lúc Ông già lại gọi điện cho ai đó kể về chuyện của Cô bé, bí mật này tôi chưa có lời giải, nhưng nghe có vẻ như hũ mắm treo đầu giường chẳng biết khi nào rơi xuống khu nhà gỗ này nữa. Thằng nhỏ có gọi về kể chuyện ba mẹ nó, nghe đâu họ đang căng thẳng vì chuyện tiền nong ở công ty, rồi kiện cáo gì đó liên quan đến xây dựng một công trình lớn ở thành phố. Ông già đôi khi viết một mẩu giấy nhỏ chỉ đôi ba dòng rồi đem ra gốc Mận Xanh đốt, ngồi bệt hàng giờ liền thì thầm điều gì đó. Còn tôi ư? Căn bản từ lúc sinh ra đã chẳng có ước mơ hay mong muốn làm gì, có lẽ do thiên nhiên nơi đây trù phú, con người có lúc vầy lúc khác nhưng nhìn chung hiền lành, cuộc sống của tôi khá nhàn hạ, chỉ đi loanh quanh ăn uống rồi nhìn bọn họ cười nói khóc than. Nếu là con người có lẽ tôi sẽ làm một tiểu thuyết gia, hay một người giữ vườn làm phận sự của mình với cây cối và con chữ, xong thì chết đi như cây và chữ. Chuyện xảy ra quanh căn nhà gỗ này từ khi tôi đến đây chẳng có gì là bình thường, đôi khi tôi chả biết mình còn bình thường không nữa, nhưng nhờ vậy tôi có nhiều cái nhìn đa dạng. Cuộc sống trôi đi thêm một tuần cho đến buổi chiều hôm đó thì có tiếng gọi đằng xa kêu “ Ông nội, ông nội, ông nội “ khi ông già đang kiểm tra cái mái nhà vì mưa to đang sắp đến. Thằng nhỏ mang cái balo màu đỏ, có cái logo một đội bóng nào đó với hình khẩu đại bác chạy nhanh về phía nhà gỗ. Người con trai thì với chiếc quần sóc áo thun cùng đôi dép xỏ ngón đang xách một vali đồ cùng với balo đen trên vai đi đằng sau, nhìn mặt hắn ta có vẻ mệt mỏi với bước đi lệch xệch như nhấc không lên đi từ từ vào nhà gỗ. 

    Ông già và Người còn không nói với nhau lời nào, Thằng nhỏ thì bưng tôi đi loanh quanh ra chỗ khu đất Bầu Hồ Lô, thăm cây Mận Xanh, ra vườn rau hái một ít, đi rải vài hạt Kê cho lũ Gà, đi dạo quanh sân vườn rồi ngồi xuống chỗ cây Thị và nhìn ông cùng ba nó trên mái nhà, họ vẫn không nói câu nào mà cừ thế làm việc như đã hiểu nhau rất rõ. “ Thời gian tới Rùa sẽ có thêm hai người bạn “ Thằng nhỏ nói với tôi như vậy rồi vuốt đầu tôi, chắc là hai ba con nó đã gặp phải chuyện gì mới về đây ít hôm, ở cái nhà gỗ này chẳng ai đang sống một đời sóng yên biển lặng mà ghé nó làm gì cả, như một cái trạm xá cho những con người lưỡng nan. 

    Tưởng đâu hôm nay sẽ mưa to, nhưng cơn gió to đã thổi mây đen đi nơi khác, để lại một đầu trời quang đầy sao không trăng, cuộc đời một kẻ cô độc cũng chẳng khác gì bầu trời tối nay. Họ ăn cơm với trứng Gà luộc và rau Muống xào tỏi chấm nước muối xả, những sản vật bình dân có mọi nơi quanh đây, tôi thì được một ít Nho Mỹ họ mang về. Ăn xong Thằng nhỏ đi rửa chén còn Người con và Ông già ngồi uống trà trên cái bản tam giác giữa nhà rồi họ bắt đầu nói chuyện, cuộc chuyện trò đã lâu không còn được nghe, giữa cha và con.

    – “Con về đây ở không biết bao lâu, con không còn chỗ nào để đi. Vợ con bỏ theo thằng trợ lý, kẻ đã phản bội công ty giờ đang trên bờ vực phá sản, còn bị kiện vì vật tư không đúng thiết kế “ – Người con uống một ngụm trà rồi nhìn ra ngoài sân vườn.

    – “Chính anh đã bỏ rơi anh, chính anh đã phản bội anh, chính anh đã làm ra tất cả, anh không phải người bị hại “ – Ông già cũng nhìn về hướng đó rồi nói chậm rãi.

    – “ Đây là lời cha đã nói khi con nhận công trình này, tất cả cũng chỉ vì tiền, nhưng làm sao con sống như cha được “

    – “ Những lựa chọn ngay từ đầu đã sai, anh cố níu giữ nó, để rồi nó trôi đi mất “

    – “ Ý cha là việc chọn vợ không phù hợp sao ?”

    – “ Mẹ anh chưa bao giờ dạy anh đổ lỗi, nghe đây, đó không phải lỗi của ai cả, Ngưu tầm Ngưu Mã tầm Mã, ngày đó anh cưới con bé là vì gia đình nó sẽ cho anh thiết kế khách sạn đầu tiên.”

    – “ Sao lúc đó cha không ngăn con khi biết như vậy, thật lòng con cũng muốn cha ngăn con lại lúc đó, nhưng sao cha lại im lặng “ – Người con quay mặt qua nhìn cha mình, giọng điệu dồn dập trách cứ.

    – “Con người sẽ không dễ thay đổi như vậy, giờ anh dùng tâm trí hiện tại để phóng chiếu quá khứ, anh không thể dùng chữ nếu để làm người được “ – Ông già nhìn anh.

    – “ Cha nói đúng, con dần mất đi cảm hứng sáng tác, công việc phình ra làm đầu óc bận rộn, càng nhiều người lại càng chẳng thể tin ai “

    – “ Tin ai là tin ai, bây giờ anh có còn tin anh nữa không, bao lâu rồi anh không cầm bút vẽ, hay anh chỉ vẽ bằng miệng và những module có sẵn. Anh đập nhân tính xuống và nâng gạch đá lên thì đức tin đi mất là lẽ thường “ – Sau khi Ông già nói câu này, anh ta đốt điếu thuốc lên .

    – “ Tôi không kêu anh sống như tôi và mẹ anh, đó là cơ duyên của chúng tôi. Chỉ cần anh học cách tôn trọng cuộc đời, tôn trọng chính mình, tôn trọng việc mình làm dù nó có ra sao “ – Thằng nhỏ vừa đi lên sau khi rửa chén xong thì ngồi xuống bên phía mặt tam giác còn lại của cái bàn.

    – “ Đi ra ngoài chơi để ông và ba nói chuyện “ – Người con nhìn Thằng nhỏ với ánh mắt nghiêm nghị”

    – “ Anh dụi thuốc đi, nó đủ lớn để nghe chuyện gia đình, khi xưa anh còn nhỏ chưa bao giờ nói lén sau lưng anh chuyện gì “ – Thằng nhỏ nghe ông nói vậy liền xuống bếp lấy dĩa Nho lên và một ly nước lọc cho mình.

    – “ Ông nội cho ba và con ở đây đi một thời gian đi, nãy giờ con không hiểu lắm chuyện hai người nói,trừ việc không nên đổ lỗi ba con cũng có dạy con. “

    – “Vậy là anh dạy con anh thứ anh chưa có, đó là lý do nó trịch thượng những ngày đầu khi tới đây sống, may là có mẹ anh” – Ông già gằn giọng có phần trầm hơn.

    – “Bà nội bảo ở gần cây con người sẽ dần lành mạnh, cái này con nghĩ phần nào con đã học được. Với lại còn đang nghỉ hè, con thấy ở đây con học được nhiều hơn. Đi học thêm con toàn nghĩ về Rùa, về nhà gỗ về trái cây ngon ở đây”

    – “ Con nhớ ông nói gì với con lúc con về lần trước không “

    – “ Dạ nhớ, con không trốn mà thật sự muốn ở đây “

    – “ Nãy con thấy một khoảng đất trống ngày trước trồng mấy cây Bon Sai vị trí kì quái là sao vậy cha, con định làm cái nhà nhỏ đó ở tạm vì nghe thằng nhỏ nói dạo này cha hay làm việc khuya trở lại “ – Người con đứng lên đi ra nhìn về phía chỗ mấy cây Bonsai đằng xa

    – “ Anh phục hồi đi, giờ tôi không để anh làm gì ở đây cả. tôi cũng chỉ toàn ngủ trước hiên nhà, còn cái phòng ai ngủ sớm thì cứ vào đó.“

    Đêm hôm đó trời không một gợn mây như cõi lòng rối bời đã nhẹ đi phần nào, sao văng kín đến tận chân trời về phía mặt áo, bóng sao nhảy múa trên mặt nước cùng lũ Cá và cơn gió có hơi mưa từ nơi xa thổi đến như chào người đi lạc trở về. Người con đeo một cái đèn pin đội đầu đã chuẩn bị sẵn trong balo rồi đi vòng quanh khu đất, anh đang thu lượm những mảnh ký ức còn vương lại trên vỏ cây, trên nền đất và trên cả những miền ký ức thời xa. Nhặt nhạnh từng chút một những hoài niệm về một thời mà sức sống còn chảy qua tâm trí thơ ngây, hồn nhiên và trong lành. Còn hai ông cháu thì đốt ba cây đèn cầy trên tảng đá gần cây Thị rồi ngắm bầu trời sao. 

    – “ Con có thấy chòm sao giống cái gáo dừa múc nước kia không” – Ông già chỉ lên trời hỏi Thằng nhỏ, mặt ông sáng không khác gì một đứa trẻ nhận bánh khi mẹ đi chợ về.

    – “ À dạ con biết chòm sao này con gọi là Gấu Bắc Cực “ – Thằng nhỏ trả lời rồi cười nhếch mép bên trái, kế bên ông nó cũng vậy khi nghe.

    – “ Con gọi tên nghe vui quá. Ngày xưa người ta đi rừng dùng nó để định hướng, à thôi chắc con biết nhiều hơn ông, kể ông nghe về những gì con đọc đi “

    – “ Dạ thì người ta đo góc với đường chân trời dóng ra từ cái sao đuôi gáo dừa gọi là Bắc Đẩu. Thật ra nó là một hệ ba sao mà do xa mình quá nên mình không nhìn rõ thành ra một “

    – “ Ở xa quá cũng khó nhìn một con người “

    – “ Con, Ông và ba như cái hệ ba sao Bắc Đẩu, ba người một gia đình “

    – “ Con ví von hay quá, ba con hồi nhỏ cũng lém lĩnh lắm. Nó gọi ông là Đờn Kìm còn bà là đờn Tranh “ – Ông già nhìn vào nhà gỗ như đang nhìn thấy những thước phim chuyển động.

    – “ Là sao ông? “ – Thằng nhỏ nhìn quay qua ông hỏi.

    – “ Hôm nào ông dẫn con đi nghe rồi trả lời sau. Kể tiếp về sao Bắc Đẩu cho ông nghe.“

    – “ Dạ do độ nghiêng trái đất nên không phải lúc nào chòm sao này cũng dẫn đường được, nhưng chu kỳ thay đổi lâu nên hầu như một đời người không cần nghĩ về nó vẫn đúng “ – nó đưa hai tay lên kẹp lấy đầu mình rồi nghiêng qua nghiêng lại

    – “ Tức rằng ngày trước người ta định vị bằng chòm sao khác bây giờ, và trong tương lai xa lại sẽ khác phải không “

    – “Đúng rồi ông “ – Nó gật gật đầu rồi nhìn lên trời tiếp.

    – “ Vậy là người ta đi tìm hướng đi không phải tìm một ngôi sao cụ thể “

    – “ Có giống như mình đọc sách không ông, tìm một gợi ý chứ không phải câu trả lời “ – Thằng nhỏ khụy gối xuống nhìn ba ngọn nến trước mặt.

    – “Gần giống như vậy, những câu trả lời luôn có giới hạn của mình “

    – “ Giới hạn là gì ông “ 

    – “ Như khi con tìm hướng đi, không nhất thiết phải dùng sao Bắc Đầu, con hãy tưởng tượng khoảnh khắc trái đất thay đổi góc nghiêng, mà mình không phát hiện chỉ chăm chăm chòm sao mình biết trước đó thì mình bị lạc không ?“

    – “ Dạ con hiểu rồi, vậy có phải mình sẽ liên tục cập nhật thông tin liên tục không ông “

    – “ Không hẳn, ví dụ người ta nói con trên núi có trái kia chỉ nở vào đêm trăng sáng, con sẽ tìm nó bằng cách nào nếu nhất định phải tìm thấy nó? “

    – “ Mỗi đêm trăng sáng con sẽ đi lên núi tìm, vậy ý ông là thông tin tạo ra giới hạn lại vừa cũng là gợi ý nhưng mình phải tự đi tìm hả ông “

    – “ Gần như vậy, nếu con đi tìm mà không thấy trong 100 lần con sẽ thế nào “

    – “ Chắc con sẽ chán “ – Nó lại khụy gối rồi thổi nhè nhẹ làm ngọn nến suýt tắt.

    – “ Điều gì làm con tiếp tục tìm khi chán “

    – “ Con cũng không chắc nữa, nếu có bạn bè tìm chung con sẽ bớt chán hơn “

    – “ Ừ chắc nó sẽ vui hơn là đi một mình “ – Ông vừa dứt lời thì Thằng nhỏ hét lên “ Sao băng sao băng sao băng, make a wish, ước đi ông ơi”.  

    Trong ánh sáng của ba ngọn nến trước mặt và những chòm sao xa xăm đang tỏa xuống, một già một trẻ đang chắp tay nhắm mắt thì thầm điều gì đó, không biết họ ước cho ai ước về điều gì. Từ đằng xa ánh đèn pin trên đầu Người con le lói đang đi vào, anh đứng nhìn từ xa cha và con mình, anh khựng lại một hồi lâu rồi lặng lẽ đi vào nhà. Hôm đó, Ông già đi ngủ sớm cùng cháu nội, ông đã ngắt quãng chuỗi ngày làm việc khuya của mình, có lẽ ông đã ước mình được nghỉ ngơi một chốc. Người con thì thức khuya, bưng tôi ra gian trước nhà, nhìn lên bầu trời sao rồi ngồi nói chuyện cùng Bà lão, cũng có thể anh nói chuyện với tôi, mà cũng có thể đang nói chuyện với bản thân mình.

    – “ Mẹ, con về rồi đây, mong sao mẹ đọc được tờ giấy con để dưới gốc Tràm già. Mẹ, con chẳng biết chuyện gì đã xảy ra với mình nữa, con đang đứng trước một cái bình gốm yêu quý vỡ tan tành mà chẳng biết làm gì, không biết xếp lại từ đây. Mẹ, ngày xưa con như thế nào, sao mình lại quên đi sự hồn nhiên của tuổi thơ, sao mình lại quên đi nhiệt huyết bất tận của tuổi trẻ, dưới cái mác trưởng thành chỉ còn lại những tan nát, ngán ngẩm và nát tươm rỉ máu. Mẹ, những thứ ấy có lấy lại được không, những thứ ấy còn khôi phục được không, hay cũng ra đi mãi mãi như Mẹ, như con, như cha và bao người khác. Mẹ, con của ngày xưa ra sao, có dám tự đứng dậy khi té, có dám đâm đầu vào sâu trong rừng rậm cùng lũ bạn khám phá những thứ mới, sao giờ đây chỉ còn là bóng tối bủa vây giam giữ. Làm sao để con tiếp tục đây khi xung quanh toàn những nhơ nhuốc dơ bẩn mà chính con là một phần trong đó, con đã tự cắt đứt liên kết với cha khi nhảy xuống hang sâu khát vọng, con chưa từng ghét cha, con chỉ muốn phủ định cha để cho mình đỡ cảm thấy nhỏ bé trước sự dũng cảm và can trường ấy. Con nhìn qua tủ chứa những tạo tác của cha, có vài tờ giấy còn chưa khô mực. Con tự thấy xấu hổ kể cả ngoài kia có trao cho con bao huân chương, đứng trước sức sống từ những trang giấy ấy như cuốn phăng đi tất cả thành tựu con đang có, mà cũng chẳng rõ nó đáng được gọi là thành tựu không. Cha như ngôi sao Bắc Đẩu vậy, ở quá xa nên dần biến mất, hay chính con đã không còn nhìn thấy rõ nữa. Con đã như thế nào nhỉ?”

    Chưa kịp dứt lời, bọn Tinh Linh tụ tập trên mái nhà vừa mới sửa lại, “lộp cộp lộp cộp” đi tới đâu đồ vật treo bên dưới đều đung đưa nhè nhẹ. Người con dừng lại nhìn lên mái nhà và xung quanh nhưng không thấy gì. Rồi tiếng lộp cộp tiếp tục di chuyển đều đặn làm bộ quần áo Bà lão đung đưa nhè nhẹ, tiếng chuông gió trước nhà reo lên dồn dập theo tiếng lộp cộp, “ Kleng kleng kleng “. Anh bắt đầu hơi hoảng loạn quay quắt đi tìm, anh va phải cột gỗ không quá mạnh nhưng cũng đủ làm choáng, anh lăn ra sàn nhà mắt hiếp lại như sắp ngủ, bọn Tinh Linh bắt đầu hát như một giai điệu ru con.

    Trên đồi cao, có hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ, đợi cơn gió to

    Cơn gió to, đón chiếc lá nhỏ

    Chiếc lá nhỏ, đến miền đất to

    Miền đất to, thấy căn nhà nhỏ

    C8n nhà nhỏ, nuôi quả tim to

    Quả tim to, trong đứa bé nhỏ

    Đứa bé nhỏ, thành người lớn to

    Người lớn to, đi hành trình nhỏ

    Hành trình nhỏ, có hòn đá to

    Hòn đá to, trên con đường nhỏ

    Con đường nhỏ, quanh khu rừng to

    Khu rừng to, đựng nhiều thứ nhỏ

    Nhiều thứ nhỏ, kể câu chuyện to

    Câu chuyện to, về hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ, xuống đồng bằng nhỏ

    Đồng bằng nhỏ, gặp người lớn to.

    Sáng hôm sau Người con thức dậy mà vẫn còn mơ màng không dứt, anh hỏi cha mình về bài hát ru đêm qua anh nghe được. Ông già kể đó là bài ông viết để bà hát ru cho anh khi ở khoảng 3-4 tuổi gì đó. Anh giật mình bần thần cả ngày cứ như kẻ mới đi máy bay một chuyến dài một vòng xoay trái đất nên thời gian đảo lộn lên cả. Nguyên cả buổi sáng anh thẫn thờ như người đang chìm vào đâu đó để tìm lại những gì mình đã bỏ quên lại năm xưa. Anh vác con dao phay đi rừng của Ông già và loanh quanh hết khu này đến khu khác. Thằng nhỏ thì xin ông cho nó làm nhà cho tôi bằng Tre thì ông bảo “ Nhà nó ngoài suối, con chỉ làm chỗ nghỉ chân thôi” rồi đồng ý đặt chỗ cái lu gần đám Xuyến Chi. Ông già thì hôm nay ra thị trấn làm gì cũng không rõ nên tôi ở nhà với hai người khách tạm để tạo thành bộ ba sao Bắc Đầu mới.

    Trong khu vực trồng Tre và cây lấy gỗ, Ông già có đặt năm ống cống dựng thẳng đứng các chiều cao khác nhau nằm thành một hàng, và một trụ ống cống nằm ngang dài bằng với hàng cống đứng. Năm trụ đứng mỗi trụ ghi một ký tự tạo thành cụm “ P H I L E “ còn trụ cống nằm có 3 ký tự “B U S”. Trong năm trụ cống đứng thì có hai trụ dùng để chứa những cây Tre đã qua xử lý được cắt 1/3 hoặc 1/5 từ những cây Tre nguyên. Ba trụ cống đứng còn lại thì một trụ chứa Trúc nguyên cây, một trụ chứa Tre Trúc đã cắt làm hai cả chiều ngang lẫn dọc, trụ còn lại là các thanh độ dài tầm 0.5m đến 1m đã được cắt rất nhỏ. Còn trong trụ cổng nằm là Tầm Vông nguyên cây, tất cả đều đã qua xử lý. Mỗi năm ông bà đều thuê người đến cắt tỉa đường viền Tre Trúc và xử lý thành những đoạn cấu tạo khác nhau, “Già rồi nên chuẩn bị trước vậy có muốn làm gì cũng dễ” bà đã nói như thế. Thật ra thì mỗi năm người trong làng đến phụ cắt và xử lý một đợt xong thì ông bà cũng cho họ một nửa, chừa lại một ít đề dùng rồi trả thêm họ ít tiền công, ở đây người ta tiền thì ít chứ làm cùng nhau trong một thỏa thuận hài hòa thì nhiều. Họ chẳng cần hợp đồng hay cam kết, cũng chẳng cần quy chế tiêu chuẩn, vậy mà trước giờ chẳng mấy khi thấy có cãi vã gì nhiều, mà hễ có cãi thì con Gà chai rượu rồi cũng xong.

    Thằng nhỏ sau khi đứng nhìn đống Tre Trúc đã gia công sơ qua một hồi lâu, nó nhìn Tre rồi lại nhìn tôi, nhìn tôi rồi lại nhìn Tre, xong rút ra tờ giấy và cây bút chì than. Đầu tiên nó chấm các điểm, một lát sau tôi mới nhận ra là chòm sao Gáo Dừa gì đó hai ông cháu họ nói hôm qua. Xong nó nối các đường khác ngẫu nhiên từ các điểm ấy lại với nhau, có lúc nó lại thêm một điểm vào rồi nối, nhưng nó không bỏ bất ký điểm nào của chòm sao ấy, đó giống như khởi nguồn vững chắc của nó, rồi từ đó tỏa ra các hướng. Thẳng nhỏ thử đi thử lại rồi dừng lại ở một hình vẽ, thật ra nhìn tôi cũng chả thấy chúng khác gì nhau, mà thôi có chỗ nghỉ chân mới là tốt rồi vì có mấy hôm tôi cũng muốn ở trong một cái nhà như con người xem có khác gì với ở ngoài đồng không mà họ làm lụng vất vả cả đời chỉ để xây nó, có người nghe nói còn xây hai ba cái nhà mà chẳng mấy khi ở đó.

    Tiếp theo, Thằng nhỏ chấm mấy điểm này ra đất, xong nó lấy mấy thanh Tre Trúc đã chuốt nhỏ rồi cắm thành các trụ, có lẽ là cho cái nhà của tôi. Nó thò cái đầu nhỏ của nó vào trong rồi nhìn qua nhìn lại, nhìn tới nhìn lui, sau lại đặt tôi bên này, đặt tôi bên nọ làm chóng hết cả mặt. Nó bắt đầu dùng dao cắt gỗ loại gấp gọn và các thanh trụ theo chiều cao khác nhau, có cây thấp cây cao, có cây rất dài cây lại rất thấp. Rồi Thằng nhỏ lôi ra một tấm vải hoa đã xin Ông già sáng nay, xấp vải bà định may tặng cho người con gái lấy chồng xa chưa bao giờ về thăm nhà, cũng chẳng nghe tin tức gì. Thằng nhỏ đặt tấm vải lên phía trên các trụ, căng đều ra các phía và điều chỉnh để tất cả các trụ trong đó đều chạm vào tấm vải, tôi đoán nó đang thử làm cái mái nhà và đánh giá độ nghiêng tạo ra. Nó lại ngồi xuống như con Ếch chổng mông lên trời, thò đầu vào nhìn ngó xung quanh ra lại lôi ra lôi vào thân xác con Rùa già. Thằng nhỏ lại tiếp tục thả những viên sỏi nhỏ lên tấm vải, những khoảng lõm xuống nó lại đo đạc và cắt thêm vài thanh tre để thử nghiệm dựng lên lại. Nhìn qua ngó lại chưa vừa ý nó lại làm tấm vải nhô lên ở một vị trí bằng cách chống một thanh Tre. Có lúc nó lại phủ một tấm Nilon lên vừa khít với tấm vải và các cấu trúc lồi lõm rồi đổ nước lên đó hoặc phun mưa sau đó cười vui vẻ khi nhìn dòng nước chảy. Có lúc nó đi nhặt mo Cau rồi quạt quạt vào tấm vải và hàng cột rồi nhíu mày khi nó ngã nghiêng. Thằng nhỏ cứ làm đi lại nhiều lần, kiểm tra rồi ghi chép, xong lại dỡ bỏ làm lại nhiều lần cho đến khi mệt thì ngã lưng trên đám lá Tre khô và đặt cái đầu vào trong công trình còn dang dở, mắt lim dim mơ màng, tôi cũng chui vào gian phòng bên cạnh của mô hình nhìn thử xem nó đang làm gì.. Lũ rắn mối thấy vậy cũng tò mò, dù nhút nhát nấp dưới đám lá khô chỉ dám lú cái đầu lên trên rồi thì thào hỏi nhỏ “ Ê ê cái gì vậy Rùa “, rồi tôi đáp “ Cái nhà Rùa “. Bỗng bọn Rắn Mối thấy gì đó đằng xa mà hoảng hồn bỏ chạy tán loạn, tiếng lột xột bọn nó làm Thằng nhỏ giật mình bật dậy làm tung hết nóc nhà, mấy trụ cột đều văng tứ tung. Thì ra đó là con rắn Lục rớt từ cây Tre xuống. Thằng nhỏ cũng làm con Rắn hoảng như chính nó làm bọn kia sợ hãi, nó trườn uốn éo chạy đi trong ánh nhìn theo của Thằng Nhỏ. Bỗng nó hét lên “ Rùa ơi, biết rồi biết rồi rồi biết rồi”.

    Nó cầm quyển sổ lên rồi vẽ vẽ gì đó trông như con Rắn nằm trên mái nhà, trong như nó đang cất đầu dậy dưới đám lá khô. Nó chạy vào nhà gỗ tìm cái ống nhựa loại nhỏ mà Ông già hay dùng đề chiết rượu thuốc ra mời khách. Thằng nhỏ đi ra rồi dựng lại mô hình mới, sau khi nó đặt tấm vải và tấm Nilon lên làm mái, nó đặt ống nhựa lên trên và gia cố tình chỉnh cao độ các vị trí khác. Hóa ra con rắn bây giờ là rãnh nước chảy, nó không làm cái mái làm nước chảy ra hai bên mà làm nó chảy ngược vào giữa hai mái tạo cái rãnh như con rắn đang cất đầu bò đi. Nó cuộn tròn lòng bàn tay lại đặt xuống đất chỗ nó dự đoán nước sẽ chảy xuống đó rồi chế nước lên mái nhà. Nước theo con rắn chảy từ hai bên rồi trườn theo con rắn rơi tọt xuống cái lu nước bằng bàn tay nhỏ xíu của nó. Thằng nhỏ lăn ra đất cười lên sung sướng rồi bưng tôi lên “ Được rồi, tao mong khoe với ba và ông quá, đâu nhất thiết phải chảy theo thông thường, chỉ là điều hướng cho nước đi theo ý mình, như ngôi sao Bắc Đẩu vài ngàn năm nữa thôi “. Nó còn nghêu ngao tự hát bốn câu

    Ngôi sao Bắc Đẩu

    Phải đâu nơi chốn

    Trốn ở chân trời

    Mời rồi sẽ đến

  • Dục tính và tôn sùng

    Sau khi trồng những cây Bon Sai của Lão hàng xóm xuống đất, sáng hôm ấy Ông già dậy sớm, hai người kia vẫn còn hơi men nên lờ đờ nghe ông lục đục cũng thức theo. Lão hàng xóm chào tạm biệt rồi ra về, Ông già lôi từ đâu ra cuộn dây thừng loại giữ mạn thuyền to ở bến tàu và những lon màu phản quang nhiều màu sắc. Ông cầm trên tay tờ giấy phác thảo vẽ một cái gì đó, ông nhờ Chàng trai hàng xóm phụ mình cắt dây thừng ra thành từng đoạn độ dài khác nhau. Sợi dây to nên cả hai người phải chật vật một hồi mới cắt ra được 13 đoạn dây khác nhau. Xong hai người ăn vội Khoai Lang luộc rồi Ông già nhờ anh đi cùng để vác phụ mấy thanh Tầm Vông khô đoạn tầm 0.5m ông đã chuẩn bị sẵn ở trong khu rừng Tre Trúc. Đó là khu vực ông bà trồng cây lấy gỗ và cây họ Tre, ở đó có từ những cây gỗ thông dụng như Bạch Đằng, Tràm đến những cây gỗ quý như Sưa, Lim, Trắc. Ngoài ra ở rìa ngoài của khu vực Ông Bà trồng các loại Tre Trúc Tầm Vông, Lồ Ô thành một bức tường bao bọc những cây lấy gỗ lâu năm bên trong. Cả khu vực được che kín chỉ có duy nhất một lối vào, ở trước lối vào Bà lão găng 1 tấm ván dài trên cao, cột hai đầu tấm ván vào hai bụi Tre hai bên, trên tấm ván có ghi “ Gỗ cho đời sau nữa “. Đúng như chữ trên đó, họ chỉ cắt Tre Trúc vòng ngoài chứ chưa bao giờ động đến cây gỗ lâu năm dẫu cho rất nhiều người có tiền đến hỏi mua. “ Gỗ để sau này tụi nhỏ xây nhà ở bên cạnh cho vui “ bà đã nói như vậy như một niềm mong mỏi lúc tuổi già, tiếc thay nó vẫn còn dang dở.  

    Sau khi nhờ Chàng trai hàng xóm mang tầm năm mươi thanh Tầm Vông khô và mười ba đoạn dây thừng đến khu đất mấy cây Bonsai mới trồng hôm qua. Ông già hướng dẫn anh văng dây thừng từ cây này qua cây khác, các sợi dây được cắt khoảng cách không giống với khoảng cách cây theo bản vẽ của Ông già đã cho anh coi trước khi trồng. Họ cắm những thanh tầm vông vào gần những gốc cây, rồi găng dây thừng vào hai thanh đó. Để tránh mối nối bị tuột xuống, Ông già đã chọn những khúc cây có mắt to và chừa chúng lại để giữ sợi dây không bị tuột xuống do sức nặng của chính nó. Có những sợi dây rất dài cột vào hai thanh khoảng cách ngắn, hồi đầu tôi không hiểu tại sao, sau đó thì biết là Ông già muốn tạo ra đường cong chứ không phải đoạn thẳng. Ông già kéo sợi dây đến một số vị trí, rồi cắm thanh Tầm Vông xuống để treo dây lên đó, các điểm này nhiều hay ít tùy vào độ phức tạp của đường cong, có chỗ cần năm thanh để tạo độ cong, có chỗ cần hai, có chỗ không cần vì nó là đường thẳng. Ngoài ra còn có những con cờ dây thừng, tức dây được cắt theo hình con cờ, có mười bảy viên cờ như vậy. Sau khi tạo xong các đường cong bằng dây thừng, ông đào một cái lỗ dưới đất, rồi bỏ mười bảy viên cờ dây thừng vào lỗ nhưng không lắp đất lại. Chàng trai hàng xóm làm theo ông mà gương mặt tỏ ra ngạc nhiên không biết đây là thứ gì, nhưng do thấy Ông già quá say sưa nên không hỏi gì cả. Tôi thì nghĩ trong đầu, “một ông già quái dị “.  

    Sau khi giúp Ông già làm xong, Chàng trai hàng xóm chào ông rồi cũng ra về, thấy ông vẫn miệt mài nên anh vào nhà nấu vội cho ông ít cơm và đồ ăn rồi mới đi. Ông già vẫn tiếp tục lọ mọ ngoài chỗ dây thừng và đám Bon Sai, ông bắt đầu dùng màu phản quang vẽ lên mấy sợi dây thừng, có những sợi được sơn không cùng một màu, mà nhiều mảng màu nối tiếp nhau, có sợi được tô mờ dần ở cuối cũng có sợi lại mờ đầu rồi rõ dần ở đuôi. Do dây thừng thấm màu nhiều nên ông phải làm nhiều lớp, cứ tô xong một đợt ông lại đi vào làm việc nhà hoặc ăn uống đợi cho màu hơi khô rồi quét thêm lớp khác. Ông làm như vậy đến tận 3h chiều mới xong, ông dọn dẹp những lon màu và sợi thừng cùng thanh Tầm Vông sót lại, lúc đó đã chiều và Cô bé cũng đã về tới. Cô thấy ông cầm những lon màu và dây thừng nên tò mò hỏi thì ông trả lời “ Tối rồi con sẽ thấy “, câu trả lời càng làm cô tò mò thêm nữa. Buổi cơm chiều hôm ấy, họ cùng ăn canh bầu tôm khô và một ít cải chua chấm tương hột. Cô bé kể chuyện lúc cô về thăm nhà.

    – “ Con về nhà quét dọn và lấy ít đồ dùng thì thấy hai con chim ba con nuôi chết một, con còn lại thì yếu. Con cho no uống nước và ăn cơm xong sáng nay khỏe lại, còn xác con chim kia con chôn nó dưới gốc cây Mít, vì hồi còn sống nó khoái ăn Mít lắm. Con biết ông bà không thích nhốt động vật, nhưng con có thể đem nó qua đây nuôi đến khi nó khỏe hẳn rồi thả về rừng không “

    – “ Sao con lại nghĩ tới chuyện thả “ – Ông già gặng hỏi.

    – “Đâu có ai lại thích bị nhốt lại, con nghĩ nó sẽ thích bay nhảy tự do hơn “

    – “ Hồi lúc ông còn nhỏ, có con chim ông không nhớ loài gì nhưng nó có chỏm lông xanh dương và đen ở ngực rất đẹp, nó bị thương rớt xuống chỗ sàn nước, ba ông nhốt nó lại cho nó lành rồi thả. Nhưng sau khi thả, nó cứ đậu trên vai ba ông, không chịu đi. Từ đó về sau nó vẫn ở trong lồng hót líu lo vào buổi sáng, rồi ba ông dẫn nó đi uống cafe hoặc đi nhậu cùng, cho nó ăn chung mỗi khi ra ngoài. Nó cứ thế sống trong lồng cho đến khi nó chết già, lúc nó chết ông tầm tuổi cháu, lúc đó ông nghĩ “ Sao nó không chịu bay đi cho tự do” “

    – “ Câu chuyện ngộ quá, vậy theo ông con có nên nuôi nó tiếp “ – Cô bé trầm ngâm một hồi lâu.

    – “ Cái đó con phải hỏi nó, chứ ông và con là ai mà quyết định việc ở đâu của chú chim nhỏ”

    – “ Làm sao để biết nên làm gì ông, tự dưng con thấy buồn quá “ – Mắt cô bé đỏ lên, nước mắt đọng lại như mặt hồ đang lộng gió.

    – “Chỉ cần buông nó ra, nó sẽ tự biết làm gì “

    – “ Cô giáo mà cũng buông tụi con ra thì đỡ quá”

    – “ Con phải tự buông con ra. Tối rồi, ông có cái này cho con coi, ở khu đất trống, dọn chén dĩa xong rồi đi”

    Cô bé tròn mắt ngạc nhiên, không biết sẽ được xem cái gì. Ông già bảo cô nhắm mắt lại vì như vậy sẽ thấy thú vị hơn khi xem, ông cõng cô đi đến khu đất vì có một vũng sình to do mưa đọng lại, khi nhắm mắt đi qua sẽ rất khó. Ngày hôm ấy là mười sáu âm lịch, ánh trăng tỏa một màn sương khói lên mọi cảnh vật của khu đất, nhìn như một họa sĩ đang phả hơi thuốc trước bức tranh mình đang vẽ, suy tư trầm mặc về đời mình. Khi đến nơi, Cô bé còn trên lưng Ông già, cô mở mắt ra thì một cảnh tượng làm cô như lạc vào chính bức tranh chim Én mình đã vẽ. Thì ra ông đã tái tạo lại các đường cong mà cô đã vẽ, tỉ mỉ từng chút một. Ánh sáng phản quang của những sợi dây thừng màu dưới ánh trăng như ai đó đã hồi sinh một nhà thơ với đôi tay người họa sĩ. Thi ca và hội họa, Thực và Mộng hòa vào làm một. Trong một chốc, tôi thật sự đã thấy đàn chim Én bay lượn lờ là đà trên mặt đất, mặt đất nhuộm màu ánh trăng có một màu xanh dương bạc rất ma mị, như mặt hồ ở miền thiên thai nào đó đã mất từ lâu. Tôi chỉ đứng nhìn từ xa trên một tảng đá, không biết họ nói gì với nhau, nhưng Cô bé đã nhìn Ông già rất lâu với bàn tay trái nhỏ xíu đặt lên miệng. Từ đằng chỗ tôi, cái hố chứa những viên cờ dây thừng sáng rõ một màu Lá Mạ, màu giống màu của chiếc quần Yếm năm xưa Bà lão mặc khi gặp Ông già lần đầu tiên. Đó là cố tình hay cơ duyên mà ông chọn màu sắc ấy, chắc chỉ có ông mới rõ. 

    Cô bé bước xuống đất, men theo những sợi dây thừng phản quang, cô đưa bàn tay nhỏ nhắn của mình lướt trên ánh sáng phát ra, cô chạm vào chúng như chạm vào cảm xúc và niềm cảm hứng của mình khi vẽ bức tranh ấy. Cô lướt đi nhẹ như tấm vải lụa đào phất phơ giữa chợ, như đang ca hát một bài nào đó lâu rồi chưa được nghe thấy, cô cứ đi thế rồi quay lại, quay lại rồi lướt đi như không muốn rời bỏ cảm xúc của mình. Không gian thì vẫn yên ắng, chỉ nghe thấy tiếng của bọn Dế Than, Dế Mèn, Dế Cơm, còn lại chỉ là tiếng tim đập nao nức của cô gái trẻ và hơi thở nhẹ nhàng của một ông già. Ở trung tâm những ánh sáng ấy là bức tranh cô vẽ, nó như cái nhân bánh trôi nước ánh sáng vậy, không có nó thì chỉ còn lại lớp bột ngoài nhạt nhẽo. Cô đứng nhìn bức tranh một hồi lâu rồi quay ra nhìn Ông già nở một nụ cười, tôi giật mình ngỡ rằng gặp lại Bà lão, nụ cười ấy thật sự rất giống. Rồi cô rút trong túi ra chiếc điện thoại, tôi tưởng cô sẽ chụp ảnh lại như mấy cô gái trẻ khác, nhưng không. Cô đặt nó lên cây Bon Sai gần bức tranh rồi mở lớn một bản nhạc. Đó là một bản không lời lấy chủ đạo là đàn Cello, âm trầm của nó trong khung cảnh ấy hòa hợp đến lạ, xen lẫn là đôi khúc sáo réo rắc liền hồi, rồi lại chìm dần cùng tiếng Cello độc tấu. Trong khung cảnh ấy, làm tôi liên tưởng một nhạc trưởng đang cầm cây đũa thần của mình, vung vẫy theo các nét vẽ trên bức tranh đàn chim Én bay lượn, rồi những con chim Én bay ra từ trong tranh bay lượn theo những nét vẽ đã miêu tả chính nó trên những sợi thừng phản quang. 

    Cô bé đặt cái điện thoại xuống, lướt đi như nhảy múa trong một vở Ballet mùa Xuân, cô đi quanh những cảm xúc và niềm cảm hứng còn đọng lại trong ánh sáng từ sợi dây thừng xung quanh. Rồi cô tiến đến chỗ Ông già, cô đưa tay trái ra, rồi khụy gối trái xuống chân phải đưa về phía sau một chút, cô nghiêng mình cúi đầu trước ông. Nhìn cô lúc ấy như chàng hiệp sĩ đang mời một cô công chúa lên ngựa và cùng mình chu du vào vùng đất ánh sáng. Thật là một liên tưởng kỳ quái, một cô gái với cử chỉ hiệp sĩ mời một ông giá như đang mời một cô công chúa xinh đẹp, những thứ quái dị như vậy cũng không phải hiếm trong khu đất này, ở đây toàn những kẻ kì lạ, chỉ một con Rùa am hiểu nghệ thuật của con người là bình thường. Nghĩ đến đây tôi phải thở ra một hơi dài.

    Họ đã nhảy múa dưới ánh trăng, xung quanh là sự đan xen cảm xúc và niềm cảm hứng mà họ đã đưa vào tác phẩm của mình, đưa vào khoảnh khắc ấy. Họ như đi qua toàn bộ cuộc đời mình trong một phút chốc, mỗi màu sắc như gợi lại những ký ức tưởng chừng như đã phai nhạt. Lúc ấy thời gian dường như trở về đúng bản chất của mình, chỉ là khái niệm mơ hồ. Hy vọng của cô gái trẻ và hoài niệm của một ông giá như không còn phân biệt được nữa, như thể mọi thứ là một cái đẹp thuần khiết nhất vậy. Nhìn từ chỗ tôi, bọn Tinh Linh đang làm gì đó, chúng đang lùa một thứ ánh sáng gì đó lốm đốm từ trong cánh rừng già bên cạnh. Một lúc sau, khi bản nhạc vừa tắt, thì ra là đàn Đom Đóm bị đám Tinh Linh xua ra chỗ hai người. Đom đóm bay từ rừng già, tỏa ra khắp hướng len lỏi vào chỗ mà một buổi trình diễn ánh sáng âm thanh vừa kết thúc, như thể đám Tinh Linh không muốn nó dừng lại hay chỉ là chúng cũng muốn cùng tham gia vào buổi diễn . Nhìn cảnh tượng ấy như hai người lạc vào một vũ trụ khác với hàng ngàn ngôi sao rực rỡ, họ không nhảy múa mà đứng im lặng nhìn cảnh tượng ấy. Đàn Đom Đóm len lỏi qua những nhánh cây Bon Sai, rồi bay dọc viền ánh sáng trên dây thừng, có lúc chúng tản ra như bong bóng xà phòng vỡ, xong thì tụm lại như đang xem bức tranh của Cô bé. 

    Hai người vẫn đứng đó chăm chú nhìn đàn Đom Đóm, như thể họ sợ sẽ bỏ lỡ điều gì đó, cũng có thể họ không muốn cảnh này dừng lại. Họ đứng gần nhau, có thể nghe thấy hơi thở và nhịp tim của nhau, mặt ngoài của hai bàn tay họ vô tình chạm vào nhau, họ không nói gì mà cứ để như vậy, cũng không ai dám tiến thêm một bước, cũng chẳng ai muốn lùi đi một bước, như thể “ chỉ như vậy là đủ “. Họ cứ im lặng cho đến khi đán Đom Đóm rời đi, như cuộc đời vẫn phải tiếp tục bên ngoài những ký ức đẹp. Cảnh tượng ấy thật đẹp, tôi không biết điều gì đó đang xáo động tâm trí họ, tôi không biết xúc cảm của họ, nhưng nếu bỏ qua những lề lối mà con người đã sáng chế ra, thứ đã bóp nghẹt họ suốt bao thế hệ, ngột ngạt và đè nén, để rồi họ đưa sự ngột ngạt ấy vào thiên nhiên như một gã trả thù đời. Nếu không có thứ ngột ngạt ấy, có lẽ họ đã nắm tay nhau, một cái nắm tay của tình cảm thuần khiết nảy nở chốn rừng xanh trong lành không dục vọng. Tôi cũng không rõ nữa nhưng họ vẫn im lặng khi Ông già cõng Cô bé vào nhà, dường như đoạn đường quay lại tay cô đã siết chặt hơn, như không muốn bỏ xuống thứ gì đó quý giá. Họ vẫn cứ thế im lặng đi vào nhà, Cô bé sau khi rửa ráy tay chân thì leo lên giường nằm mà không nói thêm gì, còn Ông già thì âm thầm viết đôi dòng mà sau này tôi mới được nghe Thằn Lằn đọc lại.

    Ánh trăng phủ khói nền đất mẹ

    Màu đại dương khe khẽ gọi tên

    Tranh thiếu nữ hồn đầy xuân sắc

    Dây thừng già chưa tắt dưới trăng

    Điệu Cello ngập tràn thương nhớ

    Tiếng vĩ cầm réo rắc chờ mong

    Hai cuộc đời trôi qua trước mặt

    Ký ức về như mực trong tranh

    Cô gái trẻ bao mùa thanh nắng

    Lão nông già mỏi cánh chim sa

    Điệu nhạc tắt lửa ta còn cháy

    Ấm cõi lòng còn mấy mùa xuân ?

    Đêm hôm ấy Ông già sau khi viết thì nằm xuống sàn quay lưng qua một bên, ông nghe thấy tiếng bước chân đi ra, Cô bé nằm xuống bên cạnh nhưng quay lưng về bên phía còn lại, lần này đã gần hơn lần trước. Họ vẫn im lặng mà chẳng nói một lời, đêm hôm ấy họ đã thức rất khuya.  

    Những ngày sau đó, cuộc sống vẫn trôi đi bình thường, chỉ khác là căn nhà gỗ đã ít tiếng nói hơn, đôi khi chỉ nghe thấy lời thầm thì của Cô bé với con chim nhỏ trong lồng mà cô mang qua từ nhà mình. Ông già thì tờ mờ sáng lại vào rừng, rồi tối về lại ngồi lên bàn vẽ vời viết lách, Cô bé vẫn được Chàng trai hàng xóm chở đi học vẽ trên thị trấn rồi bình thường thì phụ việc lặt vặt, như một người đàn bà bình thường trong nhà. Chàng trai hàng xóm đã thấy màn trình diễn ánh sáng của dây thừng và đã vô cùng kinh ngạc nói với Cô bé, cô chỉ bảo “ Còn thiếu Đom Đóm và nhiều thứ đẹp đẽ khác “, nhưng khi hỏi thì cô không nói thêm lời nào, nó như một bí mật vậy. Chuyện đó rồi cũng đến tai Lão hàng xóm và những người khác trong xóm, họ tò mò đến xem vào ban đêm, nhưng Ông già vẫn đưa ra nguyên tắc là không quá ba người vào xem một lần. Có đêm từ trong nhà nghe thấy tiếng chuyện trò rỉ rã của những người đã có tuổi, có hôm lại vài người thanh niên vào đó để hát ca nhảy múa, cũng có lúc đám trẻ con xin vào chơi đuổi bắt. Nhưng dù có ai đến đi nữa thì đàn Đom Đóm đã không xuất hiện thêm lần nào nữa. 

    Tôi thật không hiểu loài người với những suy nghĩ chồng chéo thật khó nắm bắt, tôi không rõ sau ngày hôm ấy, Cô bé và Ông già đã xảy ra chuyện gì, bỗng dưng không khí trở nên trầm lắng hẳn. Họ vẫn ngủ cạnh nhau trên sàn gỗ, quay lưng về hai phía, thức khuya hơn trước mà lại nói ít đi rất nhiều. Đáng lẽ một thứ đẹp đẽ như màn trình diễn ánh sáng ấy phải là khởi đầu cho một thứ gì đó mãnh liệt hơn nữa, tiếc thay nó lại tạo nên một sự u sầu bất định đến khó hiểu. Có lẽ những dòng chảy suy nghĩ được định hình từ xã hội, văn hóa, những định kiến, sợ hãi, do dự về tương lai đã xuất hiện cùng với điều gì đẹp đẽ lắm. Chúng ngăn chặn, bóp nghẹt, làm con người ngột ngạt lúng túng và không còn biết đâu là điều nên làm, kẹt lại ở giữa đúng sai , thiện ác, sạch bẩn. Lẽ ra một thứ gì đó thuần khiết phải được sinh ra, giờ đây lại là một kết thúc cho điều gì đó chỉ mới còn ấp ủ dè dặt. 

    Những người tò mò về những sợi thừng ánh sáng cũng đã dần thưa đi, như những khán giả hâm mộ nghệ sĩ nào đó rồi một ngày cũng quay lưng đi tìm đến sự kích thích mới. Đôi khi cũng có vài người ngoài thị trấn nghe tin cũng tò mò đến xem, trong đó có một Cô gái là người dạy vẽ cho Cô bé, cô là người Hà Nội vào đây tìm người được gần một tháng, chỉ mới vừa ổn định cuộc sống vài hôm. Cô rất kiệm lời, chỉ đi vào chào hỏi rồi đi ra khu đất xem màn trình diễn ánh sáng, hôm ấy Đom Đóm lại xuất hiện lần nữa. Lần này chúng không nhảy múa lượn lờ, mà lại đậu lên những nhánh cây Bon Sai. Cô gái trẻ cũng không di chuyển, chỉ ngồi xuống gờ đất rồi nhìn mọi thứ từ xa, một mình ngồi đó như một khán giả đã đặt mua toàn bộ vé để xem người nghệ sĩ ưa thích. Cô vẫn ngồi đó cả khi đàn Đom Đóm rời đi. Tôi đã ngồi cạnh cô rồi thiếp đi hồi nào không hay, sự tĩnh lặng từ một người Hà Nội thật dễ chịu như lời đồn.

    Tối hôm ấy, sau khi Cô gái dạy vẽ ra về, Ông già đứng trong nhà nhìn ra khu đất Bonsai một hồi lâu, rồi ông cất bước đi ra đó. Ông tháo gỡ mấy sợi dây thừng ra, rút mấy cọc Tầm Vông lên rồi chất thành đống. Cô bé từ trong nhà gỗ thấy vậy vội chạy ra, cô chạy đến giật tay Ông già ghì thật mạnh rồi hét lớn.

    – “ Sao ông làm vậy, tại sao? “

    – “Người khán giả thật sự đã đến, giữ nó lại chỉ làm mọi thứ trở nên day dưa không chấm dứt được, ai đó phải tháo sợi dây, để con diều bay đi “

    – “ Không được, không được, con muốn giữ lại nó” – Cô bé nói trong dồn dập.

    – “Nó chỉ là ảo mộng, ảo ảnh của một ông già lú lẫn, bức tranh kia và đàn chim Én mới thật “

    – “ Không, nó có thật, nó có thật, không nó thật, nó có thật” – Cô ghì ôm lấy ông già, gào lên hỗn loạn nước mắt lưng tròng, thứ gì đó đã dâng lên sau bao ngày dồn nén trong im lặng “

    – “Đó chỉ là sự tôn sùng của con và dục vọng còn sót lại của một lão già “

    – “ Không, con không quan tâm, nó là tình cảm thật” – Cô bé đã dịu giọng xuống một ít, nới lỏng tay ra một tí.

    – “ Con nghe đây, một chặng đường dài còn ở phía trước với con, còn ta thì đã đến cuối con đường, nhưng hơi thở cuối ta muốn dùng nó để cảm ơn cuộc đời. Để làm vậy ta sẽ phải hủy rất nhiều thứ và ta không muốn phá hủy tâm hồn con khi nó còn chưa vững chãi. Đừng để mình chìm vào sự tôn sùng, tránh xa sự điều khiển của dục vọng, tình yêu sẽ tự tìm đến con “.

    – “Nhưng con còn được gặp lại ông, lại Rùa không, ông không đuổi con đó chứ “ – Cô im lặng một hồi lâu, rồi buông ông già ra, như đã tiêu hóa phần nào đó lời Ông già và bình tĩnh hơn.

    – “Con cứ đến đây khi muốn, như mọi khi, đừng rời bỏ trường lớp hay gia đình, hãy nhìn nhận nó trực diện và lao vào nó. Hãy tìm những người bạn, đừng già nhanh quá, chán lắm không có gì vui khi già nua cả.“

    – “ Ông cõng con vào nhà được không, như tiễn một người qua sông lên kinh ứng thí” – Cô im lặng một hồi lâu, lau khô nước mắt.

    – “ Để ta đốt đống này đã “ – Ông già quay ra đốt đống gỗ và dây thừng dạ quang, bây giờ nó chỉ còn là những vật vô tri, đã không còn là nét vẽ người họa sĩ, hay cánh chim Én bay lượn xé toạc trời mây, chỉ là còn là những sợi dây thừng và thanh Tầm Vông khô cháy.

    Đống lửa lần này nhỏ hơn với dàn hỏa thiêu cách đây vài tháng, nhưng hơi nóng và những âm ĩ cũng sẽ còn kéo dài về sau. Lửa là thứ tiêu hủy cũng là thứ tái sinh, trong cơn hỏa loạn thứ gì đó được sinh ra tiếp tục sự luân chuyển của vạn vật, không một giây ngơi nghỉ. Ánh lửa cháy trong đêm rực sáng cả một vùng trời, hai bóng con người một già một trẻ bước ra như được tái sinh lần nữa, như cảnh trong bộ phim siêu anh hùng vừa phá hủy căn cứ của một kẻ ác, kẻ ác bên trong chính con người họ. Từ xa, đám Tinh Linh đang cưỡi một con Linh Miêu mắt sáng rực màu Xanh Dương Đen, trên cổ có một cái chuông nhỏ, chúng di chuyển nhẹ nhàng đến gần bức tranh của Cô bé. Nó nghiêng đầu bên trái, nghiêng đầu bên phải, rồi nó tiến lại gần, xong lại lùi ra xa như đang khảo sát một hành tinh lạ nào đó. Bỗng có một tiếng “tách” nổ trong đám lửa cháy dưới đất, con Linh Miêu giật mình nhảy nhỏm lên làm cái chuông rung lên ba tiếng “ Kleng Kleng Kleng”. Ông già và Cô bé cũng nghe thấy tiếng Chuông quay đầu lại nhìn, nhưng ánh lửa trước mặt khiến họ không thấy rõ những gì chỗ âm thanh phát ra, họ đưa mắt tìm một hồi lâu vẫn không thấy nên đi vào nhà.

    Tối hôm ấy họ vẫn nằm gần nhau như những ngày trước đó, quay lưng lại với nhau, nhưng bầu không khí dần giãn ra, nhẹ đi, làm lòng người lành lặn đi đôi phần. Cô bé lên tiếng khi một cơn gió mát thổi nhẹ vào trong gian nhà chính.

    – “Mai ba con ở trại cai nghiện về, mong lần này sẽ khác. Ông nhớ ăn uống cẩn thận, cần gì gọi con qua, dù gì con cũng cần mượn dụng cụ vẽ của bà”

    – “ Ừ, ông ở một mình ổn, ba con nó trở chứng thì chạy qua đây, rảnh thì qua chơi dí Rùa “

    Hai người nằm im lặng hồi lâu nghe tiếng gió thổi trên ngọn cây xào xạc, Cô bé bỗng lên tiếng “ Tối nay con ôm ông ngủ nha, vì có thể sẽ không còn được như vậy nữa, như một người cha”. Ông không trả lời, không từ chối cũng không đồng ý, ông cứ thế nằm đó. Rồi cô bé tiến gần hơn một chút, nghiêng người về cùng phía ông, hơi thở của cô luồn qua cổ Ông già, cô đặt tay phải lên phần trên hông một chút, tay trái cô kê dưới gò má nhỏ nhắn của mình. Hồi đầu nhịp thở của họ nhanh dần nhanh dần, rồi nó dần chậm lại châm lại chậm lại. Một hồi lâu thì nhịp thở của họ như cùng tầng số đều đặn và chậm rãi, hơi thở của cô chạy dọc cổ rồi lướt qua mái tóc đã nhuộm màu thàng trầm của Ông già. Họ chỉ nằm im đó, bất động, cùng nhịp thở rồi cùng chìm vào giấc ngủ, để sáng mai họ phải đứng dậy và đi một con đường khác, chong gai và đầy trắc trở. Một giấc ngủ thuần khiết sẽ nạp đầy năng lượng cho chuyến hành trình bất tận phía trước.

  • Sinh linh nơi rừng

    Đám cây lạ

    Từ nơi xa

    Kẻ không nhà

    Như hồn ma

    Đang ca hát

    Về nơi đất

    Sống ẩn dật

    Miền đất hoang

    Tinh Linh là loài sinh thể sống ở nơi có nhiều sức sống, sinh mệnh càng nhiều thì càng cần chúng để vận hành. Những chốn thành thị, nơi chủ yếu tập trung xi măng gạch đá không phải không cần tinh linh, những thứ đó cũng có sinh khí của riêng chúng nhưng nhìn chung là nhu cầu vận hành thấp hơn ở những khu rừng. Tinh Linh không bao giờ giao tiếp xã giao mà nó chỉ làm việc của mình, rồi ngân nga ca hát cả ngày. Mẹ Tre kể thời xa xưa con người còn những giác quan để nhận diện sự có mặt của chúng nên mới có những chuyện thần thánh hay những bài đồng dao âm vang tới ngày nay trong thế giới con người. Mẹ Tre bảo bây giờ con người chỉ dùng bộ não cho việc suy nghĩ, nên các giác quan dần yếu đi, thậm chí một số người coi như đã biến mất. Sự yếu đi và biến mất này duy truyền lại cho thế hệ sau làm cho người trẻ không còn tiếp nhận được sự hiện diện của Tinh Linh nữa, vì lẽ đó mà họ có cố gắng về với rừng thì cũng khó mà khôi phục, nó cần hồi phục qua nhiều thế hệ. Ngay cả những người về rừng để sống cũng chỉ đang sử dụng suy nghĩ để tiếp nhận thứ vốn dĩ không thể, nhưng bằng cách đó truyền thừa qua nhiều đời sau nữa thì hy vọng vẫn còn đó. Tái tạo luôn tốn thời gian hơn phá hủy, mà con người có vẻ không phải loài kiên nhẫn và rất dễ mất niềm tin. Sự mất kết nối này của con người với Tinh Linh hình như con Thằn Lằn đọc ở đâu đó trong sách Ông già viết gọi là Thoái Hóa Giống.

    Tinh Linh thật sự là đôi tay, đôi chân của tự nhiên, có lẽ hầu hết con người vẫn chưa hiểu cây cối làm sao hút nước lên được từ dưới lòng đất, trong khi trọng lực sẽ kéo tất cả xuống . Mỗi khu vực có cây xanh sẽ có một nhóm Tinh Linh phụ trách việc kéo nước, mỗi ngày tùy vào thời điểm và điều kiện khí hậu thổ nhưỡng, chúng sẽ đến từng cây để kéo nước lên bằng cách chạm vào thân cây rồi truyền một năng lượng để hút nước. Nguồn năng lượng này sẽ được cây tự phân bổ sao cho hợp lý theo tuổi đời, nhu cầu và dự đoán thời tiết của chúng. Không cây nào được thiên vị, nhưng cây to sẽ được giao năng lượng nhiều hơn là lẽ thường tình, ngoài ra cây xanh cũng bị giới hạn bởi bộ Gen của chúng, nên có muốn tham lam cũng không được, vốn dĩ chúng cũng chả vội vàng gì. Cây xanh phát triển tươi tốt sẽ trả lại cho Tinh Linh một lượng Khế Lành để chúng tiếp tục công việc của mình, chính vì vậy là chúng không thật sự cần bàn tay của con người quá nhiều, chúng vẫn sống tốt trước khi con người có mặt.

    Chúng cũng tham gia vào quá trình nảy mầm của hạt giống, tham gia một cách tình cờ. Hằng ngày chúng đi loanh quanh khu vực của mình không bao giờ nghỉ, chúng chạm vào để trái cây chín, chúng chạm vào để những vết nhánh gãy liền nhanh hơn và mọc chồi mới, chúng khõ nhẹ để những con non chui ra khỏi trứng, chúng dập tắt những đám cháy nhỏ trong rừng già, chúng làm lá rụng khi trời hanh khô quá gắt, chúng đánh thức những con Gà, rồi chúng cũng làm trái chín rơi xuống cho tôi. Trên đường đi làm việc, những hạt giống chúng vô tình chạm phải sẽ nảy mầm, đó là lý do tại sao khi rãi một loạt hạt như nhau xuống một khu vực nhưng không phải hạt nào cũng nảy mầm. Ngoài ra sự dịch chuyển trong quá trình làm việc cũng phần nào đó tạo ra những cơn gió nhẹ, như sự đung đưa cành lá, cái cảm giác ai đó đang nhìn mình mà con người hay nói tới cũng do chúng mà ra. Chúng hay bị hiểu lầm và gọi là ma quỷ hay thần thánh, nhưng đơn giản chúng là một thực thể đặc thù trong tự nhiên.

    Những sinh vật được con người chăm sóc quá mức bằng cách này hay cách khác, chúng sẽ không cần sự dự phần của Tinh Linh, tuy nhiên những cây này cũng không sinh ra được Khế Lành nên Tinh Linh cũng sẽ không thể ở đó, chúng sẽ dịch chuyển đi nơi khác. Nói như vậy không thể loại bỏ vai trò của con người, tuy nhiên họ chỉ có thể giúp một tay khi họ loại bỏ suy nghĩ “ làm cho mình “. Sự dư thừa thái quá làm tắt nghẽn Khế Lành không luân chuyển được, kể cả một số người bắt chước tự nhiên rồi đưa thứ họ gọi là phân sinh học hữu cơ vào cây cối, vấn đề vẫn luôn là sự can thiệp thái quá từ sự vội vàng để đặt một dấu ấn ảo tưởng nào đó của họ trên cuộc đời. “Chẳng có dấu ấn nào cả, tự thân sự sống đã là một dấu ấn kỳ vĩ” đó là lời Mẹ Tre. Cây cối dần lệ thuộc vào con người mà mất đi sức sống, chúng chính là hình ảnh tương phản của sự lệ thuộc của họ vào chính ham muốn của mình. Con người dần mất sức sống vào tay của chính mình.

    Có một điều tôi không hiểu ở con người, họ bảo chúng tôi gào thét cầu cứu, hoặc nổi giận trả thù, tệ hơn là trừng phạt loài người. Không, chúng tôi không làm thế, chúng tôi không hứng thú với những thứ đó, chúng tôi chỉ dịch chuyển về phía sự sống, những nơi có Khí Lành nhiều thì Tinh Linh cũng nhiều và vì thế những sinh vật khác cũng hướng về khu vực đó, đơn giản là để sống. Những nơi chúng tôi dời đi tức vòng tròn luân chuyển bị cắt đứt thì khó lòng tái tạo lại. Chính con người mới là những kẻ gào thét, là những kẻ cần được cứu rỗi, và họ nên tự răng đe trừng phạt chính mình chứ chúng tôi không đủ thì giờ làm việc đó, chúng tôi còn phải lo sống, lo luân chuyển vận hành sinh mệnh.

    Từ khi dọn về đây sống, ông bà đã làm việc rất chăm chỉ để khởi tạo khu vực này, nhưng việc tốt nhất họ đã làm là để yên cho chúng tôi tự vận hành. Cái thứ gọi là “ Trí tuệ của rừng “ thật sự có tồn tại, chúng tôi thật sự biết phải làm gì, và sống ra sao để tạo nên sự hài hòa. Cả những loài ăn thịt, chúng cũng dạy con mình chỉ ăn khi đói, chỉ dự trữ khi thời kỳ khắc nghiệt sắp đến, và chịu đựng khi tất cả đều khó khăn. Nếu xét kỹ, ông bà cũng không khác gì những Tinh Linh, đi loanh quanh cả ngày và làm những việc thật sự cần thiết. Họ học cách nhìn và lắng nghe xung quanh, những rung động nhỏ nhất của rừng đều quan trọng, và không dễ để tiếp nhận nó. Chỉ sau mười năm đầu tiên lập vườn, hai người đã giảm dần một nửa hệ thống tưới và giảm hai phần ba lượng phân chuồng cung cấp vào cho khu đất. Đến giờ, việc của Ông già chỉ còn là ghi chép và học tập từ rừng. Đó là một quá trình gian khổ, nhưng xứng đáng.

    Tinh Linh không chỉ ảnh hưởng tới cây cối và động vật như tôi, chúng không hề bỏ rơi con người, vì họ cũng là tự nhiên. Con người luôn dùng cụm từ “ bảo vệ thiên nhiên “ như thế thiên nhiên là cái gì đó không phải họ, là thứ yếu ớt cần bảo vệ, là thứ có thể cầm nắm và chỉnh sửa khi có lỗi. Không, tất cả đều nằm trong sự chuyển động tương tác liên tục không ngừng nghỉ, chỉ một giây đưa ra kết luận, kết luận đó đã biến mất như một cái xác không hồn. Mẹ tôi từng dạy “ Nếu con nghĩ nơi nào đó là an toàn tuyệt đối, đó là lúc con đang gặp nguy hiểm, hãy mở mắt thật to “. Tinh linh cũng nhận Khế Lành từ những con người có sức sống như cây rừng, rồi chúng luân chuyển cho họ khi cần thiết. Chúng âm thầm bổ sung gia vị cho người đầu bếp yêu mến thực khách, chúng đẩy nhẹ cánh tay cô họa sĩ yêu quý cảnh vật, chúng cảnh báo cho trẻ con tránh khỏi hiểm nguy, chúng đẩy rớt một quyển sách rơi ra khỏi kệ khi ai đó khao khát tri thức, chúng làm vỡ lốp xe để hai người thật lòng yêu nhau đi bộ dưới mưa, rồi chúng vuốt nhẹ đôi mắt của những kẻ ra đi không hối tiếc Con người không lý giải được những việc ấy và gọi nó là tâm linh, nhưng thật ra đó là quá trình luân chuyển năng lượng trong tự nhiên dưới sự chăm chỉ miệt mài không ngơi nghỉ của Tinh Linh và các thực thế mà con người đã dần đánh mắt năng lực tri nhận chúng. Nó chỉ còn được nhắc đến qua những chuyện cổ xưa, nhưng giờ chúng cũng đã bị con người hoài nghi và coi nó như “ chuyện không thực tế “. Đến khi nào con người không tách mình ra khỏi tự nhiên, tri nhận rõ ràng một sự thật họ chính là thiên nhiên, họ mới có thể tạo ra một bản hòa ca, một bức tranh và một áng thi ca hùng vĩ. Vì khi đó họ sẽ ích kỷ chăm sóc mình, chăm sóc tự nhiên. Đó là sự ích kỷ duy nhất có giá trị.

    Tinh Linh không phải sinh thể duy nhất trong quá trình vận hành của tự nhiên, và Khí Lành cũng không phải nguồn năng lượng duy nhất. Ngược lại với Khế Lành mang khuynh hướng khởi tạo thì Khế Xác mang lại sự tiêu hủy, còn Khế Cảm là thứ riêng biệt mà chỉ tồn tại ở loài người, đó là món quà hay gánh nặng với họ tôi cũng không rõ.

    Đầu tiên phải hiểu rằng Khế Lành không phải là kết quả của một loại năng lượng đầu vào nào cả, nó chỉ tự dưng xuất hiện ở những sinh vật có đời sống lành lặn, vừa đủ và chịu điều chỉnh liên tục đi về phía cân bằng. Khế Lành cũng không hề kết thúc rồi chuyển sang dạng nào khác nữa, khi nó sinh ra nó sẽ mãi mãi như vậy và dịch chuyển vào các sinh thể khác, đó là lý do khi đứng dưới bóng cây luôn tạo ra sự dễ chịu hơn khi đứng dưới mái Tole. Sinh vật nào có Khế Lành càng nhiều thì sẽ thu hút nhiều Tinh Linh và chúng sẽ tác động vào đời sống của họ theo chiều hướng sinh sôi nảy nở, con người hay gọi đó là vận may. Trái với vận may, trong thế giới con người, là xui rủi là biểu hiện của Khế Xác quá nhiều. Khế Xác là kết quả của tất cả những thứ gì sinh vật nhận vào từ bên ngoài, từ thức ăn cho đến sự tức giận sợ hãi của kẻ khác. Sinh vật thu nạp càng nhiều thứ hỗn loạn, Khế Xác sinh ra càng nhiều và đây là loại năng lượng làm tiêu hủy Tinh Linh nên chúng tránh xa không dám lại gần. Cần phải làm rõ sự tiêu hủy này là đặc tính của Khế Xác, nếu không có chúng Tinh Linh sẽ tràn lan số lượng và vận may sẽ thừa mứa, và khi đó sinh vật có thể sẽ trở nên lười biếng vì đã có Tinh Linh làm cho cả. Trong ba loại năng lượng chỉ có Khế Lành là không thể bị tiêu hủy, nó chỉ sinh ra rồi nãy nở khắp nơi, duy trì sinh mệnh cho Tinh Linh. 

    Khế xác được Mẹ Tre hấp thụ toàn bộ giúp bà duy trì sự liên lạc, thảo luận và ra lệnh khi cần thiết với các sinh vật trong khu vực, tuy vậy bà rất ít ra lệnh, nghe mẹ tôi kể thì Mẹ Tre đã hơn 2000 năm chưa ra lệnh gì ở khu vực này.Tôi sẽ kể thêm về Mẹ Tre sau vì cần hỏi thăm bọn động vật khác, chỉ biết rằng bà rất thông thái. Trên đường di chuyển đến chỗ Mẹ Tre, Khế Xác chuyển dịch khá chậm, đến đầu thì chúng làm Tinh Linh phải tránh né, bởi vậy những nơi nhộn nhịp thì vận may không phải đến với bất kỳ ai mà vận xui thì ai cũng có thể đón lấy từ sự náo nhiệt đó. Ngược lại ở những nơi tĩnh mịch, Khế Xác sinh ra có mật độ thấp, sinh vật những khu như vậy lại nhiều nên vận xui được chia nhỏ ra cho từng sinh vật, nhỏ đến mức gần bằng không. Khi con người sống ở khu vực như vậy, họ sẽ có cảm giác như luôn gặp may mắn, hay Thần Linh phù hộ. Đó đơn giản là quy luật và cách vận hành của những năng lượng. 

    Cũng có những khu vực có quá nhiều Khế Xác sinh ra đến nỗi chúng làm Mẹ Tre không thể hấp thụ kịp lúc, bà trở nên kiệt sức và mệt mỏi. Khi bà quá nhọc nhằn thì sự liên kết thông tin của bà cũng như các sinh vật trở nên kém hiệu quả, mất kết nối. Đó là lý do tại sao con người trong khu vực như vậy trở nên vô cảm, lạc lõng và trơ lì trước mọi việc. Họ lờ đờ, lạc lõng và đứt gãy với mọi sinh mệnh xung quanh mình, họ thản nhiên trước nỗi khổ của người khác, họ thản nhiên trước cái chết dưới cái mác “ Bình thản trước cái chết của cuộc đời vô thường “ hay ngắn gọn hơn là “ Ai rồi cũng phải chết”. Họ nghe thấy âm thanh nhưng không hiểu nó nói gì, họ nhìn thấy vạn vật nhưng không nhìn ra sự trù phú, họ ngửi thấy mùi thơm nhưng không nhận ra sự trong lành, họ nếm đồ ăn nhưng không nhận ra vị của nỗ lực phi thường từ cây, và họ sờ vào vỏ cây nhưng không cảm được nghịch cảnh chúng đã đương đầu.

    Nguồn năng lượng cuối cùng là Khế Cảm, thứ duy nhất chỉ tồn tại ở con người. Khế Cảm được sinh ra xuyên suốt quá trình sống của nhân loại, là một loại năng lượng tinh thần chỉ riêng biệt ở con người. Ganh ghét, thương cảm, hờn dỗi, phẫn nộ, dằn vặt, sợ hãi, kích động, mỗi trạng thái tinh thần khác nhau của con người đều sinh ra một lượng Khế Cảm. Tự bản thân loài người không thể nhận biết năng lượng này của mình qua giác quan thuẩn túy mà nhờ vào sự tiếp nhận chỉnh hợp của tất cả Thân Tâm, khi con người càng ít sao nhãn bởi mưu cầu của bản thân thì họ càng dễ dàng nắm bắt rõ nguồn năng lượng này của chính mình. Loài vật khác không phát ra Khế Cảm nhưng lại nhận biết nó rất rõ ràng bằng giác quan cụ thể của chúng. Ví dụ loài Rùa chúng tôi thông qua khứu giác thính nhạy để ngửi thấy mùi của sự cuồng nộ hay bình tâm ở một con người, bọn Đại Bàng thì kể chúng có thể nhìn thấy loại Khế Cảm này từ những con người tà ác nên đã phải làm tổ trên cao, lũ Chó thì kể chúng nghe thấy những lời thì thầm phát ra từ con người đối diện để phân biệt trạng thái của họ nhằm dễ dàng phản ứng lại hay đối phó.

    Khác với một số người nói rằng năng lượng này có thế truyền đi hay lây lan trong con người, nhưng sự thật thì không phải vậy. Khế Cảm được chứa trong một thứ được gọi là Sử Nhân, nó như cái bầu chứa vậy, tất cả mọi thứ đều được lưu giữ lại đó mà không phân biệt tốt xấu. Sử Nhân bay lượn lờ không có quỹ đạo cố định nhưng khoảng cách tối đa là năm sáu mét đến thân xác của con người, mỗi khi trạng thái tinh thần của một con người đủ mạnh thì nó tự phát ra Khế Cảm lưu giữ vào tinh thể Sử Nhân. Các tinh thể này không trực tiếp tác động tới những con người xung quanh mà va chạm, chuyển dịch và trao đổi cùng Sử Nhân của kẻ khác. Sự xuất hiện đột ngột dịch chuyển Khế Cảm từ các Sử Nhân khác nhau sẽ làm chúng chưa thích nghi kịp tạo ra những xáo động, làm chúng trở nên dịch chuyển hỗn loạn và nóng lên do ma sát với những vật chất tinh thần khác. Đó là lý do khi giao tiếp một số người cảm thấy bị dao động, lấn áp, đồng cảm, xót xa cho kẻ khác, và lúc này Khế Cảm lại được sinh ra, quá trình cứ thế mà liên tục xảy ra không có điểm dừng, cho đến khi người đó chết.

    Sau khi một người chết, Sử Nhân sẽ phân tách ra, di chuyển và thâm nhập vào các sinh vật khác tại những nơi khi người đó còn sống đã hiện diện. Đôi khi chính vị sự phân tán rồi thâm nhập này mà người ta hay lờ mờ cảm giác về người đã khuất, hay con cháu đời sau có những thói quen hay phong thái của tổ tiên. Mọi hành động trong một trạng thái của con người đều không biến mất mà chuyển giao cho thế hệ sau không chỉ thông qua Gen mà còn nhờ vào các sinh linh khác ở xung quanh.

    Những áng thơ của Ông già cũng được thì thầm vào tai như một sự tương hỗ, Cô bé vẽ với những cú đẩy nhẹ của Tinh Linh, rồi Sử Nhân cùng Khế Cảm của bà lão ở quanh đây. Đôi khi gió không phải là gió, Chuông reo hay hồn reo, tiếng lá xào xạc là do bọn Rắn Mối hay của những sinh vật đang ngày đêm miệt mài làm việc không một lời kêu ca. Chúng thực hiện sứ mệnh thiêng liêng của mình là vận hành sự sống trong sự im lặng không một lời sáo rỗng vô hồn.

    Sáng hôm sau cái đêm tôi thấy đám Tinh Linh đi ngang ngân nga vài khúc, tôi bắt đầu thấy bọn Ký Tinh đi loanh quanh khu đất để thông báo về những cái cây Bon Sai của Lão hàng xóm mới được trồng. Ký Tinh là người truyền tin giữa các sinh vật sống, tuy nhiên hầu như chúng chỉ xuất hiện gần khu vực có nhiều cây xanh và ít con người vì con người hiện tại hầu như giao tiếp bằng ngôn ngữ nên họ không còn cần Ký Tinh nữa. Chúng không đưa mệnh lệnh hay hướng dẫn, hầu hết là thông báo tình hình những thứ mới mẻ chúng đã trị nhận xung quanh khu vực sau khi đã xác tính thực hư và tham khảo từ Mẹ Tre. Sau khi đã chắc chắn thông tin, chúng tỏa nhau ra đến những khu vực nhỏ trong khu đất có những cây già hay những con vật sống lâu năm trong khu vực, trong đó có tôi, và thông báo cho chúng biết. Khi nhận được thông tin, những cây và loài vật khác sẽ tự truyền đi thông tin cho những sinh vật khác xung quanh, còn phản ứng của từng loài là tùy quyền quyết định của chúng. Ngày trước con người cũng không cần xem dự báo thời tiết mà chỉ cần nhìn Kiến, Chim rồi vài loài khác là biết chuẩn bị ứng phó thiên tai mưa bão. Bây giờ thì đã có “Ký sự thời tiết” nên không còn cần Ký Tinh nữa. 

    Ký Tinh không chỉ đóng vai trò thông báo hiểm họa, bất kỳ thứ gì chúng thấy đột ngột xảy ra chúng sẽ đều bận tâm, những thực thể vô cùng cảnh giác. Có những hôm chúng thông báo về bọn Ốc Bươu Vàng bên kia sông xuất hiện quá nhiều, thế là bọn Cò và Chim ăn Ốc khác đều di chuyển qua khu vực đó sống ít lâu rồi quay lại, cũng có hôm một cây Bời Lời già chết vì do nhiễm độc nhà máy Mì xả thải, chúng thông báo để những con vật biết ơn cây đã nuôi sống chúng đến chào tạm biệt, đôi lúc chúng chỉ nói rằng “ Trời nắng lắm” rồi thôi. Chúng không ca hát như Tinh Linh, chúng giao tiếp nhưng cũng kiệm lời, chúng chỉ có thể phát ra ba tiếng trong một lời thốt ra. Như “ Sắp mưa to” , “ Dâu Da chết “, hay “ Cây mới đến “.

  • Một mình từ đằng sau tất cả

    Sau khi cùng ăn chén cháo trứng với Chàng trai hàng xóm, ông đi tắm rồi ngủ một giấc tới chiều, dù dẻo dai đến đâu ông vẫn đã già, lẽ ra những chuyện như vậy không nên xảy ra với những người già chăng? Những người già xung quanh đây chẳng còn mấy ai lao động, họ bán đất, lấy lãi ngân hàng rồi họ gọi là an hưởng tuổi già. Thế nhưng theo lời bọn thạo tin Thằn Lằn thì người già bây giờ kích động hơn xưa. Mạng xã hội khiến họ nằm một chỗ mà ngỡ mình hồi xuân. Những con mắt già neo nheo lại trước màn hình điện thoại, nào là giọng nói chát chúa bán hàng online, nào là người ta chửi nhau qua mạng, xã hội bây giờ văn mình đến mức không còn ai bị đấm qua mạng. Tôi cũng không rõ già với loài người là như thế nào, tôi chưa thấy một con Rùa nào nghỉ hưu hay vui thú điền viên, chúng tôi chỉ cứ thế sống cho đến hơi thở cuối cùng.

    Hai ngày sau đó Ông già vẫn vào rừng, vẫn làm việc với những thứ xưa cũ, và vẫn gọi cho ai đó để thông báo tình hình Cô bé. Chàng trai hàng xóm mỗi chiều lại ghé qua, anh mua cho ông ít đồ ăn, phụ những việc nhà mà ông đã lơ đãng hay cố tình gác qua bên, ông cũng nắm tình hình Cô bé qua anh. Lão hàng xóm thì dẫn công an xã xuống làm việc, họ thông báo đã bắt và phạt cảnh cáo bốn người hôm ấy, còn ba Cô bé cũng đã tự nguyện đi cai rượu sau khi được thả ra. Nghe nói gã chưa dám quay về nhà vì sợ lại quay về với rượu, không dám nhìn mặt con gái nên đi lên bệnh viện quân y đến khi nào ổn định hơn sẽ quay về. Xã cũng đồng ý cho Cô bé quyết định có ở lại nhà gỗ hay không dù đáng ra cô phải có sự chấp thuận của gia đình, và tất nhiên nếu Ông già đồng ý. Tôi thật sự không hiểu chuyện một con người ở đâu làm gì mà cũng cần phải có ai đó chấp thuận xác nhận thì kì lạ quá thể, sao xã lại có thể quyết định điều đó, mà xã là ai kia chứ. Thế giới loài người thật khó hiểu một cách khô khan.

    Rồi vài ngày sau Cô bé xuất viện, Chàng trai hàng xóm đi cùng cô trên chiếc taxi về nhà gỗ, cũng đã lâu rồi chẳng thấy cái hộp di động ấy ở trong sân. Anh xách hộ cô cái túi có một ít quần áo, vài quyển sách và dụng cụ vẽ của cô. Có lẽ trong thời gian tới tôi đã có bạn để chơi cùng, dù cho tôi chẳng hiểu mấy về tranh nhưng chắc tôi sẽ được ăn nhiều hơn. Trong gian bếp, Ông già đang lọ mọ làm Nấm Rơm um Tiêu cùng vài cái trứng luộc. Sau khi cất đồ đạc cho cô xong, Chàng trai hàng xóm đi bộ về nhà vì bảo rằng thư viện mới nhập sách nên về thu xếp và khinh thùng. 

    – “ Con cảm thấy trong người thế nào “ – Ông già đem đĩa trứng luộc đã lột vỏ và một ít muối Tiêu lên đặt chỗ bàn tam giác, nơi cô đang nhìn ra khoảng trống vắng lặng ngoài sân.

    – “ Sao trước giờ ông bà không kể con nghe về mẹ” – Cô bé nói với giọng bình tĩnh

    – “ Vì con chưa bao giờ hỏi “- Ông già đốt điếu thuốc rồi ra đứng ngoài gian trước.

    – “Hồi cấp một con bắt đầu thắc mắc thì chỉ toàn nhận lại toàn lời chửi rủa trong hơi rượu, có lẽ dần con quên mất mình cũng có một người mẹ”

    – “ Con không quên, chỉ là đến lúc sẽ nhớ ra. Cây không bao giờ quên gốc của nó, chỉ đến lúc nó hiểu rõ hơn khi cảm thấy thiếu sót “

    – “Nhưng thật sự con muốn được ông kể trong một hoàn cảnh khác ngày hôm bữa”

    – “ Ta xin lỗi vì mọi sự như vậy, nhưng đến lúc con phải tự tìm hiểu toàn bộ câu chuyện. Nhưng hãy đợi thêm, con sẽ hiểu ra khi nó đến, giờ thì con nên nghỉ ngơi” 

    – “Con đang học một chị trên thị trấn, chỉ làm kiến trúc trên Sài Gòn, nhưng tạm nghĩ việc về đây tìm ai đó nên mở lớp dạy. Con nhờ ổng chiều làm ở thư viện về chở con đi học, con ở đây sẽ phụ ông dọn dẹp coi như trả tiền thuê nhà” – Cô bé không nhắc đến mẹ mình nữa, có lẽ cô chấp nhận lời ông nói, cũng có thể vì quá mệt sau chuyện hôm đó.

    – “ Không phải trước giờ con vẫn phụ ông sao “ – Ông nói xong thì đứng dậy vác cây rựa rồi vào rừng để chặt một ít cây về đóng tạm cái giường Tràm, mùa mưa ngủ dưới sàn dễ cảm lạnh.

    – “ Ý con là con không ăn bám ai” 

    Cô cũng đứng dậy bưng tôi đi quanh ao cá rồi ngồi xuống nói chuyện với tôi, đúng hơn là nói chuyện một mình: “ Dạo này khỏe không Rùa, cho vuốt đầu cái nha … Rùa biết không, hồi bà còn sống tui ít nói chuyện cùng ông, hay nói đúng ra là có chút sợ. Cũng có thể do sự nhiệt thành của bà phần nào làm lu mờ những thứ xung quanh. Chắc đó là lỗi của tui, chắc do cũng là drama queen nên bị bà thu hút. Ê Ê mà tui không có ý khen chê nha, chỉ nói vậy thôi. Ở ông có một vẻ đẹp gì đó đậm lắm, mà người ta phải lặn sâu xuống thì mới tìm được San Hô đẹp nhất, người như tui chưa lặn được vậy, mà có thể không bao giờ, chỉ cảm thấy thôi á. Nếu so sánh hai người, thì bà như một vở kịch nói, còn ông là bộ phim câm của Chaplin. Gần bà nghe toàn những thứ dễ hiểu gần gũi, nhưng có hiểu hết không thì chưa chắc. Còn nghe ông nói, người ta phải vận dụng hết công lực, trí tưởng tượng thậm chí phải là người thể nghiệm chuyện tương tự mới lờ mờ nhận ra cái hay. Giờ coi phim câm người ta dễ chán lắm, thằng nào mà tỏ tình tui cho coi phim câm chung một hôm là chạy làng hết há há. Nên thôi tui tin ông, tui sẽ chờ đến khi khỏe và có cơ duyên sẽ đi tìm mẹ sau, tự nhiên nói làm nhớ An trong Đất Phương Nam ghê, lát vô mở audio book nghe lại. Mà trong đó không biết có con Rùa mập nào không nữa hé hé”. Không hiểu sao tưởng chừng như cô đang nói cái gì đó sâu sắc lắm, xong vẫn chốt lại để trêu cái sự mập của tôi. Ôi loài người ! Dù gì cô cũng chỉ là một cô gái còn rất trẻ.

    – “ Đang làm gì vậy ?“ – Chàng trai hàng xóm từ sau lưng ngồi xuống bên cạnh hỏi.

    – “Không thấy sao hỏi? Ngắm cảnh với Rùa “ – Vừa nói cô vừa vỗ mai tôi.

    – “ Rùa biết ăn là giỏi chứ ngắm gì. Mà thôi tặng em đôi ủng cao su “ – Anh đứng dậy lấy đôi ủng treo trên chiếc xe đạp gác chống cạnh cây Mít.

    – “ Gì vậy trời ? Sao tặng em cái này ?“

    – “ Mưa tới rồi, ở đây không giống ngoài kia, không có này là căng đó không đùa”

    – “ Sao nay lo dữ dạ, định cua em hay gì ?” – Cô gãi gãi cằm rồi nhìn anh như nhìn mục lục của một quyển sách.

    – “ Trời trời đâu ra, xin lỗi vụ bữa em đạp anh lọt xe. Ủa ủa em đạp mà sao anh phải xin lỗi, nói điên rồi “

    – “ Nói chứ, cảm ơn anh “ – Cô bé cúi mặt nhìn đôi ủng cao su trên tay anh.

    – “ Hả hả cái gì, là sao “ – Anh ngạc nhiên vì trước giờ chưa nghe cô nhẹ giọng với anh bao giờ.

    – “ Không phải vì đôi ủng không, mà vì những ngày qua ở bệnh viện “

    – “ Hả, hả nói lại nghe chơi “

    – “Cảm ơn” – Cô nhận ra anh đang trêu cô, nên cô hét to ba lần.

    – “ Trời sập trời sập bà con ơi, con nhỏ cảm ơn tui”

    Hai người vừa chạy đuổi nhau trong đôi chân trần trên bờ ao cỏ xanh mướt vẫn còn chút hơi ẩm của trận mưa phùn sáng nay, có đàn Bướm cũng hùa theo bay xung quanh bọn họ, rồi họ cũng đùa với chúng. Nhìn khung cảnh giống như trong những bộ phim mối tình thôn quê, cũng chẳng rõ tình cảm của họ là gì, mà tình cảm con người có bao giờ là rõ kia chứ. Đặc biệt với những con người xung quanh nhà gỗ này, những con người còn những mãnh hiện tại chưa biết ghép vào đâu. Nhìn cảnh đó từ trong nhà, Ông già lại viết ra đôi dòng.

    Cánh bướm tuổi trẻ bay trong gió

    Cơn gió chiều chẳng nhớ ngày xưa

    Mặt trời khuất cơn mưa dần tắt

    Bóng em về màu đất nở hoa

    Những ngày sau đó Cô bé ở cùng Ông già, mỗi sáng ông dậy sớm để nấu ăn cho cả hai người vì cô còn chưa thật sự khỏe, rồi ông lại đi vào trong rừng như thường lệ. Khi cô thức dậy thì đã có sẵn đồ ăn còn tôi cũng đã ở đó tắm nắng và nhai một ít hoa Sao Nhái điểm tâm. Ăn xong thì cô dọn dẹp quanh nhà, tranh thủ khi trời còn mát cô giặt giũ và chăm vườn rau. Ông bà sống vừa đủ từ trẻ nên về già cũng không thật sự nhiều việc nhà để làm, phù hợp sức khỏe cô hiện tại. Trong nhà có bóng dáng đàn bà con gái thật có chút gì đó khác biệt, ông cũng là người gọn gàng nhưng do sơ giản thành ra khi ở một mình bầu không khí có chút trầm mặc, u ám. Đàn ông giống như thân cây xù xì, đàn bà là hoa lá tô điểm cùng tạo nên một cái cây vừa sinh động vừa vững chãi. Một người đàn ông đơn côi thì như thân cây khô trơ trọi giữa đồng, còn đàn bà lẻ bóng rồi cũng dần mơ màng không sao tỉnh giấc. Trời sinh hai tính đực cái để bổ khuyết cho nhau, để đàn ông nhận ra đàn bà tính ở trong mình, còn đàn bà thấy được tính đàn ông của chính họ. Thông qua đó họ có cơ hội để tìm kiếm sự bổ khuyết ở người khác hoặc sâu bên trong chính họ. Đó là điều tôi học được từ Mẹ Tre.

    Sau khi làm xong việc nhà thì cô vào chuẩn bị cơm trưa rồi ngồi đọc sách đợi Ông già và đôi khi là Chàng trai thanh niên ghé ăn cùng. Những ngày gần đây công việc đã vào guồng nên mỗi khi ghé ăn trưa anh lại rôm rả kể chuyện thư viện. Có lẽ mọi thứ đã dần thăng bằng trong họ, dù có thể chỉ là thoáng chốc. Buổi xế chiều khi trời hơi tắt nắng Cô bé lại đi loanh quanh để vẽ, vì có hôm cô đi khi trời còn nắng nên đã bị ngất, may Ông già vào kịp nên cõng cô vào nhà. Mỗi tối Chàng trai hàng xóm đều đi xe đạp qua chở cô lên thị trấn học vẽ, rồi anh ghé thư viện học bài đợi cô học xong thì đưa về. Khi hai người về nhà thì đã thấy Ông già ngồi lên bàn làm việc. “ Nhìn ông làm việc khuya tụi con không dám bỏ học vì sợ bị quê, dù ông chẳng khuyên răng gì nhưng chẳng đứa nào dám lười “. Ngày trước tôi cũng lười lắm, nhưng đúng là chẳng cần đạo lý gì, mẹ tôi chỉ chăm chỉ lặn lội hiểm nguy dưới lòng sông, nhìn vào đó tôi không còn dám nghĩ về sự lười nữa, giáo dục của loài người không biết có nên bắt chước chuyện này không, người lớn chỉ cần làm gương là đủ.

    Những ngày yên ả này trôi qua mà chẳng thấy sự xuất hiện Lão hàng xóm, cũng đã hơn một tuần rồi không thấy lão ghé chơi. Ông già gọi điện cho lão để nhờ gửi thư cho quản lý thư viện, ông không muốn làm phiền Chàng trai hàng xóm vì thấy anh đang chăm chỉ ôn thi nên không muốn anh bận tâm vì ông biết kiểu gì anh cũng mở ra đọc. Cho đến hôm nọ, Chàng trai hàng xóm chạy hớt hải từ xa vào nhà rồi thông báo là thấy vài công an xã kéo rào chắn trước nhà Lão hàng xóm. Anh nghe được tin là bị trộm nhưng chẳng ai biết lão đang ở đâu. Chiều hôm đó Ông già gọi điện cho người công an xã hay đi với lão xuống đây để hỏi tình hình thì họ bảo vẫn chưa tìm thấy lão và nói ngày mai sẽ mang cái gì đó của lão xuống cho ông. “ Không lẽ là di chúc ?” tôi trộm nghĩ như vậy. 

    Sáng hôm sau Ông già ở nhà đợi người công an xuống, anh ta đi cùng Chàng trai hàng xóm trên chiếc xe bán tải nhỏ của ai đó trên xã. Họ chở những cây Bon Sai to nhỏ nằm lăn lóc ngổn ngang trên xe, có cây bầu đất còn một nửa lòi rễ, có cây cành nhánh gãy xước, cùng có cây hình như chẳng xây xác gì. Ông già bước ra chào hỏi họ rồi hỏi chuyện, Cô bé thì đang ôm tôi đứng trong nhà nhìn ra.

    – “ Chuyện gì đây anh? “ – Ông già mở lời sau cái gật đầu chào và nhìn sang Chàng trai hàng xóm đang phụ khinh cây xuống.

    – “Bọn cháu thấy nhà lão ai vào đập vỡ chậu cây hết cả, trong nhà loạn cả lên, xã và huyện đang phát tin tìm. Đang điều tra xem chuyện gì, nhưng mấy cái cây này sợ nó chết nên đưa về hai người con nhưng họ lại không nhận. Họ bảo đưa cho ông giữ vì ông rành cây rồi sau đó tính.”

    – “ Là vẫn chưa tìm thấy lão ta? Điều tra ban dầu là chuyện gì “

    – “Ông cũng biết bọn cháu không tiết lộ được mà, nhưng nói thiệt là không có dấu cạy cửa nên lạ lắm, phải đợi tìm được lão ta đã. Ông giữ dùm, hễ lâu quá thì làm gì tùy ông..”

    – “ Thôi các anh cứ để ngay chỗ cây Thị rồi mai tôi tính, có khi ổng về liền giờ đó”

    Sau khi người của xã ra về, 3 người trong nhà gỗ ra đứng nhìn đống Bonsai ngổn ngang, Ông già đứng nhìn chăm chú trong khi hút một điếu thuốc, còn hai người trẻ thì đang trò chuyện về Bonsai

    – “ Nhìn anh không hiểu gì luôn, sao người ta mê, tiền triệu chứ ít à” – Chàng trai hàng xóm ngồi chồm hổm quay ngước nhìn Cô bé ở sau lưng.

    – “Nó không dành cho mấy người thô lỗ đâu. À mà em cũng không hiểu mấy. Cây ngoài tự nhiên nhìn nó khỏe mạnh hơn “ – Cô bé vừa nói vừa vỗ vỗ lên một cái cây nằm dưới gốc Thị.

    – “Ê Ê nay anh làm ở thư viện đi ôn thi đại học nha, mà sao em ác mồm anh chị vậy. Cây ngoài tự nhiên ý em là sao “

    – “Là nó tự mọc đó trời, vậy mà đòi ôn thi đại học gì”

    – “ Cây ông bà trồng ở đây không tự nhiên hả “

    – “Hỏi hay đó, vậy tự nhiên là cho nó tự sống “ – Cô bé ỡm ờ .

    – “Hồi nhỏ ông cũng dẫn nước tưới, cũng cắt tỉa nhánh khi nó um tùm quá mà. Biết thì hẳn nói nha, con nít mà học đòi giảng đạo hả “

    – “ Vậy chứ anh nói coi, làm như hay lắm”

    – “ Sao em tách em ra khỏi tự nhiên được, em có coi phim Discovery không, mấy con voi cũng làm gãy cây lấy đồ ăn đó, như mình chặt cây thôi “

    – “ Nhưng mà nó đói mới làm vậy, còn mình không đói cũng đi làm. Vậy chắc tự nhiên là làm vừa đủ ăn hả ta “ – Cô bé gãi cằm rồi nhìn về phía ao cá xa xa.

    – “ Chắc mình còn đói nhiều thứ khác, đói danh dự, đói quan trọng, đói tri thức “ – Anh im lặng một lúc rồi trả lời.

    – “ Anh nghĩ mình đang đói gì “

    – “ Đói bụng, sáng giờ khinh cây chưa ăn gì luôn “ – Anh cười ha hả rồi chạy vào nhà tìm đồ ăn. Cô bé cũng chạy theo bỏ tôi ở lại bên dưới gốc Thị già cùng ông.

    – “Đói nhân tính “ – Ông già ngồi xuống xếp bằng hai chân rồi vuốt mai tôi nhìn về phía đống cây Bonsai trước mặt như nhìn những người bạn xưa đã bị uốn éo trong sương gió.

    Ba ngày trôi qua mà không thấy Lão hàng xóm về, mấy cây Bon Sai đã có dấu hiệu héo lá vì lúc đó là một quãng nghỉ sau những cơn mưa đầu mùa, trời đã trở lại nắng nóng. Trưa hôm ấy Cô bé về thăm nhà mình và cũng để lấy một ít đồ dùng cá nhân, Chàng trai hàng xóm sau khi chở cô về thì ghé mua hai ly nước mía cùng uống với ông. Anh đi quanh nhà không thấy ông đâu, nhìn ra xa về phía đất trống phía Tây căn nhà thì thấy ông đang ngồi bệt dưới đất cạnh gốc Chồi Mồi nhìn chăm chú vào khu đất. Chỗ đó ngày trước ông bà định để sau này con cái mà có về ở cùng sẽ cắt đất cho họ xây nhà ở đó, đến giờ thì nó vẫn còn trống trãi lắm. “ Ngày xưa tôi trôi sông lạc chợ bỏ bê mẹ cha, coi như giờ tôi nhận lấy trái trời ban xuống, chấp nhận chứ không dám trách một lời “ ông nói vậy với bà vào một đêm mưa khi hai người nói về gia đình mình.

    – “Ông làm gì vậy ông “ – Anh cầm hai ly nước mía vừa chạy vừa hỏi to vang vọng làm bọn chim trong đám Tràm giật mình lột xột trên cành lá.

    – “ Trả lại sự sống cho Bon Sai” – ông vừa cầm sổ A5 và cây bút chì vẽ vẽ gì đó.

    – “Ông thấy mấy cây Bon Sai đó đẹp không ông, sao nó mắc dữ vậy. Mà một mình ông sáng giờ khinh đống đó ra đây hả “

    – “ Vấn đề không phải đẹp xấu, người chơi Bon Sai hay làm nghệ thuật là để giải bày những dịch chuyển bên trong thế giới tinh thần của họ. Nhớ một người anh em thì họ làm ra Thế Huynh Đệ, muốn kể cuộc đời gian khó thì Dáng Huyền, chung quy cũng chỉ là tên gọi. Khi con nghĩ về người anh em của mình con có muốn bán họ không, hay con muốn bán đi quá khứ nhọc nhằn của mình? Tất cả đều không được. “

    – “ Vậy vấn đề là tiền và bán buôn hả ông? “

    – “ Vấn đề không phải là tiền hay có bán không, con có thấy người ta dùng từ “sáng” trong “sáng tác” “sáng tạo” không “

    – “ Tức bên trong mình không bị vấy bẩn khi làm “

    – “ Cũng chưa hẳn như vậy, sáng ở đây là sự nhận thức rõ trạng thái của mình rồi thổi nó ra truyền vào thế giới vật chất”

    – “Vậy kỹ năng thì sao ông, một người thấy rõ rồi mà không có kỹ năng để làm “

    – “ Thì học, một lần không được thì trăm lần. Kể cả có thất bại cả đời thì vẫn còn lại trong con một câu chuyện thú vị để kể. Như Sasaki Kojiro vậy, kẻ thất bại vĩ đại. Khi con nhận ra vẻ đẹp thuần khiết của nội tại, thời gian và nhọc nhằn không còn ý nghĩa nữa”

    – “Làm sao để thấy được nó “

    – “Không thể, trước tiên hãy nhận ra những áng khói bụi che phủ. Giờ con nhìn vô hai cây này đi, còn thấy nó giống thứ gì?”- Ông chỉ tay về phía hai gốc Bonsai bên trái của anh

    – “Có vẻ như dòng thác”

    – “ Con thấy đó, họ chỉ bắt chước nhau rồi gò ép cây theo khuôn mẫu, như một người cha mẹ muốn con mình giỏi như con hàng xóm vậy”

    – “Nhưng nếu mình chọn một gốc cây có khuynh hướng sẽ đi theo một thế nào đó thì sao ông ? À thôi con hiểu rồi, ngay cả quá trình chọn gốc cây này cũng là quá trình tự gò ép uốn cong nhận thức và ánh nhìn.”

    – “Cẩn thận, thấy và thật sự thấy là khác nhau. Như người bệnh chỉ thấy triệu chứng rồi đi trị chứ không nhận ra căn nguyên để có thể trị dứt gốc.”

    – “Con sẽ để ý thêm. Còn đống cây này giờ sao ông, hôm nay thư viện đóng cửa, con ở nhà nên có phụ gì con làm luôn.”

    – “ Vậy con đào mấy lỗ trồng cây theo bản vẽ này, ông đã đánh số và treo thẻ cho cây rồi, con đào lỗ bán kính gấp rưỡi so với độ rộng xòe ra của rễ. Giờ ông đi vào nhà dọn dẹp rồi lát con vào ăn với ông, nay con bé chắc sẽ ngủ lại nhà nó” – Ông già đã chuẩn bị kỹ lưỡng, miêu tả và hướng dẫn chi tiết chỉ trong hai mặt của tờ giấy A5.

    – “ Trời ông chi tiết quá, từ nay tới mai con xong nha, chiều mai con mới đi làm, hôm nay cho con ngủ lại một đêm”

    – “Trước khi con thả cây xuống đất, con chạy đi mua ít bạt nhựa loại người ta che cỏ khi trồng hoa màu. Con tạo một vòng tròn nhô lên khỏi đất 0.3m giống như đang bỏ nó vô chậu”

    – “Để làm gì ông ?“

    – “Nó quen ở trong lồng trong chậu rồi, giờ thả ra ngay thì như con người ra nước ngoài sống sẽ bị bối rối tội nghiệp lắm. Làm vậy để nó quen dần bộ rễ và ra chồi sẽ bỏ bạt đi “

    – “Chắc phải canh thời gian chứ bảo bọc quá lâu có khi không hay “

    Ông già không nói gì thêm mà đi vào nhà gỗ, sau cuộc trò chuyện ấy ông quyết định viết bổ sung là thư gửi thư viện. Con Thằn Lằn đã đọc và kể lại chi tiết cho tôi như thế này.

    “ Chào cô quản thư, tôi là một người đọc sách ở gần đây, tôi là bạn của anh bạn vừa mới vào làm ở thư viện được vài tuần. Tôi định giấu đi thân phận của mình liên quan gì đến thư viện, nhưng thiết nghĩ cái xã này nhỏ lắm, mọi người hầu như đều quen mặt nhau, rồi ai đó cũng sẽ nói ra sự thật. Tôi và cha của anh bạn ấy là người thật sự đã khởi tạo ra thư viện, nhưng vì những sự không may mà chúng tôi đã bỏ lỡ và phần nào lãng quên phận sự của mình. Cũng nhờ những người ở thế hệ sau như cô mà dòng chảy tri thức vẫn còn âm ỉ trong lòng xã hội, thành thật cảm ơn cô. 

    Mọi thứ vẫn luôn chuyển động và chuyển động như một con sông không bao giờ lưu luyến quá khứ, nhưng có lẽ tôi thì có. Khi nghe anh bạn ấy kể về những gì đang diễn ra ở thư viện, ở tình trạng sách và người đọc sách quanh đây, con sông trong tôi có lẽ đã chảy ngược dòng, những mong muốn năm nào như thức giấc sau một cơn ngủ dài. Tôi gửi cho cô bên dưới 6 đề xuất tham khảo để nếu có cơ duyên tôi được mở lòng với đứa con tinh thần đã lâu ngày không gặp. Đây không phải là hướng dẫn hay kiến nghị, cũng không phải lời nói mây gió, nói rồi xong thì thôi. Nó là những trải lòng của tôi khi ở tuổi già, như lời thủ thỉ trong đêm của một người già với một người trẻ, cùng nhau tìm kiếm sự thật. Sáu đề xuất của tôi như sau:

    – Mạng lưới những người đọc sách có năng lực xung quanh, chúng ta không đi tìm những người ở trời Âu hay những kẻ đã có danh phận, xung quanh chúng ta có rất nhiều người đọc sách chỉ vì họ có mong cầu sự học. Những con người luôn giữ cho mình ngọn lửa soi rọi sự thật và có cõi lòng rộng mở. Những con người thiện lành sẽ đọc những quyển sách lành lặn, và ngược lại sự lành mạnh này từ những quyển sách lành lặn sẽ đi vào trong và khơi gợi sự thiện lành trong những con người đang lầm lỡ. Không ai nên bị bỏ rơi, không ai nên độc đoán, và không ai cô lập mình trong vùng đất của tri thức. Bên dưới tôi có đính kèm thông tin liên lạc của 13 người có vị trí địa lý sinh sống gần quanh đây và bản thân tôi nghĩ họ sẵn sàng dự phần vào đó.

    – Từ mạng lưới trên, hãy lập một hồ sơ dữ liệu về người đọc sách, của cả người mượn lẫn những ai trong mạng lưới. Mục đích là khi ai đó đọc một quyển sách mà còn băn khoăn, do dự hay đơn giản là cần người bầu bạn và trò chuyện về nó, hãy kết nối họ lại. Thư viện sẽ là cây cầu, một con đò và một bàn tay dẫn kẻ thiện lương đi qua sông. Cơ sở dữ liệu này còn dễ dàng giúp thư viện tổ chức các sự kiện, buổi thảo luận hay ra mắt sách và nhiều thứ khác trong tương lai.

    – Dẫu cho là con dao hai lưỡi, nhưng kiểm duyệt là cần thiết để đưa sách vào đại chúng. Không thể để những khái niệm như tự do, đa dạng, và “mỗi người một sở thích “ đầu độc chất lượng tinh thần thật sự của sách. Tuy nhiên nếu để một hội đồng nào đó quyết định kiểm duyệt, có thể giai đoạn sơ khai nó sẽ trong sạch, nhưng dần về sau chắc chắn hội đồng này sẽ trở nên độc đoán. Phải giữ được trạng thái lưỡng cực giữa hội đồng và thực tại. Ngoài ra người quản lý là cô phải tự nâng cao bản thân để có đủ dũng cảm, tri thức và độ thọ cảm để đưa ra quyết định, ba yếu tố trên thật ra xét kỹ thì cũng chỉ một.

    – Những người đọc sách thật chất thường rất cô độc dễ dẫn đến cô lập, hãy tạo ra một không gian đọc trái với toàn bộ hầu hết các thư viện khác. Không gian đọc sách chung hay để mọi người tự do gặp gỡ và thảo luận. Những ai cần sự yên tĩnh thì cho họ một căn phòng nhỏ hoặc một góc sân vườn mát mẻ xinh đẹp. Sự dịch chuyển giữa tĩnh lặng và thâm nhập chung phải tồn tại đồng thời trong một không gian của thư viện. Thư viện không phải một cái Chợ, cũng không phải một cái Chùa, Thư viện là cái Chợ của nhà Sư và cái Chùa của mợ bán Cá

    – Con người tìm đến sách không chỉ tò mò, nếu chỉ vì tò mò họ chỉ cần đi vào rừng là đủ. Sâu bên trong họ lờ mờ nhận ra sự thiếu sót, những khoảng trống, những mảnh linh hồn cần được hồi phục, họ đến với sách như chỗ nương tựa, như dịch trạm với lữ khách bôn ba. Họ tìm đến sách để đánh thức nhân tính đã ngủ yên qua bao thế hệ của cha ông. Đó cũng là thứ thật sự nghệ thuật cũng hướng đến. Hãy để thư viện có một góc nhỏ cho nghệ thuật, đừng nhiều quá sẽ trở thành bảo tàng, một thôi cũng được. Tôi gợi ý hãy hợp tác với bảo tàng, nghệ sĩ nhiều lĩnh vực, và cả những nhà phát minh, dành một không gian nhỏ trong khuôn viên thư viện, hàng tuần hoặc tháng trưng bày một loạt hạn chế tác phẩm của họ. Điều này không gây loãng cho người xem tình cờ ghé qua tìm sách, cũng đủ để họ lắng lại một chốc để thấy còn có những thứ khác có thể biểu đạt thứ sâu xa bên trong họ.

    – Vấn đề cuối cùng là thứ mà những kẻ sĩ đọc sách hay tránh né hoặc coi nhẹ, đó là tiền. Họ tránh né đơn giản là do họ không đủ năng lực và phóng khoáng để nhìn nhận nó. Hãy nhớ thư viên phục vụ lợi ích cộng đồng nên chuyện duy trì từ nguồn lực cộng đồng là đúng đắn. Đừng ngồi một chỗ và nghĩ rằng mình đang làm việc tốt người khác phải tự đến cúng dường, hãy thâm nhập và tiếp cận những nguồn lực dù cho có bị gọi là “ đi xin “. Nếu có 100 lần đi xin thất bại thì cô cũng sẽ có được thêm thông tin, tầm nhìn và lắng nghe hiện trạng thật chất của con người trong xã hội, đó chẳng phải là điều người đọc sách mong mỏi sao? Hãy đi xin, chẳng mất gì cả.

    Trên đây là những gợi ý, cô đọc qua rồi một ngày gần đây, khi cơ duyên đến, tôi sẽ gặp cô để trò chuyện và biết đâu đó chúng ta sẽ cùng thực hiện điều gì đó cùng những người xung quanh, những người mà tôi luôn thật sự coi họ tài giỏi hơn mình. “

    Viết xong lá thư, Ông già quét dọn tủ sách, “Những người bạn kiên nhẫn của nhân loại” ông gọi sách như thế. Chàng trai hàng xóm mới vừa đi vào sau khi rửa ráy tay chân chỗ cái lu có bụi Xuyến Chi. Anh dụi dụi ba quả Táo rừng anh hái gần chỗ đất vừa đào lỗ cho mấy cây Bon Sai, anh đưa ông một quả, tôi một quả.

    – “Cũng một thời gian rồi con không thấy ông đọc sách” – Anh cắn một miếng Táo cầm một quyển sách hỏi Ông già.

    – “ Khi ông viết sách ông không đọc sách “ – Vừa nói ông vừa giật cuốn sách trên tay anh.

    – “ Ủa sao vậy ông “

    – “ Sách là người bạn, không thể kể về họ cho người khác nghe được, mình chỉ kể về mình “

    – “ Ý ông là mình sẽ bị ảnh hưởng “

    – “Bạn bè chơi cùng thì tương tác qua lại là bình thường, không thể nói nỗi buồn là của riêng ai được, chẳng ai đánh bản quyền buồn vui cả “

    – “Con nghĩ đọc để làm nguyên liệu cho viết cũng tốt mà “

    – “ Khi muốn viết về điều gì đó, con phải thật sự hiểu từng chân tơ kẽ tóc của vấn đề, như nhìn một khối đa diện n mặt có đánh số đa màu sắc. Nhắm mắt lại ai đó nói số gì con nhớ ngay màu của mặt đó và vẽ lại được khối đa diện ở góc nhìn số đó.”

    – “ Nó như cục đất sét rồi mình nặn không ông “

    – “Khác chứ, giờ khi ông kêu con nghĩ về niềm vui, cái gì hiện ra trong đầu ngay lúc này “

    – “ Con thấy cảnh hồi nhỏ câu trúng con cá đầu tiên “ – Anh nhắm mắt lại như người lần mò tâm trí, nhớ xem anh đã có từng vui hay chưa.

    – “ Nếu cần con cụ thể nói về nó, thì hình ảnh nào về việc câu cá đó làm con vui “

    – “ Dạ đi khoe với bà con cá câu được “

    – “ Khi đi khoe với bà sao con lại vui, chính xác thì đó là gì “

    – “ Nụ cười của hàm răng hơi nhô ra và vành miệng rộng của bà thật sự làm con thấy sảng khoái theo. “ – Anh nhìn lên trần nhà, miệng anh như đang cười với bà năm đó.

    – “ Vậy niềm vui với con bây giờ thật sự là gì “

    – “ Nhưng khi con nghĩ về nụ cười của bà, một chút gì đó lợn cợn lại nổi lên, như nỗi buồn nhớ vậy, nhưng không bi thảm. Chắc niêm vui bây giờ là tất cả những hình ảnh ấy “

    – “ Vậy giờ nếu hỏi nỗi buồn con nghĩ gì “

    – “ Cũng tất cả những hình ảnh vừa rồi “ – Anh dừng lại một hồi lâu rồi quay qua nhìn ông chằm chằm, trong giọng anh có cái gì nó nghẹn lại một cách trầm mặc hơn là sầu chán.

    – “ Đó là cục đất sét “ 

    Ông già vừa nói xong, tụi Dơi từ ngoài vườn bay vào chạm trúng cái chuông gió, làm nó rung lên. Thứ gì đó khiến cho cả ba chúng tôi như mê hoặc, cả ba cùng đi ra gian nhà trước, đứng dưới chuông gió rồi ngẩng mặt nhìn một hồi lâu, trong ánh đèn vàng tỏa ra khắp gian phòng, Rồi đột nhiên có tiếng bước chân ở đằng xa từ trong bóng tối đi ra, là Lão hàng xóm đã quay về. Lão vẫn ăn bận chỉnh tề gọn gàng nhưng râu đã mọc kín cả cằm chỉ sau hơn một tuần không gặp. Chàng trai hàng xóm chạy vội ra chào rồi dẫn lão vào nhà vì nhìn có vẻ lão khá mệt mỏi và buồn rầu. Đêm hôm đó ba người bọn họ nói chuyện rồi uống rượu tới khuya, khi ấy tôi đã rất buồn ngủ nên không nghe rõ mà được bọn Thằn Lằn thuật lại. Đại loại lão ta bị một căn bệnh gì đó liên quan đến vòm họng, nghe nói là khá nặng. Nghe vậy thì hai người đàn bà và hai người con lại chẳng thèm quan tâm mà còn đòi lão viết lại di chúc chia tài sản nên lão nổi điên đập hết mọi thứ. Lão cảm thấy mình đã sống một cuộc đời hoang phí, chẳng còn biết đâu là thứ quan trọng, tự trách bản thân là ăn bậy nói bậy quá nên giờ quả báo. Ông già phơi bày sự thật cho lão ta thấy về chế độ ăn tạp nham của lão, một thời gian dài lão đã cơm hàng cháo chợ, hay ăn những thứ không lành mạnh. Ngoài ra Ông già còn nói, từ trước giờ ông đối đãi họ theo nghĩa trách nhiệm, không có cái tình thân, nên giờ họ đối đãi với lão như vậy dù là không phải, nhưng hoàn toàn có thể hiểu được một phần là do thứ gia đình hờ mà chính lão đã tạo dựng bao năm qua, không nên tức giận trách móc mà nên thay đổi. Chàng trai hàng xóm thì chửi hai người con lão là vô tâm, bảo tống cổ chúng đi rồi tự làm tự ăn tới chết thì cho tiền từ thiện là xong. Anh còn gợi ý lão gây quỹ cho thư viện để cải tạo và bổ sung đầu sách, trong cơn lè nhè say lão đã đồng ý hai tay hai chân chổng vó lên trời. Đêm hôm ấy ba người đàn ông, những kẻ không có không còn và có đàn bà cũng như không đã nói về đủ thứ chuyện khác nữa. Dù lờ mờ mơ ngủ, nhưng tôi nghe loáng thoáng ngoài sân, bọn Tinh Linh trong rừng đi ngang qua, và nói về đám cây Bon Sai của Lão hàng xóm vừa được Chàng trai hàng xóm trồng xuống đất. Mà không, Tinh Linh không nói bao giờ, chúng ngân nga hát những bài ngắn với giai điệu đưa mọi sinh vật có thể nghe thấy thoải mái và đi vào giấc ngủ

  • Mãnh hiện tại

    Ông lão đã quyết định giữ lại bộ quần yếm áo thun mà bà mặc những ngày cuối đời, nó có màu làm ông vừa nhớ bà khi trẻ, vừa thấy bà khi đã già, một màu lá mạ đã sờn theo năm tháng. Ông treo bộ đồ và cái nón cói bà hay mang ở cây cột chính về phía phải của căn nhà, nhìn xa như bóng hình của một con người còn đó. Phần quần áo còn lại ông mang ra chỗ cây Mận Xanh rồi đốt và chôn gần đó, “ Anh để lại một bộ cho nhà đỡ trống trãi” ông thì thầm với cây Mận.

    Tối hôm đó cô bé xin Ông già ngủ lại vì ba cô say xỉn la lối mà sáng mai cô phải ra thị trấn học vẽ. Sau bữa cơm tối với rau muống xào tỏi cùng chao trộn tương hột, Ông già ngồi uống trà hoa Cúc trên cái bàn tam giác, còn cô ngồi tựa vào gốc cột ông treo bộ quần áo và cái nón cói của bà. Trong nhà đốt hai cây nến và một ít vỏ cây có sẵn trong khu đất, hương thơm nhè nhẹ như mang người xưa quay lại chốn cũ, cười nói rỉ rả về những kỉ niệm đã xa. Hai người một già một trẻ nói với nhau về chuyện tình yêu mà cảm tưởng họ là bạn bè cũ. Ông già thì như trẻ ra, còn cô bé lại như già thêm một ít. Ánh nến theo gió đung đưa làm bóng của bộ quần áo như nhảy múa trên trần nhà, hồ như người xưa thoáng ghé qua chuyện trò.

    – “ Con tò mò mấy ngày đầu bà đến đây bà như thế nào? Lúc đó khu vực này ra sao ông ? – Cô bé mở lời hỏi như một cú đẩy nhẹ cho chiếc lá trôi ngược dòng về ngày đó trong Ông già.

    – “Còn hoang sơ lắm, ông phân khu vực và chức năng, bà là người đưa ra chi tiết hóa và người thật sự làm nên nơi này. Bà đến vào những ngày đầu mùa mưa trong bộ quần yếm xanh lá mạ, sáng hơn cái này một tông màu” – Ông già vừa nói vừa chỉ tay về phía bộ đồ.

    – “Vậy bà phải hiểu ông lắm mới hiện thực hóa nó được, à không chính xác là hai người phải hiểu nhau lắm. Chứ như con nhiều khi muốn vẽ còn chẳng biết mình đang muốn gì, dù tay vẽ giỏi cách mấy cũng như internet bị nghẽn mạng “

    – “ Ông bà chưa bao giờ nhận mình hiểu người còn lại, cả hai đều tò mò về nhau cho đến lúc chết, chúng ta sống thông qua sự thông giao tinh thần, dễ hiểu là trò chuyện “

    – “Ít có cặp nào làm được vậy, họ luôn kỳ vọng ở người đối phương “

    – “ Hy vọng là nguồn gốc của thất vọng “

    – “ Ông bà có bao giờ hy vọng chưa” – Không khí im lặng một lúc như hai người đi về phía chân trời riêng của mình rồi quay lại cuộc trò chuyện.

    – “ Có lẽ là có, khi chúng ta sinh con “

    – “ Sau đó ông bà thất vọng vì điều gì “

    – “ Sao con lại hỏi vậy” – Ông trầm tư đôi chút rồi hỏi lại cô bé

    – “ Do ông bảo Hy vọng và thất vọng có liên quan nên con thắc mắc tiếp “

    – “ Chỉ là một nỗi day dứt chứ không phải thất vọng, cũng không ân hận hay muốn thay đổi.”

    – “ Có giống như khi mình vẽ tranh mình ở lại với cảm xúc đó không ông “

    – “Có thể”

    – “Thật ra con chỉ muốn nghe chuyện tình của hai người, Ông bà đã nói gì, tỏ tình ra sao “

    – “Bà kể lần gặp nhau ở thư viện và vựa cây giống rồi mà phải không ?”

    – “ À dạ dúng, vậy mà bữa đó hai bà cháu nói chuyện tưởng ông đi ngủ rồi” – Cô bé nằm xuống sàn nhà rồi kê cái gối nhỏ dưới đầu, cái gối bà đã nằm lúc sống lẫn khi đã tạm dừng sự sống.

    – “ Ông chưa bao giờ tỏ tình bà cả, sau những lần gặp đầu, bà đến nhà gỗ rồi ông dẫn đi loanh quanh, kể về những thiết kế và dự định. Bà nghe rất chăm chú “

    – “Bà là người lắng nghe thật sự hiếm hoi còn sót lại, con nghĩ vậy “

    – “ Một tuần sau bữa gặp đó ở nhà gỗ, bà chủ động quay lại gặp ông với một danh sách dài chi tiết ý kiến, tưởng tượng và phác thảo của bà. Ông đã rất kinh ngạc vì bà hầu như không học hành bài bản mà còn chuyên nghiệp hơn bất kỳ mấy kẻ làm nghệ thuật bất chợt theo cảm hứng hoặc vụ lợi khác mà ông gặp trước đó”

    – “ Con kính nể bà vì sự nhiệt thành, chẳng cần ai nói ra, nếu bà thấy thú vị sẽ chủ động làm”

    – “ Đó là thứ ông được bà lây lan, chứ khi trẻ hơn bây giờ ông là kẻ tập trung cho chính mình “

    – “ Tại sao tập trung cho chính mình lại là xấu ông ?” 

    – “ Không phải xấu mà nó sẽ khiến con bỏ lỡ những thành phần xung quanh “

    – “Hôm bữa con vẽ bọn chim én uống nước, con bị một tình trạng là thu hút bởi bọn lao xuống tốc độ cao, nên khi vẽ vẫn thấy thiếu sót “

    – “ Có thể là vậy, như mấy người cả đời kiếm tiền lo cho gia đình rốt cuộc đánh mất chính cái bầu không khí xung quanh, thứ quan trọng hình thành nên gia đình “

    – “ Như thả diều ráng kéo nó về một phía dễ đứt dây “

    – “ Ngày đó ông ngỏ lời mời bà về ở cùng cũng từ lần đó thả diều.”

    – “ Sao ông sao ông “ – Cô bé ngồi xổm dậy tỏ vẻ rất thích thú

    – “ Không lãng mạn như trong truyện đâu, ông viết một bài thơ để kể lại lúc đó, để ông đọc “ – Ông nói xong thì đứng dậy lấy chiếc song lang đã lâu không gõ ra rồi ngồi đọc bài thơ theo nhịp phách. Trong ánh đèn cầy ám muội, tiếng Dế, tiếng Song Lang, tiếng một Ông già, hơi thở của một con Rùa và ánh nhìn say sưa của Cô bé tuổi trăng tròn. Quả thật là không lãng mạn như truyện, nó vượt ra khỏi cả thực tại.

    Em đã đến một chiều gió lặng

    Mây vắng nhà để nắng bên ta

    Cánh rừng trắng hồn diều thả lối

    Sải cánh dài xé toạc trời cao

    Tay giữ lấy nỗi niềm trong mắt

    Mất cánh diều mất cả tâm giao

    Gió bỗng giận như dao cắt đứt

    Diều bay rồi còn mỗi mình ta

    Bãi cát trắng nơi anh đã hỏi

    Chốn sơ tàn mở lối cùng nhau

    Để cơm tối, canh bầu tâm sự

    Một mái nhà ánh nến tư vô

    “Anh không rõ tinh yêu họ kể

    Dẫu biết mình chẳng dễ lìa xa “

    Đời người như cánh chim tha lạc

    Tìm được cành an lạc về sau

    Đôi lời ngỏ trầu cau chẳng có

    Chẳng lời thề nhẫn cỏ chẳng trao

    Chỉ mong chờ những đêm thao thức

    Chuyện trò mài mực vẽ đời chung

    Khi Ông già vừa dứt tiếng, mọi thứ trở nên im lặng đến lạ, có lẽ cảm giác nghe trong một hoàn cảnh khác mọi thứ sẽ thật lãng mạn theo một cách nào đó, nhưng trong khung cảnh này có gì đó day dứt lắm. Cũng chỉ là những ký tự như nhau, nhưng bầu không khí đã khác, có lẽ con người quanh đây cũng vậy, mọi thứ nhìn như vẫn vậy nhưng điều gì đó đã đổi thay. 

    Đó lần lần đầu tiên Cô bé ngủ lại nhà gỗ khi không có Bà lão nằm cạnh đó. Mọi khi lúc bà còn đó, mỗi lần Cô bé ngủ lại là họ lại như hai mẹ con chuyện trò suốt đêm. Đến giờ cô vẫn không biết mẹ ruột mình là ai, nên những giây phút ấy khi bên bà không chỉ là hoài niệm, mà còn như nguồn sống, nguồn cảm hứng để cô bật dậy trong sự hỗn loạn đang đè nén lên một cô gái trẻ có nhà mà còn chẳng muốn về. Đêm đó, nước mắt đã rơi, như báo hiệu cho sóng gió đang tiến về một tâm hồn không mẹ. Và đúng vậy, sáng hôm sau là một ngày sóng gió với cô, nhưng tối hôm ấy những cơn gió to để bắt đầu thổi.

    Cô bé nói chuyện với Ông già đến 21h thì họ đi ngủ, ông ngủ dưới sàn ngoài gian trước còn cô nằm trong phòng, nơi hai ông bà vẫn thường hay ngã giấc. Nhưng đến khuya thì cô lấy gối đi ra nằm một góc kề bên ông, có lẽ nước mắt đã cạn, cô cũng cần một cảm giác nương thân, thứ cô không nhận được từ người cha bội bạc, thứ đã vụt mất khi Bà lão rời đi. Đêm đó sau khi nghe đọc thơ, tôi cũng quên mất đi về hang nên ngủ lại chỗ cái rổ của con Chó già đã chết. 

    Rồi đột nhiên tôi ngửi thấy mùi rượu, mùi son phấn và mùi giận dữ từ xa, mũi loài Rùa vốn dĩ rất nhạy, Cô bé và Ông già đang ngủ say, có lẽ họ đang trò chuyện với bà trong mơ thì bị ánh đèn pin của những kẻ thô lỗ kia tiến vào rọi lên mặt họ. Bốn người bọn họ đi trên hai chiếc xe máy, một người đàn ông trạc tuổi người con Ông già đi cùng một người đàn bà trẻ hơn một chút, cô ta mặc một chiếc áo lưới màn đen để lộ phần áo lót bên trong sáng màu lòe loẹt, bên dưới là chiếc quần sọt ngắn củn cùng đôi giày cao gót rẻ tiền. Người cô ta bốc ra toàn mùi hóa chất, còn từ trong hơi thở thì đủ thứ mùi hỗn tạp làm mũi tôi gần như tê dại. Người đàn ông chở cô ta mặc cái áo thun và quần sọt tới đầu gối, gã và hai người thanh niên trẻ hơn toát ra mùi rượu hồng hộc làm tôi muốn say theo, hai người thanh niên kia ăn mặc lôi thôi xốc xếch lại toát ra mùi nước hoa rẻ tiền, cũng có thể là mùi của người đàn bà . Gã trung niên cầm cây đèn pin flash nhỏ tiến vào nhà rồi bật đèn lên rọi vào mặt tôi, lia đi khắp gian trước và hướng đèn về phía mặt Ông già còn đang ngủ, gã cầm một cây tre dài tầm hơn một mét gõ gõ vào sàn nhà rồi nói lớn với giọng lè nhè.

    – “ Dậy dậy mày thằng già rừng rú, bắt quả tang mày dụ con tao, dậy “ – 

    Ông già như một phản xạ bật dậy ngay, mở cây đèn neon màu vàng ở ngoài sân và trong gian nhà trước. Ông nhìn quanh thì cũng ngạc nhiên Cô bé đã nằm kế ông khoảng nửa mét hồi nào không hay. Tiếng nói cũng làm cô bừng tỉnh trong hoảng hốt, cô loay hoay một hồi mới đứng dây nhưng còn loạng choạng do say ngủ. Ba người ngoài kia thì xì xào nhốn nháo nói loạn lên “ Kêu công an gô cỗ nó, già mà mất nết “ ; “ Bệnh hoạn gì đâu” ; “ Cái mẹ gì vậy trời, già khụ rồi mà, ghê quá” … Họ nói mà còn chưa xem lại mình đủ tư cách và sự tỉnh táo của một con người không.

    – “ Ba, đi đâu đây, làm cái gì vậy, say rượu nữa hả “ – Cô hét toáng lên, lần đầu tiên tôi thấy cô mất bình tĩnh đến vậy. Ông già vẫn đứng im đó, như một con Báo đang hạ thấp thân mình, không phải cúi đầu khuất phục mà để cảnh giác và chờ đợi trong quan sát.

    – “ Ai say, mày say hay tao say, mày bị cha già này dụ, còn ngủ lại qua đêm, đồ con gái hư hỏng, mày với con mẹ của mày ám tao chưa đủ sao” – Gã cầm cây tầm vong chĩa vào mặt hai người.

    – “ Sợ quá im luôn rồi hả cha già, trốn trong này tưởng thanh cao, ai dè làm chuyện dơ bẩn, quánh nó đi anh ba, khỏi công an mẹ gì hết, xử luôn “ – Tên thanh niên vứt điếu thuốc trên tay xuống đất rồi đạp đạp xuống đất.

    – “Các người về đi, nếu muốn gì mai gọi công an xã xuống rồi tôi tiếp, khuya rồi đừng làm ồn khu rừng, kẻo mang họa vào thân.” – Ông già vừa nói vừa di chuyển ra cây cột chỗ có treo cái ná thun ông dùng để đuổi gà phá vườn rau và lũ chó hoang hay vào nhà lục lọi đồ ăn. Ở đó ông để sẵn một túi da trong đó khoảng năm sáu viên đá cuội nhặt ở suối. Có lẽ ông đã bắt đầu cảm thấy khó lòng nói lý với mấy người này. Nghĩ kỹ thì những người này không khác gì bầy Chó hoang, luôn đi khắp ngõ ngách để tìm cho ra kịch tích để cuộc đời bớt nhàm chán.

    – “ Ba về đi, bà mất ba không thèm ghé thăm giờ còn lại làm điên” – Cô bé vừa nói vừa đấy gã đi.

    – “ Lại tỏ ra thần bí nói đạo lý hả ông già. Bà tao không nói, bã là người tốt, còn thằng cha này nè, suốt ngày im im làm ra vẻ như biết hết. Sao ông già, tu đạo tới đâu rồi, sao không ngon đi cứu bả tỉnh dậy đi. Ai dính tới ông là chẳng đâu ra đâu, vẽ cái gì, thơ cái gì, đạo lý cái gì, có ăn được không. Cũng vì cái đạo lý đó mà con mẹ mày bỏ tao đi “ – Gã đầy cô bé ngã xuống đất

    – “ Tôi nói để anh nhớ, mẹ nó đi vì anh điên lên vì tiền. Đất đai ba mẹ để lại cho anh không biết giữ. Bán xong rồi anh đi theo đĩ, rượu chè không lo lao động. Xin lỗi cô tôi không muốn ám chỉ cô nhưng nếu vậy thật thì cô nghe cho rõ luôn. “ – Ông vừa nói vừa giơ tay lên về phía người đàn bà đi cùng ba của Cô bé. 

    – “ Đất tao tao bán, mắc gì mày lo, dụ con gái tao còn đánh trống lãng chuyển sang chửi tao hả. Còn ông thì lao động cái gì, hả, đi đi lại lại trong rừng lao động của ông đó hả”

    – “ Đồ mạt hạng “ – Cô bé đứng dậy hét vào mặt ba mình

    – “ Cái gì mày chửi tao hả, mày đi theo ổng rồi cũng thành ra dạy đời tao hả. Tao phải dạy lại mày mới được. Bắt nó đem về cho tao, đập ông già một trận rồi trói lại “ – Gã kêu hai thanh niên đi cùng làm theo lời gã. 

    Hai gã ốm tong teo, lảo đảo say xỉn di chuyển đến chỗ Cô bé, một gã ôm chặt cô lại, vì cô quá yếu sức nên không vùng chạy kịp, còn người còn lại thì cùng gã kia tiến vào gian nhà chính. Lúc đó tôi sợ quá nên rụt cổ vào mai không còn thấy gì, sau đó vài giây thì nghe tiếng hai thanh niên kia hét lên đau đớn. Tôi chường mặt ra xem chuyện gì thì thấy hai thanh niên kia té lăn ra đất, một tên ôm đầu gối trái tỏ ra đau đớn, tên còn lại thì không ngồi dậy nổi ôm vai phải rên đau. Gã trung niên, người là ba cô bé vẫn chưa chịu thôi, cầm Tầm Vông leo lên, Cô bé sau khi thoát ra được tên thanh niên kia, nhân tiện đạp cho chúng hai cái vào mặt. Cô chạy đến ôm ba mình lại gào lên “ Dừng lại đi, dừng lại đi, làm ơn dừng lại, ba đâu phải người thế này”. Mồ hôi, bụi đất, nước mắt, tiếng thét, mọi thứ như thể tất cả bi kịch của cô chỉ gói gọn lại trong một khung hình. Ba cô dù tức giận nhưng tôi thấy rõ gã không hề muốn đánh con mình, hắn lảo đảo rồi ngã nhào về trước làm Cô bé cũng ngã theo. Đầu cô đập vào cục đá làm trụ cho mặt bàn ở giữa gian nhà chính. Cô ngất ngay tại chỗ, người cha hoảng loạn bò lại chỗ con gái mình, một ít máu còn vươn trên phiến đá, sàn nhà và giờ là tay của gã. Hắn như câm lặng không nói được gì, thở dốc và nhìn về phía Ông già như cầu cứu. Ông già ngay lập tức chạy lại, ghị cổ áo của tên say rượu quăng sang một bên. Ông xem xét tình hình, nghe nhịp thở rồi rọi đèn vào tròng mắt cô, cô còn sống nhưng đầu bị thương khá nặng. Ông ngay tức thì bế Cô bé lên tư thế cõng sau lưng rồi vùng chạy chân trần trong đêm lên trạm xá vì có lẽ ông không tin ai trong mấy kẻ ở đây còn đủ sức và tỉnh tào. “ Rùa coi nhà” ông quay về phía tôi nói xong thì biến mất trong đêm. Hai tên thanh niên kia dìu nhau lên xe, họ nói lớn với gã trung niên “ Mai nhớ trả tiền nha anh ba, tưởng dễ ăn lắm ai dè gặp già gân, mẹ nó xui không đủ tiền thuốc “ Người đàn bà chạy vội vào lôi gã đi trong ánh mắt thất thần. Hai người thanh niên nhìn từ xa đang chạy lảo đảo trên đường đi vào nhà gỗ, sau một hồi thì lao vào gốc Vú Sữa vì bị lũ Dơi ăn đêm tông vào mặt. Rừng chẳng bao giờ bỏ qua cho ai điều gì, đêm đó gió rất to làm chuông gió reo dồn dập, hay do tôi đang lo lắng cho cô mới nghe ra như thế ?

    Chàng trai hàng xóm chở Ông già về vào tờ mờ sáng sau khi đã đưa Cô bé vào bệnh viện đêm qua. Ông đi vào nhà rồi đặt một khúc bắp luộc nhỏ cho tôi, chắc hai người đã ăn vội sáng nay. Chàng trai đi vào gian sau lấy đồ lên để lau vệt máu còn đó, “ Cô ấy khỏe” anh nhìn tôi nói nhỏ rồi vỗ hai cái vào mai như hai người đàn ông đang tự khích lệ nhau lạc quan lên. Ông già đang đứng cạnh cái điện thoại bàn mà có lẽ lâu rồi chưa dùng đến, ông gọi cho lão hàng xóm, “ Anh vô trạm xá đóng viện phí dùm tôi, lát tôi chuyển trả sau “. Sau đó ông gọi cho ai đó tôi không rõ, dường như ông cố tình nói nhỏ để Chàng trai không nghe. Đại ý tôi nghe lõm được là ông thông báo cho ai đó tình hinh Cô bé, là ai được nhỉ ?

    – “Bác sĩ nói con bé không sao, chỉ do sức khỏe không tốt nên sẽ dễ bị choáng khi về. Giờ con lên trông được không ?” – Gọi điện xong thì ông đi ra nói chuyện chàng trai

    – “ Dạ được ông, con chưa đi làm chính thức nên vài hôm không sao “

    – “ Con nhận việc gì rồi ?” – Ông ngạc nhiên vì chưa nghe tin gì về anh có việc mới.

    – “Con quyết định ôn thi đại học, con nghỉ việc ở xưởng giày rồi, xin việc trông coi thư viện, họ có quen cha con nên cũng dễ. Con sẽ ở đó vừa ôn bài vừa đọc sách thêm. Một thời gian qua con đã quên mất mình may mắn như thế nào với những gì ông bà dạy hồi nhỏ”

    – “Tốt học đi, còn chưa ba mươi mà , đó mới là tuổi đẹp của một thằng đàn ông. Vậy thôi con đi hái giúp ông ít rau và nhặt vài quả trứng để ông nấu một ít cháo cho con bé. Nấu xong ông cháu mình cũng húp một chén vì mấy ngày tới phải có sức lo cho hắn “ – Dứt lời ông đi vào nhà bếp rang gạo nấu cháo còn anh đi ra vườn rau.

    – “ Xin lỗi ông chuyện hôm bữa, mà ông còn khỏe quá, bơi nhanh kinh” – Anh vừa hái rau vừa nói vào trong nhà bếp.

    – “Thư viện nay thế nào, lâu ông không lên đó” – Ông hầu như không quan tâm lời xin lỗi.

    – “ Những gợi ý của ông họ đều đã làm hết cả, nay tươm tất lắm, chị quản lý khá tâm huyết. Nhưng đầu sách thì kém, theo con so với sách chỗ ông là vậy. Nhìn cái tựa nhãm nhãm sao ấy”

    – “ Do tình trạng chung của sách bây giờ, hay do người chọn sách ?”

    – “ Có khi nào cả hai không ông, sách tệ thì người tệ theo và ngược lại. Nó như mấy người buồn thì ăn nhiều xong mập, mập lại buồn rồi ăn tiếp. Lẩn quẩn “

    – “ Ông không rõ, con làm việc ở đó có thời gian đánh giá xem “

    – “ Dạ, mà con bé giờ sao ông, không lẽ để nó ở nhà với ba nó “ – Anh đã hái xong rau và nhặt trứng đi vào bếp trò chuyện cùng ông

    – “ Để con bé quyết định, nhưng chuyện này sẽ phức tạp đấy”

    – “ Nãy con thấy ba con bé me me ngoài cửa bệnh viện, con khùng lên đuổi hắn đi, nhìn hắn dạo này đúng thảm luôn”

    – “ Con người mà mất trụ thì khó mà sống được “ – Ông già nói rồi đập ba quả trứng vào nồi cháo khuấy đều lên, xong cho một ít Húng Quế và Tiêu tươi vào, mùi thơm như hòa vào sự im lặng của hai người đàn ông