CHƯƠNG X: NGHIỆP NGƯỜI TỰ TỬ
Hồn ma xanh lướt lại ngồi khóc rấm rứt một mình trên chiếc ghế đá khuất dưới bóng cây. Thi thoảng con ma chị lại thấy hồn ma xanh lướt ngồi ở đó khóc rấm rứt một mình. Người ra kẻ vào, có kẻ đi ngang qua nhưng cũng không buồn hỏi. Hình như ai cũng biết hồn ma đó đang phải chịu một kiếp nạn khủng khiếp. Kiếp nạn mà như lời của bà ma già thì là do cô ấy tự chọn. Tự chọn kết liễu cuộc đời mình. Tự chọn rời xa trần thế. Con ma chị tò mò lắm. Nó tưởng chị em nó đã là khổ lắm rồi. Vậy mà vẫn có người tự huỷ hoại mình vì không chịu nổi nỗi đau bị phản bội, bị bỏ rơi. Đã mấy lần nó mon men muốn hỏi nhưng nhìn hồn ma xanh lướt đó khóc lả đi trong chính nỗi đau của mình lại khiến nó ngại. Nó không biết phải mở lời ra sao? Phải nói như thế nào để có thể dứt hồn ma đó ra khỏi những tiếng khóc, ra khỏi sự đau khổ đã làm méo mó, biến dạng cả khuôn mặt. Đã nhiều lần, nó cứ đứng nhìn hồn ma đó khóc. Lâu dần, đó như một thói quen. Cứ mỗi lần hồn ma đó xuất hiện và ngồi khóc nó lại đứng nhìn. Nó không biết điều gì đã xui khiến nó làm như vậy. Nhưng nó đã không thể làm gì khác mỗi lần nhìn thấy cảnh ấy. Không còn là sự tò mò mà như có một thứ gì đó thôi thúc nó muốn biết, muốn tìm hiểu.
Hồn ma xanh lướt dường như cũng cảm nhận được sự chú ý, quan tâm đặc biệt của con ma chị. Vài ba lần, nó dừng khóc và ngước đôi mắt đau khổ đẫm nước nhìn con ma chị. Cả hai không ai mở lời nhưng dường như chấp nhận sự hiện diện, tồn tại của nhau. Vài lần, con ma chị khẽ để một túi bánh hay vài trái quả lại sát với hồn ma. Nó biết, hồn ma đó không thể vào được chính điện khi âm vía nặng và chỉ có thể ngồi ở bên ngoài. Những khi nhà chùa có đàn lễ bày ở bên ngoài thì hồn ma đó cũng chỉ dám đứng từ xa. Cũng không biết từ bao giờ ngoài việc lấy phần cho mình, cho em nó lại cố ý lấy thêm một chút dành phần cho hồn ma đó. Vài ba lần, hồn ma đó cầm túi bánh nó để bên rồi vừa ăn vừa khóc. Có lúc, nửa miếng bánh ăn dở bị ướt nhèm vì nước mắt khi hồn ma xanh lướt vừa ăn vừa khóc rấm rứt. Những lúc ấy con ma chị thấy thương lắm. Lần đầu tiên nó thấy thương đến quặn thắt một kẻ khác ngoài đứa em gái bé bỏng của mình. Một kẻ đau khổ, một kẻ ái ngại. Chúng cứ kẻ khóc người nhìn như thế một thời gian dù không ai nói với ai một lời.
Đang chìm đắm trong những suy nghĩ thì con ma chị giật mình bởi tiếng hỏi rất khẽ:
– Mi tò mò lắm phải không?
Con ma chị ngẩng lên. Góc khuất này chỉ có nó và hồn ma xanh lướt. Con ma em lại đang cười khanh khách đuổi theo lũ chim bồ câu. Nó nhìn vào hồn ma xanh lướt đang cúi gằm mặt xuống, mái tóc che đi cả nửa khuôn mặt. Nó hoang mang không biết có phải hồn ma xanh lướt vừa mới nói không. Dù gì thì cũng đã nhiều lần nó đứng lặng nhìn hồn ma đó khóc. Nhưng chưa một lần nào hồn ma đó nói chuyện với nó. Đang hoang mang không biết câu hỏi đó đến từ đâu, nó lại nghe tiếp:
– Chả phải mi luôn tò mò muốn biết chuyện của ta ư?
Con ma chị sững lại. Lần này thì nó không thể lầm. Là hồn ma xanh lướt đang nói chuyện với nó. Một hồn ma hầu như không giao tiếp với ai khi lúc nào xuất hiện cũng chỉ thấy khóc và khóc. Nó cứng họng muốn mở miệng ra nói mà không thể. Môi nó mấp máy nhưng không thốt ra được tiếng nào. Hồn ma xanh lướt vẫn cúi đầu, giọng nhẹ như gió thoảng:
– Cả cái chùa này ai cũng tránh xa ta, chỉ có mi là tò mò nên hay đứng nhìn ta khóc.
Con ma chị đã lấy lại bình tĩnh. Nó nhìn chăm chăm vào hồn ma xanh lướt. Hồn ma vẫn cúi đầu nhưng giọng nói đã đều hơn:
– Chắc mi đã nghe chuyện của ta. Chắc mi biết vì sao ta phải chịu kiếp nạn này. Ta không thể đến và đi tự do giống như những âm hồn khác. Mỗi ngày, vào đúng giờ nhất định ta lại bị quỷ sứ lôi đi để bắt diễn lại cảnh ta tự kết liễu cuộc đời mình. Mỗi ngày, ta lại phải sống lại cảm giác đau khổ đó một lần. Mỗi lần phải làm lại cảnh đó ta lại đau, lại khổ, lại mệt mỏi rã rời nhưng không thể làm khác được. Tự ta đã đẩy mình vào chuyện này. Tự ta phải chấp nhận thôi.
Con ma chị đứng lặng. Nó thấy thật thương hồn ma xanh lướt. Nó ngập ngừng:
– Không… không có cách nào sao? Không thể giảm nhẹ dù đã hối hận à?
Hồn ma xanh lướt cười nhẹ:
– Hối hận ư? Ta đã hối hận rất nhiều. Nhưng điều đó không giúp ta tránh được hình phạt thảm khốc này.
– Sao… sao không nói với những người trừng phạt ý? Con ma chị ấp úng.
– Mi nghĩ lũ quỷ sứ ấy hiểu hả?
Hồn ma xanh lướt ngẩng khuôn mặt đau khổ lên. Một khuôn mặt phình to với đôi mắt như lồi ra, cái lưỡi thè dài và cái cổ tím bầm làm con ma chị giật mình. Hồn ma xanh lướt thều thào:
– Lũ quỷ sứ chỉ theo luật mà làm. Ta cũng không thể trách chúng được.
Nói rồi, hồn ma xanh lướt lại cúi mặt xuống. Mái tóc dài che gần kín khuôn mặt. Con ma chị đã bớt ngại liền hỏi:
– Nhưng… nhưng đã thử nói với bọn họ chưa?
Hồn ma xanh lướt thì thầm:
– Không thể nói vì chính ta là kẻ đã phạm luật.
– Luật gì vậy? Con ma chị tò mò.
– Luật của trời, luật của đất, luật của luân hồi.
Con ma chị lặng thinh. Nó rất muốn hỏi kỹ nhưng lại ngại.
Hồn ma xanh lướt thì thầm:
– Mi có biết để thoát khỏi mỗi kiếp cần đến rất nhiều sự tu tập, tỉnh thức hay không? Để lên được làm người là cả một quá trình tu dưỡng. Ta đã được sinh ra làm người. Nhưng ta đã tự tay vứt đi thành tựu đó và ta phải trả giá cho lựa chọn ngu ngốc của mình.
Con ma chị không phục:
– Thành tựu là của chị. Chị muốn dùng thế nào là do chị tự quyết định chứ?
Hồn ma xanh lướt cười nhẹ:
– Mi không hiểu rồi. Để được làm người ngoài thành tựu tu tập, tỉnh thức của mỗi người còn là sự kết hợp của duyên và nghiệp. Ta được sinh ra trong môi trường nào giầu sang hay nghèo hèn, được thương yêu hay vứt bỏ đều do nghiệp quả qua lại giữa ta và cha mẹ. Khi ta huỷ bỏ tấm thân này, ngoài vứt bỏ đi thành tựu tu tập và nghiệp quả của mình còn là huỷ hoại nghiệp quả của cha mẹ. Vì thế, những kẻ tự huỷ như ta sẽ phải chịu kết cục đau đớn và thê thảm hơn những người khác rất nhiều.
Con ma chị chợt nhớ tới lời bà ma già từng kể. Dù bị bệnh tật đau đớn giầy vò nhưng bà ấy không dám tự tìm đến cái chết. Bà ấy từng bảo dù sướng hay khổ, khoẻ mạnh hay bệnh tật thì đó đều là nghiệp quả mỗi người phải tự gánh, phải tự đi cho đến hết chặng đường của mình. Quy luật là thế nên những người tự huỷ hoại mình như hồn ma xanh lướt này mới bị trừng phạt nặng nề đến vậy. Nghĩ đến đó, con ma chị bỗng thấy ái ngại.
Nó dè dặt:
– Trước không biết nên mới phạm lỗi. Giờ biết rồi vẫn không được tha thứ hay sao?
Hồn ma xanh lướt chậm rãi:
– Mọi chuyện mà dễ như mi nói thì luật đề ra để làm gì?
Con ma chị ngập ngừng:
– Nhưng… nhưng chị cũng biết lỗi rồi mà.
Hồn ma xanh lướt thở dài:
– Ta biết và ta đang tích cực sửa lỗi đây.
– Là sao? Con ma chị ngạc nhiên.
– Ta đã có mấy chục năm vật vã trong khóc lóc, đau khổ sau khi tự tìm đến cái chết. Giờ đây, ta biết bể khổ ấy sẽ không bao giờ vơi nếu ta chỉ đứng đó, khóc lóc hay hối hận. Ta không được vào chính điện vì tội dầy, lỗi lớn. Ta cũng không thể tới gần các đàn lễ. Nhưng ta vẫn biết theo Phật, nghe kinh là con đường duy nhất giúp ta có thể ra khỏi vũng lầy đau khổ đó. Vì thế, dù không vào được trong nhưng ta vẫn đến đây, vẫn đứng bên ngoài để nghe từng lời kinh tiếng kệ. Con đường ta phải đi có thể sẽ rất dài, rất gian nan. Nhưng nếu ta không tự mình đi thì sẽ không bao giờ đến được đích. Mà cũng có thể ta sẽ không bao giờ đi đến được đích. Nhưng ta không muốn từ bỏ. Ta vẫn muốn thử. Cảm ơn mi đã không ghét bỏ lại còn thương xót ta.
Con ma chị ngập ngừng:
– Ta có hơn gì chị đâu. Chị em ta cũng có gần một thế kỷ ôm trong mình nỗi hận bị cha mẹ, bị người thân ghét bỏ.
Hồn ma xanh lướt thì thầm:
– Bỏ hết đi. Khi ta ôm hận, ta đau khổ chỉ có mình ta biết, ta chịu thôi. Những người ta ghét, ta thù chắc gì họ đã biết đến nỗi hận, đến sự đau khổ của ta. Mà cho dù có biết thì đôi khi họ cũng không bận tâm đến điều ta nghĩ, ta hận đâu.
Con ma chị ngẩn người. Nó như hiểu lại như không hiểu hết những gì hồn ma xanh lướt chia sẻ.
Hồn ma tiếp tục:
– Khi ta tự tìm đến cái chết trong đầu ta nghĩ họ sẽ thương xót, họ sẽ hối hận vì đã phụ bạc. Ta nghĩ ta làm thế là để trừng phạt họ. Nhưng ta đã lầm. Họ có áy náy đôi chút nhưng rồi lại quên đi rất nhanh. Chỉ có cha mẹ ta là thương khóc, là mỏi mòn vì đứa con ngu dại, đứa con xấu số mà thôi.
– Tại sao chị không trừng phạt họ, cái kẻ đã làm chị đau khổ và phải tự tìm đến cái chết ấy? Con ma chị bất bình.
Hồn ma xanh lướt cười buồn:
– Ta muốn lắm chứ. Ta đã không biết bao lần muốn giết chết hắn khi nhìn thấy hắn vui vẻ, cười nói hạnh phúc bên những cô gái khác. Ta đã nhiều lần muốn xé toạc cái miệng dẻo quẹo và lừa đảo của hắn. Nhưng ta không làm được. Ta đã không làm nổi. Ta không có đủ lực. Ta không có đủ sức mạnh để làm điều ta muốn.
Con ma chị lặng đi. Nó nhớ đến mong muốn của chị em nó khi muốn bắt bà lão ấy đi cùng khi còn nhỏ. Chị em chúng cũng đã không thể làm được điều đó. Có những điều không phải cứ muốn là sẽ làm được dù là còn sống hay khi đã chết. Con ma chị đứng lặng, hồn ma xanh lướt tiếp tục thì thầm:
– Ta thấy mi đang tinh tấn dần lên đấy. Mi hãy cố lên. Cố lên mà làm người. Hãy nhớ những người mi đã gặp, những chuyện mi đã nghe để sau này đừng có lặp lại những sai lầm ấy nữa.
Con ma chị ngập ngừng:
– Nếu được ước, chị có muốn được lên lại làm người không?
Hồn ma xanh lướt thở ra. Giọng nó nhẹ nhàng:
– Muốn. Ta rất muốn sống lại một lần nữa. Ta muốn tận hưởng lại cuộc sống này. Nếu có ngày đó ta sẽ sống vì những đam mê, những khát vọng của chính mình. Ta sẽ không ngu dại xem tình yêu là tất cả. Ta sẽ trân trọng, yêu thương cha mẹ, yêu thương mọi người và yêu thương chính bản thân mình.
Con ma chị lặng đi. Những lời hồn ma chồng bà lão từng nói với nó hôm nào lại trở về:
– Đi đi, đi mà giải thoát rồi đầu thai lại làm người. Các ngươi chưa được hưởng những lạc thú và niềm vui của kiếp người quả là đáng phí. Hãy cứ đi, cứ tu và trở lại.
Ngay cả bà ma già cũng chưa bao giờ thôi luyến tiếc về kiếp người. Về những khoảnh khắc hạnh phúc mà bà ấy từng cảm nhận. Sự hạnh phúc đến từ tình thân, từ những món ăn hay sự thay đổi của cảnh sắc, thời tiết bên ngoài. Cuộc đời con người đáng quý vậy hay sao? Mười một năm sống trên đời của nó trước khi chết quả thực không có nhiều ấn tượng. Nó cứ mải chìm đắm trong so sánh, trong sự tủi thân và cả những hận thù với ông bà, cha mẹ khi họ thiên vị các anh em trai hơn chị em nó. Có lẽ vì thế mà ấn tượng về đời người của nó không phải là sự luyến tiếc hay mong mỏi. Nhưng mấy hồn ma nó gặp gần đây từ người chồng đã chết của bà lão, bà ma già – những người đã sống đủ dài, đủ lâu – đều luyến tiếc khi phải rời xa cõi đời. Ngay cả hồn ma xanh lướt dù sống chưa đủ lâu khi vội vã kết thúc cuộc đời mình khi còn quá trẻ cũng đang luyến tiếc và ao ước được trở lại làm người, được sống lại cuộc đời của một con người. Cuộc sống chắc cũng có nhiều điều thú vị nên người ta mới ao ước, mong mỏi đến như vậy. Ngay cả mấy bức tranh treo trên tường cũng mô tả hành trình nỗ lực, cố gắng, sự tu tập, tỉnh thức của những hồn ma. Và phần thưởng cho cả quá trình đó là được trở lại làm người. Nó bỗng thấy tò mò, thấy khao khát được sống đủ dài, đủ lâu cuộc đời của một con người. Khi đó nó sẽ làm gì nhỉ? Có lẽ nó sẽ đi thật nhiều nơi để cảm nhận vẻ đẹp của mỗi vùng đất. Nó đã nghe kể về những cái hồ lớn hay còn gọi là biển khi con người thường đến đó vào những ngày nắng nóng. Nghe nói, chỉ cần thả mình trong dòng nước ấy là bao nhiêu mệt mỏi đều sẽ tan biến. Có người lại nói, đứng trước biển mọi nỗi đau đều thành nhỏ bé. Sao lại như thế nhỉ? Cái gọi là biển ấy nó có sức mạnh lớn đến vậy hay sao? Ôi nó ước gì một lần được đi đến đó. Nếu được làm người, có thể nó sẽ đi đến những vùng núi cao. Nó sẽ cố trèo lên cái mỏm đá cao nhất để nhìn xuống bên dưới. Có lẽ lúc ấy, mọi thứ bên dưới sẽ bé xíu, kể cả con người. Còn gì nữa nhỉ? À, bà ma già nói khi người ta sống hương vị của mỗi món ăn được thưởng thức cũng đem lại những khoái cảm không nhỏ. Rồi cả những cái lá vàng khẽ rơi khi giao mùa nữa chứ? Sao lại có nhiều thứ mà nó chưa biết đến như thế? Con ma chị cứ miên man trong những dòng suy nghĩ khi tiếng hét của hồn ma xanh lướt làm nó giật mình. Chiếc ghế mà hồn ma xanh lướt vừa ngồi đó đã trống không. Có lẽ lại đến giờ chị ấy bị bọn quỷ sứ bắt đi để diễn lại cảnh tự kết liễu cuộc đời rồi. Không biết đến bao giờ chị ấy mới trả xong cái nghiệp mà chị ấy đã trót làm.