Blog

TAI HỌA LỚN NHẤT NẢY SINH TỪ BÓNG TỐI BÊN TRONG CHÍNH TÂM TRÍ TA. KẺ THÙ LỚN NHẤT CHÍNH LÀ BẢN THÂN TA Có một câu như thế này: “Trong tâm trí con người, nếu không nhận ra cái bóng của hoài nghi, đố kỵ và ảo tưởng thì tai họa sẽ nảy sinh.” Ba thứ đó giống như những đốm lửa âm ỉ trong tim. Khi gặp đúng ngọn gió nó sẽ bùng lên, thiêu rụi mọi lý trí. 1. Hoài nghi Là khi bạn không tin ai cả và cũng không còn tin vào chính mình. Hoài nghi làm méo mó mọi thiện chí. Người ta cười với bạn, bạn tưởng họ khinh. Người ta im lặng, bạn nghĩ họ âm mưu. Tâm càng bất an, hoài nghi càng lớn. Mà lòng người một khi đã quen suy đoán ác ý, thì dù thế giới tử tế tới đâu cũng chỉ thấy thù địch. 2. Đố kỵ Là sự đau đớn khi thấy người khác hơn mình. Không phải vì họ sai, mà vì bản thân bạn biết mình không tốt, không giởi như họ. Đố kỵ bào mòn lòng biết ơn, phá hủy cả những mối quan hệ thân thiết nhất. Thay vì học hỏi, ta chỉ chăm chăm hạ bệ. Thay vì thật lòng công nhận, ta lại chọn dìm người khác xuống để tự thấy hả hê. 3. Ảo tưởng Là khi cái tôi phình to hơn thực lực. Người sống trong ảo tưởng sẽ luôn nghĩ mình đặc biệt, luôn muốn dẫn đầu, nhưng không chịu học, không chịu nghe. Tưởng mình đủ đầy, rốt cuộc lại chỉ là con người trống rỗng, phù phiếm. Trong Đông phương, Lão Tử từng nhắc: “Biết người là trí, biết mình là sáng.” Người khôn không chỉ đọc thiên hạ, mà phải đọc cả chính mình để nhận ra khi nào tâm sinh nghi, khi nào tâm sinh tham, khi nào là ta đang ảo tưởng về vị trí và giá trị của bản thân. Tào Tháo từng nói: “Thà ta phụ người, chứ đừng để người phụ ta.” Câu nói ấy là nỗi sợ bị phản bội hóa thân của hoài nghi. Chuyện ông giết cả nhà ân nhân vì hiểu lầm lời nói cũng từ đó mà ra. Ông đa nghi nên không tin ai. Ông ảo tưởng nên nghĩ thiên hạ đều là quân cờ. Và trong sâu thẳm, ông đố kỵ với người tài nên phải khống chế họ. Đánh trận thắng liên miên, nhưng cuối đời vẫn bị người đời gọi là “”gian hùng””. Thắng đời thì dễ, thắng mình mới khó. Muốn đi xa, trước hết phải đối diện với chính phần “”đen tối”” trong mình đó mới là hành trình của người quân tử. Thắp một ngọn đèn không làm tan biến bóng tối, nhưng sẽ giúp ta nhìn rõ hơn.

LỜI NGƯỜI NHÀ NHƯ GIÓ THOẢNG BÊN TAI, LỜI KẺ LẠ TỰA KINH VÀNG CHỮ NGỌC. Từ thuở xưa, cổ nhân đã răng: “Thân cận nhi bất thân, viễn lai nhi thân chi.” kẻ gần lại bị xem thường, người xa lại được kính trọng. Bởi con người vốn có tính mỏi mắt với cảnh quen, tai chai lì với tiếng cũ. Lời người nhà, như gió mùa hạ lướt qua hiên, mát đấy nhưng mau tan. Ta quen với sự hiện diện của họ, nên cũng quen với việc bỏ qua từng lời họ nói. Lâu dần, câu khuyên của mẹ, lời nhắc của cha chỉ còn là tiếng nước chảy ngoài sân – tồn tại mà không in dấu. Người ngoài, trái lại, như làn gió từ phương khác thổi tới. Chưa kịp nhuốm bụi quen thuộc, nó mang theo hương lạ, khiến ta chú tâm. Một câu họ nói, dù giản đơn, cũng như vàng ròng khắc trên đá – ta giữ, ta thuộc. Song, kim ngôn không nằm ở người nói xa hay gần, mà ở tâm ta có chịu mở ra để lắng nghe. Bởi một khi bậc sinh thành đã im lặng, bậc tri kỷ đã thôi khuyên, tiếng ấy vĩnh viễn chẳng còn. Đến lúc đó, dù có tìm ngàn lời vàng ngọc của thiên hạ, cũng chẳng thể thay được một câu ấm áp của ngày xưa. Sự khôn ngoan không chỉ là chọn đúng lời để nghe, mà còn là nhận ra giá trị của tiếng nói gần gũi nhất. Bởi đôi khi, giữa bao lời vàng ngọc của thiên hạ, câu thật sự cứu rỗi ta lại là câu từng bị gió cuốn mất ngay trong chính mái nhà mình.

BIẾT THÔI CHƯA ĐỦ, MÀ PHẢI VẬN DỤNG. HI VỌNG THÔI CŨNG CHƯA ĐỦ, MÀ CẦN PHẢI HÀNH ĐỘNG. Có một sự thật mà nhiều người không muốn thừa nhận: biết không đồng nghĩa với làm được. Bạn có thể đọc hàng chục cuốn sách về khởi nghiệp, nghe hàng trăm podcast về tư duy tích cực, ghi chép đầy đủ mọi bí quyết thành công… nhưng nếu chỉ gấp sách lại và để đó, mọi thứ sẽ mãi là lý thuyết. Kiến thức không vận dụng, giống như một chiếc chìa khóa đẹp được cất trong ngăn tủ nó sẽ không bao giờ mở được cánh cửa nào. Cũng như vậy, hy vọng là điều tốt, nhưng nó chỉ là điểm khởi đầu. Hy vọng mà không hành động thì cũng như đứng trước vườn đất trống, ôm trong tay túi hạt giống nhưng không chịu gieo. Hạt sẽ không tự mọc. Mơ ước sẽ không tự thành. Thomas Edison từng nói: “Tầm nhìn mà không hành động chỉ là ảo tưởng.” Ông đã thử và thất bại hơn 1.000 lần trước khi phát minh ra bóng đèn, và mỗi lần thất bại, ông lại chỉnh sửa và làm tiếp. Nếu Edison chỉ “hy vọng” và “biết cách chế tạo” mà không thực sự bắt tay vào thử, chúng ta sẽ còn ngồi dưới ánh đèn dầu đến tận bây giờ. Nên, nếu bạn đang ấp ủ một dự định, hãy hỏi mình: “Mình đã thực sự bắt tay vào làm chưa, hay vẫn đang ở giai đoạn ‘biết’ và ‘hy vọng’?” Biết thôi chưa đủ. Hy vọng thôi cũng chưa đủ. Chỉ khi hành động, bạn mới kéo giấc mơ từ trí óc ra đời thực. Và đôi khi, một bước đi nhỏ hôm nay sẽ mở ra con đường lớn ngày mai.

MỘT CÂU HỎI MỈA MAI THÌ CŨNG CHỈ LÀ PHÔNG NỀN ĐỂ TÔN LÊN MỘT BẢN LĨNH DÂN TỘC Tại một buổi phỏng vấn quốc tế, bà Nguyễn Thị Bình, lúc đó là Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ Cách mạng Lâm thời tại Hội nghị Paris nhận được câu hỏi mang tính châm biếm từ một phóng viên nước ngoài: “Vì sao tên bà là Hòa Bình nhưng bà lại chỉ nói về chiến tranh?” Câu hỏi đó không chỉ nhằm khơi gợi sự mâu thuẫn, mà còn thử thách lập trường của một nhà ngoại giao Việt Nam trước truyền thông quốc tế. Nhưng bà đã đáp lại với sự điềm tĩnh của một chiến binh và trí tuệ của một nhà chiến lược: “Tôi có thể nói gì khác ngoài việc lên án cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ và nêu rõ ý nghĩa cuộc chiến đấu của nhân dân ta, vì hòa bình và độc lập tự do? Phải khẳng định rằng chúng ta không hề muốn có chiến tranh, chính thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã buộc nhân dân ta đứng lên tự vệ.” Đó không chỉ là lời phản biện, mà là một đòn phản công sắc bén, đặt lại toàn bộ vấn đề từ góc nhìn chính nghĩa. Trong khoảnh khắc ấy, bà không chỉ đại diện cho tiếng nói của mình, mà còn cho cả dân tộc Việt Nam – một dân tộc yêu chuộng hòa bình, nhưng sẵn sàng chiến đấu khi độc lập bị xâm phạm. Nguyễn Thị Bình đã cho thế giới thấy: người phụ nữ Việt Nam, dù đứng ở đâu, từ chiến khu cho đến bàn đàm phán quốc tế vẫn có thể đối diện mọi sự thách thức với trí tuệ, bản lĩnh và lòng tự tôn dân tộc. Đó là khí phách làm nên lịch sử: không né tránh, không khuất phục, và luôn biết cách biến thách thức thành cơ hội khẳng định cho đất nước.

SỐNG MÀ KHÔNG CÓ LÝ TƯỞNG, KHÁC GÌ THÉP CHƯA QUA LỬA – DỄ GÃY, DỄ RỈ, DỄ MẤT HÌNH. Ngày nay, chúng ta không còn nghe tiếng bom đạn. Nhưng “mặt trận” của giới trẻ vẫn ở quanh đây: • Những buổi sáng thức dậy thấy mình chẳng muốn làm gì. • Nỗi mơ hồ khi không biết mình sống vì điều gì. • Thói quen bỏ cuộc ngay khi mọi thứ trở nên khó khăn. Không phải ai cũng nói ra, nhưng nhiều người đang sống trong một trạng thái… chờ đợi. Chờ một cơ hội, chờ cảm hứng, chờ điều gì đó lớn lao xuất hiện. Nhưng nếu chỉ chờ, cả đời bạn vẫn có thể trôi đi mà không tìm thấy điều đáng để dốc sức. Và đó là lúc câu chuyện trong Thép đã tôi thế đấy của Nikolai Ostrovsky trở thành một lời nhắc tỉnh táo. Pavel – nhân vật chính – không hề sinh ra đã mạnh mẽ. Anh lớn lên trong nghèo đói, bị đánh đập, bị đuổi học. Cuộc đời quăng anh vào khắc nghiệt từ rất sớm. Nhưng thay vì buông xuôi, anh chọn sống cho một lý tưởng. Ngay cả khi mù và liệt, anh vẫn ngồi bên bàn, gõ từng con chữ của cuốn sách mình ấp ủ. Không than vãn. Không đổ lỗi. Hình ảnh ấy không phải để ngợi ca một “anh hùng” xa vời, mà để hỏi chúng ta: Bạn đã thực sự làm hết mình cho điều mình tin chưa? Pavel để lại một câu nói mà mỗi lần đọc lại, bạn sẽ thấy khó mà sống hời hợt: “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho không hổ thẹn… để khi nhắm mắt có thể nói: tất cả đời ta, tất cả sức ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất.” Bài học của Thép đã tôi thế đấy không bảo bạn phải hi sinh tất cả như Pavel. Nó chỉ cho bạn thấy: hãy tìm một điều khiến bạn sẵn sàng bước vào lửa vì chính ngọn lửa đó sẽ rèn bạn thành thép. Có thể bạn chưa tìm ra lý tưởng hôm nay. Không sao. Nhưng đừng để một ngày trôi qua mà không rèn thêm một chút ý chí. Vì mỗi lần bạn chịu va đập, bạn lại mạnh mẽ thêm một chút. Vậy, ngọn lửa nào đang chờ bạn bước vào?

MUỐN VƯƠN XA, ĐỪNG CHỈ NHÌN LÊN ĐỈNH, HÃY HỌC CÁCH THU NẠP TỪNG HẠT BỤI TRÊN ĐƯỜNG. “Trường Giang không khước từ từng dòng suối nhỏ. Thái Sơn cũng chẳng kén chọn từng hòn đá vụn.” Vì thế, mới có con sông dài muôn dặm, mới có ngọn núi cao chạm mây trời. Con người cũng vậy. Thành tựu lớn lao không bao giờ dựng nên chỉ bằng những bước nhảy vọt. Nó đến từ từng bước chân vững vàng, từng hành động nhỏ nhưng kiên trì lặp lại qua năm tháng. Một hạt mầm chỉ nảy thành cây khi mỗi ngày đều nhận được chút ánh sáng, chút mưa, chút kiên nhẫn của đất trời. Nhưng kiên định thôi chưa đủ. Sông dài vì biết dung nạp, núi cao vì chịu chất chứa. Người muốn vững bền cũng phải học cách bao dung, thu nhận cả điều hay lẫn bài học từ những lần vấp ngã, cả người đồng hành lẫn kẻ từng khiến mình tổn thương. Biển rộng lớn vì chấp nhận tất cả nguồn nước chảy về, dù là suối trong hay dòng đục. Tấm lòng càng rộng, con đường càng dài. Kẻ khép mình trong định kiến và tự mãn thì chỉ như hồ nước cạn, sớm hay muộn cũng trở nên tù đọng. Người biết mở lòng, sẵn sàng học hỏi, sẵn sàng tha thứ, sẽ như đại dương chẳng bao giờ vơi cạn. Vĩ đại không phải là ở sức mạnh vượt trội, mà ở khả năng dung chứa. Và hành trình ấy, bắt đầu từ chính hôm nay khi ta biết trân trọng từng bước nhỏ, và mở lòng đón nhận mọi điều đến với mình, như Trường Giang, như Thái Sơn.

QUÝ TRỌNG BẢN THÂN CŨNG LÀ HIẾU Thân thể, tứ chi, râu tóc và da dẻ này đều do cho mẹ ban cho. Bởi vậy, ta phải trân trọng và giữ gìn, sao nỡ hủy hoại và để tổn thương cho được. Đây chính là bước khởi đầu trong thi hành đạo hiếu. Khi bản thân có được một chút thành tựu, thi hành chính đạo và để lại tiếng thơm cho đời sau, khiến cha mẹ mình vinh hiển, đó mới là mục tiêu cuối cùng khi thi hành đạo hiếu. Do vậy,việc thi hành đạo hiếu, trước hết là phụng dưỡng cha mẹ, mở rộng ra là phò tá quân vương, cuối cùng là lập thân hành đạo. Ở ngôi cao mà vẫn biết kính trên nhường dưới, không hề có tâm cao ngạo, dù địa vị có cao hơn nữa thì cũng không gặp mối nguy bị lật đổ, vẫn sống tiết kiệm và tuân thủ pháp độ kỷ cương, dù của cải có sung túc hơn nữa thì cung không xa hoa lãng phí. Ở ngôi cao mà không gặp mối nguy bị lật đổ, địa vị cao cũng giữ được lâu bền. Nếu có thể khiến cho của cải và địa vị cao quý không rời khỏi ta thì mới giữ được gian sơn, mới khiến cho muôn dân chung sống vui vẻ hòa thuận. Đây chính là đạo hiếu mà chư hầu phải dốc sức thi hành. Khổng Tử nói: “Người làm con phải hiếu thảo và biết phụng dưỡng cho mẹ. Khi bình thường ở trong nhà, nên hết lòng cung kính hầu hạ cha mẹ. Khi phụng dưỡng nên hết lòng hòa nhã để chăm sóc. Khi cha mẹ ốm đau, nên hết lòng lo lắng để trông nom. Khi cha mẹ qua đời nên thương xót hết mực để lo việc hậu sự. Khi tờ cúng cha mẹ, nên hết lòng nghiêm túc để tế tự. Nếu thực hiện được hết 5 điều trên thì mới xem là tròn trách nhiệm của người làm con đối với cha mẹ mình”. Không yêu thương cha mẹ mình mà lại yêu thương người khác, như thế là trái ngược với đạo đức. Không tôn kính cha mẹ mình mà lại tôn kính người khác, như thế là trái ngược với lễ nghĩa. Hiếu kinh – Trích từ sách Giáo Huấn Từ Cổ Nhân –

KHÔNG PHẢI TRÍ THÔNG MINH, MÀ LÀ NIỀM TIN MỚI LÀ ĐIỀU GIÚP TA CHIẾN THẮNG Có một câu nói của Robin Sharma thế này:“Niềm tin vào bản thân còn quan trọng hơn trí thông minh.” Nghe có vẻ nghịch lý phải không? Nhưng hãy để ý mà xem. Không ít người rất thông minh họ biết phân tích rủi ro, biết điều gì nên không nên làm. Nhưng chính vì biết quá nhiều, họ lại sợ bắt đầu. Ngược lại, có những người chẳng có gì ngoài một niềm tin: – Tin rằng mình sẽ làm được. – Tin rằng mình không thể dừng lại. – Tin rằng, nếu còn cố gắng, thì còn hy vọng. Và chính niềm tin đó, dù có vẻ khờ khạo hay cố chấp, lại làm nên sức mạnh thật sự. Khi bạn tin vào mình, bạn không chờ ai công nhận, cũng không cần lý do quá rõ ràng để bước tiếp. Bạn cứ thế mà làm. Bạn không cần phải biết hết câu trả lời, chỉ cần tin là mình sẽ tìm ra chúng trên đường đi. Và từng chút một, niềm tin nuôi dưỡng sự tự tin. Không phải kiểu ngạo mạn, mà là một sự bình tĩnh bên trong rằng bạn sẽ xoay xở được, rằng bạn đủ khả năng để đối diện khó khăn. Và rồi bạn bắt đầu hành động. Bạn dám sai, bạn dám chịu đau, bạn dám thử lần nữa khi mọi người đã bỏ cuộc. Thông minh giúp bạn tránh sai. Niềm tin giúp bạn đứng dậy sau khi sai. Cái sau mới là thứ đưa người ta đi đến cùng. Thế nên, nếu bạn thấy mình không giỏi nhất, không giỏi bằng ai cũng đừng hoảng. Chỉ cần bạn còn niềm tin bạn vẫn còn con đường.

NGUYỄN THỊ BÌNH – NGƯỜI PHỤ NỮ MANG TẦM VÓC LỊCH SỬ Ở tuổi 18, bà Nguyễn Thị Bình đã bước chân vào phong trào yêu nước giữa lòng Sài Gòn khói lửa. Ở tuổi 65, bà trở thành Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Và nay, ở tuổi ngoài 90, bà vẫn viết báo, dự hội thảo, lên tiếng cho hòa bình, giáo dục và thế hệ trẻ. Từ những ngày đầu tham gia phong trào yêu nước ở Sài Gòn – Chợ Lớn năm 1945, bà Nguyễn Thị Bình đã gắn cuộc đời mình với vận mệnh dân tộc. Bị bắt giam gần 3 năm, nhưng bước ra từ nhà tù, bà vẫn tiếp tục đấu tranh vì hòa bình và tự do. Bà từng là “chuyên gia biểu tình” giữa thời chiến, là chiến sĩ kiên cường trên mặt trận hợp pháp, và sau này là biểu tượng vững vàng trên bàn đàm phán quốc tế. Là Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời tại Hội nghị Paris 1968–1973, bà Nguyễn Thị Bình là người phụ nữ duy nhất giữa bàn đàm phán lịch sử. Cuộc đàm phán kéo dài gần 5 năm, hơn 200 phiên họp, đã kết thúc bằng Hiệp định Paris – buộc Mỹ phải rút quân khỏi miền Nam Việt Nam, tạo bước ngoặt lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Không dừng lại ở chiến thắng ngoại giao, bà tiếp tục cống hiến ở các vị trí quan trọng: Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Phó Chủ tịch nước, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội… Trong mọi vai trò, bà đều mang theo một tinh thần nhất quán: độc lập, nhân bản, vì con người. Bà đấu tranh cho vị thế của phụ nữ, thúc đẩy cải cách giáo dục, bảo vệ quyền lợi trẻ em, góp ý chính sách cho đến tận tuổi 90. Cuốn sách Tấm lòng với Đất nước là tuyển tập các bài viết, phát biểu và phỏng vấn tiêu biểu của bà, là kết tinh của cả một đời dấn thân không ngừng nghỉ. Không chỉ ghi lại những dấu ấn lịch sử, sách còn là lời nhắn gửi chân thành của một người đã sống trọn nghĩa với đất nước, với nhân dân. “Tôi ví đất nước ta như con thuyền. Qua bao thác ghềnh, con thuyền Tổ quốc đã ra biển lớn, phía trước là chân trời mới.” – câu viết ấy không chỉ phản ánh tư duy chiến lược, mà còn thể hiện niềm tin lạc quan vào tương lai dân tộc, một tương lai mà bà vẫn ngày đêm âm thầm vun đắp.

GIẢ THẦN LỘNG QUỶ TRÒ CHƠI TÂM LÝ CỔ XƯA MÀ CHƯA BAO GIỜ LỖI THỜI Trong âm mưu, có một thuật rất đặc biệt, gọi là “giả thần lộng quỷ” tức là mượn danh quỷ thần để thao túng lòng người. Nghe tưởng mê tín, nhưng thực chất, đây là một đòn tâm lý cực mạnh đánh vào nỗi sợ và đức tin nguyên sơ nhất của đám đông. Thời xưa, dân trí thấp, hiểu biết hạn hẹp, quỷ thần là nỗi sợ, là niềm tin. Và các nhà mưu lược đã không bỏ qua cơ hội đó. Trần Thắng – thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa nông dân đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa từng nhét mảnh lụa có ghi “Trần Thắng vương” vào bụng cá, rồi dàn dựng cảnh cá bị mổ ra trước mặt mọi người. Cả làng choáng váng, tưởng là điềm trời, rồi theo ông khởi nghĩa. Lưu Bang, tổ khai quốc nhà Hán, truyền thuyết kể rằng từng chém rắn trắng – hiện thân của thần linh, rồi tuyên bố: “Con rồng trời giúp ta.” Dân tin, ông thành vua. Ở Việt Nam, Lý Thường Kiệt cũng từng giấu người trong miếu hoang, đọc vang bài thơ “Nam quốc sơn hà” để quân ta tưởng thần linh phù trợ, nhờ đó sĩ khí bừng lên. Vì sao thuật này lợi hại? Bởi nó tạo ra một niềm tin tập thể, khiến con người tin rằng mình đang làm điều có “thiên mệnh”, từ đó cam tâm hy sinh, đoàn kết và không sợ chế.t. Ngày nay, khi trình độ dân trí đã cao hơn nhiều, bạn nghĩ thuật “giả thần lộng quỷ” này đã không còn hữu dung sao? Vậy thì bạn nhầm rồi, ngày nay “giả thần lộng quỷ” không còn là chuyện cúng tế hay rắn trắng nữa mà là những biểu tượng “thiêng” trong truyền thông, chính trị và cả marketing: một logo, một khẩu hiệu, một người được thần thánh hóa… chỉ cần đúng lúc, đúng chỗ có thể khiến đám đông cuồng nhiệt đi theo. Có thể nói cái thuật “giả thần lộng quỷ” ngày nay không phải là mê tín dị đoan mà là một biến tướng khác cao cấp hơn rất nhiều nhưng mục đích cuối vẫn là đánh vào niềm tin của con người để tập hợp thành một lực lượng đông đảo, từ lực lượng này để đạt được mục đích cuối cùng của bản thân. Tuy nhiên để sử dụng thuật giả thần lộng quỷ phải hết sức thận trọng và có trách nhiệm: phải thận trọng vì chỉ cần lộ một chút sơ hở, chẳng những người khác mất lòng tin mà còn có thể khiến họ quay sang chống đối; phải có trách nhiệm vì nếu dùng thuật này cho mục đích xấu xa, chẳng hạn như lợi dụng thuyết nghiệp báo nhân quả của tôn giáo để tuyên truyền mê tín dị đoan thì sẽ tai hại vô cùng. (Trích từ sách Thuyết Âm Mưu) Quỷ thần chưa chắc tồn tại. Nhưng tâm lý sợ và tin vào quỷ thần thì chắc chắn có. Người nào biết điều đó chính là người biết cách kiểm soát đám đông.