CHƯƠNG 1: KHU VƯỜN XƯA
Níu vào cánh tay cô cháu gái, bà bước từng bước thận trọng. Ngay từ rất sớm bà đã thức giấc và không thể nào ngủ tiếp được. Đầu óc bà cứ nghĩ mãi về lần đi này. Bà đã lần nữa, lần nữa hết lần này đến lần khác. Vèo cái mà đã qua tận 80 năm. Khi quyết định sẽ trở lại, bà đã nói ý định với các con. Chúng đã sắp xếp cho bà về thăm quê và cắt cử cô cháu gái đi cùng. Chuyến đi này mục đích là thăm lại ngôi nhà xưa.
Ngay từ chiều qua, lúc xe vừa đến khách sạn bà đã thấy hồi hộp. Một đêm ngủ không ngon. Sáng ra, xe đã đến đón hai bà cháu từ khá sớm. Mất gần một tiếng, cuối cùng thì bà và cô cháu gái đã sắp đến nơi cần đến. Xe chờ hai bà cháu ở đầu làng. Bà và cô cháu gái đi bộ vào. Ngôi nhà mà theo bà nhớ là nằm giữa đám cây cối rậm rạp. Sau mấy lần hỏi thăm, hai bà cháu đã đứng trước khu vườn. Men theo khoảng trống nhỏ giữa các lùm cây cả hai bà cháu tiến dần vào trong. Ngôi nhà ngày một gần lại trong tầm mắt.
Cũng đã lâu lắm bà mới trở lại nơi này. Ký ức của hơn 80 năm trước dường như chưa bao giờ phai nhạt dù gần đây trí nhớ của bà đã sa sút. Trong những câu chuyện về thời thơ ấu, quãng thời gian 3 năm sống với ông ngoại luôn được bà kể đi kể lại với chồng, với các con và giờ là các cháu của mình. Ba năm đó kéo dài từ khi bà mới 7 tuổi đến khi bà lên 10. Ba năm với không biết bao ngày phải chịu đói, chịu rét, bị đánh đập, hành hạ, bị bán đi bởi sự tai quái, những hận thù tích tụ từ người vợ ba của ông ngoại. Bà vẫn nhớ như in những trận đánh thừa sống thiếu chết với lời rít lên từ miệng của bà Ba:
– Con bà, con mẹ, con dì mày đã hành hạ bà. Giờ thì bà hành lại!
Những ngày đó, cứ cách vài ngày trên người bà lại in hằn thêm những lằn roi mới. Nhớ những ngày vào đông, bà co ro tê tái trong cái rét cắt da cắt thịt khi trên người chỉ có một bộ quần áo cộc. Rồi những bữa bà bị bà Ba đuổi phải lủi thủi nấu ăn một mình khi ông không có nhà. Nhiều khoảng thời gian trong năm bà theo mọi người trong làng đi hái chè, mót lạc, mót lúa để tự lo cái ăn. Ông ngoại cứ vắng nhà suốt. Bà Ba lại ghét bỏ nên một đứa trẻ mới 7 tuổi như bà bị ném cho tự sinh, tự diệt. Nhưng tất cả nỗi cơ cực đó cũng không đáng sợ bằng việc phải đối mặt với những hồn ma lẩn khuất trong khu vườn ấy. Chúng cứ rủ rỉ rủ bà đi với chúng mỗi khi ông ngoại vắng nhà hay khi bà ốm phải nằm còng queo một mình trên chiếc phản gỗ. Ông ngoại bà làm nghề thầy cúng, thầy thuốc và thầy phù thuỷ. Cuộc đời ông xê dịch kiếm ăn tại nhiều nơi, nhiều tỉnh thành. Nó cũng là duyên cớ để ông có nhiều vợ, lắm con. Ngoài bà cả mất sớm vì bạo bệnh, ông còn có bà hai cùng năm người con. Bà Ba thì còn khá trẻ.
Bà ngoại của bà là vợ hai và bà là cháu ngoại của ông. Chỉ vì lời thầy phán số khắc cha khắc mẹ mà bà bị bố mẹ đẩy cho ông ngoại nuôi. Họ hy vọng ông là thầy cao tay sẽ giải được ách nạn mà bà đang mang. Bảy tuổi, bà lếch thếch tay nải quần áo đi theo ông ngoại về quê, sống cùng bà Ba, người vợ trẻ của ông. Bảy tuổi, bà không biết mình đã bước vào địa ngục khi phải sống xa cha mẹ, quê quán và phải ở với bà trẻ – một người chất đầy hận thù vì những màn ghen tuông, chèn ép giữa các bà vợ.
Thoáng đó mà đã 80 năm kể từ ngày bà rời khỏi khu vườn. Bà đã lấy chồng, sinh con rồi có cháu nội, cháu ngoại. Trong những câu chuyện bất tận kể lại cho lũ cháu ký ức 3 năm ở cùng ông ngoại luôn được bà kể đi kể lại nhiều lần. Có lẽ bởi 3 năm đó có quá nhiều bi kịch, những nỗi sợ đi theo bà suốt cả đời người. Đã nhiều lần, bố mẹ rồi họ hàng, các anh chị em nhắc bà về lại nơi cũ. Họ muốn bà hoà giải với bà Ba. Cũng muốn bà nhận các cậu, các dì do bà Ba sinh ra nhưng bà đều từ chối. Nỗi đau bị đánh đập, bị bán rồi những nỗi sợ mơ hồ khiến bà luôn có lý do để từ chối trở lại nơi này. Cho đến cả khi ông ngoại rồi bà Ba mất bà cũng biện nhiều lý do để không phải trở về. Lâu dần, họ hàng cũng không còn thúc giục khi biết bà không buông bỏ được quá khứ, không quên được 3 năm địa ngục khi sống ở đó. Vậy mà giờ đây, ở tuổi 90 khi trí nhớ bắt đầu lẫn lộn bà lại muốn một lần được trở lại nơi này. Bà còn chủ động dẫn theo cô cháu nội, đứa trẻ gần gũi với bà nhất để cùng trở lại khu vườn xưa. Bà chỉ cho cô cháu gái ngôi nhà đã cũ nát của ông ngoại. Một ngôi nhà 5 gian xập xệ nằm lọt thỏm giữa khu vườn rộng với mái ngói âm dương đã sạt xuống ở một góc chứng tỏ lâu rồi không có người qua lại. Phía ngoài tường, nấm mốc đã kéo lên quá nửa với những mảng rêu vừa xanh vừa xám xen lẫn những đám sần sùi sủi lên từ lớp vôi tường. Xung quanh ngôi nhà, đám cây dại mọc lung tung, phía xa là một hồ nước nhỏ. Giọng bà xa xăm: Cũng tám chục năm rồi, gần một thế kỷ chứ có ít đâu!
Thấy bà đứng ngẩn ra trước ngôi nhà cũ, cô cháu gái ngây thơ hỏi:
– Bà ơi, thế mấy con ma bà kể liệu có còn sống ở đây không ạ?
Một thoáng rùng mình chạy dọc khắp thân hình già nua. Trên gương mặt đầy nếp nhăn của bà thoáng một vẻ sợ hãi. Bà thì thầm: Bà cháu mình rời khỏi đây thôi! Bà thấy mệt rồi.
Bước chân hơi run do tuổi tác, do sợ hãi vẫn cố tỏ ra mạnh mẽ. Bà cố đi thật nhanh trong khi tay vẫn níu chặt lấy cánh tay đứa cháu gái. Cô cháu gái có vẻ như bị sự tò mò lấn át nên dù bị bà kéo đi vẫn nhớn nhác nhìn khắp khu vườn. Một khu vườn bị bỏ hoang với cây cối um tùm, không người chăm sóc. Bóng của hai bà cháu nhỏ dần ra phía ngoài. Cả hai không biết rằng ngay từ khi họ bước chân vào khu vườn đã có những ánh mắt thấp thoáng dõi theo họ. Và khi bà đứng lặng nhìn vào ngôi nhà cũ thì những ánh mắt dường như cũng dần nhận ra bà lão đã gần 90 kia chính là cô bé mà hơn 80 năm trước đã từng sống cùng ông ngoại tại nơi đây. Một con bé bị bứt khỏi gia đình, bố mẹ, anh em, quê quán để theo chân ông ngoại là một thầy thuốc, thầy cúng, thầy phù thuỷ về lại với quê xưa. Trong khi ông ngoại vắng nhà suốt vì đi cúng, đi bốc thuốc, chữa bệnh thì tại khu vườn này chỉ còn lại hai bà cháu. Bà Ba còn rất trẻ và cô cháu ngoại của bà vợ hai. Hai con người không cùng máu mủ nhưng có chung một mối liên hệ gắn bó với ông thầy. Bà Ba còn trẻ, lại hay phiền lòng khi phải sống vắng chồng. Bao khó chịu, bực dọc rồi những uất ức khi bị bà Hai cùng đám con hành hạ khi trước bà đem trút hết vào đứa cháu vô tội. Cứ nhìn nó là bà nhớ lại quãng thời gian bà mới theo ông. Ngày đó bà còn trẻ, lại có nhan sắc. Bà cũng vì ham ông tài, ông giỏi lại kiếm tiền tốt nên mới đi theo. Nhưng cái thói chung chồng khiến bà nếm đủ những đòn ghen khi trực diện, lúc giấu mặt từ bà Hai và đám con của bà. Cũng chính vì những mâu thuẫn liên miên giữa hai bà vợ mà ông quyết chuyển về đây. Bà Ba còn trẻ, lại chưa có con. Ông với bà về quê cũ vừa giúp bà Ba tránh xa đòn thù từ bà Hai lại khiến ông đỡ phải đau đầu khi cứ phải phân xử, phải đứng giữa hai bà vợ. Con bé là thành viên duy nhất của gia đình bà Hai. Vì nó mệnh cao, số sát cha sát mẹ nên con gái và con rể muốn ông mang theo để trừ tai ách. Công việc khiến ông cứ đi suốt. Lúc thì khám bệnh, lúc cúng bái, khi làm lễ cho các gia đình. Khu vườn rộng nên ông trồng nhiều loại cây thuốc phục vụ cho việc chữa bệnh. Những lúc ông ở nhà, nhiều gia đình cũng hay mang người ốm đến để nhờ ông chữa trị. Một số người khỏi bệnh. Một số khác thì mất ngay tại nhà thầy. Ngoài chữa bệnh, ông còn học được nghề thầy cúng, thầy phù thuỷ. Ông biết, nhiều bệnh nhân mất tại nhà mình đã không muốn rời khỏi khu vườn. Một số đã gia nhập vào đội âm binh mà ông vẫn nuôi giấu. Một số thành những hồn ma vất vưởng.
Là thầy cao tay, làm việc với cả phần dương lẫn cõi âm nên ông biết khu vườn nhìn bề ngoài chỉ có hai bà cháu nhưng thật ra bên trong có khá nhiều linh hồn cùng trú ngụ. Ngoài đội quân âm binh do ông thu nạp, còn có những bệnh nhân được người nhà đưa đến cho ông chữa trị và đã mất tại đây. Linh hồn họ đã không về lại nhà mà vương vấn mãi với khu vườn. Nhiều người trong số họ đã chứng kiến tất cả. Một người đàn bà trẻ với mối thù hận dai dẳng lại luôn sống vắng chồng. Một con bé bị vứt bỏ vì có số sát cha sát mẹ. Họ đã chứng kiến con bé bị đánh đập, bị ghẻ lạnh, hắt hủi bởi bà trẻ. Vài kẻ trong số đó đã muốn mang con bé theo cùng. Là thầy, ông cũng có biết những việc đó. Nhưng con bé cao số. Nó đã không đi theo những lời rủ rê. Nó đã cầu cứu sự giúp đỡ và rồi nó theo bố đi biệt về tận một làng quê ngoài Bắc. Thoáng chốc đã 80 năm, đã gần một thế kỷ. Những linh hồn ở đây đã ngỡ như quên hẳn hình bóng đó. Nhưng hôm nay, con bé ngày đó đã trở lại. 80 năm đã biến con bé gày gò ngày nào thành một bà lão 90, cái tuổi dường như cũng sắp đi về cùng một cõi với họ. 80 năm biền biệt đến hôm nay mới trở lại. Một cuộc trở lại cũng không có lý do khi cả ông ngoại và bà Ba đều đã mất từ lâu. Bà lão ấy đã đứng đó một lúc rồi rời đi cùng cô cháu gái. Bước chân đi vội như cảm nhận được điều gì đó. Hai bà cháu đi rồi nhưng vẫn có những ánh mắt ẩn nấp đâu đó trong khu vườn dõi theo họ. 80 năm quá dài nhưng lại như quá ngắn với sự trở về này.