Blog

ĐOÀN THỊ ĐIỂM: NỮ SĨ TÀI DANH VÀ SỰ UYÊN BÁC VƯỢT THỜI ĐẠI Nhắc đến những tài năng lỗi lạc trong lịch sử văn học Việt Nam, không thể không nhắc đến Đoàn Thị Điểm (1705-1748), người con gái của thôn Trung Phú, xã Giai Phạm (nay là Hiến Phạm), huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Với biệt danh dân gian ưu ái đặt cho bà là “”Trạng Giữa”” cái tên vừa thể hiện nguồn gốc làng quê, vừa khẳng định tài năng kiệt xuất của Đoàn Thị Điểm đã vượt qua những khuôn khổ xã hội đương thời để khẳng định trí tuệ và phẩm hạnh của mình. Đoàn Thị Điểm sinh ra trong một gia đình có truyền thống học thức, là con gái của hương cống Đoàn Doãn Nghi và mẹ họ Vũ. Từ nhỏ, bà cùng người anh trai Đoàn Doãn Luân đã được ông bà ngoại, quan Thái Lĩnh Bá, hết mực dạy dỗ. Khác với quan niệm “”trọng nam khinh nữ”” phổ biến thời phong kiến, Đoàn Thị Điểm sớm bộc lộ niềm say mê đèn sách, dù biết phận nữ nhi khó có thể tham gia thi cử, đỗ đạt. Nhờ tư chất thông tuệ, bà nhanh chóng nổi tiếng với khả năng văn chương vượt trội, sáu tuổi đã đọc thông nhiều sách sử Trung Quốc. Tiếng tăm của Đoàn Thị Điểm vang xa đến mức “”Tràng An tứ hổ”” bốn danh sĩ nổi tiếng kinh đô thời bấy giờ gồm Nguyễn Công Thái, Nguyễn Bá Lân, Vũ Diệm và Nhữ Đình Hiền, đã có lần tìm đến nhà bà để “”thử tài””. Đoàn Thị Điểm, với sự tinh tế và thông minh, đã cho người bưng ra một khay trầu cùng câu đối đầy ẩn ý: “Đình tiền thiếu nữ khuyến tân lang” ( Dịch: Trước sân thiếu nữ mời ăn trầu) Câu đối này khéo léo dùng chữ “”thiếu nữ”” mang nghĩa “”gió nhẹ”” hoặc “”cô gái””, và “”tân lang”” vừa là “”trầu cau”” vừa là “”chàng rể mới””, tạo nên hai tầng nghĩa đầy thách thức. Bốn vị danh sĩ đã phải “”nghĩ nát óc”” mà không thể tìm ra vế đối hay, đành phải cáo từ. Không chỉ vậy, ngay cả danh sĩ lừng lẫy Trạng Quỳnh cũng phải “”bó tay”” trước những câu đối hóc búa của bà. Tương truyền, khi Trạng Quỳnh đến nhà đòi vào lúc Đoàn Thị Điểm đang tắm, bà đã đọc ngay câu đối: “Da trắng vỗ bì bạch” (Nghĩa là: “bì” là da; “bạch” là trắng; “vỗ bì bạch” là câu thành ngữ, nó mang ý tượng thanh, đồng thời còn ngụ ý thách thức, trước sự nhòm ngó của chàng trai, nữ nhi thấy bất tiện mà ra vế đối thể hiện thái độ không bằng lòng) (Trích trong sách Hiền Tài Thay Đổi Quốc Gia)Câu này không chỉ mang ý tượng thanh mà còn thể hiện thái độ không bằng lòng của nữ nhi trước sự nhòm ngó. Trạng Quỳnh bối rối, đành phải cáo lý ra về. Lần khác, trên đường đến phố Mía, Đoàn Thị Điểm tiếp tục ra câu đối khiến Trạng Quỳnh phải cúi đầu bái biệt: “Lên phố Mía, gặp cô hàng mật. Cầm tay kẹo lại, hỏi thăm đường.” Tài năng của Đoàn Thị Điểm còn được thử thách trong một sự kiện quan trọng cấp quốc gia. Năm Long Đức thứ 3 (1734), vua Lê Thuần Tông đã mời Đoàn Thị Điểm giả làm cô gái bán nước để đón tiếp đoàn sứ thần Trung Quốc. Khi sứ Tàu có ý trêu ghẹo, chế giễu dân tộc ta bằng câu đối: “An Nam nhất thốn thổ, bất tri kỷ nhân canh?” (dịch: Một tấc đất An Nam, không biết bao nhiêu người cày?) Cô hàng nước Đoàn Thị Điểm đã đáp lại đầy trí tuệ và khí phách: “Bắc quốc đại trượng phu, giai do thử đồ xuất!” (dịch: Các trượng phu phương Bắc, đều ở nơi ấy mà ra cả!) Vế đối này không chỉ thể hiện sự thông minh, hóm hỉnh mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của người phụ nữ Việt Nam, khiến sứ Tàu vừa kinh ngạc, vừa xấu hổ và từ đó không dám trêu ghẹo con gái nước Nam nữa. Nhắc đến Đoàn Thị Điểm, không thể bỏ qua tác phẩm đỉnh cao đã làm nên tên tuổi bà: Chinh Phụ Ngâm. Dựa trên nguyên tác Hán văn của Đặng Trần Côn, bản dịch Nôm của Đoàn Thị Điểm, với 412 câu theo lối song thất lục bát, không chỉ là một kiệt tác văn chương mà còn là “”cuốn nhật ký tâm hồn”” của người chinh phụ, thể hiện sâu sắc tình cảm, đức hạnh và trí tuệ của người phụ nữ Việt Nam thế kỷ XVIII. Ngoài ra, bà còn để lại tác phẩm “”Tục truyền kỳ”” bằng chữ Hán. Đoàn Thị Điểm không chỉ là một nữ sĩ có thi tài lỗi lạc, với lời thơ tao nhã, đài các, bóng bẩy đầy âm điệu, mà còn là một phụ nữ mẫu mực, hiếu thảo và đầy nghĩa khí. Cuộc đời và sự nghiệp của bà là minh chứng sống động cho tài năng và trí tuệ vượt thời đại, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng hậu thế.

ĐỒNG TIỀN ĐI TRƯỚC LÀ ĐỒNG TIỀN KHÔN Trong kho tàng mưu lược cổ đại, có một câu chuyện đáng để hậu thế nghiền ngẫm không phải vì sự oanh liệt của chiến công, mà vì sự sắc bén của một “thanh đao bọc nhung” dùng thuật hối lộ. Khi Đổng Trác muốn thu phục Lã Bố, một mãnh tướng lừng danh thời đó. Đổng Trác nói: “Ta thấy Lã Bố là hạng phi thường. Nếu có được người này thì lo gì thiên hạ?”. Một người ở dưới trướng bước ra nói: “Chúa công đừng lo! Tôi là đồng hương của Lã Bố, biết hắn hữu dũng vô mưu, thấy lợi thì quên nghĩa. Tôi xin dùng ba tấc lưỡi thuyết phục Lã Bố chắp tay về hàng chúa công”. Và thế là Lý Túc ra trận, mang theo một con ngựa Xích Thố “ngựa thần ngàn dặm”, cùng vàng ngọc, đai ngọc, lời lẽ rót vào tai như rượu mạnh rót vào kẻ khát vinh hoa. Lã Bố, người từng được Đinh Nguyên nuôi dưỡng như con, sau chén rượu, sau một ánh nhìn thèm khát vào ánh kim của vàng, đã ché.m đầu ân nhân, dâng lên Đổng Trác. Một thanh đao có thể giế.t một người. Một lời dụ có thể giế.t một mối trung nghĩa. Một nắm tiền giế.t chế.t cả một vị tướng tài. Thuật hối lộ, vũ khí âm mưu không bao giờ lỗi thời Nếu như dương mưu dùng ánh sáng công khai để thu phục lòng người, tạo thành thế lực từ số đông, thì thuật hối lộ của âm mưu chỉ nhắm vào một hoặc hai đối tượng bất hảo, thấy lợi quên nghĩa, sẵn sàng phản bội chủ của mình. Một người có thể giữ thành. Một người có thể làm phản. Một người, nếu đủ lòng tham sẽ trở thành mắt xích khiến cỗ máy quyền lực sụp đổ. Trong chiến lược thâm sâu, tiền bạc không còn là vấn đề. Với người mưu đại sự, “có thể dùng tiền để giải quyết, tức là không phải vấn đề khó nhất”. Đó là lý do mà “thuật hối lộ” tồn tại từ thời cổ sử và vẫn sống dai dẳng trong các cuộc đấu đá chính trường, thương trường và cả tình trường trong ngày nay. Chẳng phải vô cớ mà người La Mã từng nói: “Pecuniæ obediunt omnia” – Mọi thứ đều vâng lệnh đồng tiền. Âm mưu cao nhất không phải là hại người, mà là khiến người ta không oán trách nổi⁶Sự thành công của Lý Túc không chỉ nằm ở tài ăn nói, hay ngọc ngà vàng bạc mà ở chỗ, Lã Bố không thấy mình bị mua chuộc. Ngược lại, hắn thấy mình xứng đáng được chọn. Thấy hành động giết ân nhân là “xứng công báo đáp”. Đó là đỉnh cao của âm mưu: khi đối phương tự nguyện phản bội, mà vẫn nghĩ mình đang lựa chọn chính nghĩa. Và chính điều đó khiến âm mưu này không nhuốm máu, nhưng lại ngấm độc. Ngày nay, thuật hối lộ không chỉ còn là vàng ngọc. Nó có thể là quyền lực, danh tiếng, lời hứa, vị trí, hay đơn giản là… một lời tâng bốc đúng lúc. Ai cũng có giá. Vấn đề là: bạn định giá mình bao nhiêu? Hối lộ là con dao hai lưỡi. Nó có thể là đòn phản công. Nhưng cũng có thể là lời tuyên án chính mình, nếu bạn là người nhận. Trong một thế giới mà mọi giá trị đều có thể bị quy đổi thành lợi ích, điều duy nhất khiến bạn không trở thành một Lã Bố khác là giữ cho mình một giá mà không gì có thể mua được hoặc ít nhất bạn phải chọn đúng người để mua chuộc mình. Hối lộ trong âm mưu không phải luôn là xấu, nếu dùng đúng cách, đúng đối tượng, đúng mục đích, nó có thể trở thành một “đòn bẩy mềm” trong chính trị, ngoại giao, quản trị hoặc đàm phán. “Thuật hối lộ chưa bao giờ lỗi thời, bởi đồng tiền chưa bao giờ giảm đi sức hấp dẫn!” (Trích trong sách Thuyết Âm Mưu)

“Ngoại ơi, con đã về rồi…” (một bài viết để chữa lành, để nhớ, và để thương…) Chín năm. Chín năm không dài không ngắn, nhưng đủ để tóc con thêm vài sợi bạc, đủ để mùa nắng trôi qua hàng cau cũ, đủ để căn nhà xưa đổi mùi thời gian, và đủ để người ta quên đi một lời hứa nhỏ. Chỉ có con – vẫn không thể quên. Con vẫn còn nhớ rất rõ, hôm ấy là một buổi trưa hạ oi nồng, con lon ton ôm cặp chạy từ trường về, vừa bước chân vào sân là tiếng gọi thân thương vang lên từ hàng hiên quen thuộc: – “Con về rồi hả? Vô đây, ngoại để dành chén canh chua cá lóc nè!” Cái tiếng “ngoại” bật ra, nhẹ như hơi thở, mà mặn như vị mồ hôi ngoại chảy giữa tháng năm. Ngoại không phải người nói nhiều. Nhưng ngoại lại là người hiểu con nhiều nhất. Ngoại hay ngồi dưới bóng cau, rít điếu thuốc nhỏ rồi nhìn về phía rặng tre sau vườn, nơi có tổ chim sâu làm mỗi mùa. Ngoại hay ngồi đó, còn con ngồi bệt dưới chân, nghịch bùn đất hay hỏi ngoại về những chuyện ngày xưa: về thời ngoại đi lính, về người bạn thân tên Tư Lành, về lần ngoại bỏ đói để dạy ba con nên người… Mỗi câu chuyện của ngoại như một nhánh mây trôi trên đầu con, nhẹ nhàng nhưng đầy ám ảnh. Giờ đây, mỗi khi cơn mưa đầu mùa trút xuống, con lại nhớ đến dáng lưng ngoại lom khom dắt xe đạp đi mua dầu gió. Mùi dầu xanh đó giờ con vẫn còn giữ lại một chai nhỏ, lâu lâu lấy ra hít một hơi – như hít cả tuổi thơ mình, như hít lấy một phần đời không thể trở lại. Con từng nghĩ mình mạnh mẽ, rằng thời gian sẽ cuốn trôi mọi mất mát. Nhưng năm này qua năm khác, chỉ cần ai nhắc đến “ông ngoại”, tim con lại như một chiếc lá rơi giữa mùa – chẳng ai thấy, nhưng đau lặng lẽ. Con nhớ hôm ngoại đi. Không có cơn mưa nào rơi, nhưng bầu trời như sẫm hơn. Người ta nói ngoại đi nhẹ nhàng như cách ngoại sống: im lặng – nhường nhịn – cam chịu. Mọi người khóc. Con thì im. Con không biết khóc thế nào để vừa đủ cho một đời người như ngoại. Con chỉ nhớ, lúc cuối, con đã không kịp về để nắm tay ngoại. Ngoại đi mà không chờ tiếng “con đã về rồi”. Chín năm rồi. Mỗi lần về quê, con vẫn ghé qua gốc cau đó. Không còn bóng ngoại ngồi, không còn chiếc ghế con bưng ra mỗi trưa, nhưng mỗi lần nhắm mắt lại, con vẫn thấy ngoại đang mỉm cười, tay vỗ nhẹ vào lưng con, như năm nào. Con lớn lên, đi xa, sống những cuộc đời đầy màu sắc. Nhưng có một góc tâm hồn con – chỗ sâu nhất – vẫn là hình bóng ngoại. Dù ai hỏi con yêu ai nhất trên đời, câu trả lời vẫn là “ông ngoại”. Ngoại ơi, hôm nay con viết mấy dòng này không để buồn thêm, mà để chữa lành. Con muốn tin rằng, ở đâu đó, ngoại vẫn đang nghe. Con muốn nói rằng, con chưa bao giờ quên. Và nếu có một ngày, con lại được trở về… Con ước gì chỉ cần thêm một lần, được nói: “Ngoại ơi, con đã về rồi!” #ngoaioi #tamtrang #chualanh

MỘT CÂU HỎI ĐÚNG, CÓ THỂ THAY ĐỔI CẢ CUỘC ĐỜI Chúng ta lớn lên được dạy cách trả lời. Nhưng mấy ai được dạy cách đặt câu hỏi? Trong một thế giới ngập tràn dữ liệu và lời khuyên, điều đáng sợ không phải là thiếu câu trả lời mà là không biết đặt câu hỏi gì cho đúng. Einstein từng nói: “”Nếu tôi có một giờ để giải quyết một vấn đề sống còn, tôi sẽ dành 55 phút để nghĩ ra câu hỏi đúng, và chỉ 5 phút để tìm câu trả lời.”” Bởi vì một câu hỏi đúng: • Mở ra tư duy, thay vì đóng lại bằng một đáp án. • Định hình bản chất vấn đề, thay vì lạc trong những ngọn ngành. • Là la bàn trong biển nhiễu loạn, dẫn lối đến hành động đúng đắn. Vấn đề không phải bạn không có câu trả lời. Vấn đề là bạn đang hỏi sai, thậm trí là còn không biết phải đặt câu hỏi như thế nào. Bạn hỏi: “Làm sao để kiếm thật nhiều tiền?” Nghe quen chứ? Nhưng nếu bạn đổi lại thành: 👉 “Làm sao để tạo ra giá trị khiến người khác sẵn sàng trả tiền?” Thì hướng đi, và cả cuộc đời bạn, sẽ khác. Một câu hỏi đúng không chỉ giúp bạn thông minh hơn. Nó khiến bạn sống có mục tiêu, có chiều sâu, và không bị cuốn trôi theo đời sống dễ dãi. Vậy nên, ngay bây giờ, thay vì hỏi: “”Làm sao để thành công?”” Hãy hỏi: • “Thành công thực sự có nghĩa gì với mình?” • “Giá trị nào mình muốn tạo ra cho thế giới?” • “Nếu hôm nay là ngày cuối cùng của mình, mình sẽ sống khác đi chứ?” Bởi vì đôi khi, bạn không cần thêm một câu trả lời. Bạn chỉ cần dám đặt một câu hỏi cho thật đúng. ————————– “Những câu hỏi tò mò về cuộc sống càng ngày càng ít dần đi khi chúng ta lớn lên. Không phải ta đã hiểu rõ mọi thứ trên thế giới, mà ta đã bị cuộc sống ‘đồng hóa’, bị những phương thức giáo dục ngăn cản việc đặt ra câu hỏi.” (Trích Sức mạnh của câu hỏi)

Chẳng ai sinh ra để một đời mạnh mẽ. Ngay cả cỏ dại tưởng là vô tư giữa nắng mưa cũng có lúc cuộn mình lại trong cơn bão. Ngay cả cổ thụ tưởng là sừng sững không lay cũng có lúc run rẩy khi gió mùa tràn về. Ai rồi cũng từng yếu lòng. Chỉ là người chọn rơi nước mắt, người chọn nuốt vào trong. Dưới lớp vỏ mạnh mẽ mà bạn khoác lên mỗi ngày, là một trái tim cũng biết mỏi mệt. Không ai sinh ra để gồng gánh mãi những giông gió đời người. Có những lúc, chỉ cần một ánh mắt dịu dàng, một câu hỏi “Bạn có ổn không?” cũng đủ khiến lớp vỏ ấy nứt ra. Và khi giọt nước đầu tiên rơi xuống không phải là yếu đuối, mà là một lần bạn được là chính mình. Người ta không chê cánh hoa vì nó rung rinh trong gió. Cũng chẳng ai trách một người vì lặng lẽ thở dài giữa phố đông. Bởi vì trái tim sinh ra không để làm thép. Nó được sinh ra để yêu, để rung cảm, và đôi khi, để vỡ vụn một cách đẹp đẽ. Thế nên, nếu có phút giây nào bạn thấy lòng mình ướt át như buổi chiều mưa chẳng ngớt, hãy biết rằng, ngay cả những ngôi sao trên trời cũng có lúc tàn lụi. Và bạn, dịu dàng đến thế, đâu cần phải mạnh mẽ mọi ngày.

“NGUYỄN HIỀN: THẦN ĐỒNG ĐẤT VIỆT, TRẠNG NGUYÊN NHỎ TUỔI NHẤT LỊCH SỬ Nhắc đến các bậc hiền tài trong sử Việt, không thể không nhắc tới Nguyễn Hiền, vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất trong lịch sử khoa bảng nước ta. Sinh ra tại làng Vương Miện, huyện Thượng Hiền (nay là thôn Dương A, Nam Thắng, Nam Trực, Nam Định), cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với những giai thoại thú vị, khắc họa rõ nét hình ảnh một thần đồng với trí tuệ siêu phàm và nghị lực phi thường. Tuổi Thơ Khó Khăn Nhưng Sớm Bộc Lộ Thiên Tài Mồ côi cha từ bé, Nguyễn Hiền được mẹ gửi gắm theo học sư thầy trong làng. Ngay từ thuở nhỏ, ông đã khiến mọi người kinh ngạc bởi tư chất thông minh vượt trội. Sách chỉ cần đọc qua là nhớ, thậm chí đọc trôi chảy ngay cả khi sư thầy mới viết được vài trang. Dù tính tình có phần nghịch ngợm, thể hiện qua việc khắc chữ sau lưng tượng Phật, nhưng Nguyễn Hiền luôn giữ một tinh thần hiếu học đáng nể. Cuộc sống nghèo khó không ngăn cản được khát khao tri thức của ông. Tương truyền, vì không có tiền mua dầu thắp đèn, cậu bé Hiền phải bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng, tận dụng ánh sáng le lói ấy để đọc sách mỗi đêm. Nhờ sự kiên trì và trí nhớ siêu phàm, hơn 10 tuổi, ông đã đọc hết kho sách của nhà chùa và nổi tiếng là thần đồng trong vùng. Tài năng của Nguyễn Hiền sớm được kiểm chứng khi ông ứng đối xuất sắc bài phú “”Phụng hoàng sào vu A Các, kỳ lân du vu Uyển Hựu”” của người họ Đặng, khiến đối phương phải thốt lên hai tiếng “”Thiên tài””. Trạng Nguyên Tuổi 13 và Khí Phách Hiếm Có Năm Đinh Mùi (1247), dưới triều Trần Thái Tông, Nguyễn Hiền dự thi Đình và đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi. Bài phú “”Áp tử từ kê mẫu du hồ phú”” (Bài phú con vịt con từ giã mẹ gà đi chơi hồ nước) của ông không chỉ thể hiện khả năng văn chương uyên bác mà còn hàm chứa nhận thức sâu sắc về lẽ hiếu thảo và sự thuận theo lẽ tự nhiên. Tuy nhiên, vì tuổi đời còn quá nhỏ, vua Trần cho rằng ông chưa đủ “”lễ nghĩa”” để nhậm chức và yêu cầu về nhà học thêm ba năm. Ít lâu sau, khi sứ nhà Nguyên sang thử tài người Nam bằng câu đố vỏ ốc xoắn và sợi chỉ mảnh, triều đình bó tay. Vua vội cho triệu Nguyễn Hiền. Điều thú vị là khi viên quan đến, Trạng Hiền vẫn đang mải mê chỉ huy lũ trẻ chăn trâu đắp voi đất. Khi viên quan truyền ý vua, Trạng Hiền thẳng thắn từ chối, lấy cớ vua chưa giữ đúng lễ trước đó. Chỉ đến khi nghe câu chuyện về câu đố hóc búa của sứ giả, ông mới mỉm cười và hát bài đồng dao: “”Tích tịch tình tang! Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng… Bên thì bôi mỡ kiến mừng kiến sang.”” Lời giải “”độc đáo”” này đã giúp sợi chỉ xuyên qua vỏ ốc, khiến sứ Nguyên phải thán phục. Một lần khác, sứ Trung Hoa lại đem bài thơ ngụ ngôn “”Lưỡng nhật bình đầu nhật, Tứ sơn điên đảo sơn. Lưỡng vương tranh nhất quốc, Tứ khẩu tung hoành gian”” để thử tài. Vua và quần thần lại một lần nữa không tìm ra lời giải. Vẫn là Nguyễn Hiền, chỉ một cái liếc mắt đã nhận ra tất cả chỉ đang mô tả chữ “”Điền””. Cuộc đời Nguyễn Hiền là một tấm gương sáng về tài năng bẩm sinh, nghị lực vượt khó và tinh thần hiếu học. Ông không chỉ là niềm tự hào của vùng đất Nam Định mà còn là biểu tượng của trí tuệ Việt Nam, mãi mãi ghi dấu trong sử sách với danh hiệu Trạng nguyên trẻ tuổi nhất.

“GIẢ NGỐC” LÀ CÁI “THUẬT” CỦA KẺ ĐẠI TRÍ Quỷ Cốc Tử nói: Người thông minh xưa nay không hề khoa trương sở trường của mình, giả ngốc, giả đần, giả hồ đồ là cách tốt nhất để ẩn thân. Bản chất của người đời thường thích tỏ thương xót những kẻ không bằng mình. Nhưng khi “những kẻ không bằng mình” vượt qua được khó khăn và trở nên hơn họ, thì ngay lập tức họ tỏ ra ghen tị, cảm thấy sự lớn mạnh của kẻ khác đe dọa đến mình. Người có chí hướng cao xa, ắt phải bỏ đi tiểu tiết. Người suy nghĩa không quá bữa trưa, hoặc chưa tìm ra chí hướng, thường giản đơn bộc trực. Hàn Tín sau khi làm đến chức đại tướng quân trong quân đội nhà Hán, vẫn thường bị đối thủ miệt thị là “thằng chui háng” “Sử ký Tư Mã Thiên” có đoạn chép “Trong số những người hàng thịt ở Hoài Âm, có một người trẻ tuổi trêu Tín nói: – Mày tuy cao lớn lại thích mang đao kiếm nhưng trong lòng thì nhát thôi. Y làm nhục Tín trước mặt mọi người: – Tín? Mày dám chế.t thì hãy đâ.m tao, nếu không dám chết thì luồn dưới háng tao đây. Thế là Tín nhìn người kia đăm đăm, cuối xuống bò qua háng. Cả chợ đều cười Tín là đồ nhát gan” Đối với Hàn Tín lúc đó, vung đa.o giế.t ngườ.i không phải là chuyện khó. Nhưng giết được kẻ vô lại thì bản thân ắt rơi vào cảnh mang trọng tội, khoog còn sự tự do để tiếp tục tìm kiếm con đường thực hiện hoài bão, chí lớn. Một người có thể chịu nhục chui háng tên vô lại, nhưng trong chiến trận lại dũng cảm xông pha tên đạn, người đó sao có thể coi là kẻ nhút nhát? Người không phân bua tranh luận những việc nhỏ nhặt, điềm nhiên trước cái cười hả hê của những kẻ thắng cuộc vì vừa khiến một tên ngốc im bặt, người đó là ngốc hay không ngốc? Lại liên tiếp những chiến thắng của Hàn Tín, khi bình định Tam Tần, Diệt Ngụy, lấy Triệu… một phần nguyên nhân thắng trận của Hàn Tín đến từ việc trong chủ chốt quân địch, có những người lấy chuyện năm xưa để tin rằng Hàn Tín là kẻ hèn nhát, ăn may. Kỳ thực không có ai trên đời là ăn may cả. Người biết gạt hết tất cả mọi thứ, vượt qua thói háo thắng thông thường, chỉ quan tâm đến thành quả thật sự, kiểu người đó, sao loại tầm thường có thể hiểu được? Nên nhớ “giả ngốc” là cái “thuật” của kẻ đại trí. Nó không thường xuyên đúng với người bình thường. Bậc đại trí có cái tài nuốt cả trời xanh, có cái kiêu dũng khiến kẻ khác phải ghen ghét. Vì thế bản thân họ mới phải ẩn mình mà che cái tài năng kiêu dũng của mình. – Trích trong sách Nhân Sinh Cảm Ngộ –

GẶP NGUY KHÔNG LOẠN ẤY MỚI LÀ KIÊN CƯỜNG THẬT SỰ Khi cuộc sống yên ổn, ai cũng có thể điềm đạm, nói lời cao quý. Nhưng khi nghịch cảnh ập đến bệnh tật, mất mát, phản bội, sụp đổ mới biết ai thực sự mạnh. Sức mạnh tinh thần không hiện rõ trong lúc bình an. Nó bộc lộ khi thế giới sụp đổ trước mắt mà bạn vẫn đứng vững. Không oán trách. Không sụp đổ. Không hoảng loạn. Cổ nhân từng dạy: “Tâm bất loạn giữa chốn loạn, mới là cảnh giới tối cao của nội lực.” Có thể lấy ví dụ về Hàn Tín, bậc trí giả nhẫn nhục để thành đại nghiệp. Thời chưa thành danh, Hàn Tín từng bị kẻ vô danh chặn đường, bắt chui qua háng trước mặt đám đông. Người thường sẽ phẫn nộ. Nhưng Hàn Tín chỉ lặng lẽ nhẫn nhịn. Ông hiểu rõ: khi chưa đủ lực, phản kháng là vô ích. Giữ mạng, giữ chí, chờ thời mới là con đường của người làm đại sự. Về sau, ông trở thành đại tướng quân, tung hoành thiên hạ. Một lần nhịn, không phải vì yếu hèn mà là ẩn nhẫn có trí tuệ. Vậy trong thời đại ngày nay thì sao? Trong thời đại hôm nay, ai giữ tâm vững người đó thắng. – Gặp khủng hoảng, người cuống tay loạn trí là người đầu tiên rơi xuống. – Gặp lời chê bai, ai phản ứng dữ dội là người dễ bị thao túng. – Gặp người xấu chơi trò tâm lý, ai giữ tâm tĩnh là người chiếm thế thượng phong. Chúng ta không thể chọn khi nào giông bão ập đến. Nhưng ta có thể chọn cách mình đứng trong bão. Không hoảng loạn không có nghĩa là không sợ. Mà là: biết sợ, nhưng vẫn làm chủ. Vẫn đưa ra quyết định bằng lý trí, không để cảm xúc chi phối. “Người nguy không loạn, mới giữ được sự sáng suốt lúc gặp nguy, để rồi bình tĩnh mà tháo gỡ vấn đề. Nguy không loạn là một loại tâm thái, biểu hiện ở những người đã vững vàng qua nhiều sóng gió, hoặc ở những người có sự tu dưỡng tốt. Bàn về cảnh giới của trí tuệ, câu nói “Khổ không than, sướng không khoe, mất không tiếc, nguy không loạn”.

TALKSHOW – TỰ XUẤT BẢN SÁCH 15g00 (Thứ 7) – 19/07/2025 (MIỄN PHÍ) *LẦN ĐẦU TIÊN TẠI VIỆT NAM! – Bạn có bản thảo Sách nhưng không biết bắt đầu từ đâu? – Bạn muốn sách của mình đến tay độc giả mà không cần chi phí in ấn? – Bạn muốn tạo ra nguồn thu nhập thụ động từ chính tác phẩm của mình? Trong thời đại số, việc xuất bản sách đã không còn là đặc quyền của một số ít người. Và với BOOKAS – nền tảng sách điện tử đầu tiên tại Việt Nam cho phép tác giả tự xuất bản sách nói & ebook hợp pháp, bạn có thể thực hiện ước mơ trở thành tác giả của bạn, mà không tốn một đồng chi phí in ấn, phát hành. 👉🏻 Link đăng ký: #tuxuatbansach #bookas #tuxuatbansacchbookas #sachnoibookas #tacgiasach #talkshowtuxuatbansach

NGÀY NAY CÓ MỘT CHUYỆN TÌNH Kể từ ngày biết em từng phải sống trong chiếc lồng ghen tuông hơn 3 năm qua và bao lời đồn, gieo tiếng phản bội sau li hôn, cũng là ngày các cung bậc cảm xúc trong Anh dậy sóng. Những cơn sóng lúc nhẹ nhàng dạt bờ như muốn vuốt ve, làm dịu cơn đau em. Lúc dâng trào dữ dội, thi nhau xô bờ như muốn cuốn em ra giữa bể đại dương, để em thấy cuộc đời này rộng lớn và còn nhiều điều tuyệt đẹp biết nhường nào. Vì em xứng đáng được yêu thương và hạnh phúc gấp nhiều lần so với những tháng ngày “ván đóng thuyền, cá cắn câu” trước kia. Tình cảm dạt đến, kéo hành động theo sau. Nhưng nhìn lại bản thân chẳng biết lấy tư cách gì để đường đường chính chính đến bên cạnh em, làm bờ vai cho em mỗi ngày sớm tối. Nên chỉ biết gieo nhớ thương vào từng câu hát, vào từng tiếng đàn, gửi đến em lúc đó, vì vô tình anh biết em cũng thích những dây đàn, những nốt nhạc, những giai điệu, cùng ca từ trữ tình sâu lắng. Nhớ các ca khúc của những ngày đầu gửi em, tất cả đều nhẹ nhàng, lãng mạn vì muốn mỗi khi em nghe, em có thể trút hết gánh nặng, buồn tủi của thực tại xuống đôi vai gầy, muốn đưa em vào mộng, một đời yêu thương. Để em luôn nhớ một điều rằng, dù bao lần sóng gió vùi xô em ngã thì luôn ở đây một người kề cạnh em, để em tựa vào những lúc yếu mềm, không cần em đáp đền, chỉ cần em mạnh mẽ bước tiếp, vững bền đôi chân. Những nốt nhạc nhỏ bé vậy mà chuyển tải được những điều tôi âm thầm chất chứa đến em. Để rồi, một ngày, không nén được cảm xúc, không thể mệt mỏi gồng mình mạnh mẽ mãi, em khóc trước mặt tôi. Đôi mắt tựa mặt hồ chiều thu hôm ấy lăn tăn, gợn sóng. Nước mắt tôi chảy ngược vào lòng như thác đổ nhiều ngày sau đó, vì nhiều phần bất lực, chỉ biết san sẻ nỗi đau này cùng em bằng hơi ấm của sự im lặng cạnh nhau. “Lau nước mắt đi em, mình làm lại cuộc đời” – là thông điệp tôi muốn gửi đến em trong các ca khúc sau này, tràn đầy màu xanh hy vọng, ấm nồng hoàng hôn cuối ngày vì muốn em biết, luôn có một bờ vai cho em nương tựa mỗi khi cần, và có một bàn tay nâng đỡ, dìu bước những khi em va vấp đôi chân. Những giọt nước mắt em từng rơi một thời, tôi sẽ hóa nụ cười bằng những giai điệu đẹp, những tách trà ấm, những cái siết tay tin sâu, những ánh mắt trao nhau trân trọng, thủy chung, không lung lạc. Tất cả được gói ghém cần mẫn trong những tháng ngày bình an nhất. Người từng nhiều lần tổn thương, cảm xúc trong họ cũng chai sạn dần. Dần xem nhẹ các nỗi đau và dần thờ ơ với cả niềm vui lẫn hạnh phúc. Trái tim họ trở nên khô khốc vì các cung bậc cảm xúc một thời đã bốc hơi. Chẳng còn đủ lệ để rơi và cũng chẳng còn dư vui để mà cười. Yêu thương trong mắt em lúc bấy giờ không còn những hình ảnh ngây thơ, trong veo, vẹn tròn. Tất cả trong em chỉ toàn là những mảnh ghép đầy méo mó, chẳng khớp vừa. Nhưng em có từng nghe: “Lọ thủy tinh rỗng hợp với những điều ước nguyện” hay cuộc đời này vốn dĩ là một nghệ thuật sắp đặt, luôn biết cách để hai mảnh ghép méo mó tìm thấy nhau, rồi để hai mảnh ghép mài dũa nhau đến khi vừa khớp. Nên thông điệp trên, anh phải mất nhiều phần thời gian của cuộc đình mình để em chịu lắng nghe và khiến em thấu hiểu. Để chứng minh cho em thấy khi một người thật sự yêu em họ sẽ tìm được cách để em thấu rõ tấm chân tình này. Họ sẽ có cách để tìm được con đường bước đến gần và mở khóa trái tim em dù cho con đường đó có đang mờ sương chẳng tỏ. Và cuối cùng là để lấy lại chút niềm tin cho trái tim em, để em hiểu một điều rằng: Tình yêu không có lỗi, lỗi ở cả hai chưa tìm được lối đi chung mà thôi. Chắc em cũng từng tự hỏi: “Tại sao anh lại lì lợm và cố chấp vì em đến vậy, khi quá khứ em nhìn vào có gì hay đâu, toàn đớn đau và chát đắng?”. Nhưng em có biết không, ai cũng từng lầm lỗi và cả anh cũng vậy, cũng từng bao lần đắng cay. Và em có biết không, chúng ta thường cứ phải đi qua những ngày nắng cháy mới nhớ đến những ngày mưa rơi. Cũng như việc phải bước đến tận cùng của Khổ đau mới thấm thía những Hạnh phúc giản đơn của cuộc đời. Nên anh tin, cả hai ta sẽ biết cách hòa quá khứ chát đắng ấy hóa ngọt ngào trong tương lai. Và anh cũng tin khi người cần gặp cũng đã gặp thì chuyện gì đến cũng phải đến… Đến lúc này, sau bao lâu kiên trì theo đuổi em, kiên trì với tình yêu chân thành anh dành cho em thì hôm nay tình cảm này cũng được em hiểu và hồi đáp. Màn đêm đang ôm trùm lấy Anh & Em nhưng từ trên nhìn xuống phía xa kia là muôn vàn ánh đèn phố xá, tàu thuyền neo đậu, tất cả lung linh như thể đang gom góp chiếu sáng, làm ấm tâm tình chúng ta. Ngay lúc này, bờ vai anh là nơi em tựa vào. Bàn tay anh là nơi yêu thương em trao và bờ môi tìm đến bờ môi mỗi sớm mai hay hoàng hôn tàn phai sau này. Khung cảnh đó, khoảnh khắc ấy, mãi anh không thể nào quên được. Cũng như ngày đầu anh gặp em, mãi anh không thể nào quên được. Là một buổi trưa mùa hè đầy nắng của những năm trước đây, xung quanh được bao bọc bởi những đồi cát trải dài thì cái nắng còn gắt gỏng đến mức nào nữa. Y như tính cách của Em lúc đó vậy. Trên đoạn đường về nhà sau giờ tan ca, từ xa sau làn hơi nóng của mặt đường nhựa bốc lên, anh thấy mờ ảo dáng người nhỏ bé của 1 cô gái đang phải đẩy xe. Theo bản tính, anh nhẹ tăng ga tiếp cận em để giúp đỡ. Nhưng nhận lại là 1 gáo nước lạnh giữa trưa hè: “Em không cần đâu anh”. Anh luôn nghĩ, tất cả các mối quan hệ đều bắt đầu bằng chữ “Nếu”: Nếu lúc đó Anh không đến…; Nếu lúc đó người gặp sự cố không phải là Em…; Nếu lúc đó Anh không mạnh dạn tiếp cận…; Nếu lúc đó em không hồi đáp ấn tượng đến vậy…Nếu không phải giây phút đó thì sẽ chẳng còn bất kỳ một giây phút nào sau đó Anh được gặp Em, được cùng Em trải qua bao thăng trầm, bao kỉ niệm vui buồn đến vậy. Thế nên, ai đó hỏi Anh về một từ Anh yêu thích, Anh không cần phải suy nghĩ nhiều mà trả lời ngay là chữ “Nếu” – Nếu không là Em thì sẽ không là ai khác. Nếu mình đã có Duyên thì Anh sẽ tạo thêm chữ Nợ để Em phải trả Anh hết quãng đời còn lại này. Đến bây giờ, anh vẫn đùa vui với Em như vậy. Đùa vui là thế nhưng anh đủ hiểu bản thân để biết rằng, anh luôn muốn nợ Em phần đời còn lại của mình. Và đủ trưởng thành để biết thu chữ Tôi bé nhỏ lại để chữ Ta lớn dần lên. Biết đôi lúc nên nhận sai dù lỗi mình chẳng phải. Biết điều chỉnh những hiểu lầm để các lần sau hiểu nhau hơn. Vì trên tất cả, Anh biết trước khi bắt đầu cả hai đã chịu quá nhiều tổn thương của kẻ dở dang những mối tình, của người lỡ làng một gia đình và để đến được với nhau lúc này, chúng ta cũng đã nhận về từ nhau vài vết xước dài, rất rõ. Chỉ mong Chúng ta của sau này luôn đồng hành – không rời bỏ. #vietchualanh #NGAYNAYCOMOTCHUYENTINH