Blog

  • 2

    Ngoài các nữ chiến sĩ ở đoàn gùi E3, Bê Trọc còn có mặt hàng ngàn cô gái trẻ làm nhiệm vụ trong hậu cứ. Họ là chiến sĩ giao liên, quân y, Thông tin, thanh niên xung phong, dân chính…Trong những chuyến hàng cung cấp cho chiến trường mỗi mùa khô cùng với vũ khí, lương thực, có một loại hàng đặc biệt dành cho họ. Những bộ quân phục ngắn cũn cỡn, mỏng manh kèm theo là phụ kiện không thể thiếu như cooc sê, xi líp…Cooc sê là cái từ của phương Tây gọi chiếc áo ngực phụ nữ. Thời chiến tranh mọi người gọi nó là cái xu chiêng. Lính ta đùa là cái quang treo thịt. Sự thất thoát loại hàng hóa này do bom đạn trên đường vận chuyển cũng giống như bao hàng hóa khác. Đã có rất nhiều chuyến xe chở quân trang cho nữ quân nhân bị trúng bom, tên lửa của máy bay địch. Gặp trường hợp ấy, chẳng lẽ bỏ xó cho mối xông. Thế là người ta nảy ra sáng kiến. Một sáng kiến vô cùng kỳ quặc đem phân phát cho cánh lính nam giới trừ vào tiền tiêu vặt hàng tháng. Ngoài quần áo, mỗi thằng lính được lĩnh thêm vài cái xu chiêng, xi líp…thậm chí cả xô màn. Lúc đầu mới nghe cứ tưởng lính đùa, bịa chuyện cho vui. Khi về K07 Nguyễn Bá Nhã đã một lần được nhận một mẻ hàng kiểu đó trừ vào phụ cấp. Cầm món “nhu yếu phẩm” chéo ngoe ấy mọi người ngơ ngác không biết dùng làm gì. Lê Văn Bỉ cầm cái cooc sê ướm vào ngực tiếc rẻ:

    – Cái này mà lúc ở miền Bắc tớ có thì tuyệt vời. Em Gấm thích phải biết.

    – Thì đây cho thêm vài cái – Thằng Triệu ném cho Bỉ một chùm – cất đi xem có ai ra Bắc gửi cho em Gấm.

    – Cái này quá cỡ mày ơi. Em Gấm của mày cỡ nào có vừa cái này không?…

    Mấy thằng đang trêu chọc nhau về món “phụ cấp” vừa được phát thì Nguyễn Văn Cậy bước vào. Hắn cầm đùm cooc sê lên ngắm nghía rồi bất ngờ bảo:

    – Các chú mày đừng lo. Cứ gom cả vào đấy cho “bọ”. Xu chiêng, xi líp, quần áo của các “mợ” đều xài được hết.

    – Xài kiểu gì, họa là lúc nào diễn kịch đem ra mặc đóng giả con gái ?

    Cậy cười cười không giải thích. Mọi người nghe thế vứt hết cho Cậy. Hắn ngoắc Nhã và Bỉ bảo đưa món hàng ấy về phòng. Nhã ôm đống quần áo. Lê Văn Bỉ mỗi vai vắt chục cái cooc xê đi theo. Cậy bảo:

    – Hai thằng mày kiếm một cái vỏ hòm cho tất vào đấy. Hôm nào đem vào bản đổi cho đồng bào. Được khối thứ còn giá trị hơn năm đồng phụ cấp bèo.

    – Liệu đổi được không. Cầm theo mà không đổi được ngượng bỏ mẹ.

    – Mày còn bấy lắm. Tao đã đi đổi cùng bọn lái xe binh trạm mấy lần rồi. Các em dân tộc bây giờ cũng tập tọng ăn diện, Coóc sê, xi líp đổi được khối gà, thuốc lá…

    Nguyễn Văn Cậy đúng là ma xó. Trước tết, Cậy, Nhã và Bỉ cắt rừng nhằm bản đồng bào đi tới. Phụ nữ dân tộc ở bản này từ xa xưa đã không quen mặc áo. Họ chỉ mặc váy, phần thân trên cứ để trần, vú vê thỗn thễn. Vậy mà không ai đụng được vào, trừ chồng con họ. Họ bảo vú là của con. Cái bên dưới là của chồng. Chiến tranh lan đến vùng rừng heo hút này, một con đường giao liên bộ chạy qua bản. Bộ đội, cán bộ thường xuyên qua lại đã dần thay đổi thói quen của người dân. Những cô gái mới lớn đã biết xấu hổ khi phơi ngực ra trước người lạ. Việc đổi chác lấy quần áo phụ kiện bắt đầu xuất hiện. Bây giờ để trần nửa thân trên chỉ còn ở những người phụ nữ cao tuổi:

    – Đám con gái ở bản này toàn diện áo xuân hè của lính ta, rộng thùng thình trông ngộ ra phết. Nhưng tao đoan chắc các em ấy chưa biết mặc coóc sê đâu. Đợt này thử đem ra đổi xem sao.

    – Chưa biết mặc thì nó có giá trị gì? – Nhã hỏi.

    – Ới… ới, tuy ở xó rừng này thôi nhưng các em học theo nhanh lắm. Dạo tao ở ngoài 35, đóng trên đất Xanavan, mấy em Lào đã diện xu chiêng thành thạo chả thua gì mấy mợ nhà mình. Lại còn biết xài loại xà phòng 72% của Liên xô kia mà. Thứ đó chỉ các “cốp” mới được phát, còn lính mình đều dùng loại đen xì rắn như gỗ.

    – Biết mặc cả xu chiêng?

    – Thế mới thần tình. Thì cũng từ cánh nữ thanh niên xung phong hay dân chính cả. Các mợ tắm giặt phơi đầy bãi khách. Con gái thì ở đâu trả giống nhau đều thích ăn diện. Nhìn các mợ người Kinh mặc họ bắt chước ngay ấy mà.

    – Cái bộ đội – Cô bé cõng một gùi lồng phồng mấy mớ rau dại, tay xách bu gà hốc lông chưa phủ kín lưng nhe nhởn cười với Cậy – Đổi khô… ông?

    – Đổi chứ. Ba con một cái – Cậy giơ ba ngón tay mà cả.

    Cầm cái xu chiêng ngắm nghía ướm thử chán chê cô bé toét miệng cười:

    – Hai thôi. Mỗi quả một con được rồi.

    – Hai quả của tao to, lấy ba con gà bé mà.

    – Khô… ông. Hai quả hai con được rồi.

    Dằng dưa trêu chọc cô bé một hồi, Cậy lựa hai con gà to nhất. Cô bé cứ mải ướm cái xu chiêng vào ngực. Miệng cười rạng rỡ.

    Còn cách bản độ hai mươi phút, tốp của Nhã nhập vào đường giao liên. Quang cảnh ở đây thoáng đãng hẳn ra. Từng tốp đồng bào ôm dưa hấu, gà, rau thuốc rê đứng đón. Phụ nữ có tuổi người địu con, người ôm lợn, gà ngực chảy sệ đong đưa như hai quả bầu. Trên môi người nào cũng phì phèo một điếu thuốc to đùng.

    – Cái bộ đội ơi, đổi đi.

    – Chả có gì đổi đâu vớ? – Cậy trả lời.

    – Có đấy. Quần này, áo này… “mú” nữa này.

    Thằng Cậy lại rút một cái xu chiêng ra chào hàng:

    – Có đổi cái này không?

    Người phụ nữ đã cứng tuổi địu con cười hở cả hai hàm răng bằng chằn chặn, đen nhức lắc đầu:

    – Khô… ông thích đâu vớ. Tao già rồi.

    Chàng thanh niên mặc quần áo dân tộc gương mặt sáng sủa ngồi cạnh đấy tay cầm sợi giây buộc chân một con dúi. Ba thằng đứng lại. Cậy lấy mũi giầy hất vào mông anh ta:

    – Ê, mày đổi cho tao con dúi đi?

    Tay dân tộc ngước lên. Một nét cười chẳng có vẻ gì là ngô nghê, lành lành như người ta hay tả về những người dân tộc sống tít hút nơi miền núi cao, rừng thẳm. Cậy lại thúc vào mông:

    – Biết tiếng Việt không? – Hắn dứ dứ cái xu chiêng trước mặt – Cái này đổi con dúi đem về cho con vợ mày là nó thích hung đấy – Anh ta ngần ngừ một lúc cầm cái xu chiêng trên tay Cậy bảo – Đem vào bản mà đổi. Đám con gái nó thích đấy. Ngoài đường này toàn người già với đàn ông thôi vớ…

    – Thế lão không đổi con dúi à?

    – Đổi chớ. Đổi mà…nhưng lấy quần áo cơ. Không lấy cái “quàng trèo thít” này đâu.

    Óa…lại quang treo thịt. Tay thanh niên dân tộc nói tiếng Kinh ngọng ngịu mà cũng biết cái từ ấy của lính. Chắc quân ta dạy cho. Ba thằng lại lõng thõng bước vừa đi vừa rúc rích cười.

    Chuyến đi đổi hàng ấy không ngờ là lần cuối cùng Nhã đi cùng Lê Văn Bỉ. Anh trai Bỉ là Lê Văn Bất nhập ngũ vào Nam từ năm 1966. Bỉ vào B1 sau chiến dịch tết Mậu Thân. Nhà chỉ còn cô em gái ở cùng bố mẹ. Ngày vào chiến trường Nhã đã từng nghe cái tên Lê Văn Bất dũng sĩ diệt Mỹ sáng chói trong các báo cáo thành tích của quân khu. Đơn vị của Bất đụng độ với quân viễn chinh Mỹ những trận đầu tiên sau ngày Mỹ đổ quân vào Đà Nẵng.

    Người anh trai thì thế, nhưng Bỉ lại tỏ ra bạc nhược. Bỉ sống khá lừng khừng. Nhiều lúc nó xì ra rằng bị ép đi bộ đội. Nhẽ ra nó phải được miễn ra chiến trường vì là con trai duy nhất sau khi anh Bất nó nhập ngũ. Những chuyện ấy Bỉ rất hay tâm sự với Nhã. Có thể thấy Nhã là người kín tiếng, không soi mói, ghen tị hay ác ý với ai. Tuy trong lòng rất chán phải nghe những tâm sự nỉ non, nhưng Nhã ngại làm mếch lòng mọi người. Bỉ nói anh nghe. Nghe thực sự chứ không giả bộ. Nghe xong để đấy. Ai mà chả có nỗi niềm riêng. Nghe người khác tâm sự cũng là một cách chia sẻ. Động viên, khuyên giải được thì khuyên không thì để họ san bớt cho mình nỗi bức xúc. Bỉ than thở với Nhã muốn được ra Bắc. Nhã cũng đôi lần lựa lời khuyên can Bỉ, mọi chuyện rồi cũng cứ thế trôi đi. Anh không ngờ Lê Văn Bỉ lại liều lĩnh điên khùng đến thế. Sau tết Nguyên đán, tờ mờ sáng, đang trực ngoài hóa trường Nhã thấy Bỉ lò dò ra:

    – Không ngủ được à mà mò ra sớm vậy?

    – Buồn quá. Ông Nhã ơi, đêm qua tôi ngủ mơ thấy toàn chuyện khủng khiếp. Mơ anh Bất tôi chết trong B3 rồi. Anh ấy bay lượn trên không trung rủ tôi ra Bắc. Hình như bố mẹ tôi gặp chuyện gì thì phải nên mới xui anh Bất rủ tôi về.

    Trông mặt Bỉ thật thiểu não. Nó nằm ngửa trên sạp, rên rỉ miệng càm ràm nói mà như không cần nói cho ai nghe. “Lại bắt đầu đây”. Nhã nghĩ. Lúc này Nguyễn Văn Bỉ đang dao động. Nhã cũng mặc kệ. Đánh răng rửa mặt xong, anh đến bên nó nhẹ nhàng khuyên:

    – Cậu cứ tông tổng cái miệng thế không lợi đâu. Ai chả có bố có mẹ. Nhớ thì để trong lòng, tai vách mạch rừng, cấp trên mà nghe thấy, biết tư tưởng cậu như vậy thì chưa chắc đã được ở lại đây. Tớ nói thật đấy. Thôi thì cố mà chịu đựng. Mãi rồi cũng qua thôi.

    Lê Văn Bỉ bất chợt vùng trở dậy, chẳng nói chẳng rằng bước ra cửa. Nhã thấy lạ. Bỉ bỏ đi như giận dỗi như bất cần. Bao nhiêu lần anh góp ý nó chỉ im lặng có phản ứng thế đâu. Thôi thây kệ. Chẳng gì nó cũng đã trải hai mùa mưa nắng rồi. Cốt nó đừng dại dột mà thở ra cái giọng thoái chí với người khác. Lúc này ai cũng phải gồng người lên để tồn tại. Đã khối thằng chỉ vì thế mà bị đưa về thu dung, đưa ra mặt trận.

    Tệ hại. Thật tệ hại. Thằng Bỉ đã sắp sẵn trong đầu nó một kế hoạch. Nó đến thăm Nhã vừa như để từ biệt người đồng đội mà nó tin tưởng, vừa để xì bớt nỗi bức xúc trong lòng tích tụ bởi dự định táo tợn. Nửa đêm hôm ấy, Lê Văn Bỉ đảo ngũ. Đúng vào tối mưa gió mù trời. Lá cây quất ràn rạt. Bỉ đã chọn lúc ấy để ra đi. Hắn rất biết với thời tiết như thế mọi người sẽ khó lần ra dấu vết hắn. Chó nghiệp vụ cũng phải chịu phép khi làn mưa xối xả kéo dài hàng mấy giờ liền. Bỉ lần xuống nhà bếp của trạm lấy cắp thực phẩm. Bếp ở dưới chân dốc cạnh suối. Tiếng nước réo ầm ào. Hắn mở tủ gỗ vơ vội mấy lon thịt hộp, lương khô… Bỗng ánh đèn pin rọi xuống cửa. Vũ Sóng anh nuôi của đơn vị sợ trời mưa to ướt tải gạo nên xuống kiểm tra. Không kịp rồi. Sóng sững người khi nhìn thấy Bỉ, hắn khoác cái áo mưa đang ròng ròng chảy nước. Trên bàn là mấy thứ Bỉ vừa lấy. Không hiểu ma xui quỷ khiến thế nào mà Bỉ trở nên hung tợn thế. Nó giương súng bắn thẳng vào ngực Sóng. Tiếng nổ nhòe lẫn trong làn nước quất ràn rạt. Bỉ bốc vội mấy lon thịt hộp bỏ vào ba lô, bước qua xác Sóng, phăm phăm lao vào màn đêm mịt mùng. Nó hướng về đường giao liên, nhưng chẳng hiểu ma mãnh dẫn lối thế nào đôi chân thằng Bỉ lại đưa nó tới bãi tăng gia của binh trạm. Một bãi đất rộng cạnh sông Đắc Ly. Phù sa bồi lên tận chân dãy núi đá vôi. Ở đây luôn có một tổ chuyên làm nhiệm vụ trồng rau, chăn nuôi. Đã nhiều lần Bỉ ra đây cõng rau sắn về cho đơn vị. Trên sườn núi ven theo bãi có mấy cái hang khá đẹp. Cái to nhất nhìn thẳng ra sông. Trước cửa hang là phiến đá dựng như bức bình phong che cho khoảng hang rộng phía sau. Lê Văn Bỉ lò dò chui vào đó.

    Mờ sáng ba mũi trinh sát của binh trạm lập tức tỏa đi truy theo dấu vết của kẻ đào ngũ. Có lẽ việc bất ngờ bị Vũ Sóng phát hiện, cuống lên làm liều đã khiến tâm trí Bỉ hoảng loạn. Hắn trải mảnh tăng trên phiến đá. Từ đó nhìn ra cửa hang có thể quan sát được mọi động tĩnh. Bên ngoài nhìn vào vừa tối vừa bị vật cản che khuất. Bỉ như một thằng khùng. Nó đặt khẩu AK hướng nòng ra cửa hang. Ròng dây như kiểu đặt bẫy thú. Một đầu dây buộc vào cò súng, đầu kia chăng ngang lối vào, người ngoài bước tới trong cảnh tranh tối tranh sáng rất dễ đụng phải. Bố trí xong hắn lăn ra ngủ.

    Gần trưa hôm sau trinh sát lần ra Lê Văn Bỉ. Tiếng loa gọi nhưng nó tuyệt nhiên im lặng. Hồi lâu, quyết định đột nhập vào. Trong khoảng ánh sáng nhập nhèm một đụn lửa nhằng lên. Tiếng nổ chát chúa. Hai trinh sát trúng đạn. Thằng Bỉ ngồi co rúm trong ngách hang. Mặt thất thần, hai hàm răng đánh vào nhau cầm cập. Lúc bị điệu cổ ra, bộ rạng nó rúm ró như miếng giẻ ướt. Thằng Bỉ vừa giết thêm một đồng đội và làm một người bị thương.

    Chuyện lính đảo ngũ, tụt tạt trong chiến tranh đâu có hiếm. Nhưng hành động điên khùng của Lê Văn Bỉ gây chấn động mặt trận. Nó không chỉ là thằng Bê quay mà còn phạm tội giết người. Đâu đâu cũng xôn xao bàn tán chuyện thằng Bỉ. Thời gian càng lui về sau, vụ việc càng bị thêm thắt biến thành biết bao dị bản ly kì. Lê Văn Bỉ bị đưa về giam tại binh trạm bộ. Đám lính K07 cũng không được tiếp xúc hay biết gì về nó.
     

  • 1

    Có lẽ không ở đâu nhiệm vụ cung ứng cho mặt trận gian nan như khu Năm. Binh chủng hậu cần Bê Trọc có đủ phương tiện vận tải từ ngựa thồ, voi thồ, xe đạp, ô tô… Song vượt lên tất cả, hữu hiệu hơn tất cả vẫn là sức lực con người. Giống đàn kiến lặng lẽ, kiên gan, hàng ngàn chiến sĩ ngày đêm cõng trên lưng mình từ hạt gạo, viên thuốc đến những quả tên lửa, những nòng pháo, thậm chí cả những cái xát xi ô tô tháo rời…. Tất cả phương tiện chiến tranh đều ngự trên những đôi vai nhỏ bé. Đã có những chiến sĩ vận tải hàng hóa theo phương thức này được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Hàng triệu tấn hàng hóa trên lưng họ vượt qua chặng đường còn dài hơn chu vi trái đất. Ở chiến trường những năm tháng đó, có lẽ chỉ riêng khu Năm thành lập cả một đoàn nữ gùi. Từ chính ủy tới trung đoàn trưởng đều là con gái. Những thiếu nữ còn rất trẻ. Đoàn vận tải E3. Một đội quân độc đáo. Cái độc đáo khiến người ta thấy chạnh lòng. Chính ủy Hoàng Thị Sao, 27 tuổi người Đà Nẵng là tâm điểm những câu chuyện về E3 của cánh đàn ông. Mới thoạt nhìn Sao giống một diễn viên văn công hơn một chính ủy nổi tiếng của một đơn vị nổi tiếng toàn mặt trận. Nhỏ nhắn và rất kháu gái. Sức mạnh nào ẩn chứa trong cái cơ thể mảnh mai kia. Người ta kể rằng có những chuyến Hoàng Thị Sao cõng lượng hàng nặng gấp rưỡi cơ thể mình. Cuộc chiến của những bông hoa rừng ấy xét về mặt nào đó còn gian nan, khủng khiếp hơn chạm mặt với bom đạn. Mùa mưa có khi mặt trận ngưng chiến nhưng với các chiến sĩ gùi thì không. Chiến công của họ được tính bằng số lượng hàng hóa họ cõng trên vai. Tiêu chuẩn ăn hàng ngày cũng được tính tỉ lệ thuận với lượng hàng hóa họ mang vác được. Nghe thế thật bất nhẫn, thật chua xót. Nhưng chiến tranh là như vậy, thực tế những năm tháng chiến trường Bê Trọc là như vậy.

    K07 là hóa trường lớn nhất tiếp nhận thiết bị chiến tranh cho Bê Trọc. Đoàn vận tải E3 gắn bó thân thiết với K07. Đương nhiên thôi vì đây là chân hàng, là nơi các cô đi về làm nhiệm vụ. Không ai hiểu và thông cảm với các cô gái E3 bằng các chàng lính K07. Một vài mối tình đã bén rễ. Và Nguyễn Văn Cậy đồng hương với Nhã, là người đầu tiên có một nửa nỗi nhớ nhung, hờn giận ở E3. Người yêu của Cậy tên Diễm. Huỳnh Ái Diễm, một cái tên đặc trưng Nam bộ. Song điều khiến cho mối tình của Cậy, Diễm trở nên khác biệt, hấp dẫn, tò mò bởi chính Diễm đã từng là một nữ binh phục vụ trong đội quân Thiên Nga của quân đội Việt Nam Cộng hòa thời ông Ngô Đình Diệm trị vì. Đó là một đơn vị tâm lý chiến do bà Trần Lệ Xuân lập ra. Nhiệm vụ của đội quân Thiên Nga là tuyên truyền, thăm hỏi động viên cổ vũ tinh thần binh lính. Trong đó nhiều cô được lựa chọn phục vụ nhu cầu tình dục cho các sĩ quan đồn trú xa nhà.

    Năm 1963, Diễm mười sáu tuổi tham gia đội quân Thiên Nga. Lần đầu cô lên vùng rừng núi Kon Tum. Đêm ấy tên chỉ huy ép Diễm cùng một số cô gái khác đi phục vụ tình dục các cho sỹ quan. Quá lo sợ, nhân lúc chúng sơ hở Diễm trốn ra rừng. Cứ liều mạng chạy. May mắn thế nào sáng hôm sau cô gặp được một tốp trinh sát của bộ đội Giải phóng. Diễm được đưa về quân khu tham gia làm công tác vận tải. Lúc ấy còn là những đơn vị vận tải nhỏ. Ngày E3 thành lập, Diễm mới biết không chỉ mình cô mà gần chục nữ binh khác của đội quân Thiên nga cũng đào thoát về với quân Giải phóng.

    Cậy gặp Diễm lần đầu khi cô đến K07 nhận muối về cho trung đoàn. Diễm đi một mình và đêm đó cô nghỉ lại ở K07. Ban chỉ huy phân công Cậy trực ban hôm ấy, xếp chỗ ngủ cho Diễm.

    – Xếp vào đâu? Toàn đực rựa – Cậy nhăn nhó tự hỏi.

    Trừ ban chỉ huy, mỗi tổ công tác đều nằm chung trên một chiếc sạp bằng ván hòm đạn ĐKB ghép lại. Phòng trực ban có một cái giường vừa đặt máy điện thoại vừa là chỗ ngồi trực. Không thể để mình Diễm nằm ở đó. Đêm ấy trời lại mưa lớn. Mưa đêm ở rừng bao giờ cũng kèm theo hơi núi lạnh kinh người. Cậy và Diễm cứ ngồi nói chuyện cà kê đến khuya. Mãi rồi cũng hết chuyện. Mười hai giờ đêm, Cậy bảo Diễm:

    – Cứ ngồi mãi thế này à?. Em lên giường nằm đi.

    Diễm nằm mà trằn trọc không ngủ nổi. Một lúc lâu Diễm chủ động:

    – Anh Cậy lên nằm cùng đi. Đừng ngại. Em mệt lắm rồi, mai còn phải gùi hàng về đơn vị….

    – Tao bất ngờ quá – Cậy kể – không hề nghĩ tới tình huống này. Thấy Diễm lui sát vào tận trong vách. Cái giường còn một khoảng rộng. Thây kệ tao ghé nằm lên. Cảm giác lúc đầu vừa ngượng vừa ngại nhưng cả tao và nàng đều mệt rũ nên vừa đặt mình xuống là ngáy vo vo.

    Câu chuyện của Cậy lúc nào đến đoạn này cũng có thằng chen ngang. Vũ Chức dài giọng:

    – Phét! Hỏi thật, có… gì thì cứ khai ra cho tiến bộ.

    – Bố bảo – Cậy ra sức phân bua – ông không biết ở chiến trường mà dính vào gái là nghẻo à.

    – Đéo tin. Mỡ để miệng mèo. Ngủ nghê thế chó nào nổi.

    Thằng Chức tiếp tục truy vấn:

    – Trong câu chuyện này có hai điều bốc phét. Làm nhiệm vụ trực ban mà ngủ ngáy vo vo là bốc phét thứ nhất. Đêm mưa như thế trong phòng lại chỉ có mình với nàng mà bảo không gì là bốc phét thứ hai…Có mà giường chiếu nó kêu vo vo ấy.

    Đưa Nhã xuống làm quen với các cô gái E3, Cậy tếu táo giới thiệu anh với từng người:

    – Nguyễn Bá Nhã, cùng tỉnh với anh, vừa Hà Nội vào, chưa vợ, em nào ưng, anh gả cho.

    – Ôi anh Nhã đẹp trai dữ hà… mà sao anh Cậy gả được hè?

    Tiếng cười đùa râm ran. Cô bé có lúm đồng tiền má hơi đỏ lên hỏi Nhã:

    – Em nghe nói con gái Hà Nội đẹp lắm, phải hôn anh Nhã?

    Nhã cười trừ. Cô khác tỏ vẻ hiểu biết giải thích:

    – Ngoài miền Bắc nóng lạnh hai mùa, nước da con gái vì thế mà trắng hồng như trứng gà bóc chứ bộ.

    – Anh Nhã cũng đẹp hung mà. Chả như lũ chúng em môi thâm mắt trắng…

    Trong số họ, nhiều cô tầm tuổi Nhã nhưng nhìn họ cứng cáp, từng trải hơn. Hầu hết họ có nước da xanh sạm, di chứng của sốt rét rừng. Ai cũng khoác trên người bộ đồ may bằng vải vinilon, mầu xanh dương hay mầu xám bạc. Loại vải này mỏng nhẹ nhưng bí rì. “Muốn biết chuyện về E3 thì cứ hỏi Nguyễn Văn Cậy”. Đó là câu nói cửa miệng của lính K07. Và đúng thế thật. Cậy đã là người nhà của các chiến sĩ trung đoàn gùi. Anh có Diễm làm tay trong. Nhã nhớ một lần trên đường xuống chúc Tết E3, Cậy bật mí một điều làm Nhã càng thấy mình như chim chích lạc vào rừng lạ.

    – Mày đã từng bao giờ nghe cái tên “pháo đĩ” chưa?

    – Chưa! Pháo đĩ. Nghe lạ hoắc, một loại vũ khí mới à?

    – Không, tác phẩm của các em Thiên Nga đấy.

    Nhã ngơ ngơ như bò đội nón. Nhìn mặt Cậy không thấy có vẻ lỡm mình, Nhã bảo:

    – Thú thực tôi chả hiểu ông nói gì. Em Diễm nhà ông chả từ đội quân Thiên Nga mà ra à?

    – Đúng là Diễm từng tham gia Thiên Nga, nhưng cái chuyện pháo đĩ thì nàng không biết gì đâu. Tao có thằng bạn nối khố thủa chăn trâu. Hai thằng đi Nam cùng đợt. Nó là lính đoàn Sao Vàng. Năm ngoái lớ ngớ thế nào gặp cu cậu đang trên đường ra Bắc. Mà nó ra Bắc theo cách nào mày biết không. Nằm trên cáng mà ra mới khốn nạn. Gặp nhau mừng quá nhưng cũng tủi cho nó. Tao hỏi bị sao? Nó bảo dính pháo đĩ…

    Chuyện pháo đĩ có cả một “lý lịch” về sự ra đời của nó. Như trò đùa. Mà trò đùa thật. Một kiểu đú đởn của chiến tranh. Nói đến pháo binh, ai cũng biết đó là loại vũ khí lớn. Khi tác chiến nó có tầm bắn, có hướng bắn, mục tiêu bắn. Trận địa pháo binh đặt ở đâu khó mà giấu được đối phương. Vì thế nó có quy luật tác xạ riêng. Đó là thứ vũ khí không thể đem sử dụng như kiểu đánh du kích, bất ngờ. Vậy mà một dạo lính ta ở một vài vùng ráp ranh với địch bỗng nhiên bị thương vong khá nhiều. Đều do pháo dập. Một kiểu khai hỏa chẳng có quy luật giờ giấc nào hết. Thậm chí không hướng, không tầm… Đạn rơi loạn xạ, vơ với. Chẳng biết đâu mà tránh. Trinh sát mặt trận điều nghiên mãi mới tìm ra nguyên nhân. Những trận pháo kích trời ơi đất hỡi ấy hóa ra đó đều do đám gái Thiên Nga bắn. Mỗi lần chúng lên phục vụ bọn sĩ quan xong là đến màn thưởng công. Không biết từ ai nghĩ ra cái trò tiêu khiển đú đởn ấy. Đám gái Thiên Nga được điểm hỏa các khẩu pháo đã nạp đạn sẵn. Tùy thích. Em nào muốn bắn xa bắn gần, muốn bắn hướng nào cũng chiều. Cái lối bắn văng mạng ấy không biết đâu mà lần. Kinh nghiệm đầy mình cũng vứt. Cái tên pháo đĩ ra đời từ đấy.

    Chuyện pháo đĩ có đúng như thế không thì chẳng ai biết. Nó được lan truyền trong các đơn vị ở Bê Trọc một thời gian. Cũng giống như chuyện về đám lính công tử Mỹ thời kỳ đầu đổ quân vào chiến trường miền Nam. Bọn này được máy bay vận tải quân sự chở nước ngọt từ đảo Guy – am về treo mình giữa không trung xả xuống cho chúng tắm. Những thằng lính mình đầy lông lá trần truồng đứng trên đồi, máy bay tưới xà phòng rồi sau đó là nước ngọt để chúng vừa đùa nghịch vừa kỳ cọ… Chiến tranh đâu phải chỉ có gian khổ chết chóc. Chiến tranh còn có cả những chương kỳ quặc, quái đản không giải thích được.
     

  • 5

    Năm ấy quả là năm lắm sự kiện với Nhã. Mà làm sao sự kiện nào cũng dính đến chuyện ăn uống. Đúng lúc hàng hóa đang vào dồn dập, K07 nhận lệnh đón một vị tướng Tư lệnh chiến trường từ miền Bắc vào. Gọi là đón nhưng thực chất chỉ là làm cơm để đoàn ghé lại nghỉ và ăn trưa. Nghe tin mọi người vui lắm. Một đơn vị con con mà được tư lệnh ghé thăm là vinh dự lắm. Mọi việc gác lại. Cán bộ chiến sĩ xuống bếp giúp anh nuôi làm cơm đón tướng. Chưa bao giờ họ được đón một đoàn khách nào “cốp” như thế. Không biết tên thật của vị tướng là gì nhưng lính mặt trận lâu nay vẫn gọi ông một cách đầy trìu mến là tướng Hai Thép. Một danh tướng thép cả về quân sự và chính trị. Đại đội trưởng Lăng cho họp mọi người lại. Nhiệm vụ là chuẩn bị tiệc chu đáo, bí mật. Đoàn khách ăn trưa xong là đi tiếp. Tổ trưởng nuôi quân Lê Doãn Lũy hỏi:

    – Khách bao nhiêu người hả thủ trưởng?

    – Riêng đoàn của tư lệnh chiến trường là mười tám người.

    – Vậy cả quân ta với khách binh trạm nữa phải gần chục mâm – Lũy nhẩm tính.

    Nhã ngồi cuối phòng họp, nghe con số mười tám người anh chợt nhớ tới chuyện hy hữu xảy ra cách đây không lâu khi anh tham gia đoàn cán bộ các phân trạm ra Bộ chỉ huy tiền phương tập huấn. Địa điểm đặt gần binh trạm 32. Đoàn tập huấn của Nhã cũng có mười tám người. Thành phần của binh trạm 44 ngoài Nhã còn có Lê Thanh Tình ở K09. Chuyến hành quân trong nội bộ đường dây 559 nên đồ lề cũng gọn gàng. Ngoài quần áo, vũ khí không phải đem theo gì. Đến trạm nào được ăn theo tiêu chuẩn cán bộ binh trạm. Cũng vẫn là cơm lính thôi nhưng không phải mang theo lương thực thực phẩm nên khá nhẹ nhàng. Hôm ấy vừa tới trạm 41, binh trạm 33 mọi người ngỡ ngàng thấy không khí đón tiếp trang trọng khác thường. Ai cũng lấy làm lạ. Cán bộ chiến sĩ trạm 41 xếp hàng đón đoàn thật hồ hởi. Sau phút chào hỏi, đoàn được mời vào căn nhà khách khá rộng, sạch sẽ. Một bữa ăn thịnh soạn đã bầy sẵn. Thịt lợn chế biến nhiều món cầu kỳ chẳng khác gì cỗ ngày tết. Nhìn đĩa dồi, món nem, bát xương hầm… ai cũng nắc nỏm khen thầm ban tổ chức lớp tập huấn kỳ này quá chu đáo. Cho ăn tươi từ ngang đường thế này. Lúc ấy cũng đã quá trưa, tay trạm trưởng xởi lởi mời khách ngồi luôn vào mâm. Người của trạm rút lui. Rượu rót tràn li. Không chỉ có cơm, rượu, thịt, mỗi mâm còn một đĩa hoa quả tráng miệng. Món “xa xỉ phẩm” này càng làm mọi người phân vân. Vừa ăn vừa nhìn nhau dò hỏi. Có chuyện gì mà đoàn được trân trọng thế này nhỉ. Nghĩ thì cứ nghĩ nhưng ai dở hơi mà nói ra. Được chén thì cứ chén đi. Người ta chờ sẵn mình mời mình ăn chứ ăn vụng đâu mà phải lăn tăn. Nguyễn Bá Nhã và Thanh Tình cùng bốn người nữa ngồi mâm ngoài cùng. Phải nói anh nuôi trạm này nấu nướng rất khá. Món nào cũng vừa miệng. Lê Thanh Tình tiếc rẻ:

    – Chỉ thiếu món tiết canh nữa là hết ý.

    – Cơm khách chứ có phải liên hoan đâu mà tiết canh. Bố mày chỉ được cái có voi đòi tiên…

    Đang xôm. Tiếng chạm cốc lanh canh. Có mâm thức ăn đã vãn. Chợt tay anh nuôi chạy vào hấp hả. Vẻ mặt anh ta lúc đỏ lúc tái. Tới bàn đầu hắn khẽ cấu vào vai Lê Thanh Tình tay vẫy vẫy ra hiệu:

    – Đồng đội ra cho tớ hỏi tí.

    – Gì vậy đồng chí yêu quý – Tình vừa đứng lên vừa nói – Phải nói trước là cỗ quá ngon, anh nuôi trạm

    mình thiện nghệ đấy…

    Tay anh nuôi ghé tai Tình hỏi nhỏ:

    – Này có phải đoàn mình mười tám người không?

    – Đúng. Mười tám người. Đoàn cán bộ quân khu ra tập huấn mà.

    – Thôi chết cha tôi rồi – Hắn dậm chân bành bạch, miệng mếu sệch.

    – Sao thế đồng chí? – Tình lấy làm lạ hỏi lại.

    – Nhầm mẹ nó rồi. Cỗ này chúng tớ chuẩn bị để đón đoàn của Hoàng thân Xihanúc từ chiến trường K trở ra. Người ta báo đoàn có mười tám người… Chết cha tôi không, làm thế nào bây gi… ơ… ờ…

    Tay anh nuôi cong đít chạy. Thanh Tình quay vào, miệng cứ tủm tỉm cười. Mọi người đều hướng mắt về phía Tình. Nhã hỏi:

    – Chuyện gì mà vui thế?

    Tình khề khà:

    – Rót rượu ra các ông – Đủ chén hắn giơ lên – Xin mời tất cả mọi người cụng cái. Chúc mừng đoàn ta hôm nay được ăn quốc yến.

    – Chẳng hiểu gì cả.

    – Thì cứ uống hết đi rồi tớ nói – Hắn ngửa cổ ực cả chén rượu rồi tưng tửng bảo – Bữa cỗ ta đang chén đây là của đoàn cán bộ tháp tùng quốc vương Cămpuchia. Họ đưa quốc trưởng Xihanuc về thăm chiến trường K, hôm nay trở ra miền Bắc. Đoàn ấy mười tám người. Đoàn ta cũng mười tám người. Ta ra trước, cánh anh nuôi nhầm ta là đoàn của bạn nên ta

    được mời. Sướng chưa cố mà ăn cho hết.

    Tiếng cười bật lên rộn căn phòng. Lại có tiếng xuýt xoa:

    – Chết cha mấy tay anh nuôi. Bây giờ chữa cháy cách nào?

    – Chịu rồi không thể chữa được nữa. Hôm nay đoàn ta được sao hỉ thần chiếu mạng tất được hưởng, được vui.

    – Chắc bây giờ đang cuống đít lên xào nấu.

    – Quốc Vương cũng ăn thế này á?

    – Không, quốc vương với quốc mẫu có tiêu chuẩn riêng chứ. Đây là tiệc cho quan chức đi cùng thôi.

    Nhã không để tâm tới lời đại úy Lăng phổ biến. Anh cứ tủm tỉm nhớ lại bữa ăn nhầm cỗ của quốc vương Cămpuchia. Hôm nay đoàn của tướng Hai Thép cũng mười tám người. Chắc sẽ chẳng có chuyện nhầm, nhưng sự trùng hợp ngẫu nhiên con số mười tám người làm Nhã thấy vui vui.

    Họp xong thì đã tám giờ. Thời gian quá gấp. Bếp trưởng Lũy, người cao lòng khòng đứng bật dậy, vẻ rất vội vã. Đại úy Lăng gọi:

    – Cụ Lũy?

    – Dạ, thủ trưởng bảo gì ạ?

    – Hôm nay binh trạm trưởng Phương xuống dự đấy. Cố gắng phải có tiết canh nhé.

    – Vâng… vâng…

    Doãn Trọng Lũy quê Ninh Bình, gần bốn mươi tuổi. Con gái lớn đã mười sáu, đến tuổi cập kê. Do lớn tuổi nhất đơn vị nên anh em đều gọi là bố Lũy, cụ Lũy. Làm anh nuôi, suốt ngày gần hơi thịt cá nhẽ ra phải béo tốt nhưng cụ Lũy lại như người đói ăn. Cụ vào chiến trường, lúc đầu được phân công coi kho, bốc vác giao nhận hàng, song tuổi cao, thể trạng yếu cụ Lũy được chuyển sang làm cấp dưỡng. Dáng cụ như kỵ sĩ Đông Ky sốt. Không chỉ giỏi nấu nướng mà còn rất khéo tay chế biến đặc sản các vùng miền: bánh chưng miền Bắc, bánh tét miền Nam… biết cả nấu rượu, làm bánh xèo, nhất là hãm món tiết canh. Binh trạm trưởng Phương rất mê món tiết canh của cụ Lũy. Thi thoảng đơn vị liên hoan, tổng kết mời ông xuống dự ông đều hỏi: “Hôm nay có tiết canh cụ Lũy không?”.

    Ra khỏi phòng họp, Lê Doãn Lũy vừa đi vừa xắn quần lên trên gối. Hai đầu gối củ lạc rất trắng trồi lên. Cụ sải chân xuống bếp, luôn mồm bảo:

    – Vội lắm đấy. Chúng bay mỗi người một tay xúm vào mới kịp.

    Khó nhất là việc bắt lợn vào dở chừng buổi sáng. Giờ này chúng chạy tản mát khắp rừng. Không đúng bữa gọi cũng không về. Gần chục thằng được phân công đi săn lợn, nửa tiếng đồng hồ rồi, thằng nào thằng ấy lấm bê bết mà lợn chẳng thấy đâu. Cụ Lũy tay cầm con dao bầu, tay kia cái xoong nhôm hấng tiết cứ dẫm chân thình thịch:

    – Nguy quá… nguy quá… Thế này thì chết. Làm sao nấu nướng kịp bây giờ…

    Thấy minh tình không ổn, cụ vào bếp trộn một chậu cháo thật ngon đem ra chỗ đàn lợn thường tụ tập. Miệng gọi:

    – Ộc… ộc , ộc… ộc…

    Một tay cụ gõ coong coong vào thành chậu miệng gọi liên hồi. Ộc… ộc… Cái âm thanh quen thuộc gọi đám lợn nuôi ở rừng. Vài con xô tới sục mõm vào chậu cháo nhưng chỉ toàn loại hôi nhách. Đám lợn nhớn hơn cỡ vài chục cân lởn vởn xa xa. Bất ngờ của cụ Lũy hét ầm lên:

    – Thằng Nhã đâu lại đây.

    – Bố bảo gì ạ? – Nhã chạy đến.

    Cụ Lũy chỉ tay lên hòn đá bên cạnh suối ra lệnh:

    – Mày ngồi lên mỏm đá kia tụt quần ra ỉa cho tao một bãi.

    Nhã chưa hiểu chuyện gì. Mặt nghệt hỏi:

    – Bố bảo gì cơ.

    – Nhĩ mày thủng à. Leo lên hòn đá kia ỉa cho tao một bãi. Đám lợn lớn khoái món đó lắm – Rồi cụ quay sang thằng Hiệu – Vào nhà lấy khẩu CKC ra đây. Tao bảo bắn con nào thì bắn con đó.

    Thằng Hiệu nhảy vù đi. Nhoáng cái khẩu súng trên tay nó đã lên đạn đánh roạt. Nhã run bắn:

    – Sáng kiến gì mà kỳ vậy bố. Nhỡ nó đỏi vào đít con thì sao?

    Nhã cự cãi, không chịu. Cụ Lũy gầm lên, văng tục:

    – Đỏi thế đéo nào mà đỏi. Đồ nhát cáy. Cứ ngồi lên đi nhưng phải cố mà ỉa được thì lợn nó mới tới.

    – Con sợ lắm bố ơi.

    – Mày ngồi tận trên tảng đá, nó ngắm bắn bên dưới sợ gì nào?

    Nhã vẫn thấy cái lạnh chạy dọc sống lưng, nhưng nhìn mắt cụ Lũy long sòng sọc anh liền xốc quần nhảy lên tảng đá khoát tay bảo thằng Hiệu:

    – Chúc cái mũi súng xuống mép suối ấy. Đừng có tớn lên thế.

    Bao nhiêu con mắt hướng cả về chỗ Nhã ngồi. Thằng Cậy ngoác mồm hô:

    – Cố lên… Cố lên… Muốn bố Lũy gả em Mỵ cho thì cố mà rặn ra lấy vài cục.

    – Hớ… hớ…Vui đéo chịu được.

    Đám thằng Cậy ra sức trêu chọc, thằng Hiệu mắt nheo nheo ngắm bắn mà miệng nó không thôi cười. Đôi vai nó rung lật bật. Nhã toát mồ hôi, vừa sợ vừa ngượng. Cảnh ấy ỉa thế chó nào được mà ỉa. Nhã xốc quần đứng vụt lên bảo:

    – Thôi bố đem khẩu K54 ra đây. Vừa ỉa con tự bắn. Mà bố bảo cái đám kia biến đi con mới ỉa được chứ.

    Cụ Lũy nghe Nhã nói gật đầu xua đám thằng Cậy vào trong bếp rồi chạy lại đưa khẩu K54 cho Nhã. Cụ động viên:

    – Cố lên. Tao bảo bắn con nào thì bắn con đó.

    Nhã lại leo lên hòn đá. Anh lấy hết hơi rặn ra được hai cục vàng khè. Cụ Lũy đúng là thần tình. Lũ lợn lớn, lợn nhỡ nghe cái mùi phân người, tranh nhau lao tới. Lũy thập thò phía trên gào tướng:

    – Con đốm khoang. Bắn con có đốm khoang trên đầu cho tao.

    Nhã nghiêng người, rê đầu súng vào con to nhất đang hất thục mạng những con lợn vào trước. Một tiếng nổ đanh sắc. Máu phun phì phì. Máu lợn, bùn đất… bắn vung vít lên đít trôn, quần áo. Lũ lợn vùng phá chạy. Chúng nhoáng nhoàng chạy tháo thân vào rừng. Mấy thằng nhào tới khiêng con lợn đang giãy đành đạch ra ven suối. Cụ Lũy vội chọc dao bầu vào ức con vật. Giọng hể hả:

    – Còn tiết. Còn tiết! Thằng Nhã được. Được lắm. Tý tao cho hai hòn dái bồi dưỡng – Chợt cụ Lũy ngẩng phắt lên nhìn cả lũ nghiêm giọng – Tao cấm đứa nào bép xép chuyện này đấy nhé. Thủ trưởng mà biết thì chết cả lũ. Nghe chưa.

    Thằng Cậy lè lưỡi trêu cụ Lũy:

    – Lợn ăn cứt. Tướng ăn lợn. Láo quá. Cấp trên mà biết kỷ luật ráo. Có khi lại tống cho mỗi thằng một cái huân chương rồi đuổi mẹ cổ ra miền Bắc thì hết đời cụ nhỉ?.

    – Tạnh đi. Chỉ giỏi mơ hão – Cụ Lũy đẩy rổ lòng về phía thằng Cậy bảo – Đấy huân chương đấy. Đem ra kia làm thật sạch vào cho tao.

    Hềnh hệch cười, Cậy khễ nễ bưng bộ lòng ra suối vẫn không quên ngoái lại trêu Nhã:

    – Thằng Nhã hôm nay vớ bẫm nhá. Được cụ Lũy gả em Mỵ lại cho hai hòn dái, ý là bồi dưỡng cho con rể tương lai đây.

    Bữa cơm hôm ấy gần như có đủ hương vị của một câm cỗ tết. Cụ Lũy khéo tay làm cả nem rán, chả nướng…Tướng Hai Thép tới từng mâm chúc rượu anh em. Ông khen anh nuôi nấu ăn ngon. Có đủ món. Đã đánh được tiết canh lại còn bắt được cả phèo. Ông bảo hấp dẫn nhất món chả nướng. Chả có lỗ. “Phải có lỗ thế mới là chả chứ. Mùi đến là khêu gợi. Mới gắp lên đã thấy ngọt lừ đầu lưỡi”. Mặt bố Lũy nghênh nghênh tự mãn.

    Trước khi rời trạm, tướng Hai Thép tặng một cây thuốc Tam Thanh bao bạc. Mỗi thằng được phát mười điếu. Riêng cụ Lũy được một bao. Thứ thuốc thơm miền Bắc mà lâu lắm rồi Nhã mới được thưởng thức. Đúng là chả ai dám hé ra cái chuyện bắn lợn hy hữu của lính K07, mặc dù những lúc liên hoan hay tụ bạ trà thuốc câu chuyện làm cơm đãi tướng vẫn là đề tài được đem ra để trêu chọc nhau.

    Mấy chục năm sau, có lần Nhã kể chuyện đó cho đồng nghiệp nghe. Có người vẫn còn nhắc:

    – Bây giờ cụ ấy làm to thế. Không khéo người ta tưởng mày nói xấu lãnh đạo.

    Nhã không nghĩ vậy. Đó là một kỷ niệm rất lính, một ký ức đẹp. Có lẽ chỉ ở chiến trường, trong hoàn cảnh cụ thể ấy mới xảy ra. Xưa nay nói đến chiến tranh, đến người lính, lắm khi người ta khoác cho họ những tấm áo quá khổ, những tấm áo rực rỡ sắc mầu. Bắt họ đứng vào những hàng lối quá nghiêm ngắn. Điều đó khiến họ trở thành biểu tượng chứ không còn là họ với muôn điều sinh động tự nhiên của một phận người cụ thể trong hoàn cảnh đặc biệt của chiến tranh. Cuộc sống thật của người lính, của chiến trường nhiều khi bị vùi lấp sau những cách tuyên truyền hào nhoáng, khiên cưỡng. Khi nó đã không mang trong mình hiện thực sinh động của cuộc sống chiến đấu, những câu chuyện được thi vị hóa kia cũng nhanh chóng bị thời gian lãng quên.

    Tướng Hai Thép kính mến giờ đã về thế giới người hiền, trong chuỗi kí ức máu thịt của đời lính, Nhã kể lại câu chuyện này như một nén tâm nhang chân thành, kính nhớ ông. Một tướng quân mà những người lính Bê Trọc luôn yêu mến, ông là người lính chiến thực thụ trong lòng họ.
     

  • 4

    Ở Bê Trọc nạn đói đến vào mùa mưa như một quy luật, một căn bệnh kinh niên. Hầu như nhiệm vụ chính của các đơn vị trong mùa mưa là lo cái ăn. Đơn vị nào cũng có bãi tăng gia để trồng sắn và các loại rau xanh. Mọi thành viên đều có nhiệm vụ đi tăng gia và kiếm thức ăn từ rừng. Nhã nhớ cha anh kể thời kỳ chống Pháp ở Việt Bắc, cây rau tàu bay đã cứu sống bao nhiêu mạng người. Nó được vinh danh là rau Cứu quốc. Ở Bê Trọc cũng có rau tàu bay nhưng không nhiều và không phải là món ăn chính của lính. Nếu tôn vinh một loại rau Cứu quốc mới thì phải là cây rau cần rừng. Ở huyện 40 Kon Tum, cây cần rừng mọc tràn ngập ven suối. Nó chỉ cao khoảng 30 phân, lá xanh ngắt, thân đẫm nhựa, rễ kết thành bè. Để nguyên mà ăn thì không thể nuốt được. Đắng ngắt. Nhựa như sợi kẹo kéo quyện chặt vào răng. Nhổ về phải cắt gốc, để cho nhựa chảy hết mới ăn nổi. Rau cần rừng nấu canh, xào với thịt hộp, muối chua…Chẳng có vị gì nhưng không ngán. Quan trọng hơn là chặt ruột, lại dễ tiêu. Nhiều tháng rau cần rừng trở thành món chủ lực của đơn vị Nhã.

    Nhắc đến thảm kịch đói của lính thì rất nhiều đơn vị nhớ tới mùa mưa sau chiến dịch tết Mậu Thân. Đói không chỉ bởi lương thực vận chuyển từ miền Bắc vào gặp khó khăn. Cái đói năm ấy trở nên thê thảm còn bởi chính con người. Có lúc tưởng chừng không qua nổi. Trước ngày tràn về đồng bằng một không khí náo nức lan truyền trong đơn vị. Chẳng hiểu từ đâu có tin sẽ không trở lại rừng nữa. Lạc quan ngất trời. Khí thế bốc lên tận mây xanh tưởng có thể chuyến này nuốt cả sao Ngưu. Có nơi lệnh cho lính nhổ sạch những nương củ mì đang ủ sữa, cả những triền rau xanh tốt. Không cần ăn đến cũng nhổ, cũng phá. Tâm trạng một đi không trở lại, cần gì đến sắn, đến rau nữa. Phá đi. Tặng cho đồng bào đi. Chuyến này sẽ vung vinh ở thành phố. Người ta còn truyền tai nhau: “Này, bên đường dây phát cả quân trang mới kèm huân, huy chương cho lính. Kỳ này sẽ duyệt binh ở, Huế, Đà Nẵng”…

    Niềm hân hoan tràn ngập trước ngày xuống đồng bằng. Nào ai ngờ cha con húc đầu phải cái boong ke Đà Nẵng và một loạt cứ điểm địch ở miền Trung, quân tướng đại bại, bị hất ngược lên rừng. Lê lết, thê thảm! Thê thảm vì bại trận thì ít, thê thảm vì hậu cứ không còn gì để nuôi quân mới đáng sợ. Người chết vì đói, rét vì bệnh tật không đếm suể. Sắn đã nhổ hết. Rau đã phá sạch. Măng rừng, cần rừng, nấm rừng cùng các loại lá cây ăn được không kịp mọc trước sự càn quét của hàng vạn con người. Đó là giai đoạn tất cả đều bấu lấy rừng để tồn tại. Nhiệm vụ chính trị lúc này là kiếm được cái gì tống vào bụng. Cố gắng đợi mùa khô tới hàng hóa miền Bắc chi viện vào. Đơn vị nào còn sắn, ngô, rau củ chưa kịp phá còn đỡ. Những nơi đã nhổ hết thì cha con càng khốn đốn. Phải nói là bê bết, rũ rượi. Chẳng còn khí thế gì nữa. Quả đắng của thói lạc quan tếu, của thói kiêu binh quá trớn giờ mới ngấm đòn.

    Đơn vị của Nguyễn Bá Nhã nằm trong thảm cảnh đó thì xuất hiện một cứu tinh. Đó là Ma Văn Trẻ. Anh chàng người dân tộc Tày to lộc ngộc như con trâu mộng bỗng nổi lên thành một nhân vật anh hùng cái thế. Dạo mới vào chiến trường Trẻ được phân công về phòng báo vụ quân khu. Gần một năm thì được điều động trở ra K07. Nói đến Trẻ, Nhã lại nhớ thời huấn luyện tân binh ở sông Công Thái Nguyên, có câu chuyện khá buồn cười. Trẻ lành hiền, cười bẽn lẽn như con gái nhưng tài bắn súng thì cả đơn vị không ai bằng. Ma Văn Trẻ đúng là một thiện xạ. Hắn ở cùng tổ tam tam với Cao Mừng. Một lần Cao Mừng phát hiện Ma Văn Trẻ có một cái tật rất kỳ dị. Đó là không bao giờ thấy hắn tắm. Hơn ba tháng trời huấn luyện dường như hắn không tắm lần nào. Áo quần chăn màn vẫn giặt đều. Tuy không tắm nhưng Trẻ lại rất chăm rửa tay. Rửa tay hàng ngày. Rửa rất lâu, kỹ càng như người đang trau chuốt một thứ trang sức quý hiếm nào đó. Mỗi ngày hắn rửa tay vài lần. Lần nào cũng chà xà phòng rất kỳ khu. Rửa xong búng búng mười đầu ngón tay vào chậu nước rồi đưa lên mũi ngửi. Ngửi đi ngửi lại. Thằng Mừng thấy vậy trêu:

    – Mày sờ phải cái gì mà cứ rửa tay suốt vậy.

    Trẻ đỏ mặt lên không nói gì. Mừng càng khích vào:

    – Này tao hỏi thật hay là mày không có “cái ấy” nên ngại tắm với tụi tao?

    – Việc đ. gì đến mày – Trẻ vùng vằng đáp lại.

    Cái cách phản ứng của Trẻ càng làm cánh tân binh nghi hoặc. Đầu têu từ thằng Mừng, bọn nó bàn nhau bắt cóc Ma Văn Trẻ xem nó có “chim” không. Chúng lừa Ma Văn Trẻ ra nhà tắm rồi vật ngửa. Bị lột truồng. Thằng Trẻ đạp tứ tung. Vừa quẫy loạn vừa chửi toáng lên. Nước dội, xà phòng xát vào người. Đám lính, thằng dùng dép, đứa dùng khăn kỳ cọ. Trẻ ngộp trong nước. Hắn cứ thở dốc lên như sắp chết. Chúng lần lượt nắm lấy thằng cu của Trẻ:

    – Ờ bình thường. Hơi khủng là đằng khác. Vậy sao không chịu tắm?

    – Giữ nguyên phấn cho người yêu à?

    Trẻ la như cháy đồi. Sau phi vụ ấy Ma Văn Trẻ căm thằng Mừng và đám bạn đến nửa tháng. Tuy vậy cũng không bao giờ Trẻ giải thích vì sao sợ tắm đến thế. Có điều lạ, không tắm nhưng người hắn không hôi. Da trắng bóc, môi lúc nào cũng đỏ.

    Tài săn bắn của Ma Văn Trẻ được phát huy đắc địa vào mùa đói năm đó. Từ nhỏ sống ở rừng, Trẻ rất tài việc định hướng tìm đường, phát hiện dấu chân muông thú. Chính nhờ cái năng khiếu ấy mà Trẻ đã cứu đơn vị bằng tài săn bắn siêu hạng của mình. Mấy tháng trời K07 ăn thịt thú rừng thay cơm. Thành lập cả một tổ săn bắn do Ma Văn Trẻ phụ trách. Lợn rừng, khỉ, cầy, cáo. Cả trâu rừng nặng hàng chục tạ. Một lần Trẻ bắn được con voi. Thằng Cậy chạy khắp nơi thông báo mọi người đi xẻ thịt voi. Cảnh tượng đập vào mắt họ là con vật to lớn nằm gục. Thân mình nó ập xuống đè lên bốn chân như một đống than bùn. Chưa ai biết cách xẻ thịt voi như thế nào. Da voi rất dày gần như phải cưa giống người ta xẻ gỗ. Mấy tiếng súng bắn lên trời báo cho các đơn vị gần đó đến cùng lấy thịt. Một anh chàng người dân tộc, da nhọ nhọ, nói tiếng Kinh lơ lớ:

    – Chúng mày khô…ô…ng biết rồi. Chỉ nửa trên của nó mới có thịt thôi. Nửa dưới toàn xương với dạ dày. Cắt lấy cái đuôi với hai bàn chân thôi.

    Nghe anh chàng nói thấy có lý. Mấy chục tay dao bắt đầu đục từ hai bả vai con voi xuống hai chân trước hất về phía cái vòi. Đục xong buộc dây lôi nửa thân trước đổ nghiêng ra. Phần đó đã quá nhiều thịt. Do có công bắn, thằng Trẻ được nhận quả tim. Nó to không khác gì một bao tải gạo. Lúc lấy ra khỏi hốc ngực thấy có vẻ ngon, hấp dẫn, không ngờ nấu ra ăn vừa xác vừa bã chẳng có mùi vị gì. Chỗ ngon nhất của con voi là cái vòi. Vừa giòn vừa ngọt. Thiếu chất bột lâu ngày mới thấy nỗi cực của việc ăn thịt ròng rã. Thực đơn bữa nào cũng thịt. Thịt xào với cần rừng. Thịt kho với măng tươi. Thịt nướng, luộc, hầm…Cứ thế mà diễn. Vài bữa đầu thấy ngon, nhưng rồi ngấy. Ngấy đến độ nhìn thấy thịt là rùng mình, lợm giọng. Nhiều anh bụng dạ không khỏe đau bụng đi ngoài triền miên. Nhưng công bằng mà nói, giai đoạn ấy không có thịt rừng thì đơn vị của Nhã chắc chắn không tồn tại nổi.

    Biệt tài săn bắn của Ma Văn Trẻ ai cũng phải công nhận. Trong vùng khi đó đơn vị nào cũng thành lập tổ đi săn. Săn mãi phải hết. Càng ngày những chuyến săn càng phải đi xa. Rất xa. Tới những cánh rừng sâu vắng bóng người. Riêng Ma Văn Trẻ chẳng phải đi đâu. Hắn cứ loanh quanh trong tầm vài cây số. Hết thú chuyển sang bắn chim. Phía Tây khu rừng K07 đóng quân khá nhiều chim. Vượt qua một con suối lớn là đến. Loại chim rừng ở đó rất to. Không ai biết tên chúng là gì. Mỗi con trưởng thành nặng cỡ hai, ba cân. Tập tục của chúng là đi theo đàn. Đậu trạt trên ngọn những cây. Mỗi đàn cả trăm con. Đứng dưới nhìn lên thấy đen ngòm. Bom đạn quanh năm dường như đã làm lũ chim dạn dĩ. Chúng không sợ tiếng nổ nhưng rất kỵ người. Chỉ cần thoáng thấy bóng người là nhoáng nhoàng đập cánh bay mất. Ma Văn Trẻ biết đặc điểm ấy. Tổ săn của Trẻ phải ngụy trang rất khéo. Mặc áo lá ém kín. Một mình Trẻ làm nhiệm vụ bắn. Mỗi phát đạn là một con chim rơi xuống. Đàn chim nháo nhác lên một lúc không thấy bóng người là chúng lại yên vị. Cứ thế Trẻ thong dong bắn mỏi tay thì thôi. Có ngày anh bắn rụng hơn ba chục con mà đàn chim không phát hiện ra. Để dành đến ngày khác. Các anh lại phải nghĩ mẹo làm chúng rời đi. Nếu thấy bóng người là mai chúng không đến đậu ở đó nữa.

    Tổng kết thành tích chiến đấu năm đó, đơn vị của Nhã chẳng có gì để nói ngoài nhiệm vụ kiếm cái ăn qua mùa đói. Cá nhân tiêu biểu xuất sắc có mỗi mình Ma Văn Trẻ với thành tích săn bắn siêu hạng. Trẻ được đề nghị tặng Huân chương chiến công. Một tấm Huân chương xứng đáng. Khi các nương sắn, bãi rau của đơn vị phủ xanh trở lại, bữa ăn dần có cơm, Không cần phải săn thú rừng nữa, “trận chiến” với cái đói bớt cam go. Song trong ký ức của Nhã, mùa đói rã họng năm ấy vẫn hiện lên mỗi khi anh dự một đại tiệc nào đó.

    Trước ngày thông tuyến chuẩn bị đón những chuyến hàng đầu mùa của miền Bắc, Nhã cùng đại úy Tập trưởng phòng hậu cần theo đường giao liên ra họp với các đầu mối chân hàng ở binh trạm bộ. Nạn đói vẫn chưa qua. Trong hành trang của hai anh em ngoài quần áo, vũ khí là mấy hộp cà mèn lèn đầy thịt rừng khô. Đi công tác nội bộ, không có tiêu chuẩn ăn trong trạm giao liên. Họ phải chủ động đem theo lương thực. Gọi là lương thực nhưng vẫn chỉ có thịt và thịt. Vậy là dù nhập trạm giao liên cũng vẫn chưa hy vọng được nhìn thấy hạt cơm. Mấy tháng trời chỉ rau, măng, thịt rừng khiến bụng dạ Nhã lúc nào cũng sôi ùng ục. Lâu rồi anh mới trở lại đường dây Xã hội chủ nghĩa – Cái tên lính ta gọi tuyến giao liên 559 để phân biệt với đường dây Giải phóng. Trong người thiếu chất bột, thiếu muối càng cảm nhận cơ thể nó bấy bớt thế nào. Đứng trước những con dốc ngày trước, giờ hai chân chỉ chực rủn ra. Đại úy Tập vững chãi hơn. Anh cắm chốt ở Bê Trọc đã gần chục năm. Được coi là thổ dân. Cái khó cái khổ cũng đã trở thành thói quen thường nhật. Vóc dáng thấp đậm, da ngăm đen, Tập thuộc túyp người đã chai lỳ cùng với gian khó. Không gì có thể làm Tập mối mọt được nữa. Mảnh khảnh thư sinh như Nhã ngày xưa các cụ gọi là loại “dài lưng tốn vải ăn no lại nằm” thì rất dễ chết. Ngày thứ ba trên đường dây 559, hai anh em rẽ ra bám đường tuyến để đi. Đường bộ phía trước sụt đất, cây cầu treo qua sông Cà Long bị nước cuốn trôi chưa làm lại kịp. Thế đất ở vùng này khá bằng phẳng và cây rợp bóng. Nhiều đoạn đường xe cơ giới chạy dưới tán rừng. Thời điểm ấy trên đường giao liên chủ yếu khách nội bộ. Xe cơ giới của binh trạm cũng chỉ chạy từng đoạn ngắn. Chừng hai giờ chiều, họ tới đoạn giao nhau với đường tuyến. Ở đó có mấy cây cổ thụ rất lớn. Tập đi trước bỗng đứng sững lại. Không tin vào mắt mình. Bên gốc cây săng lẻ một đống cơm nguội to hơn cái mũ cối, trắng phau. Không biết hay đói ăn lâu ngày mà mắt nhìn ra thế. Đống cơm hằn nguyên hình cái chôn nồi bởi lớp cháy mỏng. Tập ném phịch cái ba lô xuống đất vẫy Nhã. Giọng anh hấp hả run run:

    – Áo mưa đâu?

    Nhã lập cập mở ba lô lôi mảnh áo mưa trải ra. Họ quỳ xuống. Hai bàn tay Tập sắp sục vào đống cơm thì bất ngờ chùn lại. Trên mặt đất, trên thân cây hàng ngàn con sâu róm bò lổm ngổm. Con xanh, con nâu, con trắng… lông lá lởm chởm. Những lằn múi trên cơ thể chúng chuyển động mỗi khi chúng bò làm sởn da gà. Lũ lĩ sâu nối nhau bò thành hàng từ cây nọ sang cây kia. Chúng leo qua đống cơm lên thân cây. Hình như đám sâu không ăn cơm. Song nhìn kỹ thì thấy từng đàn kiến đen, kiến gió lúc nhúc chui ra chui vào. Ban đầu do hoa mắt, cả Tập và Nhã không phát hiện ra lũ kiến. Ngước mắt lên tán rừng thưa, Tập bảo:

    – Sâu làm trụi lá mày ơi.

    – Sao chúng nhiều thế anh? – Nhã hỏi.

    – Loại sâu này sinh ra từ chất hóa học. Bọn Mỹ thả chất tạo sâu để triệt lá cây. Cây rụng hết lá thì ô tô, doanh trại, đường sá trơ ra.

    Thì là thế. Giờ Nhã mới nghe chuyện này. Nó đánh nhau với mình bằng đủ mọi phương tiện. Đến con sâu cũng trở thành vũ khí. Nhưng mẹ kiếp cái thằng Mỹ, phải nói nó giỏi. Đã cây nghe lén, mưa nhân tạo, thuốc diệt cỏ nay cả hóa chất tạo ra sâu… Nhã ngước nhìn lên thì quả đúng rừng ở đây xơ xác. Cây vẫn đứng nhưng lá thì thưa thớt. Có những mảng rừng chỉ thấy trơ cành. Tiếng Tập:

    – Lũ sâu này phát triển nhanh lắm mà chắc cũng độc đấy. Ăn không?

    Ăn không, là Tập hỏi Nhã có dám ăn món cơm nguội đầy sâu kiến này không. Nhìn đống cơm, cái đói mấy tháng trời tự dưng bốc ngược lên. Quằn quại gan ruột. Miệng tứa nước. Nhã cứ phải nuốt ừng ực vào trong. Bao ngày rồi mới nhìn thấy hạt cơm. Bụng sôi ùng ục. Chân tay ngứa ngáy. Thèm! Miệng dểu nhãi. Nhìn đám sâu thấy nó chỉ bò bên ngoài Nhã bảo:

    – Gạt lớp trên đi chắc ăn được anh ạ.

    Tập nhìn Nhã gật đầu. Vậy là chẳng ai bảo ai hai anh em ngồi quây lấy đống cơm. Đám lá mục, bầy sâu bị gạt ra xa. Bốn bàn tay khum lại, múc đống cơm ra cái áo mưa. Miếng đầu đưa vào miệng cả hai trợn trừng trợn trạc. Bên trong lượt cháy, cơm đã ướt nhây. Nhựa cơm bám nhớp nháp năm đầu ngón tay. Mùi chua khăn khẳn.

    – Thiu rồi. Chắc đã đổ bỏ mấy ngày.

    – Thây kệ.

    Thiu nhưng cái béo, ngọt, bùi của bột gạo vẫn còn. Mặc cho vị chua chua lợm lợm. Mặc cho lũ kiến bò ran ran trên mép, trên mặt. Mặc cho mười đầu ngón tay nhớp nhúa. Miếng thứ nhất ngăc ngứ. Miếng thứ hai vừa kịp đưa lên miệng đã trôi tuột xuống họng. Chỉ hơi ghê ghê miếng đầu. Khi cái tì cái vị được đánh thức, dịch vị tứa ra cơm trở nên ngọt lừ. Chẳng cần đến thức ăn, chẳng cần đến bát đũa. Tập và Nhã sà năm tướng vào mà bốc, mà mút. Càng ăn càng thấy đói. Ăn cả kiến, cả bọ. Lũ sâu bị cản đường bò lên người lên vai, lên cổ. Có con chui vào trong tóc, leo lên đỉnh đầu. Mặc. Nhã gặp lại cái cảm giác lâng lâng, khoan khoái bằng mấy hôm chén miếng thịt lợn bắt trộm của trạm giao liên trên đường hành quân. Một loáng đống cơm đã hết veo. Phải đến mấy cân. Một đại tiệc sang trọng, hảo hạng nhất đời lính. Sự thỏa thuê, ngon ngọt đến đã đời sau mấy tháng trời không có hạt cơm nào vào bụng. Cái ngọt cái sướng lan chạy đến từng thớ thịt, chân tóc. Đúng là miếng khi đói bằng gói khi no. Mà miếng này phải bằng hàng chục hàng trăm gói ấy chứ. Ăn xong hai anh em ngồi thừ nhìn nhau. Mồm miệng đen nhẻm, nhớp nhúa. Tự dưng họ phá lên cười. Cười ngả cười ngớn như hai thằng điên. Sức lực ở đâu ùa về. Nhã đứng dậy vỗ bụng. Lâu lắm mới thấy cái bụng có vòm. Tập mở nắp bi đông nước, ngửa cổ tu như đang xua, đang vét nốt chất gạo còn dính nơi kẽ răng.
     

  • 3

    Hết mưa rồi cũng đến lúc nắng. Những ngày dài dầm dề, nhão nhoét có dấu hiệu ngắt cơn. Mưa chỉ còn lác đác từng đợt ngắn. Trời đã vống cao hơn nhưng mây vẫn nặng. Thi thoảng ánh nắng le lói chập chờn. Ai cũng thấy người nhẹ nhõm hơn nhiều. Tâm trạng nhẹ nhõm cho dù “nắng lên thì bom xuống”. Quân ta có những câu đúc kết rất ngắn mà chính xác tuyệt đối. Cùng với những tia nắng đầu tiên là thông báo dồn dập của binh trạm về tình hình địch. Nhiều tốp biệt kích đã nhảy xuống khu vực chân hàng quanh K07. Vài cuộc trạm súng xảy ra. Địch đang tăng cường thăm dò tuyến vận tải vào Bê Trọc. Thực hiện những phi vụ do thám này thường là tụi biệt kích Lôi hổ. Đám này luồn rừng và tác chiến rất giỏi. Chúng được huấn luyện kỹ càng, đặc biệt là thằng nào cũng cuồng tín, không chịu đầu hàng nếu bị bắt. Mỗi tốp năm, sáu tên được thả xuống bằng trực thăng vũ trang. Điểm thả quân và bốc quân được chúng tính toán rất khoa học. Hoạt động dồn dập của chúng báo hiệu một năm chiến sự căng thẳng, ác liệt. Dù chưa một chuyến xe nào chở hàng vào nhưng mạng lưới đường sá được phục hồi cùng quy mô hệ thống kho tàng sẽ cho chúng biết tầm mức ý đồ của ta mùa chiến dịch sắp tới.

    Lần này mười tên nhảy xuống phía Tây bản Đắc Pol cách K07 khoảng ba giờ. Chúng chia hai mũi. Tổ truy lùng của Nhã bám theo một mũi. Mũi thứ hai địch vận động về phía con đường nhánh mới mở thì đụng tổ tăng gia của binh trạm. Có tiếng nổ súng. Một thám báo chết. Lập tức mũi ấy rút qua cánh rừng thưa. Kinh nghiệm cho thấy khi đã bị quân ta phát hiện là chúng tìm cách chuồn. Đây là vùng nằm sâu trong hậu cứ của ta. Hai máy bay trực thăng quần thảo chỗ bọn thám báo đang hướng tới. Chúng bay khá thấp. Dùng uy lực để khủng bố tinh thần đối phương. Cây ngã rạp dưới sức gió của cánh quạt. Từng tràng súng máy lia chéo xuống những lùm cây mà chúng nghi ngờ. Hỏa lực địch vẽ ra một khoảng rộng an toàn cho tốp thám báo đang tháo lui. Về phía ta, điểm địch nhảy xuống còn cách chân hàng khá xa. Lệnh trên chỉ cần bám theo xua chúng đi, không cần tác chiến để tránh lộ lực lượng. Mũi truy kích của Nguyễn Bá Nhã chia hai tốp giữ cự li vừa phải. Song một tình huống bất ngờ xảy ra. Bọn thám báo về gần đến điểm bốc quân thì từ tốp của thằng Vạn rộ lên mấy loạt AK. Lập tức trực thăng quây lại. Khói phụt xanh lét. Mấy “quả trứng” phóng xuống. Mảnh đạn phóng lựu làm bay một mảng đầu Vạn. Một chiến sĩ nữa cũng dính thương. Anh này tắt thở trên đường về bệnh xá. Hành động bất cẩn ấy bị cấp trên phê bình gay gắt. Địch chưa tới được gần chân hàng đã mất hai chiến sĩ. Song kinh nghiệm cho biết vụ nổ súng sẽ khiến địch để ý sát sao đến tọa độ này. K07 được lệnh sơ tán gấp. Trên nhận định địch có thể oanh kích lớn vào toàn tuyến. Mỗi tiểu đội, bộ phận đem theo thứ cần thiết phân tán xuống hầm. Những căn hầm chữ A khá chắc chắn nằm rải rác được xây dựng nhằm tránh bom. Chúng được gia cố bằng cây loong đanh to vững chãi. Nguyễn Bá Nhã nằm chung hầm với tổ đài 15W.

    Sáng sớm mà trời đã trong veo. Khác hẳn với mọi ngày, không hề có một phi vụ bay trinh sát nào. Kiểu này là dấu hiệu có sự xuất hiện của pháo đài bay B52. Mọi người căng thẳng chờ đợi. Tâm trạng bức bí. Nỗi sợ mơ hồ treo lơ lửng trong cái không khí đặc quánh. Ba mươi phút sau màn tung hứng bắt đầu. Đúng như dự đoán. B52 xuất hiện. Chỉ nghe thấy tiếng gió. Thứ gió rất lạ, mơ hồ vần vũ trên thinh không. Nó không ầm ào, dữ dội mà làm không khí đặc quánh lại, tức thở. Mặt đất cây cối chồi lên, quật xuống. K07 nằm lọt giữa tọa độ bom B52. Gần như không thấy tiếng bom. Ục. Ục. Soàm… soàm… Tai Nhã ù đặc. Hay vì thế mà âm thanh nghe bẹt đi.

    – B52 ném trúng trạm mình rồi.

    Tiếng Khóa nhòe lẫn trong tiếng bom. Căn hầm chao đảo. Những đoạn gỗ lớn kết chéo trong hầm vặn răn rắc. Mỗi đợt ba chiếc, chín lượt, bom đổ xuống cách nhau chừng vài phút. Quy luật ném bom của thằng pháo đài bay này là chia ô ra. Rải bom theo tọa độ. Theo kiểu gối đầu. Chẳng khác gì người ta vãi từng thúng đá. Nhưng trong khoảng rừng núi mênh mông, nhà cửa thưa thớt, người không tập trung, kiểu oanh tạc của B52 thường ít đem lại hiệu quả. Sức mạnh ngóao ộp của nó là đánh vào tâm lý, làm cho người ta cảm thấy hoảng loạn. Nó tra tấn thần kinh đối phương một cách khủng khiếp. Thời gian ngồi chờ nó đến và giữa các đợt bom là đáng sợ nhất. “Trúng này. Trúng này…”. Mỗi lần ngồi đợi B52 rải bom, trong đầu Nhã lại vang lên câu nói kỳ quặc đó. Anh bị ám ảnh ghê gớm từ trận B52 đầu tiên. Đòn cân não từ B52 được bộ máy chiến tranh tâm lý của Mỹ khuếch trương rất ghê. Thằng lính nào bước chân vào mặt trận cũng bị ám ảnh về sức mạnh hủy diệt của loại vũ khí này.

    Nằm dưới tọa độ bom của B52 chẳng khác gì con kiến bậu trên mặt trống mà người ta liên tục giáng dùi vào đó. Căn hầm Nhã nằm vào loại khá chắc chắn. Những cây long đanh to bằng bắp đùi san sát gồng chéo vào nhau. Cây cái nóc được đỡ bằng nhiều trụ lớn. Mấy lượt bao tải đất chèn chặt phía trên. May mắn, sau ba lượt bom, nó chỉ có vẻ hơi sụn xuống nhưng vẫn đứng vững. Không gian bỗng dưng lặng phắc. Nhã thở phào nghĩ vậy là đã qua rồi. Chưa kịp nhổm dậy, tiếng rít xé gió của máy bay cường kích ập tới. Đám con ma, thần sấm rà lại tọa độ B52 vừa càn qua. Chúng bồi thêm từng chùm bom, tên lửa vào những chỗ nghi có doanh trại, kho tàng. Một tiếng “ục” rất nặng. Những cây gỗ chống hầm long ra. Chỉ một tiếng nổ như quả bom đi lạc. Người Nhã bay lên đập vào mấy cây ngáng quật trở lại. Tối tăm mặt mày. Căn hầm méo mó trông rất khó coi. Cây cối chọc ngổn ngang. Khói bụi sặc sụa. Bên ngoài chỗ Nhã nằm, Khóa, báo vụ viên gục trên bệ máy. Hai chiến sĩ quay ragono là Đích và Vệ gần cửa hầm không còn thấy đâu. Đất đùn ngược. Khoảng không gian trong hầm bị choán gần hết. Hai chân Nhã bại đi. Không còn vận động được. Anh cất tiếng gọi nhưng tuyệt nhiên im lặng. Hình như chỉ còn mình anh tỉnh táo. Nhã vuốt bụi trên mặt. Ươn ướt. Mằn mặn. Anh đưa tay lên mũi ngửi. Máu. Rất nhiều máu. Một bên đầu gối, và mạng sườn buốt nhức. Tưởng như đứt ruột. Nhã ấp tay vào mạng sườn. Anh nghĩ hay mình bị vỡ ruột rồi. Nhã gọi to:

    – Khóa ơi. Đích, Vệ ơi các cậu thế nào? Có sao không?

    Lặng phắc! Nhã nằm ngửa. Anh thấy có vệt sáng mờ mờ trên đỉnh đầu. Nóc hầm lộ ra một khoảng trống. Anh đẩy nòng AK lên đó:

    – Đoàng… Đoàng… Đoàng.

    Nhã bóp cò ba phát. Bên ngoài lúc này đã tạnh tiếng gầm rú của máy bay địch. Nhã bắn tiếp ba phát nữa. Lúc sau có bước chân người. Tiếng Cậy gọi vọng vào:

    – Ai trong hầm?

    – Nhã đây. Tôi bị thương rồi ông Cậy ơi.

    Tiếng cuốc bập. Tiếng người thúc nhau hối hả. Ánh sáng ùa vào. Khóa được đưa ra trước, nó bị ngất vì sức ép. Vết thương của Nhã chảy nhiều máu nhưng thật may chỉ bị vào phần mềm. Đau nhất là Đích và Vệ đều hy sinh. Đất phủ kín người họ. Phải bới tung căn hầm lên mới đưa được họ ra. Chỉ một ly nữa là bay hết, tất cả chầu trời. Quả bom khoét một hố lớn cách hầm hơn chục thước. Hú hồn! Nhã nằm ở đội điều trị mấy ngày thì xuất viện. Hôm trở về, Cậy đưa cho anh cái mũ cối tìm thấy trong hầm. Nhìn cái mũ của mình Nhã không hình dung nổi mảnh bom bay theo hướng nào mà anh thoát chết hi hữu đến vậy. Nó đâm rách toang diềm mũ từ trên xuống ngay phía trước trán rồi vòng qua xé rách một bên mạng sườn trước khi cắm xuống đất. Nhã cầm cái mũ xoay trở đủ góc. Theo quy luật đạn đạo nó phải lao thẳng vào ngực hoặc bụng anh chứ. Chẳng lẽ chiếc mũ bị đẩy xoay theo sức nén làm mảnh bom đổi hướng. Lại một lần nữa bom đạn tránh mình. Nhã lại nhớ đến câu cửa miệng của Ngàn Chi: “Ơn trời, phật anh không sao”.
     

  • 2

    Trong chuỗi ký ức về chiến tranh, những cái chết bất thường là một chương thê thảm trong kí ức Nhã. Trước khi chuyển về đơn vị chiến đấu anh đã có mấy năm ở rừng. Làm đủ việc của một người lính hậu cứ: Truy bắt thám báo, biệt kích, làm lính đường dây. Rồi giữ kho, tăng gia, gùi hàng, cứu thương… Dẫu biết sự mất mát trong chiến tranh là khó tránh khỏi, nhưng cái chết ở hậu cứ nếu không vào loại bình thường như sốt rét ác tính, chết đói, vướng bom mìn…thì hầu hết đều rơi vào hoàn cảnh khá dị biệt. Đến nay Nhã vẫn bị ám ảnh ghê gớm về một cái chết thuộc loại độc nhất vô nhị mà chính anh là người góp một tay làm cho nó trở nên khủng khiếp đến thế.

    Đầu mùa khô năm 1970, chuẩn bị kế hoạch phân phối hàng thông tin cho các đơn vị, Vũ Chức đài trưởng 15W và Nhã vào phòng thông tin quân khu họp. Từ K07, họ đi theo đường giao liên Giải phóng. Trời đã có những ngày hửng nắng. Đường khô ráo song vẫn rất khó đi. Hai anh em bó ghệt cao tới đầu gối đề phòng vắt cắn. Tuyến đường này qua nhiều cánh rừng tre, cây tạp. Đất bazan đỏ xộm. Đoạn nào ướt, mỗi bước chân vẫn lột theo một mảng đất non dẻo quẹo, bết bát. Đầu mỗi cành tre, chót lá lổm ngổm vắt rừng chờ sẵn. Những chú vắt đói xanh lè. Chỉ cần bờ vai, cánh mũ quệt qua là chúng guồng sang. Lẩn vào tóc, vào người. Có khi hút no máu tự rơi xuống. Thấy máu chảy hoặc ngưa ngứa, giơ tay gãi lính ta mới biết bị vắt tấn công. Cách quân khu chừng hai giờ, Chức và Nhã nghe thấy tiếng đài vọng tới. Vào giờ đài tiếng nói Việt Nam phát chương trình thời sự. Nhã thầm nghĩ một đồng đội nào đó đang từ trong quân khu đi ra. Lính đi công tác lẻ thường đem theo chiếc đài bán dẫn làm bạn đường. Nhưng một lúc lâu sau không gặp ai. Tiếng đài mỗi lúc càng rõ. Hình như âm thanh đứng một chỗ. Ở đầu chỗ quẹo một lối mòn, ngay đám cây tạp ven rừng tre, Chức nhìn thấy một cái võng. Tấm tăng che mưa bọc kín. Anh ta trỏ gậy bảo Nhã:

    – Hóa ra tiếng đài từ đó phát ra.

    – Chàng nào ngủ quên, giờ này chưa dậy – Nhã nói bâng quơ.

    Họ nhìn cái võng và lặng lẽ lướt qua. Chuyện thường. Lính quân khu, lính đường dây đi công việc, mệt thì mắc võng ngủ. Chỉ có điều lạ, tiếng loa hơi quá to. Ngủ nghê gì mà để loa to thế. Nhưng kệ. Lính mà, mỗi người một kiểu. Nhỡ anh chàng này lãng tai thì sao. Họ bước tiếp. Chẳng ai nói với nhau lời nào. Được khoảng mươi phút, linh tính mách bảo thế nào đấy, Chức đứng lại. Hắn quay lưng, đặt hai bàn tay lên đầu gậy, nghe ngóng một lúc rồi bảo:

    – Tao linh cảm có gì đó không ổn mày ạ. Thằng lính đếch nào mà nằm ngủ vô tư vào cái giờ chuẩn bị cơm trưa thế này. Đài thì mở ầm ĩ. Quay lại xem sao.

    Đến sát bên võng, Chức gõ gõ gậy vào thân cây gọi:

    – Đồng chí ơi! Đồng chí gì ơi?

    Không một chút động đậy. Kinh nghiệm của người ở rừng lâu khiến Chức lanh lẹ hẳn lên. Hắn lật mái tăng, mặt tái đi:

    – Khổ! Chết mẹ từ bao giờ ấy rồi.

    – Sao, chết rồi?

    Nhã nhìn vào thấy người nằm trên võng đầu oặt sang một bên. Mặt mũi đã tái xám. Cái đài bán dẫn pin trung hiệu National để trong lòng. Nhìn dáng nằm rất tội. Hai anh em bỏ ba lô xuống, lột tấm tăng trải ra đất. Họ khiêng người đồng đội xấu số đặt lên đó. Tư trang xếp gọn bên cạnh. Phủ kín thi hài người chết bằng tấm võng của anh ta. Chức nhìn quanh bốn phía nói với Nhã:

    – Đây vào KT9 ( mật danh phòng thông tin ) cũng không còn xa. Mày chạy vào đó gọi người ra giúp. Tao tìm quanh đây xem có đơn vị nào không.

    Vũ Chức chém hai nhát dao chéo nhau lên một thân cây lớn bên đường để làm dấu. Lại phạt mấy cành lá phủ lên chỗ anh chiến sĩ nằm. Hai đứa vắt chân lên cổ mà chạy.

    Ở phòng thông tin, nghe Nhã nói, ba chiến sĩ lấy băng ca, túi thuốc hối hả theo Nhã. Gần hai giờ đồng hồ họ mới tới nơi. Một cảnh tượng khiến họ sững lại. Vũ Chức đang quỳ mọp bên cạnh nơi mấy tiếng trước người đồng đội xấu số nằm. Bây giờ chỗ đó trống trơ. Chẳng còn lại gì ngoài một bộ xương người trắng tởn. Tất cả rùng mình táng đởm. Trước mặt họ tràn ngập những con bọ li ti. Chúng nối nhau như làn sóng trắng vồng lên, vồng lên. Lổm ngổm. Lượt nọ phủ lên lượt kia luồn lỏi trong bộ xương. Nhã hoa mắt chưa hiểu chuyện gì thì tiếng ai đó thốt lên:

    – Mối rừng!

    Hàng tỷ con mối rừng. Một cảnh tượng ghê rợn, hãi hùng. Thủ phạm là đây. Mối đã ăn sạch thi thể một con người. Cả áo quần, tư trang, tăng võng…

    Nhã hối thúc:

    – Tìm xem còn giấy tờ gì không?

    Mọi người lúc ấy mới xúm vào tranh cướp với lũ mối những thứ mà chúng chưa gặm hết. Chiếc bi đông nước không còn quai đeo. Cái đài bán dẫn vỏ da bị gặm lem nhem, con dao găm… đều là những thứ bằng kim loại. Tăng nilon, võng bạt, ba lô… nát vụn. Cố ghép lại từng miếng nhỏ. Vô vọng. Không còn lại gì cả. Nhã thẫn thờ xuýt xoa:

    – Tại sao lúc trước mình không nghĩ ra nhỉ. Ngu đến thế thì thôi.

    Vũ Chức cũng thần mặt. Đúng là lúc khiêng người đồng đội xuống cả anh và Nhã cuống quá không ai nghĩ ra việc lục tìm giấy tờ để biết tên tuổi đơn vị. Tình huống quá bất ngờ khiến họ mụ mị cả đầu óc. Bây giờ nỗi ân hận giày vò. Đây là rừng tre. Đất bazan vừa qua những ngày mưa dằng dặc. Nắng lên lũ mối đói mồi. Nếu người chết còn nằm trên võng chắc chúng không đánh hơi thấy. Vậy là các anh đã vô tình gọi lũ mối tới. Sức hủy hoại của bầy côn trùng li ti này thật kinh hoàng.

    Bồi hồi một lúc lâu, Nhã trải tấm áo mưa của mình xuống đất. Mọi người lặng lẽ nhặt từng dẻ xương người chết. Cảm giác lạnh thấu tâm can. Phần vì thương đồng đội phần vì ghê sợ, kinh khiếp. Trên hài cốt, đám mối vẫn bám lằng nhằng không chịu buông tha. Gạt cái đống trắng tởn, bùng nhùng ấy các anh cố tìm từng đốt xương chân, xương tay tử sĩ. Vừa làm vừa khóc. Chưa bao giờ Nhã có thể tưởng tượng ra một cái chết kiểu này. Tất cả chỉ còn lại một gói nhỏ. Năm con người đứng sát vào nhau, mặc niệm đồng đội. Nhã buộc hài cốt người chiến sĩ vô danh lên nắp gùi của mình.

    Nhìn đám mối cuộn đi cuộn lại bên cạnh, Chức gầm lên bất lực:

    – Lũ khốn kiếp ghê tởm này…

    Tay vơ chân gạt, Vũ Chúc dồn từng mảng lá khô vây quanh chúng. Chẳng ai bảo ai, tất cả cùng góp sức. Vòng rộng lá khô quây lũ mối vào giữa. Lửa đốt các phía. Đám mối chạy nháo nhào. Chúng leo lên đụn lá, gặp lửa lả tả rơi xuống. Tiếng mỡ cháy xèo xèo, nổ lép bép. Mùi ngầy ngậy bốc lên đến phát nôn. Dường như cái cách trả thù đám mối kiểu trẻ con ấy làm vợi bớt nỗi uất ức trong lòng họ. Chờ cho lửa tàn năm người lính trở gót hướng về quân khu. Không ai nói với nhau lời nào. Cảnh tượng mối rừng ăn sạch một con người chỉ trong vài giờ đồng hồ thật quá đỗi hãi hùng. Có lẽ chưa một cái chết nào khiến họ bị ám mị đến thế trong cuộc đời chinh chiến.

    Một lễ an táng giản dị cho đồng đội tại nghĩa trang quân khu. Chỉ có một khúc gỗ ghi ngày tháng hy sinh cắm trên mộ. Ngôi mộ được đánh số để lưu hồ sơ. Nhìn tấm gỗ với những con số vô hồn, Nhã lại trào lên nỗi xót xa quá đỗi vì đã không giữ được cho người chiến sĩ ấy một dòng tên tuổi, địa chỉ. Cán bộ chính sách quân khu nói sẽ thông báo các đơn vị trong vùng để xác minh nhân thân người chết. Trường hợp này chắc cũng không khó tìm ra. Hy vọng tên tuổi, quê quán người đồng đội sớm được làm rõ để nắm xương người nằm dưới mộ có cơ may trở về với gia đình, người thân.

    Đêm ấy nằm lại trạm khách của phòng Thông tin, Nhã thấy khó ngủ. Vũ Chức nghiện thuốc lá nặng. Hắn cứ ngồi tựa bên của sổ đốt hết điếu này đến điếu khác. Nửa đêm tiếng Chức lẩm bẩm:

    – Hơn năm năm ăn dầm nằm dề với thần chết mà tao chưa thấy cái cách biến khỏi mặt đất một con người như hôm nay. Trước đây tao chứng kiến một cái chết cũng cực kỳ khiếp đảm. Chết chùm. Bốn thằng lận. Cứ tưởng chết đến kiểu đó thì thôi rồi. Vậy mà …

    – Chết kiểu gì – Nhã lồm cồm ngồi dậy. Đằng nào cũng chả ngủ được – kể nghe đi.

    – Mày cứ hình dung thế này, chẳng hiểu trời xui đất khiến thế nào mà bốn thằng lính trẻ bên kho quân khí bê nguyên cả một quả tên lửa ĐKB ra suối đánh cá. Con suối ấy hẹp, nhưng có một đoạn phình ra khá rộng. Nước sâu, chẳng khác gì một cái ao, rất nhiều cá. Chúng nó đắp bệ, đặt quả tên lửa hướng xuống chỗ đó. Hai thằng sang bờ đối diện nắp sau một tảng đá to. Gùi, lưới sẵn sàng. Hai thằng bên này điểm hỏa. Hẹn nhau sau tiếng nổ thì cùng nhào xuống bắt. “Bùm”! Một đụn lửa lớn nhoáng nhoàng xanh lét. Đạn lao xuống. Lửa phụt dài về phía sau. Sức nóng ngàn độ. Quả tên lửa bốc ráo cả đoạn suối ấy ném vào rừng. Cái tảng đá và hai tay lính ngồi bên kia suối cũng bốc hơi mất tăm mất dạng. Bên này lửa liếm xém một vạt cây rừng. Vải cháy cùng mùi thịt cháy khét lẹt. Kinh hồn táng đởm. Chỗ lòng suối trống hơ trống hoác, cạn trơ đáy. Phải một lúc lâu nước từ hai phía mới tràn vào. Mấy chục người chia nhau ra đi tìm nhặt từng nhúm xương thịt bốn thằng xấu số. Toàn lính trẻ. Mà chúng nó dốt thế không biết. Đem cả tên lửa đi đánh cá thì cũng là liều lĩnh đến nhất trần đời.

    – ĐKB là cái loại trong phim ảnh bắn từng dàn nhoáng nhoàng mà Liên xô gọi là Ca chiu sa đó đúng không?

    – Hình như là nó đấy. Sang chiến trường mình gọi là ĐKB. Địa hình với cách tác chiến của quân ta không phù hợp nên không thể đem cả dàn pháo đó vào trận đánh. Lính pháo binh có sáng kiến đắp bệ đất phóng từng quả một.

    Nhã bảo:

    – Thế thì tôi biết loại tên lửa này rồi. Mỗi quả nặng gần trăm cân, vỏ hòm dài phải tới hai mét. Đợt nhận hàng nào có nó thì khốn nạn. Khiêng cũng khó mà vác thì quá nặng. Cạnh hòm tì tím bầm cả vai.

    – Chết tan tành vì tên lửa rồi cái cảnh bị mối ăn sạch trong chốc lát như hôm nay, liệu đã phải những kiểu chết kinh hoàng nhất mình được chứng kiến chưa nhỉ? – Chức tự hỏi.

    Nhã thì vẩn vơ theo đuổi ý nghĩ riêng của mình. Chết vì đem tên lửa đánh cá anh chỉ hình dung qua lời kể của Vũ Chức, dẫu sao cũng giảm đi nhiều sự kinh khiếp. Tận mắt nhìn thấy thổ thần lôi thằng Triển xuống âm phủ; sức ép của bộc phá lột da đầu thằng Đống; rồi cái đinh lút sâu trong gáy Hãn… từng khiến Nhã bao đêm hãi hùng. Vậy mà hôm nay cái cảnh bầy mối ăn sạch một con người không chỉ in vào tâm trạng anh sự hãi hùng. Mỗi khi nghĩ đến người anh lại nổi gai, rùng mình, táng đởm.
     

  • 1

    Bốn vùng chiến trường miền Nam được ví với bốn câu đúc kết rất lính: B4 “cơm Bắc giặc Nam”. B2 “chuột sa chĩnh gạo”. B3 “ngã ba sung sướng”. B1 “Bê Trọc”. Có lẽ gánh chịu bom đạn thì vùng nào cũng ác liệt như nhau. Nhưng kham khổ thiếu thốn thì không đâu bằng Bê Trọc. Nguyên do không gì khác là khu Năm giống như một ốc đảo. Mùa mưa khu Năm bị tứ bề núi cao vây hãm. Thời tiết thì thật không đâu tệ bằng. Mưa triền miên rên rỉ hơn nửa năm trời. Mưa thối đất thối cát. Mưa biến mọi con suối thành sông. Mọi con đường vào Bê Trọc đều nát bấy. Đồi đất thành đồi bùn. Đường tuyến thành sông bùn. Mỗi viên thuốc, viên đạn, hạt gạo… vào đến khu Năm phải trầy trật, lăn lóc gấp mấy chiến trường khác. Không chỉ mồ hôi công sức, máu xương cũng phải đổ nhiều hơn trên những con đường cung ứng hàng chiến tranh cho B1.

    Mùa mưa đầu tiên từ ngày vào chiến trường, Nguyễn Bá Nhã đã nếm trải đủ cung bậc của mùa mưa Bê Trọc. Những cơn giông ào về. Rất nhanh, rất dữ dội. Các dòng suối mấy hôm trước còn mang vẻ mặt hiền hòa. Vết chân người qua suối làm nhẵn thín những viên đá cuội nhiều màu sắc. Chẳng khác gì cây cầu đá đầy lãng mạn dưới tán rừng lăn tăn hoa nắng. Vậy mà chỉ sau một đêm nó đã biến mất tăm mất dạng trong làn nước đục ngầu. Nước lũ lôi theo cây khô, lá mục, xác súc vật…lao vun vút trong tiếng gầm gào hung bạo. Nước vật chổng rễ những cây cổ thụ bên vực suối sót lại từ mùa trước. Mặt đất chỗ nào cũng nhuốm đen. Hơi rừng hoang hoải, khí độc được dịp tung hê cái mùi tanh lợm và thối rữa của côn trùng chết. Thum thủm. Ngái hắc. Nghẹt thở… Quanh các ngôi nhà lính, áo quần ướt nhoèn phơi chồng đống lên nhau. Mưa. Mưa. Cái điệp khúc buồn tê tái cất lên giai điệu não nề hàm chứa biết bao tai ương. Đói rét, bệnh tật bắt đầu. Tâm trạng cô đơn bắt đầu. Nó cứ lê thê như thế đến khi mặt trời quay lại đem theo một mùa khô ầm ào bom đạn. Mưa là kỷ nguyên của vắt rừng, của lở đất của cuộc chiến sinh tử với đủ loại tai ương. “Ruồi vàng, bọ chó, gió Kon Tum” trở thành thương hiệu của Bê Trọc. Ai đã sống ở khu Năm những mùa mưa như thế đều không thể quên cảm giác chán nản đến bã bượi cả người. Và dẫu không có chiến sự xảy ra thì lính khu Năm vẫn có thể bỏ mạng

    bất cứ lúc nào vì muôn vàn lý do. Chết vì tai nạn. Chết vì rắn cắn, thú rừng tấn công. Chết vì ăn phải lá rừng, nấm độc. Chết vì sụt đất, lở đá… và có lẽ chết do sốt rét ác tính ở mặt trận này vào loại cao nhất chiến trường. Cái câu “Bê Trọc” nói lên tất cả nỗi gian truân.

    Nhiều năm sau này, kí ức thời chiến, đồng đội, bóng hình những người đã chết luôn luôn hiện về trong trí nhớ của Nhã với dáng vẻ rất riêng. Họ không già đi như người sống. Kỳ lạ là không ai tỏ ra bi lụy. Thậm chí còn tếu táo, vui đùa. Có lẽ nét đáng yêu nhất ở họ lúc sống là sự trẻ trung, niềm lạc quan, thông minh dí dỏm. Khi họ đi xa những điểm trội ấy vẫn còn mãi. Nó ám vào Nhã. Nó trở thành hình ảnh riêng của mỗi người gửi lại trong đời. Chẳng ai giống ai. Nhã không lý giải được vì sao mỗi khi nhớ tới đồng đội đã hy sinh, anh thường bắt đầu từ Hãn. Nhã hoàn toàn không cố ý sắp xếp những cuộc hội ngộ kỳ lạ đó. Có thể Nhã không phải là người chứng kiến quá nhiều cái chết như những người lính bộ binh trực tiếp đối mặt với lửa đạn. Nhưng anh lại là người chứng kiến quá nhiều cái chết kỳ quặc, bất ngờ thậm chí vơ với. Cái chết của Trần Đức Hãn, thuộc tổ khí tài thông tin cùng với Nhã là sự mất mát đầu tiên mà Nhã chứng kiến trong đời lính. Một cái chết khó giải thích. Nó diễn ra ngay trước mắt anh, chẳng khác gì một trò đùa của số phận.

    Lại số phận. Số không may. Số chết!

    Đúng là không ai có thể nghĩ ra, tưởng tượng nổi

    những “kịch bản chết” như Nhã đã chứng kiến ở Bê Trọc. Cũng chẳng có chiến trường nào như khu Năm. Lệnh trên từ viên thuốc, cặp pin, đến từng cái kíp mìn… khi giao nhận đều phải kiểm đếm. Ở mặt trận khác việc tiếp nhận hàng hóa dễ dàng thông thoáng hơn nhiều. Nhưng với Bê Trọc mỗi viên thuốc, quả pin, viên đạn đều quý hiếm vô cùng. Bởi thế nếu một khi thùng hàng không còn nguyên đai, nguyên kiện, dù giấy gói chưa bị rách, vẫn phải đổ ra đếm lại.

    Hôm ấy Nhã cùng Hãn thống kê số lượng khí tài thông tin ở bãi hàng. Cách đấy hơn trăm mét, tổ quân khí giao nhận lô hàng kíp mìn. Một thùng kíp mất đai thép. Góc thùng bị vỡ. Tổ nhận hàng phải đổ ra đếm từng cái. Mấy ngàn cái kíp đếm xong được đóng gói trở lại. Không ai phát hiện còn một cái rơi ra, nằm lẫn dưới lớp lá khô. Hòm kíp được nhắc đặt lên. “Đoành”! Một tiếng nổ rất lớn. Tia lửa nhằng lên xanh lét giữa ban ngày. Lá cây rụng rào rào. Hai chiến sĩ quân khí bay như hai mảnh bao tải. Nhã giật mình quay nhìn chỗ phát ra tiếng nổ. Ngay trước mặt Nhã, Hãn khựng người buông rơi cuốn sổ tay. Một cái rùng mình thật khẽ, Tấm thân nặng nề của Hãn khuỵu xuống. Chưa hiểu chuyện gì, Nhã vội ôm lấy Hãn. Mắt anh trợn ngược khi nhìn thấy một cây đinh bảy phân. Vâng. Chỉ có một cây đinh bật ra từ vỏ hòm kíp. Nó xuyên thẳng vào gáy Hãn. Nhã không tin vào mắt mình. Máu rỉ ra nơi cây đinh rất ít, nhưng người Hãn đã lạnh dần trên tay anh. Tất cả nháo nhào. Vụ nổ hòm kíp làm hai chiến sĩ quân khí hy sinh. Còn Hãn thực sự bị tai bay vạ gió. Nhã ngơ ngáo, thất thần mấy hôm liền. Đêm nằm anh cứ lởn vởn hình dung đường bay của cây đinh quái ác kia. Cái chết đầu tiên anh chứng kiến ở chiến trường là như thế này đây. Nó hoàn toàn khác với những điều anh tưởng tượng về chiến tranh. Vô thường! Đúng là vô thường. Anh đứng ngay bên cạnh Hãn. Rất có thể là anh chứ? Vì sao không phải anh mà là Hãn? Ý nghĩ ấy cứ luẩn quẩn trong đầu. Mỗi khi nghĩ đến cái chết kỳ quặc ấy Nhã vẫn không khỏi rùng mình.

    Có thể nhiều người cũng nghĩ như Nhã. Những cái chết ở chiến trường phải ngập ngụa trong máu, lửa. Tiếng nổ đùng đoàng. Nhưng giống như người ta nhìn hiện tượng ở hình ảnh của tảng băng trôi. Phía sau chiến địa là một hậu cứ mênh mông. Hàng chục ngàn con người đối mặt với thần chết vì muôn vàn lý do. Thôi thì muôn hình vạn trạng kiểu chết. Những cái chết vơ với, như trò đùa. Sau tai nạn kỳ quặc đến với Hãn. Nhã còn phải chứng kiến những cái chết đầy ám mị khác. Đó là những tháng ngày kỳ lạ với Nhã. Biết bao tai ương không lý giải được. Giống như dịp ấy Diêm Vương vi hành qua vùng đó. Ngài phô diễn quyền năng chết chóc đầy bí ẩn của mình. Không bom pháo. Không chạm mặt quân địch, mà cả chục người ngã xuống vì những tai nạn chẳng đâu vào đâu.

    Một chiều muộn ba tiếng súng vống lên. Bầu trời vắng lặng. Ánh nắng xiên khoai hắt đám bóng cây làm tối sẫm con đường dẫn về K07. Cậy vừa khoác súng lên vai vừa cằn nhằn:

    – Tiếng súng kiểu này là có chuyện không hay rồi.

    Mọi người phóng về phía súng nổ. Tiếng người í ới gọi nhau. Xúm quanh gốc mấy cây chè rừng bên cạnh đường tuyến. Hóa ra thằng Kỉnh bên trạm giao liên. Nó trèo cây hái chè. Không hiểu mắt mũi thế nào, một thằng khác đi qua thấy lùng nhùng. Lại như có đàn ong bay ra. Nó giương súng chắc mẩm một chú gấu lấy mật. Đòm phát. Trên đường về Cậy cứ kêu khổ:

    – Thằng Kỉnh vừa khoe với tao, tháng tới nó được ra Bắc nghỉ phép.

    Những mất mát thật chả ra làm sao. Trường hợp của Kỉnh là hoàn toàn không may. Nhưng cũng có những cái chết là do lính mình liều lĩnh, thiếu hiểu biết về vũ khí. Nguyễn Bá Nhã nhớ chỉ vài tuần sau khi Hãn chết. Lường Hữu Đống bên vận tải mất mạng vì thuốc nổ. Một cái chết làm cho ai chứng kiến cũng lạnh người. Đống tựa người vào gốc cây bứa. Máu xối đỏ từ vai xuống hai ống chân. Kinh hãi nhất là mặt nó, đầu nó lòm máu. Chỗ đỏ, chỗ trắng hêu hếu như người bị lột da, lộ rõ cả những mạch máu trên cổ, trên má. Không sót lại một mảnh quần áo nào trên người. Chỉ còn mùi khét lẹt. Một cành bứa to chềnh ềnh đứt ngang rơi xuống bên cạnh. Lúc đầu chưa ai hiểu chuyện gì. Không có tiếng máy bay, cũng không có dấu hiệu của bom pháo địch. Công binh của binh trạm xuống xem xét mới biết thằng Đống dùng thuốc nổ TNT để hái bứa. Nó buộc bánh thuốc nổ vào đầu cây sào, dòng dây cháy chậm giơ lên chỗ cành bứa trĩu quả chín vàng. Sức ép dội trở lại. Chết hồn nhiên đến không ngờ.

    Những cái chết mang đầy yếu tố bất thường ấy xảy ra ở đơn vị của Nhã hay xung quanh khu vực K07 đều để lại trong anh nỗi xa xót, tiếc nuối. Cuộc đời con người có thể biến mất một cách dễ dàng và vô lý đến thế sao? Và trong số những cái chết kỳ quặc ở chiến trường, hai trường hợp ám thị mạnh mẽ đến Nhã mãi sau này. Một tai nạn xảy ra ngay trong tiểu đội của anh. Nhã cứ nghĩ thần chết nhằm vào cả anh nữa kia. Cái lưỡi hái của Diêm Vương chỉ cách Nhã vài phân, nhưng không hiểu vướng víu cái gì mà nó không vơ luôn cả anh xuống. Mỗi lần nhớ tới, Nhã vẫn mường tượng thấy làn gió buốt ngăn ngắt của nó sướt qua mặt. Thần chết lại một lần nữa như đùa cợt anh.

    Nhã cùng Cậy và Triển băng rừng ra binh trạm bộ nhận gạo về cho đơn vị. Vào mùa mưa công việc này trở nên gian nan, nguy hiểm. Mỗi đứa cõng ba mươi cân, súng đạn tư trang nữa cũng suýt soát bốn chục ký. Lặc lè qua được hôm đầu. Sáng hôm sau vừa khoác gùi lên vai thì nghe tin cây cầu treo qua suối Đăc Ly bị cuốn trôi. Cả tốp quyết định cắt rừng ra đường tuyến. Cứ đà này mưa còn kéo cả tuần. Không thể ngồi chờ nước rút. Đường tuyến mấy tháng mưa gió đã trở nên khác hẳn. Mặt đường biến dạng. Thi thoảng lại gặp một khối đất đỏ sạt xuống chắn ngang. Men theo rìa đất chênh vênh mà đi, có chỗ như phải bò qua. Đi đường tuyến thì sẽ rút ngắn được hai ngày so với đường giao liên bộ, nhưng dù là mùa mưa thì đi trên đường tuyến cũng rất mạo hiểm. Máy bay do thám địch liên tục chà sát trên đầu. Cung đường này có mấy trọng điểm lính ta gọi là cối xay thịt. Đồi 99. Ngầm Đắc Ly B. Dốc Thác …Sợ nhất là đang xầm xì, u ám vòm trời bất ngờ cao vống lên, le lói nắng. Chỉ cần ánh nắng xuyên qua mây là lũ máy bay địch bu lại như ruồi. Chúng săm soi từng mét đường. Những dấu chân mới, những vạt cây lạ sẽ tố cáo hoạt động của đối phương. Đi trên đường tuyến mùa nào cũng là đánh liều mạng sống của mình. Biết vậy nhưng họ không có lựa chọn nào khác.

    Cậy đi trước khoảng chục bước. Tiếp đó là Nhã rồi Triển đi sau cùng. Cậy là người có kinh nghiệm nhất vì anh ở Bê Trọc đã ba, bốn mùa mưa rồi. Đi trên đường giao liên bộ dưới bóng rừng có thể bám sát vào nhau nhưng trên đường tuyến thì người nọ phải cách người kia một đoạn. Đề phòng máy bay là một chuyện. Còn một hiểm họa nữa. Tuy nhìn mặt đường tuyến có vẻ vững chắc thế, song nhiều chỗ đã trở thành một cái túi bùn. Mấy tháng trời om trong nước. Vỉa đất đỏ bazan đã long nhũn hết chân đế. Chỉ cần một sức nén nhỏ, một rung chấn nhẹ cũng có thể theo nhau sụt xuống. Cậy dẫn đầu là nhận lấy hiểm nguy đầu tiên. Hầu như ai đã là cựu binh cũng hiểu trách nhiệm và sự dấn thân như thế trước đồng đội. Người đi sau phải tuân thủ cứ đúng vệt chân của người đi trước mà bước vào. Qua ngày đầu thuận lợi. Đêm, ba anh em nghỉ lại trong lán tăng gia của một đơn vị công binh. Hôm sau họ tiếp tục vượt tuyến và điều không may đã xảy ra. Nó không rơi vào Cậy đi đầu mà với Triển đi cuối cùng. Ở đoạn cua khuất, Triển ngoắc Nhã chậm lại. Hắn bảo:

    – Đái cái đã.

    Triển nép vào tả ly dương xả nỗi buồn. Cách chỗ Triển đứng vài mét, Nhã dừng lại chờ. Anh tựa gùi vào vách đất tranh thủ nghỉ. Bỗng một tiếng “soạp”. Âm thanh không lớn nhưng rợn người. Nhã trố mắt nhìn. Một luồng gió hút về phía vừa phát ra tiếng động. Nhã dạng hai chân theo kiểu đứng tấn. Người anh lạng đi, chới với. Ngay dưới mũi chân Nhã một hố sâu hút đỏ lòm. Nơi Triển vừa đứng giờ trống hoác. Bùn đỏ quạch từ trên cao ùng ục tràn xuống. Nhã la lên thất thanh:

    – Sụt đất rồi.

    Anh lùi lại, ném gùi gạo xuống, nằm bò trên mép vực gào:

    – Triển … ơi… Triển … ơi…

    Vừa lúc Cậy quay lại hổn hển hỏi:

    – Nó đứng chỗ nào?

    Nhã chỉ tay ra khoảng không. Mắt anh đã nhòe nhợt nước. Chẳng còn một chút bóng dáng gì của Triển. Trống hoác. Đỏ lòm. Hun hút như nhìn vào chỗ không đáy. Tử khí bốc lên làm họ sởn gai ốc. Cậy và Nhã không còn biết làm gì hơn. Hai thằng quỳ bên vực khóc tu tu. “Triển ơi… Triển ơi…”. Tiếng họ tan biến trong lòng vực. Lặng ngắt. Tê tái. Một lúc lâu, hai thằng rũ mình đứng dậy. Lột mũ, đầu gục xuống vĩnh biệt người đồng đội xấu số rồi quay lưng lầm lũi bước.
     

  • 10

    Mùa khô, đường tuyến với hàng chục trạm nhánh “ngủ vùi” suốt nửa năm trời bỗng vùng mình trở dậy. Người ta nhận ra nó với sức vóc kỳ lạ của một chàng khổng lồ vươn vai sau một giấc mơ dài. Cánh rừng Tây Trường Sơn thâm u ngày đêm rung chuyển vì tiếng gầm gào khó nhọc của hàng trăm động cơ xe tải, xe xích. Đất quánh bết. Vệt bánh xe hằn sâu giữa hai mái ta-luy rực đỏ kéo theo từng đàn máy bay địch. Chúng ào tới săm soi. Bom lại nổ. Mùa khô cũng là mùa bom. Bầu trời vần vũ vệt khói máy bay B52. Mỗi khi đám pháo đài bay này bay qua, nó để lại những “rãnh cầy” trắng tởn trên nền trời. Xen vào đó tiếng ong ong, rền rẫm đến vô cùng của đám trinh sát OV10. L19…Lúc nào chúng hực lên, nghiêng cánh, phọt ra mấy quả khói, là bầu trời như rạn vỡ. Tiếng rú rách trời của lũ cường kích. Chuỗi nổ âm âm của bom tấn, bom phạt. Mặt đất lại lên cơn động kinh.

    Trưa ấy Chi ào đến. Trên vai em chiếc ba lô màu cỏ cháy của Nhã đã được giặt sạch. Nét mặt Chi thoáng buồn. Nhã chống gậy ra đón người yêu trong sự vui mừng không giấu được. Chi đặt ba lô lên đầu giường anh rồi nói nhỏ:

    – Nhã à, mình đi dạo chút anh.

    Nhã khoác thêm áo ngoài, hai người bước trên con đường dẫn ra suối. Chi trầm ngâm khác với ngày thường. Nhã thấy hơi lạ. Đi một đoạn em mới nhè nhẹ bảo:

    – Sáng mai bệnh viện em chuyển địa điểm.

    Một chút lắng lại. Bàn tay Nhã xanh xao chùm mạch máu nổi gồ giật giật. Cái yết hầu đưa lên đưa xuống. Nhã cứ giương mắt nhìn Chi, chẳng một lời nào bật ra khỏi khuôn miệng khô khốc. Con đường mòn chạy giữa khoảng rừng thưa như ruễnh roãng ra. Tới bãi đá, nơi họ từng nhiều lần ngồi tâm sự, Chi dừng lại. Lòng Nhã cuộn lên những cơn sóng bồi hồi:

    – Mai em đi rồi ư?

    Ngàn Chi nhìn anh buồn rượi.

    – Vậy là – Nhã thở hắt ra – điều anh buồn sợ nhất đã đến. Bệnh viện chuyển về đâu em?

    Ngàn Chi lắc đầu thay cho câu trả lời. Nhã đặt bàn tay lên vai Chi. Tay kia nâng khuôn mặt nàng hướng về phía mình. Giọng anh thoảng nhẹ, hơi run:

    – Ngàn Chi? Anh đã định nói điều này với em từ khi mới gặp. Cũng đã bao lần bên em, anh muốn nói ra rồi lại e ngại. Nhưng hôm nay chúng mình sắp phải xa nhau…Ngàn Chi. Anh… Anh rất… yêu em. Yêu em vô cùng. Em hãy nhận lấy từ anh lời tỏ tình từ đáy lòng anh.

    Ngàn Chi bật khóc nức nở. Nước mắt chảy dài trên má, Chi ngước lên nhìn vào mắt Nhã. Bất chợt nàng gục đầu vào vai anh:

    – Em cũng yêu anh, Nhã ơi.

    Nguyễn Bá Nhã ôm Ngàn Chi vào lòng. Anh dụi cằm vào mái tóc nàng. Vẫn cái cảm giác tuyệt diệu khó tả dâng lên. Không hiểu sao từ những ngày đầu tiên gặp Chi trên đường vào B1, Nhã đã bị mái tóc xanh, óng ả của nàng hút ánh nhìn. Anh mê đắm, run rảy khi được vuốt lên sóng tóc ấy. Nhã muốn vùi mặt vào đó hít hà cái mùi thơm rất riêng của nó. Lòng anh trào dâng niềm phấn khích. Lời Chi thoảng như gió, thì thầm:

    – Cảm ơn Trời Phật cho chúng mình gặp nhau. Nhưng buồn quá anh nhỉ. Thổ lộ được tình cảm bấy lâu thì lại phải chia tay.

    Đây là lần đầu tiên trong đời Nhã ngỏ lời yêu một người con gái. Anh nhìn sâu vào đôi mắt Chi. Giọng hoang hoải, thất thần. Như một kẻ mộng du, miệng Nhã lảm nhảm, rối mù:

    – Chi ơi em có biết lúc này anh nghĩ gì không. Em là tất cả nỗi yêu thương, sự nhung nhớ, buồn vui của cuộc đời anh. Em là vợ là mẹ, là mọi thứ quý giá nhất trên đời này. Anh sống được là nhờ tình yêu của em. Anh yêu cuộc sống này là vì có em. Anh không thể hình dung nổi cuộc đời này không có em… Ngàn Chi ơi. Anh sẽ sống vì tình yêu của hai chúng mình. Anh sẽ đau khổ vô cùng khi ngày mai không được nhìn thấy em. Không được nghe em nói. Không được đặt bàn tay lên mái tóc tuyệt diệu này. Ngàn Chi… Ngàn Chi…

    Đôi vai bé nhỏ của Chi run lên bần bật. Nàng hoảng sợ ấp bàn tay lên khuôn miệng Nhã đang thề thốt, mê sảng. Nhã cúi xuống và bắt gặp khuôn miệng nàng ngước lên. Và rồi như khao khát bây lâu, kìm giữ cho riêng nhau trong cuộc đời, đôi môi mê đắm tìm thấy nhau. Họ xoắn xuýt, hấp hả. Vầng ngực trinh nguyên hổn hển trong tiếng đập loạn nhịp của hai con tim. Nhã ghì sát Chi vào lòng. Anh luồn bàn tay dưới gáy nàng. Những ngón tay dài run rẩy sục vào rừng tóc dày mịn. Anh tưởng mình đang mơ. Cơn lốc vần vụ trong từng ngóc ngách của cơ thể. Nước mắt Chi lặng chảy chan chứa, nồng nàn, nhóng nhánh. Nụ hôn bất tận len lỏi cả vị mặn mòi của nước mắt lẫn nỗi khát khao khám phá của tuổi trẻ. Thân thể Chi cứ cong ngả đắm đuối, buông lơi. Nhã rùng mình. Tay anh lần mở nhẹ hàng khuy áo nhỏ xanh biếc. Bàn tay nổi gai ram ráp. Hai bầu vú ấm mềm giằng níu. Nhã mê lú ấp mặt vào cãi hõm ngực trắng ngần. Môi anh lướt tới tham lam, bỏng rẫy. Anh ngậm cái núm đời hồng hồng ấy mà day day. Món quà trinh trắng kỳ diệu. Phút giây này dường như không có thật trong đời. Tâm trạng Nhã lạc trở lại cái phút chợt tỉnh sau cơn sốt ác tính. Cả hai như không còn tỉnh táo nữa. Vạt áo Chi tở bung. Thân thể nuột nà. Nàng cứ níu đầu Nhã áp vào đó. Đê mê bấn loạn. Nhã như đứa trẻ tiếp được nguồn sinh lực từ hai cái núm đời hồng mịn mới hé kia. Họ rợn ngợp nổi nênh giữa hai bờ mơ thực. Nhã cảm nhận giọt sữa trinh nữ ngọt lợ tê tê nơi đầu lưỡi. Thân thể Chi cứ giật lên thon thót. Nhã gặp lại cảm giác hứng tình tột độ như lần đầu anh nhìn thấy cơ thể Tấm. Bụng anh quặn thắt. Chim cương lên đau nhói. Nóng rực. Đầy ứ. Dòng tinh khí thúc liên hồi. Bàn tay Nhã hấp hả rời miền ngực nàng, vuốt dọc sống lưng trần. Những ngón tay như đàn rắn len lỏi lần tới hàng cúc bên sườn. Một hai, rồi ba cái bung ra. Tay Nhã xục xuống chạm vào nơi mềm mượt ram ráp. Ấm rực. Quỳnh tương trinh nữ ướt át làm anh đờ đẫn. Nhã không còn làm chủ được bản thân mình. Anh như con hổ đói rượt đuổi con mồi trong sự thèm khát tột độ. Đúng lúc tưởng như dòng thác mê muội sẽ cuốn phăng họ đi thì Ngàn Chi bừng tỉnh. Có điều gì đó va đập cực mạnh. Nàng khép chặt hai đùi. Bàn tay nàng luồn xuống giữ chặt tay Nhã. Giọng thảng thốt:

    – Nhã, đừng. Đừng… anh!… Em xin anh…

    Hào hển. Ánh mắt phủ làn sương vời vợi, nàng nhìn anh như van xin như tiếc nuối. Đất sụt dưới chân. Anh ghì sát nàng vào lòng. Nhắm chặt mắt. Không biết bao lâu mới tỉnh ra. Ngơ ngác. Nhã cảm thấy như vừa bị dội một gáo nước lạnh. Mặt lựng đỏ. Ngượng ngùng ê chề. Một điều gì đó cực kỳ bất nhẫn. Nhã giấu mặt vào mái tóc xõa tở của Chi. Miệng anh cắn như điên dại vai nàng. Gió đem theo cái hơi lạnh của suối bốc từng lọn tóc nhưng nhức đen phủ tràn trên cổ, trên đầu anh. Chi tỉnh táo hơn Nhã. Nàng cứ đứng thế, cố chịu đau, để anh cắn, để anh nhay. Cơn bồng bột liều lĩnh sẽ nguôi ngoai dần. Giọng Nhã nhi nhí:

    – Tha lỗi cho anh… Anh yêu em, anh tồi quá…

    Ngàn Chi nhắm nghiền mắt gật gật.

    – Em không giận…Em cũng rất tiếc…

    Nhã lúng túng tội nghiệp. Trong cơn cuồng si anh đã làm điều không phải với nàng. Hai người sắp phải xa nhau. Nơi phía trước kia là cái chết rình rập và sự sống thật mỏng manh. Lính chiến ai chả tin một cách mê muội rằng sự trao thân giữa trai gái nơi bom đạn bao giờ cũng dẫn tới sự hung gở thảm khốc. Vậy mà anh định làm liều.

    Họ đứng một lúc lâu nữa, tay trong tay không muốn rời. Ánh chiều đã sập xuống. Ngàn Chi chợt thấy vai mình ấm nóng. Cô nâng đầu Nhã lên. Anh đang khóc. Những giọt nước mắt của người con trai nối nhau chảy. Lần đầu tiên trong đời Chi thấy một người con trai khóc như thế vì mình. Thật thương mà cũng thật hạnh phúc. Chi quệt đầu ngón tay mềm mại trên gò má anh, miệng thỏ thẻ dỗ dành:

    – Thôi mà, anh bé bỏng của em. Có thương em không đấy. Chúng mình sắp chia tay mà. Anh buồn vì em từ chối anh à? Em hứa, bao giờ… nào, mở mắt ra nhìn em này. Em hứa mà…

    Nhã ngượng ngùng đóng lại hàng khuy áo Chi. Gỡ từng lọn tóc cho nàng. Họ dìu nhau trở lại con đường dẫn tới bệnh xá. Ở ngã ba con đường mòn ấy, Ngàn Chi chủ động nép sát vào anh, ngước mắt lên. Đôi môi họ lại xoắn riết lấy nhau. Cuộc chia tay bịn rịn, nhùng nhằng trong nỗi buồn nhớ khôn tả. Nhã biết từ giây phút này anh không còn chỉ sống cho riêng mình. Anh đã có thêm một cuộc đời nữa. Một nơi mà anh trao gửi từng phút giây nhung nhớ. Mọi sự trên đời này liên quan đến cuộc sống của Ngàn Chi cũng chính là cuộc sống của anh. Sợi dây vô hình từ trên cao xanh kia đã buộc họ lại với nhau. Đó là duyên. Đó là phận. Hay còn là gì nữa Nhã không biết. Nhưng đời anh đã có Ngàn Chi, nỗi gian nan ác liệt của cuộc chiến này sẽ nhẹ đi biết bao khi anh biết người con gái mà anh yêu cũng luôn nhớ về anh cho dù họ ở một góc rừng xa ngái nào đó.

    Tình yêu của Ngàn Chi như một món quà tuyệt diệu của Thượng đế dành cho Nhã. Nó bất ngờ, đẹp ngỡ ngàng như một giấc chiêm bao trong cuộc đời anh. Sau ngày chia tay nàng, Nguyễn Bá Nhã ôm ấp, nuôi dưỡng mối tình của anh và Ngàn Chi bằng những trang nhật ký thấm đẫm yêu thương nhung nhớ. Khoảng cách bây giờ giữa họ là hàng trăm cây số. Song ngọn lửa tình vẫn vây bọc làm ấm nóng con tim anh. Nhã viết thư đều đặn cho Ngàn Chi mỗi tuần. Những lá thư nhờ đồng đội chuyển qua đường giao liên. Không biết nỗi lòng anh có tới được với Ngàn Chi không. Hàng trăm lá thư đã bay đi và cũng ngần ấy tia hy vọng Ngàn Chi của anh sẽ nhận được. Chẳng một lời hồi âm, nhưng Nhã vẫn không một phút hao gầy tình cảm với nàng. Anh tự giải thích động viên mình vì chiến tranh, có thể thư của nàng bị thất lạc. K07 không phải là nơi các đoàn quân thường xuyên qua lại… Nhã cứ sống với góc riêng tình yêu của mình như thế.
     

  • 9

    Con đường từ K07 của Nhã tới bệnh viện tiền phương của Ngàn Chi chạy dưới một cánh rừng già. Qua một con suối nước trong vắt. Đoạn suối ấy có những tảng đá to như lưng trâu. Chẳng biết ai xếp mà thành một lối đi rất vững chãi. Như cây cầu giữa chốn Bồng lai. Ánh nắng lọt qua tán rừng nở lốm đốm muôn vàn cánh hoa đẹp đến ngơ ngẩn. Nhã thuộc từng viên đá, từng bụi cây trên con đường đó. Mỗi tuần anh đến bệnh viện của Ngàn Chi hai lần. Đôi khi Chi ghé thăm anh ở K07. Cả quân khu đang hối hả chuẩn bị cho mùa chiến dịch. Song tình cảm của họ ngày càng dày thêm nỗi nhớ qua mỗi chuyến đi về. Lần nào Chi đến Nhã lại tiễn chân nàng về tới tận bệnh viện. Nhã không thể nhớ anh đã qua lại trên con đường tình yêu ấy bao nhiêu lần. Hai người ngồi trên phiến đá khuất sau lùm dây mây quấn quýt. Vừa vớt nước suối rửa mặt, rửa tay vừa chuyện trò, dùng dằng không muốn dứt. Những câu chuyện chẳng đâu vào đâu về công việc, về gia đình, về chiến tranh… nhưng khi phổ vào đấy cái hơi thở của tình yêu sao mà nó hấp dẫn, cuốn hút thế. Cả anh và nàng đều cảm thấy xốn xang, hạnh phúc. Chưa một ai nói đến lời yêu. Mặc dù lòng họ đều đã cùng rung một nhịp đàn tình ái. Mỗi ngày tình cảm giữa anh và Ngàn Chi càng dày lên trong nhung nhớ. Cuối mùa, những cơn mưa rừng đã tạnh hẳn, chiến trường sôi động sau mấy tháng ngủ vùi. Bệnh viện của Chi tất bật, nhưng Nhã thì vẫn thừa thãi thời gian. Hàng chi viện cho chiến trường mà anh phải tiếp nhận vẫn còn nằm tắc bên ngoài sông Bạc.

    Thời gian chuyển mùa cũng là lúc bệnh sốt rét rừng bùng phát. Sau gần hai tháng vào B1, Nguyễn Bá Nhã bắt đầu biết đến trận sốt rét đầu tiên. Người ta bảo ai không bị sốt trên đường giao liên thì trận sốt đầu trong chiến trường thường bị rất nặng, nguy hiểm đến tính mạng như chơi. Nhã đã tránh được nó trên đường hành quân giờ nó quật anh xuống đầy bất ngờ. Người cứ sùng sục lúc nào cũng 39, 40 độ. Mê man ly bì. Có những ngày nặng quá anh thấy mình như đang trên một con thuyền bồng bềnh trôi. Con thuyền ấy trượt dần về phía miệng vực. Một tuần ốm mà da xanh rớt, mắt trắng dã, môi thâm xì. Sức lực biến đâu hết. Tay chân như mượn của người khác. Hai bên mông, bắp tay, bắp đùi chai cứng vì tiêm. Bệnh sốt rét rừng chuyên trị bằng thuốc quy nin. Mỗi khi cắm kim vào mông, vào bắp tay, y tá đều bắt người bệnh phải co gập hai chân, cánh tay lên xem có căng cứng không mới bơm thuốc. Không ít trường hợp chỉ vì quên động tác đơn giản đó mà trở thành phế binh. Quy nin làm liệt dây thần kinh vận động. Người bị liệt chỉ còn nước hành quân trên võng ra Bắc.

    Lần đầu tiên trong đời Nhã biết thế nào là ốm nặng. Một trận sốt rét ác tính. Đầu anh như muốn vỡ ra. Nhắm mắt lại thì như đang nằm trên một cái thớt cối. Cái cối quay tối sầm mắt, người lơ lửng trên không trung. Miệng đắng ngắt. Bụng dạ nôn nao. Chẳng có gì trong dạ mà cứ nôn thốc nôn tháo. Nôn khan cổ họng rát như lửa đốt. Thực đơn hàng ngày cho người sốt rét tuyệt đối tránh những thứ gây cảm giác buồn nôn. Cháo trắng, cháy cơm hoặc gạo rang… là món ăn hàng ngày của Nhã từ hôm đổ bệnh. Đến ngày thứ mười thì Nhã đuội hẳn. Phác đồ điều trị đã kín. Bác sĩ lắc đầu tỏ vẻ hết hy vọng. Nhã chập chồi giữa cái sống và cái chết. Tỉnh lại là anh lại đưa mắt ra con đường rừng ngóng Ngàn Chi. Rủi cho anh đúng tuần đó Chi đang có một chuyến xuống cứ. Thương binh, người ốm ngày một nhiều, Nhã bị xếp vào diện khó qua khỏi. Người ta chuyển anh xuống “phòng chờ”, tức là “điểm hẹn” để về thế giới bên kia. Căn nhà “chờ” của đội điều trị cách phòng bệnh anh vừa nằm một khoảng sân hẹp. Nhã lịm đi mê mụ. Một ngọn đèn lay lắt. Qua thêm hai ngày như còn nuối tiếc, trong anh vẫn níu giữ một tia hy vọng sống. Một cái gì đó gắng gỏi âm thầm cứ chập chồi. Anh đợi gặp Ngàn Chi. Không thể cứ thế này ra đi. Ngàn Chi đã trở thành người thân yêu nhất của anh. Dù có phải chấm dứt cuộc sống ở đây anh cũng đợi gặp Ngàn Chi… Lịm đi thì thôi, tỉnh lại hình ảnh Ngàn Chi lại choán ngợp tâm trí anh.

    Ơn Trời Phật, đúng lúc tưởng như sắp buông xuôi thì Ngàn Chi đến. Trời chưa muốn bắt Nhã chết nên đưa nàng về với anh. Ngàn Chi ào tới trong sự nhung nhớ, thổn thức. Không còn giữ ý nữa, nàng ôm lấy anh nức nở. Nàng ở liền bên anh mấy ngày. Chi kiên tâm bón cho anh từng thìa nước cháo, từng miếng cơm. Nàng khích lệ anh chiến đấu với trận sốt ác tính đầu tiên của đời lính. Một đêm, Nhã đi vào cơn mê mụ cuối cùng. Anh thấy mình chập chờn, lênh đênh trôi trên một dòng sông nước đen ngòm. Mờ mịt khói. Như con thuyền không lái. Lúc giạt vào bờ bên kia um tùm lau lách. Lúc xoay chong chóng quanh những miệng hố đen ngòm trống hoác. Nhã nhìn thấy những cái lưỡi nước dài ra, trườn ra từ những cái hố đó. Nó muốn lôi tuột anh vào trong ấy. Lau lách tựa rừng kiếm tua tủa đâm vào da thịt. Bỗng một làn gió buốt ngắt táp vào mặt. Anh thấy bố, mẹ mấy đứa em. Lại thấy cả thằng Mừng. Rồi gương mặt Tấm ở quê thủa chăn trâu… Chập chờn lúc tỏ lúc mờ. Mà lạ quá tất cả hiện lên rồi nhòe đi đều nhập vào khuôn mặt Ngàn Chi. Nhã rẫy rụa, vùng vẫy gào to:

    – Ngàn Chi ơi, đợi anh.

    Không biết cơn mê sảng ấy kéo dài bao lâu,khi nhận thức được Nhã lờ mờ nghe thấy tiếng khóc. Tiếng Chi gọi anh gấp gáp, tức tưởi:

    – Anh Nhã ơi, em đây. Ở lại với em. Anh nhất định phải ở lại với em.

    Khuôn mặt bơ phờ mệt mỏi của nàng toát lên vẻ đẹp nao lòng. Ngàn Chi. Ngàn Chi… Nàng hiện lên rõ dần trong mắt anh. Tay Nhã lần nắm bàn tay trắng xanh nhỏ nhắn của Chi. Anh vuốt ve nó và cảm nhận thật rõ hơi ấm từ đôi tay dịu mềm ấy. Anh biết mình đã trở về với cuộc sống. Nàng xoa xoa lên trán, lên tóc anh. Đôi vai rung rung từng đợt, tiếng nàng thổn thức:

    – Cám ơn Trời, Phật anh tỉnh rồi…

    Bốn con mắt nhìn nhau hấp hả rưng lệ tràn ngập vui mừng. Đôi mắt bệch bạc của Nhã nuốt gọn khuôn mặt Chi. Sung sướng hạnh phúc và cả tủi hờn. Phút yếu đuối của người ốm dậy. Nhã dụi đầu vào tay Chi. Anh tìm hơi ấm, sự vỗ về như ngày bé vục vào lòng mẹ. Nước mắt anh lúc này mới bật tuôn xối xả, dường như nó bị kìm nén đã lâu lắm. Ngàn Chi cũng không cầm lòng được. Cô để cho nước mắt rơi lã chã. Nhã lần bàn tay khô xác lên cái mỏm vai nhòn nhọn, cái cần cổ tròn, cao của Chi. Bàn tay hơi giật lên khi chạm vào suối tóc dày, mát rượi. Cái suối tóc mà đã bao lần anh trộm ngắm. Nhã cứ thế mơn man vuốt ve suối tóc ấy như vuốt trên lưng một con mèo bông mềm mượt. Con mèo nũng nịu giụi đầu vào lòng anh. Đôi tay ôm anh vào lòng. Một niềm khoái cảm lâng lâng. Nhã cảm nhận hơi ấm đang tràn tỏa. Hơi ấm bắt đầu từ hai bầu vú mềm mại của nàng thẩm thấu sang anh. Mùi thơm ngát nhẹ của hương rừng trên tóc. Mùi của sữa non gây gây phả lên mặt. Hay Nhã tưởng tượng ra thế. Mùi con gái. Mùi tình yêu cứ len lỏi vào trí nhớ. Những ngón tay quắt khô đã có cảm giác tươi nhuần trở lại. Anh di lên má, lên trán Chi, di theo hai vệt lông mày cong ram ráp, cái sống mũi thẳng hếch, tinh nghịch, kiêu sa. Rồi anh viền theo khuôn miệng xinh như vẽ, mộng mơ, ấm nóng… Bờ môi mềm dịu kia cứ hút hồn anh. Đã bao lần anh ước ao được gắn miệng mình lên đó. Nhã biết mình không lầm. Đây là cảm giác thật. Anh đã từ bờ vực cái chết trở về. Nhã cất tiếng gọi khe khẽ:

    – Ngàn Chi ?

    – Dạ… em đây. Lạy Trời lạy Phật anh đã qua khỏi. Em biết mà, thế nào anh cũng qua khỏi.

    Chi bóp chặt bàn tay Nhã. Cô luôn miệng nhắc đi nhắc lại câu khấn: “Lạy Trời lạy Phật…”. Giọng Chi hổn hển vấp váp như sợ anh sẽ lại trôi tuột đi mất. Từ ngày gặp Ngàn Chi, Nhã rất thích câu nói cửa miệng của nàng. “Lạy Trời lạy Phật”… Chi tỏ sự hân hoan mỗi khi nàng thốt lên câu nói đó.

    Mười ngày sau tử thần mới thực sự lui binh. Đó là những ngày vô cùng vất vả với Ngàn Chi. Em lặn lội giữa trưa chang nắng, kiếm những đọt măng rừng cuối mùa. Đọt măng chỉ to bằng ngón tay út, Chi đem muối chua. Lại lặn lội dọc suối săn moi từng con cá bống. Những con cá cũng chẳng lớn hơn đọt măng bao nhiêu. Canh chua cá bống, món thực đơn đặc biệt ưa thích của những người bị sốt rét rừng. Canh chua dễ ăn. Càng ăn càng thèm. Ăn xong dễ bị sốt lại. Nhưng Chi biết người mới ốm dậy ăn thêm được lưng cơm thìa cháo là cái cơ sống sót tăng lên rất nhiều. Chi ép anh ăn thêm mỗi bữa vài thìa cơm. Ngàn Chi rất có kinh nghiệm trong điều trị sốt rét. Ngày nào nàng cũng tất tả đáo qua đội điều trị kiểm tra chế độ ăn, thuốc men cho Nhã. Nhiều bữa Chi đem theo suất cơm độn sắn của mình tới. Nàng lọc từng hạt cơm hiếm hoi cho Nhã ăn. Những ngày anh ăn trả bữa, măng đã cạn. Chi hái lá me, trái bứa rồi thân chuối rừng, ép bỏ nước chát, chế biến thành món canh, món nộm… Cứ thế Ngàn Chi đã giành lại anh từ bàn tay thần chết. Nhã sống được nhờ vào tình yêu phi thường của Chi. Đám lính nằm cùng bệnh xá phát ghen phát hờn với Nhã. Tuy không nói ra, mà dường như người nào cũng mong ngóng chiều đến để được nhìn thấy Chi. Họ bảo nàng là người con gái đáng yêu nhất cơ quan mặt trận năm ấy. Mỗi lần đến với anh, Chi đem theo cả hơi ấm vẻ dịu hiền và niềm động viên lớn lao cho những người lính nằm viện cùng anh những ngày đó. Ngàn Chi thăm hỏi người này, giúp đỡ người kia. Sự tần tảo, chịu thương chịu khó cùng vẻ đẹp nao lòng của Ngàn Chi đã đem đến một không khí yêu đời, trao cho họ nghị lực vượt qua bệnh tật.
     

  • 8

    Lại nói chuyện ông Sử trạm trưởng giao liên Giải phóng. Một cán bộ rất vui tính và hóm nghịch. Nhã nằm chờ được ba hôm thì ông ta đến. Chưa nhìn thấy mặt, giọng ông đã oang oang:

    – Nghỉ lại đây vài bữa hể. Cũng là để lấy sức. Tắm giặt đi. Tuyến này ít khách lắm, lại đầu mùa.

    – Liệu có phải chờ lâu không thủ trưởng ơi?

    – Chưa biết thế nào. Để tớ kiếm một người đưa đường kết hợp vào trong K làm nhiệm vụ lúc ấy ông mới đi được.

    – Vậy là phải chờ ạ?

    – Chờ. Cứ nghỉ ngơi. Đến bữa xuống ăn chung với tớ. Chẳng có ma nào đâu mà phải ăn riêng .

    Nguyễn Bá Nhã nằm lại trạm 250 không phải một vài ngày mà tới gần nửa tháng. Bụng dạ cồn cào. Cô đơn. Ngày thứ mười bốn, ông Sử bất ngờ dẫn xuống chỗ Nhã một cô gái. Miệng ông cứ dẻo quẹo, bô lô ba la:

    – Nào, hãy làm quen đi – ông chìa tay về phía Nhã – Đây là ông khách mở hàng của trạm chúng tôi mùa khô này. Anh Nguyễn Bá Nhã vừa từ Bắc vào. Còn nữ đồng chí Ngàn Chi, hoa khôi của trạm cấp cứu tiền phương. Trời đất run rủi thế nào đây chứ. Ngày mai chúng tôi gửi cô “chuyến hàng” đầu tiên này vào K. Chà… chà, số ông Nhã đỏ lừ nhá. Cả mặt trận này, ai chẳng mong được đi một chuyến với một người đưa đường xinh đẹp nhường này chứ. Hà, hà… Số ông đỏ lừ nhá…

    Nhã lén nhìn Ngàn Chi. Khuôn mặt kiều diễm thoáng chút e thẹn dò hỏi. Cái mũ giải phóng tựa tàu sen non ấp rất khéo quanh khuôn mặt. Bộ quân phục xuân hè vừa in khuôn hình thon thả. Quanh eo lưng, tấm dù da báo buộc hờ trông cô bé càng nhẹ nhõm, từng trải. Nhã thầm nghĩ: “Người đâu mà xinh tệ”. Giữa chốn rừng núi thâm u hoang hoải này, sự xuất hiện của bông hoa rừng dầy hương sắc như đẩy Nhã vào một khung cảnh không có thật. Thấy vẻ ngây thộn của Nhã, ông trạm trưởng hích hích cười rồi khuỳnh khùynh tấm thân chắc nịch bước ra khỏi lán, bỏ mặc hai đứa đứng chôn chân nhìn nhau. Giọng ông rơi văng vẳng:

    – Tôi giao cậu ta cho cô đấy nhá. Số ông Nhã thật đỏ lừ… đỏ lừ…

    Có một điều gì đó vừa ám vào hai người. Quên cả mời Chi ngồi, Nhã cứ xoáy ánh mắt ngây thộn vào những ngón chân nhỏ dài hồng hồng cắm xuống đôi dép lốp nặng nề với bàn chân con gái. Chẳng khác gì một tiếng sét vừa giáng vào tim. Nhã như lạc vào khung cảnh của câu chuyện cổ tích “Nàng tiên ngủ trong rừng”. Nàng công chúa nhỏ mà anh đi tìm đang đứng trước mặt anh đây giữa mênh mông đại ngàn. Dù còn rất mù mờ nhưng không hiểu sao Nhã thấy mình đúng là chàng hoàng tử vừa tìm thấy nàng công chúa của đời mình. Xung quanh rộn tiếng hót và vũ điệu tưng bừng của bầy chim thú. Từng chùm sao băng ùa tới lấp lánh, lấp lánh. Sợi tơ trời mềm dịu như cuốn, như buộc Nhã vào với người con gái này. Mơ hồ, xoắn xuýt. Ngàn Chi cũng chưa hết ngượng nghịu vì câu đùa tếu của ông trạm trưởng. Cô cứ di di ngón chân. Mầu của lửa lan lên khuôn mặt làm ấm nóng cả căn hầm. Họ đứng như thế chẳng biết bao lâu. Rồi tự nhiên cả hai bật cười. Cái cười giải tỏa cho họ nỗi bỡ ngỡ, ngại ngùng. Hàm răng đều đặn lóa trắng của Ngàn Chi hút hồn Nhã. Anh cảm thấy một điều gì đó thật kỳ lạ bám chặt tâm can mình.

    Ngàn Chi cùng tuổi nhưng kém Nhã vài tháng. Nàng đã qua một mùa khô ở B1. Chi là y tá của bệnh viện tiền phương mặt trận K. Ngàn Chi vừa ra binh trạm tập huấn và trên đường trở lại đơn vị. Vậy là đường vào mặt trận của Nhã không chỉ có một người dẫn đường. Nó như một cơ duyên đầy may mắn. Nốt nhạc lãng mạn đầu đời trai trẻ của anh. Lời ông Sử trạm trưởng cứ văng vẳng bên tai: “Ai chẳng mong được đi một chuyến giao liên với người con gái xinh xắn, đáng yêu nhường này cơ chứ”.

    Mười lăm ngày, giữa thăm thẳm rừng già, cảnh tượng chẳng khác thủa hồng hoang. Nhã và Ngàn Chi như hai con người duy nhất còn sống sót sau trận đại hồng thủy mấy ngàn năm trước được ghi trong kinh thánh. Chàng A Đam và nàng Ê Va. Trong cái vườn địa đàng tưởng tượng ấy, chim thú đang nhảy nhót. Lòng Nhã cũng tưng bừng nhảy nhót. Lọt thỏm giữa mênh mang rừng núi mà lạ kỳ họ không một chút cảm thấy cô đơn. Hai người sống trong hoàn cảnh vừa trớ trêu vừa ngỡ ngàng hạnh phúc. Đến trạm giao liên nào, cặp khách đầu tiên của mùa chiến dịch cũng khiến đám lính trong trạm tò mò. Có anh chàng ghen ra mặt. Đêm nào cũng có vài tay mò xuống chỗ Nhã và Ngàn Chi để trò chuyện, để hỏi thăm lính Bắc vừa vào. Nhưng Nhã biết thừa bụng dạ mấy tay giao liên này. Họ đến chủ yếu là ngắm Ngàn Chi. Cũng để xem mặt mũi cái thằng lính nào có diễm phúc thế. Lúc họ về rồi, Nhã và Ngàn Chi mắc võng nằm bên nhau. Hai người kể về cuộc đời mình, gia đình và quê hương. Họ nói về những mơ ước sau chiến tranh. Nhờ có Ngàn Chi, Nhã nhanh chóng hòa nhập với vùng chiến trường đệ nhất gian khổ. Mọi sự thiếu thốn, ác liệt, biệt lệ của khu Năm qua miệng nàng trở nên cuốn hút đến kỳ lạ. Thời gian trôi đi thật nhanh. Một cái gì đó hụt hẫng, tiếc nuối khi hai người về tới đơn vị. Mười lăm ngày ấy, Ngàn Chi đối với Nhã đã là một cái gì đó không thể quên. Không phải thứ tình cảm như với Tấm. Nhã biết mình đã yêu.