Blog

Gia đình – nơi bắt đầu của tất cả yêu thương… và cả những vết thương lặng thầm Tôi sinh ra trong một gia đình mà người ngoài nhìn vào sẽ nghĩ rằng: “Thật trọn vẹn, thật ấm êm.” Bố mẹ tôi đều còn, tôi có một người chị gái – một gia đình đủ đầy theo nghĩa vật chất và hình thức. Thế nhưng, đôi khi cuộc sống không đơn giản như những gì mắt thấy. Đôi khi, trong cái gọi là “đủ đầy”, lại ẩn giấu những khoảng trống không thể gọi tên – những khoảng trống chạm sâu vào trái tim một đứa trẻ. Từ năm tôi lên 6 tuổi, khi lẽ ra tôi được sống vô tư như bao đứa trẻ khác, thì tôi lại dần học cách làm người lớn. Trong ngôi nhà ấy, không có tiếng cười trọn vẹn. Chị gái tôi và bố – hai người nóng tính nhất – luôn như nước với lửa. Có một ngày, chỉ vì một chuyện nhỏ liên quan đến tôi, hai người họ đã cãi nhau rất to. Tôi không biết mình sai ở đâu, nhưng tôi hiểu – mọi tiếng gào thét ấy, mọi ánh mắt giận dữ ấy… đều vì tôi mà thành. Khi đó, trong đầu non nớt của tôi, nảy lên một ý nghĩ rất buồn: “Chắc chị ghét mình lắm…” Tôi từng cố đến bên chị, nói lời xin lỗi dù không rõ mình sai gì. Nhưng tôi chỉ nhận lại sự lạnh nhạt và một cái xua tay hờ hững. Tôi quay đi, tim nặng trĩu, không ai hay rằng đêm đó tôi đã chui vào chăn khóc một mình. Lên 11 tuổi, chị đi học xa. Tôi cũng bắt đầu bước vào tuổi dậy thì – cái tuổi nhiều thay đổi và cũng nhiều tổn thương. Bố tôi ngày trước rất thương tôi, từng cõng tôi đi khắp xóm khi tôi còn bé. Nhưng càng lớn, tôi càng nhận ra ánh mắt ông không còn dịu dàng như xưa. Những lời nói của bố ngày một gay gắt, vô tình mà như dao cắt vào lòng. Có những ngày, tôi chỉ muốn tìm một góc nhà thật tối, ngồi co lại và khóc thật khẽ, để không ai nghe thấy. Nhưng rồi nước mắt cũng cạn, chỉ còn lại một tâm hồn dần trầm lặng. Tôi ít cười hơn, ít nói hơn, và dường như cũng ít cảm thấy niềm vui trong cuộc sống. Ngày tháng cứ thế trôi qua. Chị tôi kết hôn, phải dang dở việc học vì hoàn cảnh. Còn tôi, lớn lên trong sự kỳ vọng âm thầm mà nặng nề của gia đình và dòng họ. Ai cũng nói: “Phải cố gắng học giỏi để không như chị.” Tôi trở thành niềm hy vọng duy nhất. Nhưng ít ai biết rằng, tôi gồng gánh nó trong cô đơn và áp lực. Tôi không được phép thất bại. Tôi không được lựa chọn con đường khác. Tôi phải học đại học, phải có bằng cấp, phải khiến gia đình tự hào dù lòng tôi chỉ muốn được tự do. Ngày rời quê lên thành phố nhập học, tôi mới hiểu rõ thế nào là cô đơn. Không người thân, không bạn bè, không một ai để sẻ chia giữa thành phố rộng lớn. Có những đêm, tôi ngồi bên cửa sổ, nhìn ánh đèn đường xa xa mà bật khóc. Tôi nhớ nhà, nhưng lại không muốn về. Tôi thấy “về nhà” là một điều nặng nề, không dễ dàng. Tôi thấy mình như một người khách trong chính tổ ấm của mình. Những lời nói vô tình của bố, dù không ác ý, vẫn âm vang trong tôi như những tiếng vọng đau đớn không dứt. Ba năm đại học trôi qua, tôi không đếm nổi bao lần muốn gục ngã, muốn từ bỏ. Nhưng cứ mỗi lần như thế, hình ảnh mẹ lại hiện lên trong tâm trí tôi. Mẹ là người duy nhất khiến tôi cảm thấy được yêu thương một cách trọn vẹn, dù chỉ bằng ánh mắt hay cái vuốt tóc nhẹ nhàng. Tôi không thể để mẹ buồn. Tôi không thể để mẹ khổ thêm. Và thế là tôi lại gồng mình, lại cố gắng. Tôi từng nghĩ mình ghét bố, từng nghĩ chị không thương tôi. Nhưng sau này lớn lên rồi, tôi hiểu – mỗi người có cách yêu riêng của họ. Bố không giỏi bày tỏ cảm xúc, chị không giỏi ôm tôi vào lòng như bạn bè tôi kể về chị gái của họ. Nhưng tôi biết… họ vẫn thương tôi. Chỉ là tôi chưa đủ lớn để hiểu điều đó khi còn nhỏ. Giờ đây khi ngồi viết lại những dòng này, tôi không mong ai phải thương hại hay xót xa. Tôi chỉ mong nếu ai đó đang đọc, và có những nỗi niềm giống tôi – thì hãy hiểu rằng: Gia đình không hoàn hảo. Tình yêu trong gia đình đôi khi không có hình dạng cụ thể. Nhưng nó luôn tồn tại âm thầm, vụng về và đôi khi… muộn màng. Nếu bạn còn cha mẹ, chị em – xin hãy trân trọng họ. Hãy nói lời yêu thương, hãy ôm lấy nhau khi còn có thể. Đừng đợi đến khi những bữa cơm nhà trở thành ký ức, rồi mới hối tiếc vì đã không trở về nhiều hơn. Hãy trân trọng gia đình – vì đó là nơi bắt đầu của mọi yêu thương… và là nơi duy nhất sẵn sàng tha thứ cho bạn, dù cả thế giới quay lưng. #Vietchualanh #Giadinh

“Đứa trẻ vui vẻ ấy đâu rồi?” Tôi từng là một đứa trẻ như thế – nói cười không biết mệt, luôn tin rằng thế giới này dịu dàng và an toàn. Tôi không biết tổn thương là gì, cũng chẳng ngần ngại ánh mắt ai. Tôi cười thật to, hỏi thật nhiều, tìm thấy niềm vui trong cả những điều nhỏ nhặt nhất: một cơn gió mát, một cành hoa rụng, hay chỉ đơn giản là được ai đó khen “con giỏi quá”. Tôi còn nhớ rất rõ, mình từng là đứa trẻ hay cười nhất trong xóm. Hễ ai đi ngang qua cổng nhà là tôi lại “dạ con chào chú, con chào dì” rõ to, dù nhiều khi chẳng biết họ là ai. Mẹ bảo tôi “nói nhiều như chim hót”, nhưng mẹ nói với nụ cười, nên tôi nghĩ đó là lời khen. Tôi thích nói, thích kể, thích hỏi mọi thứ trên đời. Tại sao mây lại bay? Con chuồn chuồn đậu lên cây có biết mình đang đứng không? Thế giới trong tôi là một hộp màu đầy sắc, mọi thứ đều sống động và vui vẻ. Lúc học mẫu giáo, tôi là đứa hay xung phong đứng hát giữa lớp. Chẳng ngại ngùng, chẳng nghĩ gì đến chuyện bị chê. Có lần, tôi tự lên hát bài “Ba thương con vì con giống mẹ” – nhưng hát lộn thành “Mẹ thương ba vì ba giống… con”. Cả lớp cười rần lên, cô giáo cũng bật cười, nhưng không ai chê tôi. Tôi chỉ đỏ mặt một chút rồi lại cười theo, chẳng để bụng gì cả. Tôi yêu mọi người, yêu ánh nắng, yêu con mèo hàng xóm và cả cơn mưa rào chiều hôm đó – khi tôi vừa chạy vừa hét vui như thể mình đang đóng phim. Không cần lý do gì to tát, tôi cũng có thể thấy hạnh phúc. Chỉ cần một cây kẹo mút hay cái kẹp tóc lấp lánh, tôi cũng có thể nhảy cẫng lên vì sung sướng. Lúc ấy, tôi tin rằng: chỉ cần mình thật lòng, ai cũng sẽ thương mình như cách mình thương họ. Nhưng đâu đó, giữa những lần bị ngăn cản, bị phán xét, bị bỏ rơi trong những khoảnh khắc tưởng như không đáng kể, tôi bắt đầu học cách im lặng. Mỗi lần muốn giơ tay phát biểu, tôi lại rụt tay xuống. Mỗi lần muốn nói điều gì đó thật lòng, tôi nuốt vào trong. Tôi học cách ngập ngừng, biết cười gượng thay vì cười thật, và biết giả vờ ổn dù trong lòng rối như tơ vò. Tôi không biết từ khi nào, mình bắt đầu thu mình lại. Và rồi, câu hỏi ấy cứ vang lên trong tôi – mỗi khi thấy một đứa trẻ vô tư chạy nhảy, cười nói chẳng bận tâm ánh nhìn của ai: Đứa trẻ vui vẻ ấy… đã đi đâu mất rồi? Tôi không thay đổi vì một cú sốc lớn, mà là vì hàng trăm vết cắt nhỏ – âm thầm, dai dẳng, và cứ thế giấu mình trong những lời tưởng như vô hại. Tôi bắt đầu im lặng nhiều hơn khi nghe người lớn bảo: “Con gái gì mà nói nhiều như cái loa.” “Người ta chưa hỏi, tự dưng lên tiếng làm gì.” “Không ai thích con nít nói leo đâu.” Lúc đầu tôi chỉ hơi bối rối, rồi xấu hổ, rồi cuối cùng… tôi học cách cắn môi lại trước khi nói. Tôi nghĩ, chắc mình phiền thật. Chắc mình “vô duyên” như người ta nói. Chắc mình nên im lặng để dễ được yêu thương hơn. Lên tiểu học, tôi bắt đầu bị so sánh. “Sao con không ngoan như cái Thảo?”, “Nhìn cái Vy kìa, học giỏi, lễ phép, đâu có ồn ào như con.” Mỗi lần như vậy, tôi lại thấy mình nhỏ lại. Cứ mỗi câu nói, tôi mất đi một phần tự nhiên của mình. Cái “vui vẻ” ngày xưa bắt đầu trở thành thứ gì đó “không được phép”. Tôi nhớ lần đầu tiên đứng trước lớp đọc bài mà bị cô giáo cau mày: > “Em nói lí nhí gì vậy? Nói to lên!” Tôi tự hỏi: Lúc nhỏ mình đã từng tự tin mà, sao giờ lại run rẩy đến thế? Tôi từng có một người bạn thân. Chúng tôi làm gì cũng có nhau, cho đến một ngày bạn quay lưng đi mà không nói một lời. Tôi bị gạt khỏi nhóm bạn mà không hiểu lý do. Không ai đứng về phía tôi, và tôi cũng không dám hỏi. Từ đó, tôi trở nên dè chừng, sợ thân thiết, sợ bị bỏ rơi. Tôi không dám tin vào tiếng nói bên trong mình nữa. Mỗi lần muốn chia sẻ, tôi tự hỏi: “Mình nói vậy có kỳ không?”, “Người ta sẽ nghĩ gì?” Tôi bắt đầu sợ không khí yên lặng sau câu nói của mình, sợ ánh mắt dò xét, sợ trở thành “quá nhiều”. Tôi không biết chính xác từ khi nào mình thay đổi. Chỉ biết là một ngày nào đó, tôi nhận ra: Mình không còn là đứa trẻ hồn nhiên ngày xưa nữa. Tôi vẫn tồn tại, nhưng là một phiên bản mờ nhạt, e dè, và hay xin lỗi cả khi chẳng làm gì sai. Im lặng ban đầu chỉ là một phản ứng. Nhưng lâu dần, nó trở thành thói quen. Tôi không còn lên tiếng nữa – không phải vì không có gì để nói, mà vì nghĩ rằng mình nói cũng chẳng ai nghe, hoặc có khi lại khiến người khác khó chịu. Tôi bắt đầu xin lỗi rất nhiều. Xin lỗi khi vô tình làm rơi bút. Xin lỗi khi đi qua ai đó và họ phải nhường đường. Thậm chí, xin lỗi cả khi… mình đang buồn. Tôi sống như thể sự hiện diện của mình là một điều có lỗi. Tôi thu mình lại trong những cuộc trò chuyện. Ở nơi đông người, tôi như biến mất. Ai nói gì tôi cũng gật, ai làm gì tôi cũng cười trừ, không phản ứng. Tôi sợ nếu mình thể hiện quan điểm, sẽ bị đánh giá là “khác người”, “khó ưa”, “thái độ”. Tôi trở nên giỏi che giấu. Buồn cũng cười, mệt cũng cố gắng tỏ ra ổn. Tôi gồng lên để được yêu thương, trong khi bên trong thì trống rỗng. Không ai biết, mỗi đêm tôi thường nói chuyện với chính mình – như một đứa trẻ bị bỏ lại, ngồi thu mình trong góc tối: “Giá như mình có thể quay lại lúc mình vẫn còn vô tư…” “Giá như có ai cho phép mình được là chính mình…” Tôi biết có một đứa trẻ bên trong tôi – nó vẫn ở đó, run rẩy và chờ một cái ôm. Nhưng tôi thì lại cứ mải giấu nó đi, vì sợ người lớn ngoài kia sẽ lại phán xét, sẽ lại gắn nhãn: “Yếu đuối”, “Quá nhạy cảm”, “Không trưởng thành.” Và như thế, tôi lớn lên – không hẳn là trưởng thành, chỉ là… biết cách không làm phiền ai nữa. Tôi không thay đổi trong một ngày. Và tôi cũng không “chữa lành” chỉ sau một lần khóc thật to. Mọi thứ đến rất chậm – như những mạch nước nhỏ rỉ qua lớp đất chai lì – lặng lẽ nhưng bền bỉ. Tôi không nhớ chính xác bước ngoặt bắt đầu từ đâu. Có thể là từ một cuốn sách tôi đọc lúc tâm trạng rối bời. Tôi chỉ biết, mình bắt đầu nghe lại tiếng nói bên trong, thứ mà tôi từng bị dạy phải dập tắt. Tôi bắt đầu tập viết – không vì hay, mà vì tôi cần một nơi để thật lòng. Tôi viết cho mình, cho đứa trẻ vẫn đang ngồi run rẩy bên trong, đứa trẻ từng bị bảo “đừng nói nữa” – nay được viết ra bất cứ điều gì nó muốn. Tôi viết để khóc. Tôi viết để tha thứ. Tôi viết để được sống lại lần nữa – nhưng lần này, với sự dịu dàng hơn với chính mình. Tôi học cách nói “không” – một cách run rẩy lúc ban đầu, nhưng rồi nhẹ nhõm đến kỳ lạ. Tôi bắt đầu dám chia sẻ, dám nhờ giúp đỡ. Tôi không còn xem sự mạnh mẽ là phải “im lặng và chịu đựng” nữa. Tôi không quay lại hoàn toàn với đứa trẻ ngày xưa, nhưng tôi cho nó một chỗ ngồi trong tim mình. Tôi để nó chạy chơi trong những ngày tôi mệt mỏi. Tôi lắng nghe nó, vỗ về nó, và nhắc nhở chính mình rằng: “Em không sai vì đã từng vui vẻ.” “Em không phiền, em không vô duyên. Em chỉ đang sống đúng bản chất của mình.” Tôi bắt đầu chọn lại: Chọn những mối quan hệ khiến tôi thấy an toàn. Chọn những không gian tôi được phép là chính mình. Chọn trở thành người lớn mà đứa trẻ trong tôi từng ước có bên cạnh. Gửi em – đứa trẻ từng vui vẻ và hay cười, Chị xin lỗi vì đã bỏ rơi em trong suốt những năm tháng ấy. Vì đã để em ngồi một mình giữa sự hoang mang và sợ hãi, vì đã ép em im lặng khi em chỉ muốn được lắng nghe. Chị biết em không hề sai, chỉ là em đã quá thật lòng trong một thế giới chưa đủ dịu dàng. Chị ở đây rồi – đủ lớn để hiểu rằng không ai có quyền lấy đi tiếng nói của em, và đủ can đảm để bảo vệ em mỗi khi em run rẩy. Từ nay, em không cần cố gắng làm hài lòng tất cả nữa. Không cần phải ngoan ngoãn, hoàn hảo hay “ít phiền” để được thương. Em có thể nói. Em có thể buồn. Em có thể sai. Và em vẫn xứng đáng được yêu thương như em vốn là. Chị sẽ không để em biến mất thêm một lần nào nữa. Chị sẽ dắt tay em, đi qua những ngày khó khăn – bằng tất cả sự dịu dàng mà em từng khao khát. Và nếu có ai đó hỏi: “Đứa trẻ vui vẻ ấy đâu rồi?” Chị sẽ mỉm cười và đáp: “Nó đang quay về – chậm rãi, nhưng thật sự.” #duatrevuiveaydauroi #Vietchualanh

TÁC PHẨM DỰ THI CUỘC THI VIẾT “CHỮA LÀNH” CỦA BOOKAS “MẸ LÀ CHỐN BÌNH YÊN ĐỂ CON TRỞ VỀ” Có một khoảng trời trong ký ức, tôi đã cẩn thận gói ghém tất cả những thương yêu dịu dàng nhất chỉ dành cho mẹ. Khoảng trời ấy, dù đã nhuộm màu thời gian, vẫn nguyên vẹn hình bóng một người phụ nữ nhỏ bé, lam lũ nhưng đầy kiên cường – người mà suốt một đời chỉ biết yêu thương, nhường nhịn và sống cho người khác. Tôi chẳng cần đi hết thế gian này để tìm kiếm một người yêu tôi vô điều kiện, bởi tôi biết – tôi đã có mẹ. Tôi chẳng cần đi hết khắp thế gian, vẫn biết cuộc đời này không có ai bằng mẹ. Thời son trẻ, mẹ cùng bố trải qua bao nhiêu vất vả. Ba đứa con gái lần lượt ra đời, vai bố mẹ oằn thêm bởi áo cơm sách vở. Từ những năm tháng tuổi thơ, hình ảnh mẹ tôi luôn gắn liền với một cuộc đời tảo tần. Là công chức nhà nước với đồng lương ba cọc ba đồng, mẹ vẫn gồng gánh thêm đủ nghề: cuối tuần lại bắt chuyến xe khách sớm tinh mơ từ Hòa Bình xuống chợ đầu mối Đồng Xuân (Hà Nội) mua quần áo mang về bỏ sỉ cho các hàng ở chợ Phương Lâm, Hòa Bình. Mẹ làm thêm như một người buôn chuyên nghiệp, dù chẳng bao giờ được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Tất cả chỉ để nuôi ba chị em gái chúng tôi ăn học đàng hoàng nơi phố thị. Tôi sinh năm 1982, dưới tôi là hai em gái sinh năm 1984 và 1987. Ba chị em sàn sàn tuổi nhau, thời ấy bố lại thường xuyên công tác xa. Một mình mẹ vừa đi làm, vừa chăm con, vừa lo toan từng bữa ăn, từng bát canh, từng cọng rau trong vườn. Không ông bà nội, ngoại nào gần bên, mẹ vừa là cha, vừa là mẹ, vừa là bạn, vừa là ngọn đèn leo lét giữa những đêm mưa con ốm, con sởi, con ho. Tôi còn nhớ như in: những bữa cơm có khi chỉ có muối vừng, tóp mỡ, hay nước mắm chưng hành. Nhưng tuyệt nhiên, tôi chưa từng nghe mẹ thở than hay nói câu “bố mẹ không có tiền.” Lúc nào mẹ cũng chỉ nói: “Các con cứ yên tâm học đi, bố mẹ lo được.” Thời thơ ấu khốn khó ấy, tôi đã học được từ mẹ thế nào là hy sinh, thế nào là tình yêu thương không cần báo đáp. Bố mẹ không bao giờ gây áp lực cho chúng tôi. Tôi nhớ chiếc quạt mo mỗi đêm hè mẹ luôn tay phe phẩy, tôi nhớ mớ rau đay mồng tơi mẹ gom hái quanh vườn để nhà mình có được bát canh cua, tôi nhớ cả những mẻ lạc rang thơm lừng để làm muối vừng cho chị em tôi. Bố mẹ còn nuôi lợn, nuôi gà, trồng mía, trồng rau, trồng quả, trồng chè như những người nông dân. Bao nhiêu thứ đơn giản ấy nuôi sống chúng tôi cả một quãng đời đằng đẵng. Nhờ có những sự cố gắng ấy của bố mẹ tôi mà tôi đã tốt nghiệp khóa 33, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc, em gái sinh năm 1984 của tôi đã tốt nghiệp khóa 37, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc, trường Đại học Ngoại ngữ-Đại học Quốc Gia Hà Nội. Em gái út của tôi đã tốt nghiệp Khoa Kế toán-Kiểm toán, trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội. Có lẽ, cuộc sống vất vả nên mẹ thường xuyên mất ngủ. Mẹ ngủ nhưng tôi biết những nhọc nhằn gió sương trong mẹ vẫn thức. Những ngày trở trời, khớp xương nhưng nhức, chiếc giường mẹ nằm sực nức mùi dầu gió quen thuộc. Tôi đi học xa, cuộc đời dài rộng dạy tôi biết mình phải trân quý, phải sưởi ấm yêu thương từ những điều giản đơn nhất. Được về nhà với mẹ, tôi lại muốn loanh quanh bên mẹ như một chú chim non không bao giờ lớn. Khi ở bên mẹ, tôi mới thật là mình, những bão giông ngoài kia gói lại trong sự bình yên quá đỗi dịu dàng, ấm áp. Đêm đêm, tôi lắng nghe mẹ ru các em tôi. Lời ru của mẹ chao nghiêng theo nhịp võng đưa, chứa đựng nỗi nhớ những cánh cò nơi làng quê ở huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây. Rồi tôi cũng chìm vào giấc ngủ khi nào không biết. Những lời ru của mẹ, do từ nhỏ được nghe nhiều lần khiến tôi thuộc lòng. Sau này, khi có gia đình riêng, tôi cũng ru con bằng lời ru: “Cái cò cái vạc cái nông Sao mày dẵm lúa nhà ông hỡi cò không không, tôi đứng trên bờ Mẹ con cái diệc đổ thừa cho tôi à ơi..” của mẹ. Tôi không thể ru tha thiết và sâu lắng như mẹ được. Nhiều lúc tôi không thể ru tiếp vì bỗng nghẹn lời vì nhớ mẹ. Rồi tôi lớn, học đại học dưới Hà Nội khi mới 17 tuổi. Cứ hai tuần, tôi lại bắt xe bus ra Hà Đông, rồi đón xe khách về thăm nhà. Mỗi lần như vậy, mẹ lại dúi vào tay tôi mấy gói đồ ăn mẹ làm, mấy bộ quần áo mẹ mới mua hoặc sửa lại từ người quen, lúc nào cũng dặn: “Nhớ ăn uống cẩn thận, đừng thức khuya học bài quá.” Khi tôi lập gia đình, bận rộn công việc, học thạc sĩ, tiến sĩ, sinh con… thì thời gian về thăm nhà cũng thưa dần. Nhưng mẹ chưa bao giờ trách. Năm 2015, tôi thuyết phục bố mẹ bán nhà ở Hòa Bình chuyển về quận Hà Đông, thành phố Hà Nội sống gần tôi. Nhà không có con trai, tôi muốn bố mẹ được tiện chăm sóc, đỡ quạnh hiu khi ốm đau. Mẹ đồng ý, dù rời xa quê nhà – nơi mẹ đã sinh sống suốt hơn nửa đời người là một quyết định không dễ dàng. Mẹ đồng hành cùng tôi trên suốt những chặng đường buồn vui kiếp người. Ngày tôi sinh con, mẹ xuống Hà Nội, mang theo từng túi quần áo sơ sinh, cả chiếc tủ nhựa nhỏ đựng quần áo, chậu nhựa để tắm cho cháu. Mẹ chăm tôi ở viện, rồi ở nhà suốt tháng, từng bữa ăn, từng bát cháo, từng lần tắm gội cho cháu ngoại đều là bàn tay mẹ. Mẹ là người đi chợ, là người nấu ăn, là người lặng lẽ thu xếp tất cả để con gái được yên tâm hồi phục sau sinh. Chăn lông tôi đắp bao nhiêu năm cũng là chăn mẹ đi Lạng Sơn mua về cho tôi. Ngày tôi đi bệnh viện sinh con theo phương pháp mổ đẻ cũng là mẹ ở bệnh viện suốt 3 ngày chăm tôi, ra viện cũng là mẹ tiếp tục chăm sóc mẹ con tôi suốt cả tháng trời. Mẹ chợ búa, nấu cơm, bê cơm vào tận giường cho tôi ăn, giặt giũ quần áo, tắm cho con gái tôi. Tết Nguyên đán năm 2022, tôi và con gái đều bị Covid phải cách ly tại nhà, ngày nào mẹ cũng đi chợ mua thức ăn, hoa quả mang sang nhà cho chúng tôi ăn. Nếu không có mẹ hỗ trợ, thực sự khi đó tôi không biết phải xoay sở thế nào khi chính tôi đang bị nhiễm bệnh không thể đi ra ngoài mua đồ ăn cho các con. Thẳm sâu nơi đáy mắt của mẹ tôi là cả trăm nghìn nỗi lo toan. Có việc gì mẹ cũng nhắc tôi phải làm thế này, phải làm thế kia. Nhưng rồi, cuộc sống chẳng bao giờ chỉ toàn hoa hồng…Tháng 6 năm 2022, tôi ly hôn. Cuộc hôn nhân mà tôi từng hết lòng vun vén, cuối cùng cũng tan vỡ. Tôi trở thành mẹ đơn thân ở tuổi 40, giữa lúc công việc chất chồng, hai con thơ dại và một trái tim rạn vỡ. Tôi đã từng là người con “hoàn hảo” trong mắt gia đình: học giỏi, công việc tốt, hiếu thảo, được coi là hình mẫu để hai em gái soi vào. Vậy mà giờ đây, tôi trở về với mẹ như một đứa trẻ thất bại. Tôi không dám ngẩng đầu nhìn mẹ, không dám kể hết lý do, chỉ biết khóc thầm trong những đêm chong đèn một mình. Tôi nghĩ mình đã làm mẹ buồn, làm bố mẹ thất vọng. Mẹ về quê, lại bị họ hàng nói ra nói vào: “Không biết dạy con nên con mới ly hôn.” Họ bảo: “Mẹ thế thì còn nói ai được nữa?” Người ta cứ nghĩ việc làm mẹ chỉ cần nấu cơm, rửa bát và kiểm soát cuộc đời con cái. Họ không hiểu rằng, mẹ tôi đã cho tôi tự do chọn con đường sống, nhưng trong thẳm sâu, mẹ vẫn đau như chính mình bị ruồng bỏ. Từ ngày tôi ly hôn, mẹ không dám nhận tiền hay quà tôi biếu vào các dịp lễ hay sinh nhật như trước. Mẹ thương tôi vất vả. Mẹ không nhờ tôi làm việc gì. Mẹ không trách nhưng tôi biết, mẹ buồn. Mẹ gọi điện chỉ để hỏi: “Con ăn cơm chưa?” “Hôm nay ba mẹ con có đi chơi đâu không?” “Sao hôm nay không thấy sang nhà bố mẹ?” Mỗi lần như vậy, tôi lại vừa thấy thương mẹ, vừa thấy mình bất lực. Tôi khi ấy 40 tuổi, vậy mà chưa nuôi nổi mẹ một ngày, lại để mẹ phải chịu đựng những điều tiếng chỉ vì mình. Năm nay tôi đã 43 tuổi nhưng mẹ vẫn luôn lo lắng cho tôi từng tý một. Biết tôi thích ăn dưa muối nên mỗi lần muối dưa là mẹ lại gọi điện bảo tôi đi làm về thì rẽ qua nhà bố mẹ lấy hộp dưa về ăn. Mùa hè, mẹ hay nấu chè đỗ đen rồi gọi điện bảo tôi rẽ qua nhà bố mẹ ăn chè và mang hộp chè về cho con ăn. Trước đây, mẹ con tôi sang nhà bố mẹ ăn cơm, mẹ hay nấu món miến xào măng, sườn chua ngọt, canh cá nấu dưa mà mẹ con tôi thích ăn. Mỗi lần tôi về nhà bố mẹ chơi, chỉ giản đơn là tiếng “Huyền về đấy à con” từ nơi Mẹ cất lên cũng đủ khiến lòng tôi ngập tràn trong hạnh phúc và yêu thương rồi. Ba năm nay, một bên mắt của mẹ bị bệnh bong võng mạc đã trải qua 7 lần phẫu thuật nên mẹ không nhìn rõ, phải kiêng khói bếp nên không thể nấu ăn như trước. Bố tôi lại thay mẹ làm việc đó, nấu ăn chiêu đãi các con, các cháu. Mỗi khi, bố mẹ được ai biếu cân giò, cái bánh chưng ngon hay ít hoa quả ngon, mẹ lại nhắn tôi qua nhà bố mẹ cầm về cho con ăn. Chiều nay, mẹ lại qua nhà thăm tôi, mang cho tôi 2 cái quần ở nhà mẹ mới mua cho tôi. Mẹ bảo, mấy bộ quần áo mùa đông tôi hay mặc, chất vải mỏng hay bị dính vào người nên mẹ mua loại quần này có chất vải thô sẽ không bị dính, mặc thoải mái mấy năm. Tôi bảo mẹ, con 43 tuổi rồi mà mẹ 67 tuổi còn lo đi mua quần cho con làm gì cho khổ ra. Mẹ tôi cười bảo, có gì đâu, để hôm nào mẹ mua thêm cho con cái quần nữa mà thay đổi. Tôi rưng rưng cảm động vì tấm lòng của mẹ dành cho tôi suốt đời không hết lo lắng, thương yêu. Còn tôi cũng chưa nuôi nổi mẹ ngày nào. Ngày 24-27/7/2024, con gái tôi đi du lịch Phú Quốc cùng cô giáo và các bạn thì tối trước hôm con tôi đi, mẹ lại gọi điện nhắc tôi phải dặn con gái đi ra sân bay không được cầm hộ đồ của người lạ vì sợ người ta bỏ ma túy trong va li. Trời mưa bão, mẹ cũng gọi điện hỏi tôi xem bên nhà thế nào, nước mưa có chảy vào nhà không. Có những ngày tôi bận việc cơ quan phải nhờ bố đi đón con bé về nhà bố mẹ, cho con gái tôi ăn cơm trước rồi khoảng 19h tôi đi làm về sẽ qua đón con. Mỗi lần, tôi đi làm về muộn là mẹ lại cằn nhằn nói sao mà cơ quan họp muộn thế, sao làm gì mà về muộn thế. Khi đó, tôi rất bực vì đi làm đã mệt mỏi, về lại bị mẹ nói, có phải tôi muốn về muộn thế đâu. Nhưng khi bình tĩnh tôi nghĩ lại thì cũng hiểu là mẹ lo lắng cho tôi vất vả, mẹ thương cháu mẹ phải về nhà muộn, con gái tôi đợi mẹ đi làm về muộn thì cứ hỏi mẹ suốt và buồn vì nhớ mẹ. Mẹ luôn yêu cầu tôi phải nuôi dạy, chăm sóc hai con gái chu đáo nên tôi cứ đi làm về muộn là mẹ không vui. Đấy là lý do mỗi khi tôi đi công tác vài ngày, tôi luôn gửi quyết định cử đi công tác của cơ quan tôi qua zalo cho bố mẹ để bố mẹ biết rõ là tôi đi làm việc theo phân công của lãnh đạo chứ không phải tôi đi chơi, bỏ con ở nhà. Là mẹ dạy tôi biết cố gắng hơn vì chính hạnh phúc của riêng mình. Biết sống vì người khác nhiều hơn, biết nhún nhường để trong ấm ngoài êm, biết nhiều thứ khác nữa. Mẹ bảo tu tại tâm thôi cũng được, đạo lớn nhất là đạo ông bà, chỉ cần sống đúng đạo hiếu, trời đất sẽ ban phước lành. Siết lấy bàn tay chai sần vì dãi dầu nắng mưa của mẹ, tôi chỉ mong người được an vui mạnh khỏe tuổi già bên cháu con. Mỗi khi mỏi mệt, trong lòng tôi luôn khát khao được quay về. Là muốn về với mẹ thương yêu, được nằm bên cánh võng nghe câu Kiều mẹ hát ru như thuở xưa. Dù ít hay nhiều thì từ bé đến khi con lớn, chắc chắn sẽ có những lần tôi khiến Mẹ phải buồn và rơi nước mắt vì tôi, nhưng trong trái tim tôi thì thật sự Mẹ là tất cả. Chính sự bao dung, vị tha, ý chí, nghị lực của Mẹ như tiếp sức cho 3 chị, em tôi, giúp cho tôi đứng vững hơn trong cuộc sống này nhất là sau khi tôi ly hôn. Mẹ dạy tôi rất nhiều điều “Phải sống trung thực, ngay thẳng. Phải biết ơn những người đã giúp đỡ mình. Phải biết tha thứ, yêu thương người khác”. Tình cảm mẹ dành cho 3 chị em tôi là vô điều kiện, mẹ không bao giờ nghĩ lúc chăm con lại nghĩ về việc sau này mình được báo hiếu như thế nào, chỉ cần con lớn lên khỏe mạnh là đủ. Có thể nói, tình mẫu tử không phải thứ tình cảm giản đơn, mềm yếu mà là sức mạnh, là phép nhiệm màu của loài người. Dù chị em tôi có phạm sai lầm điều gì đi nữa, dù cả thế giới có quay lưng với chúng tôi thì mẹ vẫn sẵn sàng ôm chúng tôi vào lòng, tha thứ cho chúng tôi tất cả. Tình mẹ không chỉ nuôi chị em tôi lớn khôn và còn có giúp chúng tôi trưởng thành hơn, dạy chúng tôi biết sống vị tha, vị kỷ, biết dẹp bỏ những yêu thích của mình để dành tất cả cho con, dạy chúng tôi sống điềm tĩnh, sống mạnh mẽ để làm gương, làm lá chắn cho suốt cuộc đời đứa con bé bỏng. Cả một đời mẹ gắn với ba khúc hát ru: lúc bé ru em, lớn lên ru con và khi già ru các cháu, lời ru nào cũng ngọt ngào ấm áp, phần mẹ dành lại những nhọc nhằn đắng cay. Tình yêu thương cùng niềm hy vọng của mẹ cũng chưa bao giờ bị mất trong cuộc sống này. Tôi tin những đức hy sinh, tấm lòng bao dung và những niềm hy vọng mãnh liệt của Mẹ sẽ dẫn lối cho chị em tôi đến được bến bờ yêu thương, sẽ giúp chúng tôi tìm thấy sự ấm áp, sự thanh thản, yên lành. Bản thân tôi cũng có lúc giận dỗi mẹ. Nhưng khi khôn lớn hơn một chút, tôi đã hiểu mẹ đã hy sinh cho mình nhiều đến chừng nào. Vì thế, mỗi ngày tôi luôn cố gắng học tập, làm việc thật tốt để có thể phụ giúp mẹ thật nhiều. Có thể tôi không cho được mẹ sung sướng nhưng tôi chắc chắn có thể cho mẹ vui vẻ mỗi ngày. Có thể mẹ không cho được tôi điều tốt nhất trên thế giới nhưng mẹ sẽ cho tôi điều tốt nhất mà mẹ có. Tình mẹ vĩ đại như thế, cho nên tôi hy vọng rằng bất kỳ người nào cũng sẽ nhận được niềm vui, hạnh phúc và sự yêu thương tương xứng từ những đứa con của họ. Vậy mà suốt hơn 3 năm qua, chính tình yêu của mẹ đã giúp tôi chữa lành. Mỗi bữa cơm mẹ nấu, mỗi lần bố mẹ rủ tôi và các con về ăn cơm “khỏi phải nấu”, mỗi lần mẹ nhắn “hôm nay mẹ muối dưa ngon, con rẽ qua mang về ăn nhé”… là một liều thuốc xoa dịu những vết thương trong tôi. Mẹ trở thành điểm tựa để tôi đứng vững giữa những chao đảo đời thường. Mẹ đã dạy tôi sống bao dung, biết tha thứ, biết nhường nhịn. Mẹ bảo: “Tu tại tâm thôi con ạ. Chỉ cần sống đúng đạo hiếu, đối xử tử tế với mọi người thì trời đất sẽ thương.” Bây giờ, mẹ đã 67 tuổi. Một bên mắt mẹ bị bong võng mạc, đã mổ bảy lần. Mẹ không còn nấu ăn được như trước. Nhưng bố tôi thay mẹ. Hai người vẫn lo cho con, cho cháu như ngày tôi còn nhỏ. Có gì ngon, có ai biếu gì, mẹ lại để phần: “Qua nhà bố mẹ cầm cân giò, bát chè đỗ đen về mà ăn con ạ.” Ngày sinh nhật mẹ đang tới gần – 31/7. Tôi lại thấy mình rưng rưng. Tôi chẳng cần tiệc tùng xa hoa, chẳng cần món quà đắt tiền. Điều tôi mong nhất là mẹ khỏe mạnh, sống thật lâu, thật vui. Bởi nếu không có mẹ, có lẽ tôi đã gục ngã từ hơn ba năm trước. Nếu có ba điều ước, tôi chỉ ước: Mẹ luôn mạnh khỏe, sống lâu để tiếp tục là ngọn đèn dẫn đường cho tôi những khi tối tăm. Tôi đủ vững vàng để nuôi dạy hai con gái nên người, để mẹ không phải lo lắng thêm nữa. Và ba chị em tôi luôn sống hạnh phúc, để mẹ an tâm nhắm mắt mai sau. Tôi biết, mình có thể không làm mẹ giàu, không cho mẹ cuộc sống nhung lụa. Nhưng tôi muốn mẹ biết: tôi yêu mẹ, biết ơn mẹ và luôn tự hào là con gái của mẹ. Bởi đối với tôi – thiên đường đơn giản chỉ là được ngồi bên mẹ, dù ngoài kia có mưa gió bão bùng. Sau những sóng gió, va vấp, thất bại trong hôn nhân, tôi đã nhận ra rằng, dù phải đi qua giông bão thế nào thì tôi vẫn còn có mẹ. Mẹ là chốn bình yên để tôi trở về. Nhân dịp sinh nhật mẹ, con chúc mẹ luôn dồi dào sức khỏe, luôn mỉm cười và an yên trong cuộc sống. Cảm ơn mẹ, đã sinh ra con và nuôi dưỡng con cho đến ngày trưởng thành. Cảm ơn mẹ về những tháng ngày nhọc nhằn đã làm lưng mẹ còng xuống, đôi mắt mẹ thâm quầng vì những đêm không ngủ, về những nỗi buồn lo cho con mà mẹ đã từng âm thầm chịu đựng suốt hơn 3 năm qua. Điều hạnh phúc nhất của con bây giờ là được bên mẹ mỗi ngày. Mẹ hãy sống thật lâu để mãi bên chúng con nhé. Con yêu mẹ rất nhiều. Hà Nội, ngày 09 tháng 7 năm 2025 TS.Vũ Thị Minh Huyền #Vietchualanh #Melachonbinhyendecontrove

MUỐN GIÀU, HÃY TÌM MỘT NGƯỜI THẦY CHO MÌNH • Bạn học mua coin “theo trend” từ hội nhóm Telegram không rõ nguồn gốc. • Cô đồng nghiệp chuyển hết lương cho người yêu “đầu tư BĐS hộ”. • Anh công chức 45 tuổi gom vốn mua đất vùng ven vì “”chú họ bảo chắc ăn””. Và rồi tiền thì ra đi, còn bài học thì… quá đắt. “Để được giàu có thì các anh phải hỏi xin lời khuyên của những người thông thái, hãy tìm kiếm lời khuyên từ những người hằng ngày vẫn phải xử lý tiền bạc. Hãy để họ cứu các anh ra khỏi những sai lầm như chính tôi đã từng mắc phải khi giao phó tiền bạc của mình cho người thợ đóng gạch Azmur.” Đoạn trích trên nằm trong cuốn sách “Người giàu có nhất thành Babylon” một cuốn sách đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên khắp thế giới để bắt đầu hành trình xây dựng sự giàu có và tự chủ tài chính. Nhiều người đánh giá đây là một trong những cuốn sách quan trọng nhất về quản lý tài chính cá nhân, giúp họ thoát khỏi tình trạng “”ví mỏng”” và hướng đến một cuộc sống sung túc hơn. Đoạn trích trên nói rằng: Nếu bạn muốn giàu có, bạn phải học hỏi từ người đang xử lý tiền bạc mỗi ngày. Vậy nên trước tiên khi muốn đổi đời thì trước hết hãy tìm cho mình một người thầy. Và tất nhiên người đó không phải bạn thân, đồng nghiệp hay thợ sửa ống nước biết chút kiến thức tài chính trên YouTube. Mà là những người có trải nghiệm thực sự với dòng tiền, hiểu được nguyên lý vận hành của giá trị, rủi ro, và lợi nhuận. Warren Buffett đã từng học từ Benjamin Graham Trước khi trở thành một trong những người giàu nhất thế giới, Warren Buffett từng là học trò trung thành của Benjamin Graham cha đẻ của trường phái đầu tư giá trị. Buffett từng nói: “Tôi đọc The Intelligent Investor của Graham và nó đã thay đổi cuộc đời tôi. Nó dạy tôi triết lý nền tảng của đầu tư có ý nghĩa. Ông Graham dạy tôi cách tư duy về thị trường chứng khoán, rằng thị trường không phải ở đó để chỉ dẫn mà là để phục vụ tôi.”” Cuốn sách ấy và người thầy ấy trở thành nền móng cho cả đế chế Berkshire Hathaway sau này. Không phải ai cũng có điều kiện học trực tiếp từ những thiên tài đầu tư. Nhưng mỗi chúng ta đều có quyền tiếp cận với người thầy vĩ đại nhất: sách.Người giàu có nhất thành Babylon, sẽ tiết lộ cho bạn những quy tắc quan trọng để giữa gìn tài sản và tăng sinh lợi nhuận, cách tư duy về giá trị, công việc, thời gian, và sự nỗ lực có hệ thống. Hãy chọn đúng người thầy để dẫn dắt bạn trê con đường làm giàu. Và nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, thì một cuốn sách hay chính là người thầy đầu tiên, trung thành và đáng tin nhất.

PHỤ NỮ CÓ NÊN VÌ CON MÀ CHỊU ĐỰNG MỘT CUỘC HÔN NHÂN ĐÃ ĐỔ NÁT? Có bạn nào còn nhớ tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa được học năm lớp 12. Nhớ người phụ nữ làng chài xấu xí, lam lũ, khổ cực đã chấp nhận sống trong bạo lực suốt bao năm. Dù được khuyên can, giúp đỡ, chị vẫn một mực từ chối ly hôn. Bởi vì… chị nghĩ mình “xấu xí, không ai thèm lấy”, bởi vì “ông ấy từng cứu tôi một lần”, và vì “các con, chúng cần một mái nhà có cha có mẹ”. Nhưng liệu đó có thực sự là lý do? Hay chỉ là tấm màn khéo léo mà người phụ nữ tự dệt nên để che giấu nỗi sợ? Sợ ly hôn, sợ cô đơn, sợ xã hội phán xét, sợ cả chính mình khi buộc phải đối mặt với tự do thứ mà bao lâu nay chị đã quên mất cách sống cùng. Tâm lý học gọi đó là “sự hợp lý hóa phòng vệ”, khi con người viện ra những lý do hợp tình, hợp lý để né tránh quyết định thực sự mà bản thân sợ hãi. Rằng “vì con”, “vì mái ấm”, “vì đạo làm vợ”, nhưng thật ra là vì nỗi sợ phải thay đổi cuộc đời mình từ đầu. Một số người phụ nữ chọn ở lại vì nghĩ rằng: miễn là con có đủ cha và mẹ, chúng sẽ hạnh phúc. Nhưng họ quên mất rằng: một mái nhà mục nát không còn là mái ấm. Nó chỉ là nơi trú ngụ của những tiếng quát tháo, những đêm dài chiến tranh lạnh, và ánh mắt trẻ thơ trốn trong góc tường lặng im chịu đựng. Không ít bà mẹ đã từng nói “vì con, mẹ không ly hôn”, nhưng họ chưa từng hỏi: Con có hạnh phúc khi sống trong ngôi nhà này không? Ly hôn không đáng sợ bằng việc sống cả đời trong một cuộc hôn nhân đã chết. Và cũng đừng ngộ nhận rằng ở lại là hy sinh cao cả. Ở lại chỉ thực sự xứng đáng khi nó mang lại sự bình yên, còn không, đó chỉ là sự yếu đuối đội lốt bao dung. Ly hôn cũng được, không ly hôn cũng được. Nhưng xin đừng lấy con cái ra làm lá chắn cho nỗi sợ hãi và sự hèn mọn của chính mình. Vì sau tất cả, trong một cuộc hôn nhân tan vỡ, đứa trẻ luôn là người tổn thương nhiều nhất. Còn phụ nữ ấy mà, “nếu không biết cách yêu thương chính bản thân mình, sao có thể mong chờ người khác yêu thương đây?” (trích Hãy yêu bằng lý trí)

NIKOLAI A. OSTROVSKY – NGÒI BÚT VIẾT BẰNG NGHỊ LỰC VÀ NIỀM TIN “Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí…” Nếu Pavel Korchagin là nhân vật sống mãi với thời gian, thì Nikolai A. Ostrovsky – người viết nên cuộc đời ấy, là hiện thân trọn vẹn của chính những gì ông đã viết ra: một con người bằng xương máu, được rèn nên từ khổ đau, bệnh tật và ý chí phi thường. Sinh năm 1904 trong một gia đình công nhân nghèo tại Ukraina, tuổi thơ của Ostrovsky không hề êm đềm. Ngay từ năm lên 9, cậu bé đã phải rời trường để mưu sinh khi thì phụ bếp ở nhà ga, khi thì đốt lò, làm thợ điện, thợ gỗ… Chính hiện thực đó đã sớm tôi luyện trong ông một trái tim cứng cỏi, và một tinh thần luôn nhìn thẳng vào khổ đau mà không trốn tránh. Ngòi bút nảy mầm từ bóng tối Năm 15 tuổi, Ostrovsky gia nhập phong trào cách mạng, rồi tình nguyện ra chiến trường trong Nội chiến Nga. Nhưng cuộc sống không dừng ở đó. Vào mùa thu năm 1920, trong một trận chiến gần Lviv, Ostrovsky bị thương nặng ở lưng do mảnh đạn bắn vào. Vết thương này, cùng với những di chứng của bệnh sốt phát ban và thấp khớp mà ông mắc phải, đã dẫn đến tình trạng sức khỏe suy giảm nghiêm trọng. Khi mới 19, ông bắt đầu liệt toàn thân. Đến năm 22, ông mù hoàn toàn. Suốt những năm tháng còn lại, ông chỉ nằm một chỗ thân xác dần mục nát, nhưng tinh thần thì không. Trong bóng tối của đôi mắt đã tắt, ông chọn ngòi bút làm vũ khí. Với một nghị lực gần như siêu phàm, Ostrovsky đã “viết bằng lửa cháy trong tim và nước mắt không thể rơi trên giấy.” Cuốn tiểu thuyết Thép đã tôi thế đấy ra đời trong chính hoàn cảnh nghiệt ngã ấy. Pavel – nhân vật chính, không chỉ là một biểu tượng lý tưởng cộng sản, mà còn là bản sao linh hồn Ostrovsky, sống động đến từng cơn đau, từng khoảng lặng, từng ẩn ức không nói thành lời. Bút pháp Ostrovsky, khốc liệt nhưng đầy tính người Không bi quan hóa chiến tranh, không thần thánh hóa lý tưởng, Ostrovsky viết bằng tất cả những gì thật nhất. Ông không tạo ra một người hùng siêu nhân, mà dựng nên một con người đầy vết nứt đau đớn, vật vã, hoang mang, nhưng vẫn bước tiếp.Văn phong của ông mộc mạc, không trang trí. Nhưng chính sự giản dị ấy lại khiến từng câu, từng đoạn như găm thẳng vào tim người đọc. Những hình ảnh như Pavel mù lòa vẫn gõ máy chữ từng đêm, hay cậu thanh niên rướn mình trong bệnh tật để viết nốt lý tưởng đời mình là những chi tiết khiến người đọc không ngừng nhớ đến. Sống như một que diêm, cháy hết mình rồi mới lụi tắt Ostrovsky qua đời khi mới 32 tuổi khi mà cuốn tiểu thuyết thứ hai của ông “Ra đời trong bão táp” vẫn còn dang dở. Nhưng ông đã kịp để lại “Thép đã tôi thế đấy”, một kiệt tác, một ngọn đèn không bao giờ tắt. Không phải vì nó sáng rực, mà vì nó được thắp bằng chính cuộc đời của người viết. Có thể nói, cuộc đời của Ostrovsky chính là phần mở rộng của “Thép đã tôi thế đấy”. Ông không chỉ viết nên một cuốn sách, mà sống trọn vẹn như một cuốn sách dành cho người khác đọc để tin, để hy vọng, để đứng lên. Cuộc đời của Nikolai A. Ostrovsky là một minh chứng sống động cho câu nói nổi tiếng của chính nhân vật Pavel Korchagin trong tác phẩm của ông: “”Cái quý giá nhất của con người là cuộc sống. Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì một dĩ vãng ti tiện và hèn hạ, để khi nhắm mắt xuôi tay có thể nói rằng: tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời, sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài người.””

NHỮNG ĐỨA TRẺ CÓ NHÀ MÀ KHÔNG CÓ MÁI ẤM “Người cô đơn nhất không phải là người không có ai bên cạnh, mà là có tất cả nhưng vẫn cô đơn.” Khi nhắc đến bạ.o lự.c gia đình, nhiều người chỉ hình dung đến những cú đánh, tiếng la mắng hay giọt nước mắt bị bóp nghẹt. Nhưng có một thứ bạo lực khác không để lại vết bầm trên da, không có dấu tích trong ảnh chụp mà hằn sâu trong ký ức: bạ.o lự.c của sự vô tâm. Có những đứa trẻ lớn lên giữa căn nhà đủ đầy: mẹ bên cạnh, cha vẫn về, bữa cơm mỗi tối không thiếu. Nhưng giữa căn nhà đó, lại trống vắng đến lạnh người. Không ai hỏi: Hôm nay con có vui không? Không ai nhìn vào mắt đứa trẻ khi nó muốn kể một điều nhỏ nhặt. Không ai chạm vào tâm hồn nó bằng sự lắng nghe thực sự. Và rồi… đứa trẻ ấy lớn lên, mang trong mình một tuổi thơ chưa từng được thương. “Đứa trẻ được yêu thương dùng tuổi thơ để sưởi ấm cuộc đời. Đứa trẻ không được yêu thương dùng cả cuộc đời để hàn gắn tuổi thơ.” Trong cuốn Không gia đình, Rémi là một đứa bé mồ côi, bị đem bán cho một gánh xiếc rong. Cậu đi khắp nơi, không biết sáng mai sẽ ở đâu, bữa tối có còn hay không. Nhưng thật kỳ lạ chính trong hành trình bấp bênh ấy, Rémi lại được yêu thương hơn cả nhiều đứa trẻ sống giữa gia đình. Ông Vitalis dạy cậu lòng tự trọng. Zerbino, Capi và Dolce, những con vật cho cậu tình bạn trung thành. Bà Milligan và Arthur những con người xa lạ mang đến cho cậu cảm giác ấm áp như có một mái nhà. Không máu mủ, không huyết thống. Nhưng có lắng nghe. Có đồng hành. Có thương yêu thật lòng. Gia đình không chỉ là nơi có người cha, người mẹ… mà là nơi có tình thương Không gia đình không đơn thuần kể một câu chuyện về đứa trẻ mồ côi. Nó là câu chuyện về tình yêu và sự trưởng thành vượt qua thiếu thốn. Là hồi chuông nhắc những người làm cha, làm mẹ: Đừng để con mình trở thành một đứa trẻ mồ côi ngay trong chính ngôi nhà của mình.Bạn có đang xây một mái ấm? Hay chỉ là một căn nhà có người ở? Có những vết thương thời thơ ấu không chảy máu, nhưng sẽ khiến đứa trẻ mang theo suốt đời. Hãy nhìn đứa trẻ trong nhà bạn. Lắng nghe nhiều hơn. Chạm vào tâm hồn chúng. Yêu thương bằng tất cả sự chân thành. Vì đôi khi, chỉ một ánh mắt dịu dàng cũng có thể cứu lấy một tuổi thơ. Và như Rémi, những đứa trẻ không cần một ngôi nhà lớn, chúng chỉ cần được thấy mình là đứa trẻ được đặt lên đầu tim của ba, của mẹ.

KIỄNG CHÂN KHÔNG VỮNG. SẢI BƯỚC KHÔNG NHANH. Đạo của người quân tử không ở chỗ phô trương, mà ở sự lặng lẽ đầy vững chãi. Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử viết: “Xí giả bất lập, khóa giả bất hành. Tự hiện giả bất minh, tự thị giả bất chương. Tự phạt giả vô công, tự căng giả bất trường.” Tạm dịch: Người kiễng chân thì đứng không vững, người bước dài thì đi không nhanh. Người thích tự khoe không thể rực rỡ, người hay tự cho mình đúng sẽ không rõ ràng. Người hay kể công sẽ không có công, người hay tự cao sẽ không thể thành đại sự. Tự kiêu là bước đầu của tự diệt. Trong lịch sử, kẻ thất bại không thiếu kẻ tài năng. Nhưng hầu hết đều ngã vì tự phụ. Tào Tháo, từng là bậc kiệt xuất, một tay khuynh đảo thiên hạ. Nhưng càng về sau, ông càng tự xem mình là thiên mệnh, không ai sánh nổi. Chính sự kiêu ngạo ấy đã làm mờ mắt, giết chết trung thần, gây chia rẽ trong nội bộ. Khi ông mất, cơ đồ họ Tào cũng dần suy yếu. Ngược lại, Gia Cát Lượng, tuy tài trí hơn người, nhưng luôn giữ lễ, không ngạo mạn, không khoe khoang. Ông từng nói: “Phàm là bậc trí giả, càng giỏi càng nên khiêm.” Vì thế, dù không hoàn toàn thành công, ông vẫn được hậu thế ngưỡng vọng ngàn đời. Tài năng thật sự không cần khoe. Người vững chãi thật sự không cần đứng trên ai Người quân tử như bông lúa chín cúi đầu. Người tiểu nhân như cỏ dại ngẩng cao, mà rễ thì nông. Ở thời đại ồn ào này, càng cần tỉnh táo với những cám dỗ được nhìn thấy, được tung hô, được chứng minh.

NHỮNG NGÓN TAY ĐAN …Chúng ta nắm hờ tay nhau đến bao giờ?… Những ngón tay đang mải miết lóc cóc bài viết về đề tài “Sân chơi tuổi thơ” của tỉnh và địa điểm chính của đề tài là mảnh sân cát cỏn con được đặt trong một công viên chủ đạo của thành phố thì bất chợt cô muốn ra mảnh đất cỏn con ấy để lấy cảm hứng viết lách. Nghĩ là làm cô phóng vụt xe đến “Sân chơi tuổi thơ” và trong tích tắc cô đã đang rảo những bước ngắn dài dọc công viên, cố tìm một ghế đá “bình thường” để quan sát và tiếp tục sự nghiệp những ngón tay ngoan của mình. Cuối tuần trời râm mát là một cản trở lớn để tìm một ghế đá “bình thường” ưng ý trong khuôn viên đầy ắp người này. Cuối cùng cô cũng đành yên vị tại chiếc ghế đá duy nhất còn trống cạnh dãy tam cấp phía cuối công viên, tuy vắng vẻ nhưng có thể quan sát rõ hoạt động của kha khá người. Tay vừa hý hoáy lóc cóc lọc cọc, mắt lâu lâu ngước lên đảo qua lại quan sát xung quanh không riêng gì mảnh sân cát, bất chợt tay cô dừng tạo những âm thanh quen thuộc của mình, mắt ngưng lại tại khung cảnh một bé gái xinh xắn vòi bố mua bằng được bong bóng hình chú mèo Kitty chỉ vì xung quanh có rất nhiều bạn đồng trang lứa và vượt trang lứa đang tung tăng trong tay những chiếc bong bóng nhiều hình nhiều dạng và muôn vàn màu sắc. Thế rồi mọi giác quan của cô bị cuốn vào bé, vào bàn tay nhỏ xíu cầm dây bóng quá hờ sau một hồi nũng nịu vòi vĩnh đầy quyết tâm với bố, và chiếc bong bóng bỗng bay mất hút lên trời cao rồi lặng người nhìn vô định vào một khoảng không lưng chừng…vì những ngón tay bé cỏn con xinh xắn ấy làm cô chợt nhói lòng nghĩ về mối quan hệ giữa cô và anh của bây giờ… Vũng Tàu của bấy giờ… Cuối tuần của một năm trước trời cũng râm mát, cô và anh tình cờ vấp phải nhau giữa dòng đời hối hả, giữa dòng người tất tả ngược xuôi. Cả hai trôi xuôi ngược thế nào không biết lại va vào nhau theo đúng nghĩa tại quầy order Lotteria một sáng cuối tuần đông khách. Cũng nhờ đông khách nên trong lúc chờ đến lượt, cô và anh có dư dả thời gian để chào, để hỏi nhau muôn vàn câu xã giao thông dụng. Đã đứng chung đụng thế này thì tại sao không cùng ngồi chung nhỉ ? – anh tếu táo ngỏ mời khi cả hai tay trên tay là khay thức ăn. Chung bàn không chung ghế thì ô tê. – cô cười trả tếu anh không kém. Thế rồi hai con người xa lạ tiêu xài buổi sáng cùng nhau xoay quanh chuyện đời, chuyện người trong tiếng cười, khiến nắng trời hôm ấy tò mò vén mây dõi theo người. Nhưng tiệc nào rồi cũng có lúc tàn, cuộc vui nào cũng phải đến lúc tan nên dù có đứng chung, ngồi chung, vui chung thì cũng phải đến lúc nói lời tạm biệt dẫu rằng trong nhau bắt đầu có một chút lừng chừng làm chùng lòng người bước đi. Với trực giác của một người “đã từng” anh liền đuổi kịp bước chân cô tại khu vực giữ xe. Dường như để bù vào diện tích lá Gan đang co ro bên trong nên anh đã hít một hơi thật sâu như muốn hút hết khí trời Vũng Tàu vào lồng ngực có gắn biển báo “Dung tích toàn phổi: 6 lít không khí”, anh vỗ vai cô, đáp trả cái quay lại của cô bằng một nụ cười ngượng nghịu rồi tếu táo hỏi “Đứng chung, ngồi chung, vui chung rồi thì em có thể thử cho anh số điện thoại để xem chúng ta có cùng chung mạng không ?” Cô nhìn anh mà không nhịn được cười vì cái tính hài hước từ trong bàn ra đến khu giữ xe. Có phần chần chừ nhưng cũng với trực giác của người “đã từng” cô rút cây bút trong túi xách hành nghề nhỏ nhắn của mình ngoáy nhanh số điện thoại vào giữa lòng bàn tay anh, cười: “nắm chặt, kẻo bay”. Anh không nói gì nhưng gồng, gom từ từ từng ngón tay, xiết chặt lại thành nắm trước mặt cô rồi nhét vào túi quần, nhìn cô với vẻ “Thế này đủ chặt chưa?”, cả hai nhìn nhau phá ra cười. Một ngày vui, nối tiếp chuỗi ngày vui – chuỗi ngày cùng phủ sóng chung một mạng lưới, cùng hít chung một bầu khí trời, cùng cân bằng trọng lượng xe trước sau của những buổi cuối tuần dạo biển rong chơi. Nhưng niềm vui có kéo dài được lâu? Tình cảm này sẽ lại nông hay sâu?… Trực giác, nói theo thứ bậc là giác quan thứ sáu, cho phép ta cảm được những gì mà năm giác quan khác không thể thấy được, giống như trò Oẳn tù tì thưở bé ai cũng đã từng nhiều lần vui qua nhưng cán cân đúng-sai thì không biết nghiêng về bên nào nếu nỗi sợ làm mờ trực giác. Tuổi trẻ có ai sợ bao giờ nên cô và anh đã từng sai nhiều lần trong trò chơi tuổi thơ dân gian và đã-từng-sai-một-lần trong trò chơi tình ái trần gian. Trong cái rủi có cái may, cũng nhờ vào vết sẹo để lại phía ngực trái của một thời trẻ dại nên hai trái tim đồng cảm biết ngã là đau thế nào, biết bước chậm hơn trên con đường về sau và không phải có những nổi buồn lãng xẹc tự tạo khi không còn phải bận tâm ai đó là người đến sau của nhau vì cả hai đã từng có một mối tình đầu. Nhưng ở đời còn lắm tréo nghoe không lường trước được như: để có một tình yêu cả hai phải trải qua thời gian tìm-hiểu nhưng đâu phải ai yêu sâu đậm cũng đều nhìn thấu được tim nhau và ngược lại-như cô và anh, từ đồng cảm của những kẻ từng dốc cạn thơ ngây đổi lại sự lỡ làng nên cả hai hiểu nhau dù vô vàn điều không cần nói ra nhưng cô lại không dám yêu anh đậm sâu như lần đầu…vì sự lựa chọn này bắt nguồn từ trực giác của người đã-từng-đau nên cô không dám nghĩ trước điều gì, cũng chẳng dám ước mơ chi, ôm lì hai chữ Sợ và Ngờ khiến khoảng cách hai đứa tuy không còn xa, chỉ vọn vẹn vài bước chân nhưng đủ làm tình cảm níu với nhau bởi những ngón tay đan hờ. Gió cúi đầu tiếc ngẩn ngơ, âm thầm xuyên kẽ tay Người hững hờ. Vũng Tàu của bây giờ… Cô ngồi thẫn thờ nhìn mông lung vào khoảng không trước mặt giống như cách cô đang nhìn mối tình hiện tại của mình – vô chừng với hiện tại và vô định với tương lai. Trong cô bấy giờ chỉ còn hình ảnh cái nắm hờ của bé gái mà đắng lòng nhớ câu hỏi bị bỏ ngỏ một lời đáp mà anh dành cho cô: “Chúng ta nắm hờ tay nhau đến bao giờ?” Dường như con người từ khi chưa rõ hình hài đến khi làm chủ tương lai đã đeo mang bên mình căn bệnh Sợ và Ngờ. Tự Sợ và Ngờ những điều chưa kịp xảy ra và những điều có thể chẳng bao giờ xảy ra với mình. Minh chứng là hàng loạt vắc-xin đủ loại được phát minh, nghiên cứu, tiêm vào cơ thể ta từ khi chưa lọt lòng và chỉ cần vô tình hay cố ý một lần chạm phải nỗi sợ thì cơ thể bắt đầu kiêng cử, nhanh đến chóng mặt set up phần mềm chặn-tìm-diệt virut cho bản thân bằng phiên bản vô thời hạn. Vẫn biết phòng bệnh hơn chữa bệnh nhưng cần biết chọn lọc bệnh gì cần phòng, bệnh gì cần chữa để “hữu hạn kiếp người” này chúng ta không phải lãng phí thời gian vào tình trạng phòng bệnh đang chữa và chữa bệnh đang phòng. Đừng để chữ Sợ và Ngờ làm ta mờ lí trí, chẳng bận suy nghĩ đúng sai rồi tiêm vào cơ thể nhỏ bé này vắc-xin miễn dịch Tình Người thì tiếng cười sẽ mãi chẳng dám đến tìm vui. Nhìn ánh mắt bé nhòe vì tiếc nuối dõi theo bong bóng mất hút trong vô vọng, cô tỉnh người, tay rút điện thoại trong chiếc túi cũ lục tìm danh bạ và dừng lại tại số điện thoại của anh vì cô cảm thấy những ngón tay bắt đầu trở lạnh cần một hơi ấm và không muốn cơ thể tự nhận thêm bất kì sự miễn dịch không cần thiết nào. #Vietchualanh #NhungNgonTayDan

ĐÚNG SAI Ở ĐỜI, VỐN LÀ CHUYỆN TƯƠNG ĐỐI. CHỈ CẦN BẠN THẤY ĐÚNG, THÌ CỨ LÀM. Ai cũng sợ sai. Sợ mình đi một con đường khác với số đông. Sợ ánh mắt thiên hạ. Sợ lời chê bai từ người chẳng sống cuộc đời của mình. Nhưng bạn có để ý không? Khi bạn thành công, mọi cái sai bỗng dưng trở thành… thiên tài. Và khi thất bại, dù từng đúng đến mấy, cũng sẽ có người sẵn sàng phán xét bạn là “ngốc nghếch”. Nên rốt cuộc, đúng sai là gì? Hay chỉ là chuyện ai thắng? Elon Musk – Kẻ dại khờ hay thiên tài? Khi Elon Musk bán PayPal và dồn hết tài sản vào Tesla, SpaceX và SolarCity, cả thế giới cười ông. Người ta nói ông điên. Người ta bảo: “Ai lại bán công ty tỉ đô để đốt tiền vào tên lửa và ô tô điện?” Musk từng trắng tay. Không còn tiền. Phải vay mượn bạn bè để sống. Nhưng ông không lùi lại. Vì ông tin vào điều mình thấy đúng. Giờ đây, mọi người gọi ông là thiên tài. Nhưng họ quên rằng, nếu Musk thất bại, cùng những hành động ấy, ông sẽ bị gọi là kẻ ngông cuồng. Nỗi sợ lớn nhất không phải là thất bại. Mà là ánh mắt người khác khi bạn thất bại. Hầu hết chúng ta không bị gục ngã vì thất bại. Chúng ta gục ngã vì nghĩ rằng thất bại sẽ khiến mình bị chê cười, mất giá trị, không còn đáng nể. Nhưng sự thật là: • Người thành công không bao giờ chế giễu kẻ đang cố gắng. • Còn người chế giễu, chẳng mấy ai đang cố gắng cả. Nên đừng quá bận tâm đến thiên hạ. Họ không trả hóa đơn cho bạn. Họ không sống giùm bạn. Muốn mạnh mẽ hơn? Đừng tìm sự công nhận. Hãy tìm chính mình, tìm cái đam mê mà bạn có thể lôi bạn dậy ra khỏi chăn ấm lúc 6h sáng. Dám làm điều bạn tin là đúng dù bị phản đối. Dám đi ngược dù không có người ủng hộ. Dám thất bại và dám làm lại. Vượt qua nỗi sợ không phải bằng cách khiến nó biến mất, mà bằng cách đi xuyên qua nó. Một bước, rồi một bước nữa. Đúng sai, đôi khi chỉ là cái nhìn từ phía bên kia thành công. Và người duy nhất bạn cần làm hài lòng, là chính bạn của ngày mai. Hãy đứng dậy. Hãy tin mình. Bởi dám sai mới có quyền đúng. Và dám đi mới có thể đến.