Ông già ngồi đó một lúc nữa đến khi lửa tắt thì mới đi vào nhà ngủ. Sáng hôm sau khi ăn sáng cùng nhau xong, hai ba con Thằng nhỏ đi bắt xe về thành phố, vừa đi được một lúc thì cô gái Hà Nội trên chiếc xe Cub 50 một mình đi vào. Cô mặc áo sơ mi rộng dài tay sọc dọc màu cà phê chen lẫn màu xám có nhiều vết màu vẽ dính trên đó cùng chiếc quần tây màu đen. Cô cột tóc cao bằng dây chuối khô và mang đôi dép quân đội mới mua, có vẻ cô đã nhớ lời ông dặn lần trước khi ra về. Ông già mời cô ngồi xuống sàn nhà chỗ cái trụ đá tôi hay bị rơi hổng cẳng xuống đó, ông bày mặt bàn mo Cau và ít trà lá Vối cùng ít khoai lang trắng luộc. Cô bảo lâu rồi không được ăn loại khoai này, bây giờ người ta toàn bán loại khoai mật vỏ nâu đỏ ruột vàng, ông gật đầu cười rồi bảo của Lão hàng xóm mới mang qua cho.
– “ Dạ hôm trước trà hoa Cúc nhà bác ngon quá hôm nay cháu mang ít bánh đậu xanh Hải Dương sang ăn. Mẹ cháu bảo ghé nhà ai cũng phải mang quà, không ít thì nhiều. “ – Cô mở hai cái bánh ra, bên trong màu vàng thật bắt mắt và mùi thơm lừng.
– “ Hồi nhỏ tôi có ông dượng quê ở đó, mỗi lần sang nhà ổng thích lắm vì được ăn món này. Cô cho tôi xin phép gọi cô là cháu xưng bác có được không. “ – Ông cho tôi 3 cái phần của mình.
– “ À vâng, cháu còn ghé đây dài dài mà “ – Cô gái Hà Nội vẫn còn ngạc nhiên với sự hiện diện cũng như sự đối đãi của mọi người với tôi.
– “ Hai bố con nhà nó lên Thành phố lấy đồ đạc, cô cứ tự nhiên trò chuyện.” – Ông rót cho cô một ly trà rồi phủi vụn bánh sang một góc.
– “ Không khí cảnh vật ở đây như khiến người ta mở lòng ra hơn vậy bác. Hôm trước hai đứa nhỏ có cho cháu xem mấy quyển sổ bác viết, cháu thật sự kinh ngạc, có những thứ cháu cũng đang quan tâm muốn tìm hiểu sâu hơn “ – Cô đưa mắt nhìn quanh một vòng cả khu nhà.
– “ Xin lỗi nếu làm cháu cụt hứng, mấy thứ cháu đang tìm cháu cứ dần dần góp nhặt. Hôm nay bác chỉ muốn trò chuyện để hiểu thêm về cháu và cũng muốn nghe về mẹ cháu những năm tháng qua sống thế nào, chết ra sao. Hiểu nhau rồi trao đổi cái gì nó cũng không bị sượng, vì con người mà, có chỗ này chỗ kia không muốn động vào, mình vô lễ thì buồn thêm “
– “ Dạ cháu hiểu, cháu thô lỗ quá rồi, vì muốn cái sự học mà quên mất phép tắc. Bác cứ hỏi, biết gì về mẹ cháu xin kể bác nghe “ – Cô chụm hai tay vào rồi gật đầu nhè nhẹ.
– “ Hồi nhỏ cháu thế nào, điều gì dẫn cháu đi theo cái nghề này, vì đâu có những trăn trở và khao khát như hiện tại, cháu cứ kể thoải mái, cần hỏi gì bác sẽ hỏi “ – Ông hớp một ngụm trà hỏi.
– “ Vâng vậy nghĩ gì nhớ tới đâu thì cháu kể tới đó bác nhá. Bố cháu dạy cháu rất nghiêm khắc, ông là nghệ sĩ dương cầm, cháu thì khi nhỏ hiếu động lắm chẳng ngồi yên bao giờ, thế mà bị bắt phải ngồi vào ghế ba tiếng một ngày. Mẹ cháu thì dễ hơn, ý cháu không phải bố khó mà chỉ là ông mong cháu theo nghề ấy của gia đình bên nội, có khi do mẹ vào Nam học nên thoáng hơn bác à, chứ cháu thấy nhà ngoại cháu mới đúng là khó. Một lần cháu nghịch dại máy xay nước mía do cái tật tò mò láu táu mà mém đứt luôn ngón trỏ, may sao chỉ bị dập đầu ngón, giờ vẫn còn sẹo này bác. Lúc ấy có cớ rồi nên không cần học Piano nữa, nhưng bố vẫn bực lắm, cãi vả rồi đổ lỗi mẹ không sinh được con trai còn cháu thì không nối nghiệp được ông. Mấy đứa khác chắc sẽ buồn lắm, cháu thì không, nghỉ học Piano là vui rồi còn chửi gì cháu nghe xong rồi quay đi. Bố cháu vậy thôi chứ không phải dạng ác độc gì, lớn lên cháu hiểu ra ông cũng bị căng thẳng với dòng họ, ngoài Bắc cái áp lực này nặng lắm bác à. Người ta hay nói không phân biệt Nam Bắc cháu thấy thật giả tạo, khác nhau xa luôn ấy bác. Ý cháu không nói bên nào tốt hơn mà chỉ là cái lệ ngày xưa rồi, ai không sống nổi thì chạy vào Nam thôi chứ bảo không phân biệt không đúng. Sau vụ ấy cháu thích đi loanh quanh xem người ta tụ họp đủ trò ngoài công viên, kì lạ là cháu lại không muốn tham gia, chỉ muốn nhìn, quan sát cách mọi người tương tác và dịch chuyển thú vị vô cùng, mà thôi cháu không đi sâu vào kẻo bác đuổi cháu về mất”
– “ Mẹ cháu làm việc gì những năm đó “ – Ông ăn một miếng bánh rồi lắng nghe chăm chú.
– “ Lúc cháu học cấp hai thì mẹ chỉ ở nhà trông cháu làm nội trợ, thời điểm ấy sự nghiệp bố cháu đi xuống do bị tin đồn về mối quan hệ với học trò nhỏ tuổi, khi ấy bố mẹ hay cãi nhau lắm, cháu thì từ nhỏ như bị đơ với việc đó vậy nên chẳng sao. Lúc bố mẹ cháu li dị, ông bà ngoại không thèm nhìn mặt mẹ nữa luôn, lúc ấy cháu học cấp hai rồi, cháu chạy lại ôm mẹ bào “ mẹ đừng lo, mẹ con mình chẳng cần ai cả, vẫn sống được “, tự dưng mẹ khóc ầm lên làm cháu khóc theo, hai mẹ con ôm nhau tu tu cả buổi chiều”
– “ Mẹ cháu theo ký ức của bác thì luôn tỏ ra lạnh lùng nhưng lại rất mau nước mắt khi đứng trước người mà cô quý mến, cô dễ có cảm giác bị người thân phản bội “ – Ông khoanh tay ngước nhìn ra xa như đang cố nhớ ra điều gì đó.
– “ Vâng đúng rồi bác, mẹ bảo nhà ngoại có truyền thống hội họa nhưng mẹ cảm giác bầu không khí giả dối màu mè lắm, nên mẹ như tự xây dựng mình thành ra nghịch lại vậy, tỏ ra lý trí là lạnh lùng để chống lại gia đình. “ – Giờ cô mới uống một ngụm nước trà Vối.
– “ Những chống đối này gây tổn thương lớn cho một con người, nó đi theo họ có khi là cả cuộc đời. Sau khi ly dị mẹ con cháu sống thế nào “
– “ Mẹ cháu có kinh nghiệm làm quản lý trước khi sinh cháu, nhưng bỏ việc lâu gặp khó khăn, bố cháu thì ngày càng sa vào rượu chè, sự nghiệp tiêu tan sau vụ tin đồn ấy nên không trợ cấp, mẹ cháu phải sang nhờ nhà ngoại tìm giúp việc, sau này mẹ mới dám kể lại mẹ phải quỳ lạy họ, cháu thật không hiểu vì cái thể diện mà con người có thể làm vậy với con mình. Mẹ đi làm cho một công ty chuyên tổ chức các buổi triển lãm nghệ thuật, cả hội họa rồi điêu khắc, mẹ giỏi lắm nên vài năm là lên làm quản lý chi nhánh Hà Nội, cuộc sống khá hơn, nhưng như bác nói có lúc mẹ buồn vô cớ lắm, đùng đùng đang yên lại trùm chăn khóc chẳng chịu làm gì cả tuần ngồi thơ thẩn mất hồn. Trong giai đoạn ấy là lúc cháu bị nghệ thuật thu hút, nhưng lại là những câu chuyện bên lề của các tác phẩm và người tạo ra nó, sau này cháu quan tâm thêm bầu không khí của tổng thể buổi trình diễn hay triễn lãm. Cháu hay đến chỗ mẹ làm việc, nghe những họa sĩ, nhà điêu khắc, người cắm hoa Ikebana, nghệ thuật sắp xếp trình diễn nói chuyện, lúc đó cháu như kiểu “ Ồ hóa ra họ cũng chỉ là con người với những bận tâm hằng ngày như mình, vậy có lẽ mình cũng làm được như họ “ “ – Cô ăn hai miếng bánh rồi cho tôi một miếng, có lẽ muốn làm quen với tôi đây mà.
– “ Quá trình tiếp cận nghề nghiệp hiện tại của cháu rất tự nhiên, ngoài ra tâm địa của cháu tự thân thản nhiên từ nhỏ nên mọi thứ ít bị lợn cợn, cách mà cháu đặt vấn đề ở đó là rất hay”
– “ Cháu không thật sự biết mình hay không nữa, nhưng bác nói đúng về sự thản nhiên, ai trong hoàn cảnh của cháu có khi phát điên mất, cháu thì lại tò mò sao họ lại cãi nhau, sao họ lại hành xử như vậy rồi đi tìm câu trả lời, sự tò mò tìm kiếm sự thật luôn lấn át phần khổ đau. Cháu xin phép kể tiếp, thời gian sau đó cháu tìm hiểu về nghệ thuật nhưng không phải phân tích hay hướng dẫn, mà là cuộc đời của những nghệ sĩ kiệt xuất và những câu chuyện xoay xung quanh tác phẩm. Cháu nhận ra họ không hề ngạo mạn như người khác nói hay bề ngoài họ thể hiện, mà do họ sống trong thế giới tinh thần của chính họ, cõi thơ cõi họa cõi đời họ, thứ duy nhất tồn tại trên chính cuộc đời họ. Nếu tri thức quyết định tất cả thì tại sao sách bây giờ tràn lan nhưng những kiệt tác lại ngày càng ít đi, tại sao kinh nghiệm quan trọng mà những đột phá thật sự hiếm hoi vô cùng, và tại sao người ta lại nói về kỹ nghệ của ai đó quá nhiều nhưng làm sao kỹ nghệ đó nằm ngoài cuộc đời của họ được. Đó là thắc mắc lúc ấy của cháu, có dịp cháu mong được thảo luận sâu”
– “ Những câu hỏi ấy của cháu xuyên suốt chiều dài lịch sử con người luôn đặt, dù trong thời kỳ nào nó cũng quan trọng với con người chứ không riêng gì nghệ sĩ, để khai phóng năng lực tiềm tàng bên trong mỗi người. Nhưng chúng ta sẽ bàn sau vậy, xin lỗi nếu bác nhắc lại chuyện buồn, nhưng hãy kể bác nghe những ngày cuối đời của mẹ cháu, cô ấy có thanh thản không”
– “ Bà đã rất hạnh phúc bác à, những ngày đẹp nhất của bà. Khi biết mình bệnh nặng, bà từ chối trị bệnh mà muốn làm việc yêu thích từ trẻ là cắm hoa. Bà mua hoa đến cắm ở dưỡng lão, trong cô nhi viện, những chỗ người bệnh đang xạ trị. Đáng nhớ nhất là lần bà cắm cho người mù, có chị kia lại sờ tác phẩm của bà rồi ngồi vẽ lại, bà nhìn tranh khóc ròng, cháu ôm bà mà như vai trò hoán đổi, bà như đứa con gái yếu ớt của cháu vậy. Bà làm một thời gian thì nổi tiếng được phóng viên tìm đến rồi quay phim làm phóng sự đủ thứ, sau đợt đó mẹ cháu dừng luôn không làm nữa, bà kể mà cháu mắc cười “ Mẹ chỉ muốn được cắm hoa cũng không yên, chúng nó viết bài cứ bảo mình làm từ thiện, thôi thôi tha cho tôi, tôi chưa có cái thiện ấy, đúng là sắp chết muốn chơi đùa chút cũng không yên mà “. Sau bà vẫn không bỏ được mà cắm cho bạn bè hàng xóm mấy hôm lễ tiệc cũng có mà ngày thường cũng có. Lần cuối cùng cháu chở bà đi mua hoa về cắm trên con xe Cub này cháu nói với bà “ Ước gì mình chơi đùa cùng nhau sớm hơn mẹ nhỉ ”. Bà ôm chặt eo cháu còn nước mắt cháu cứ tuôn ra không kìm được. Bà đổ gục chỉ 2 ngày là ra đi không hành xác gì, phút cuối cùng bà còn rất minh mẫn, bà nắm tay cháu dồn hết hơi thở rồi nói với cháu thều thào “ Làm gì cũng được, nhưng hãy ở bên cạnh người con quý trọng, con nhé “, vài phút sau thì bà ra đi.” – Cô thấy cả hai đã ăn xong bánh, cô lấy giấy gói đi vứt vào sọt rác rồi lấy khăn giấy ướt của mình lau sạch vụn bánh.
– “ May mắn, thật may khi có cháu bên cạnh, cảm ơn cháu vì kể ta nghe, nó giải tỏa trong ta nhiều thứ lắm, thật mừng khi bà ấy ra đi bên người bà quý trọng”
– “ Cháu xin lỗi không biết có phải phép, nhưng hình như vợ ông có viết dở một lá thư, bác có thể cho cháu đọc với được không ạ “
– “ Được, bác cũng chưa đọc, để bác lấy ra nhờ cháu đọc bác nghe cùng “ – Ông già đứng dậy đi vào trong lấy lá thư ra rồi đưa cô.
– “ Vậy cháu xin phép đọc đây bác nhá “ – Cô mở thư ra và đọc cho cả hai người cùng nghe.
Trong căn nhà gỗ, khi hơi thở đã yếu đi nhiều
Thật buồn khi những ký ức dần biến mất, vậy mà tôi còn nhớ ngồi dậy viết thư hồi âm cho bà. Cuộc đời thật kỳ lạ, như ta đi một vòng trở lại làm con nít vậy, ngày xưa còn nhỏ bị gọi là trẻ con thì biết cái gì làm cho mình bực bao nhiêu, bây giờ ký ức dần tan đi thì lòng lại thanh thản bấy nhiêu, rác rưởi cặn bã rồi cũng hóa thành dinh dưỡng về lại với cây rừng. Con suối trăm năm vẫn chảy mà không cần đến mình, nhưng mình một ngày không nghe suối reo thì như trăm năm đã mất. Tôi đang nửa tỉnh nửa mê nên không rõ mình viết gì nữa.
Những ký ức mà tôi muốn quên thời thơ ấu bây giờ lại rõ nét vô cùng, có cây Mân xanh, có bãi cát trắng, có tiếng chim trên ngọn Tre già, có tiếng chị em cười đùa, có tiếng mẹ gọi nhau khi họp chợ về, có làn khói thuốc của cha trên cánh đồng xa, có bãi tha ma đầu làng. Hóa ra nó cũng không tệ đến vậy, hóa ra là do ta chọn cái để nhớ, mọi thứ không tệ đến vậy, hóa ra tình yêu vẫn còn đó chứ không tệ đến vậy, hóa ra mình đã từng sống trên đời.
Chỉ mong sao anh có đồ ăn ngon, mong sao cha con gặp lại, mong sao nguy hại trôi qua, mong sao ngày tôi chết trời đừng mưa giông, để mọi người đừng nhọc công thổi lửa, mong sao
Mắt cô gái đỏ hoe rướm nước mắt, cô uống cạn ly trà rồi lau nước mắt, cô ngước mặt lên hít một cái rồi cười nói “ Cháu xin lỗi, bà như người bạn của cháu mấy tháng qua vậy “. Họ ngồi im lặng nghe tiếng chim hót, một lúc sau đằng xa, Chàng trai hàng xóm ghé vào nhà chở theo bao gạo 20kg. Anh chào Cô gái Hà Nội và khinh gạo vào nhà bếp. Anh nói người con sáng nhờ mua dùm chở sang đây, anh và cô có vẻ quen nhau từ trước nên anh tự nhiên ngồi xuống thì cô nói với ông có gặp vài lần ở thư viện và khi anh chở Cô bé đi học. Ông đứng lên cất lá thư rồi chào hai người vì ông đang dở tay viết gì đó, ông bảo Chàng trai hàng xóm dẫn cô đi quanh khi cần, hai người họ chào ông rồi đứng lên đi dạo, Chàng trai bưng tôi theo rồi giới thiệu về tôi cho cô, cô thích thú và kể từ lúc ấy lâu lâu lại vuốt đầu vỗ vỗ cái mai của tôi. Hai người họ ngồi chỗ mô đất ngày xưa mẹ con tôi hay đứng nhìn ra ngã ba sông, dưới gốc cây Cà Na đang ra hoa sau đợt mưa đầu mùa, lâu lâu lại có người chèo ghe lưới cá đi ngang qua trêu Chàng trai hàng xóm hỏi “ Ghệ hả mạy “ làm Cô gái cảm thấy thật hài hước.
– “ Hình như anh khá thân thiết với gia đình ông bà nhỉ “ – Cô duỗi thẳng chân ra rồi phủi phủi cái quần bám một ít hạt Xuyến Chi móc vào.
– “ Tôi lớn lên ở đây từ nhỏ, ông bà vừa là cha mẹ mà cũng là thấy cô của tôi vậy, không có họ là tôi đi làm giang hồ rồi “ – Anh chống tay ra phía sau rồi nhìn về phía đàn Trâu bên kia sông.
– “ Tôi nghe con bé nói anh chuẩn bị năm sau thi đại học phải không, thật đáng nể “
– “ Nể gì cô ơi, tại hồi nhỏ lười quá, đi bộ đội về rồi nhây nhây làm điên làm khùng “
– “ Không phải dễ để bắt đầu lại đâu anh nên tự hào với chính mình “
– “ Nhờ bà khuyên tôi từ nhỏ, khi bà mất tôi thấy xấu hổ nên quyết định vậy coi như không phụ công bà”
– “ Ông đóng vai trò gì với quyết định này, có khuyên anh đi thi lại không ?”
– “ Khi bà mất ông mới mở lời nhiều hơn chứ trước ông ít nói, mà hễ nói toàn khó hiểu, bà thì bảo “ do tao nói nhiều quá hai vợ chồng cùng ồn ai chịu cho nổi “” – Cả hai cùng cười.
– “ Chắc anh đã chứng kiến nhiều việc ở đây, thật khó tin những gì họ làm ở đây, mọi thứ trông vừa tự nhiên lại vừa có tiếng nói con người phát ra vậy “
– “ Cô hợp với ông rồi, nói khó hiểu quá. Tôi chỉ biết Ông bà thuộc nằm lồng từng thứ họ làm ở đây, họ tự làm hết tất cả, chỉ khi việc cần sức nhiều thì mới thuê, mà ngay cả cách họ làm cùng người khác cũng rất thú vị “ – Anh ngồi xếp bằng rồi bứt một ít cỏ Hôi xoa vào tay.
– “ Anh có thể cho tôi nghe những gì mà anh hiểu và thấy thông qua việc họ làm không, tôi không phải phỏng vấn gì đâu, tôi thật sự yêu nơi này mất rồi nên tò mò hỏi vậy, như tìm hiểu một người bạn mới mà mình thấy gắn kết vậy “
– “ Tôi thì dân cục mịch, cỡ có con bé ở đây thì diễn tả sẽ hay hơn, nhưng thôi biết gì tôi nói nấy nhé. Gia đình cha mẹ ông khá giả lắm, nhưng không dùng tiền để giải quyết làm gì cho nhanh, ý tôi là chỗ này á. Ông từng nói với tôi khi tôi kêu ông thuê người be mấy cái bờ thế này “ Khi mình muốn làm gì mình phải tự làm được tất cả, phải hình dung ra tất cả trong đầu một cách hoàn thiện, rồi phải tự làm thử và để ý các thành tố nhận ra thêm, phải nhìn cho ra tất cả, phải tự làm được tất cả trong đầu rồi liên tục thử bên ngoài, xong khi đã hiểu rõ thì tùy nguồn lực mà hiện thực hóa, lúc đó khi đi thuê mình mới biết phải thuê ai cho đúng, không tạo cơ hội cho người ta lừa mình mà còn gợi ý cho họ cái mới làm được cho mình, còn không ai làm được thì ít ra mình vẫn còn cái lõi mình muốn, tay nghề kém hơn xíu cũng thoả cái chí lao động” , lần nào ông mở miệng ra là như cơn hồng thủy vậy, khiến tôi chết chìm mấy ngày sau mới cạn được nước mà hiểu sơ sơ“
– “ Một chủ đề hấp dẫn, như người đầu bếp phải biết cây ớt lớn lên như thế nào, người trồng ớt ra sao thì món cay nó mới không bị hỗn, trong này người ta dùng từ cay hỗn tôi rất thích “
– “ Cô ví dụ dễ hiểu giống bà rồi, chắc hai người sẽ hợp nhau, tiếc thật bà rất vui vẻ “
– “ Không tiếc, chúng tôi đã gặp nhau rồi “ – Cô lơ đãng nhìn ra xa phía đồi Tràm phu thê.
– “ Gặp nhau sao? Khi nào vậy ?” – Mấy ngày nay anh không ghé nên không biết về những lá thư.
– “ Không không, tôi đãng trí thôi. Cho tôi hỏi tiếp, có việc gì họ làm theo người khác không, ý tôi là họ chỉ đơn giản làm theo một lề lối cũ gì đó “
– “ Ít khi lắm, họ đều đọc sách tham khảo ý kiến mọi người trước khi làm, nhưng rồi ông lại ngồi xuống hình dung miêu tả kể lại cho bà, xong bà vẽ lại chính xác thứ ông kể lại thông qua hình dung trong đầu, rồi ông viết mô tả trong tranh bà vẽ, họ làm việc cùng nhau như đôi đũa không tách rời được vậy, ông nói ông không thể vẽ và hình dung chính xác trong đầu được nhưng ông miêu tả được cái ông muốn làm, còn bà thì luôn làm cho những thứ ông nghĩ thực chất và xinh đẹp hơn“
– “ Một mối quan hệ đẹp đẽ, đúng kiểu đàn bà đàn ông, anh biết bây giờ phụ nữ luôn muốn nắm đằng chui , ý tôi là họ muốn làm tất cả, họ muốn làm cả đôi đũa. Không hẳn là phụ nữ mà ý tôi là tính nữ”
– “ Tôi chỉ thấy ai nghe họ nói về những thứ họ muốn làm hầu hết đều phản ứng “ chi vậy “ “ đơn giản cho rồi “ “ rườm rà “, nhưng khi làm xong họ lại thích thú rồi khen hay“
– “ Ông có nói cho anh về vai trò của tri thức sách vở hay kinh nghiệm không “
– “ Tôi không phải người triết lý gì lắm, tôi chỉ nhìn sao làm vậy nên hợp với bà, con bé hay nói chuyện với ông hôm nào hỏi nó thử. Tôi chỉ nhớ có lần tôi hỏi ý ông rằng tôi muốn làm nghề nông như ông bà thì bắt đầu từ đâu, như thường lệ tôi không hiểu hết nhưng tôi kể những gì mình nhớ, đại loại là “ Muốn làm nông làm mộc làm kinh tế làm gì cũng không khó, hoặc là đi học hoặc trải nghiệm để có kinh nghiêm, thật ra hai thứ này như nhau chỉ là tích lũy thứ đã có sẵn, con sẽ làm thợ hoặc thầy. Khi làm thợ mà không bị kinh nghiệm bản thân làm che mắt chịu đi học thêm kinh nghiệm người khác đào sâu mày mò thì rồi một ngày sẽ làm thầy. Còn người đi học làm thầy mà giữ được sự khiêm tốn thì họ sẽ muốn học từ những người có sự thực hành trên cánh đồng, trong xưởng mộc hay thương trường rồi họ cũng có thể thành thợ. Thợ và thầy cái nào xuất phát trước thì sớm muộn cũng đi đến cái còn lại nếu con có khao khát được biết thêm và giỏi lên. Nhưng điều đó chưa đủ, mức thứ hai là chính con phải trở thành người thợ mộc chứ không phải người làm mộc, mọi thứ phải trở thành tính mạng là cuộc đời con, tất cả có thể nhận ra từ trong suy nghĩ lời nói hành động và tác phẩm. Con và thứ con làm hòa làm một vậy, khi đó con sẽ chẳng cần mang mặt nạ để đi đến nơi khác vì con luôn tự hào về những gì mình làm, khi ấy kỹ năng và đức hạnh con đều tự nhiên đến, những chú Ong sẽ tìm đến con để lấy mật. Hãy nhớ người làm một việc gì đó và người sống với nghề nghiệp đó một cách trọn vẹn là khác nhau. Nên con muốn làm nông dân thì đơn giản là hãy làm một người nông dân đi đã, còn việc làm nông con sẽ học được bằng cách này hay cách khác “”
– “ Tôi thấy giống ông đang mô tả sự khác nhau giữa người cống hiến tất cả, và người phục vụ bản thân rồi giải nghệ ở một mức nào đó vậy. Như mấy người dạy tôi họ hầu như không còn sáng tác được nữa, thao thao bất tuyệt về một ai đó điều gì đó, còn một số thì kêu gì làm nấy. Sống cùng nó cả đời đúng là không dễ “ – Cô nằm ra bãi cỏ bắt chéo hai chân lại, giơ ngón tay lên trời vẽ một thứ gì đó.
– “ Chưa hết ông còn chưa nói hết, cuối cùng ông bảo tôi “ Nhưng những thứ ấy vẫn chưa phải là cuối cùng “, rồi ông không nói thêm gì nữa “ – Anh đứng dậy bước xuống bờ ao hái cho cô quả Táo rừng
– “ Tôi chỉ về sống gần đây mà được nghe nhiều điều thú vị hơn cả quãng đời trước đó của mình, cảm giác như sống lại một lần nữa vậy. Mà trí nhớ của anh tốt quá đấy chứ “
– “ Nhớ tốt mà không hiểu hết cũng như không cô ơi, bởi vậy tôi thi đậu đại học không khó, mà không biết học hành được không “
– “ Ngoài giữ lời hứa và trả ơn bà, anh có động lực khác không “
– “ Có, tôi muốn mình xứng đáng với một người “
– “ Một cô gái phải không, tôi biết là ai rồi nhưng thôi mình không nói ra nhá. Tự dưng tôi có một ý này không biết có nên xin phép ông làm không “ – Cô ăn quả Táo và khen ngon.
– “ Cô hỏi xem, nếu thấy thú vị ông đồng ý ngay , đi vào thôi “
Khi họ vào nhà thì ông vẫn còn đang ngồi làm việc, cô hỏi chuyện ông một lúc về thứ gì đó cô định làm, họ nói chuyện cùng nhau khá lâu nhưng tôi không nghe rõ vì buồn ngủ, nhưng hình như Ông già đồng ý để cô làm. Ngủ một giấc ngắn dậy, tôi thấy quanh nhà có 6 đứa con nít ở gần đây, tụi nó nhốn nháo khắp sân vườn, chỉ bên đây hỏi bên kia, đứa sờ trụ đá, đứa nhảy lên chạm vào chuông gió, còn có đứa lêu lêu tôi nữa, tụi nó nghĩ rằng mình đáng yêu nên không ai dám làm gì chắc, thật phiền phức mà. Đằng xa chỗ mấy cây Lồng Mức và những tảng đá hình thù kỳ quái Chàng trai hàng xóm chất ở đó 15-20 cây Tầm Vông nguyên cây đã khô, còn cô gái Hà Nội thì cầm trên tay 5 bộ lưới bén đánh cá. Tôi không thích dây vào đám con nít ồn ào nên quay về suối, ai ngờ một đứa hốt tôi ra khu đất, tôi chỉ ước mình là con Thỏ chạy lẹ khỏi đây.