Trời vừa trút những giọt nắng cuối ngày xuống những tán lá của khu vườn, màu nắng đang dần trầm mặc như bức rèm sân khấu đang dần hạ xuống, để vở diễn của loài người tạm nghỉ trong phút chốc. Người giữ vườn đứng đó, trước hiên nhà, tay cầm quả thông của một đứa em họ vừa làm potter cho đoàn khách trên Lâm Đồng mới về. Người em đến khi nào hắn cũng không rõ, chỉ thấy 3 trái thông đặt trên bàn đọc sách khi vừa về tới vườn, hắn đi đâu trước đó cũng chẳng ai hay biết.
Từ lâu rồi, giác quan của hắn trở nên kỳ lạ, không còn phân biệt được xấu đẹp, thơm tanh hay ngon dỡ, chỉ còn là những phân tích mạch lạc về vật chất. Còn thứ người ta gọi là giác quan thứ sáu âu cũng là trạng thái khi não bộ chợt nắm bắt sự kiện ngay tức thì bao trọn cả năm giác quan kia và cả những phần còn thiếu. Trạng thái trọn vẹn ấy làm sao diễn tả thành lời, chỉ là những rung động sâu bên trong lòng hồ sâu thẳm của ý thức, hay đơn giản là hiện tượng đồng tử giãn, đôi lúc là một cơn rùng mình nổi da gà. Con người thật kỳ lạ, họ luôn gán tên cho mọi thứ, kể cả những thứ không thể có tên, sự nắm bắt sự kiện tức thì này là vùng đất nhuộm màu tâm linh và huyền học, là nơi mà ngoài kia có những kẻ kiếm lợi trên nỗi sợ về cái không biết của những kẻ khác.
Mân mê quả thông trên tay, chìm vào những ký ức năm xưa, khi Đà Lạt còn là một người đàn ông hòa nhã. Những ký ức về chuyến độc hành ma mị năm nào lại được mở toang, những ngày của tuổi hai lăm hai sáu đầy rối ren.
– “Sáng mai tao sẽ đi Đà Lạt một mình, đứa nào dậy nổi chở tao ra bến xe”, trong cơn ngà ngà say hắn đã đứng dậy và nói với những gã trai trẻ đang cùng uống rượu, ai cũng nghĩ hắn say nên nói cuồng dại, nhưng hắn biết rằng chuyện đó sẽ xảy ra. Sáng hôm đó hắn thức sớm nhất, đám say rượu vẫn còn vật vã trên sàn, rón rén đi lên gác chuẩn bị vài bộ đồ và vật dụng cùng vài trăm nghìn đủ đi hai chiều, lúc đó hắn vẫn còn muốn về lại Sài Gòn.
– “Để tao chở mày ra bến xe rồi về nhà ngủ tiếp” – một gã say nghe tiếng lục đục làm tỉnh giấc, mùi rượu còn lất phất trong từng bước đi của cả hai, nhưng khi bước ra khỏi nhà thì sương sớm như đánh thức và làm tan hết men say đêm qua.
Chẳng có cái vẫy tay nào, không có tiếng tạm biệt, hắn đã từng không nuốt trôi những lời lẽ kiểu đó, lên xe và biến mất mà thôi. Mở mắt ra vì những tia lạnh len lỏi, hắn đã đến Đà Lạt, ngủ suốt chặng đường dài như một lát cắt chưa từng tồn tại, hắn đã như kẻ vượt ngục trốn chạy điều gì đó không rõ ràng.
Ký ức về chuyến đi này thật vụn vỡ, mà cũng phải thôi, đó là bản chất phân tán của ký ức. Như một đống xà bần của công trình kỳ vĩ bị đánh sập, con người nhặt nhạnh, bới móc, lắp ghép chúng với hy vọng có được những điều kỳ diệu xưa cũ, nhưng chỉ toàn là những tiếc nuối vỡ tan. Nhưng có những mảnh ký ức trọn vẹn còn sót lại, những thứ có muốn quên cũng khó, những âm vang còn mãi về sau. Chúng chỉ nằm im ở đây đó, như một hạt giống đợi chờ, chỉ một cái chạm nhẹ vào quả thông khô cũng đủ làm chúng bật dậy sắc nét và rực rỡ. Đó là lần hắn ngủ lại dưới tán rừng thông và có lẽ đã trò chuyện cùng một con người.
Đêm hôm đó là sau buổi thăm Phân viện sinh học Đà Lạt, một công trình tuyệt đẹp nhưng chẳng mấy du khách ghé qua, có lẽ nghe tới chữ “Viện” thì du khách chẳng lấy gì hứng thú tò mò. Nằm lẩn khuất giữa rừng thông, những con đường bật thang đi xuống thung lũng, để chào hỏi hết các giống cây ở đó cũng đủ làm một người thể chất như hắn mệt lã đi.
Leo lên ngọn đồi nhỏ ngoài Viện, hắn ngã lưng xuống bãi cỏ vẫn còn ẩm ướt từ cơn mưa lác đác buổi trưa. Thiếp đi một giấc hồi nào không hay, khi bật dậy thì trời đã chật dật tối, người hắn ê ẩm toàn thân không còn sức đi ra đường lớn bắt xe, nói đúng ra sự mệt mỏi ở Sài Gòn đã làm hắn cạn dần năng lượng, “Thôi thì găng võng ngủ lại vậy”, hắn nghĩ thầm. Tìm được chỗ đất phẳng, sau một hồi loay hoay hắn cũng nhóm được đống lửa nhỏ bên cạnh cái võng quân đội găng dưới tán thông.
– “Mày đi lạc hay gì vậy?”- Hắn giật bắn mình suýt té lộn nhào rơi ra khỏi võng, giọng nói của gã trung niên còm nhom phát ra cùng tiếng “rắc rắc” của nhánh thông khô gãy. May mà trước đó đã ngủ một mình nơi hoang vu vài lần, nên hắn kịp trấn tĩnh lại và điều hòa nhịp thở. Nhờ những chuyến đi, hắn nhận ra mọi thứ không nguy hiểm như người ta hay vẽ vời, chả mấy ai tự dưng làm hại một kẻ lạ mặt đồng loại. Phải chăng chính nỗi sợ đang được gieo rắt thái quá làm những giao tiếp của con người ngày một lạc nhịp, và khi không đồng điệu hay mất năng lực thấu hiểu, con người dễ nảy sinh mâu thuẫn dẫn đến ác quỷ bên trong có chỗ hiện hình.
– “À dạ, em đi Viện sinh học mà ngủ quên trên này, mà anh là ai vậy? Làm em hoảng hồn xém té võng”
– “À tao làm rẫy cafe ở gần đây, thấy đốm lửa nên lại coi sao, sợ cháy rừng mạy” – người đàn ông dần tiến lại gần và ngồi xuống đất phía bên kia đống lửa, mặt ông ta quay về phía thung lũng bên dưới nên chỉ thấy một nửa. Trong ánh sáng le lói của ngọn lửa nhỏ dần tàn thì thật khó để nhận diện. “Trời sắp lạnh rồi đó, mặc cho ấm vô, mà mày uống rượu không làm vài ly cho ấm, chú có đem theo một ít” lão nói tiếp sau một hồi lâu nhìn vào bóng tối đặc quánh như muốn hút tất cả vào đó.
– “ Được chú, con có ít khô nai mua hồi sáng “
– “Nai mẹ gì mày ơi, bò đó, trên này đâu ra mà nai với hươu” – Giọng lão sang sảng nhưng nhịp điệu rất đều và vang, như ai đang thò đầu xuống giếng và ngân nga vài khúc cổ nhạc.
– “Mà sao mày lên chỗ này, ai đâu đi du lịch lên đây, ta đi mấy khu nổi tiếng, rồi sao đi có mình vậy?”
Sau vài ba ly rượu, câu chuyện dần trở nên cởi mở hơn cho phiên bản trẻ của người giữ vườn, hắn kể về những trăn trở đang gặp phải. Có lẽ nếu người đàn ông kia không ngồi đó, hắn cũng sẽ sổ ra cho hả cái muộn phiền đang bủa vây thân tâm. Trong giây phút, hắn ước lão trung niên kia là ba hắn, vì qua giọng nói, lão cũng trạc tuổi đó.
– “Con hoài nghi những thứ con biết, nó làm con ngộp thở, không còn biết đâu là thật, chú biết bây giờ con có thể viết cả một sớ chầu dài để phủ định hết những quyển sách”
– “Làm cái sớ đó có vui vẻ gì không?” – câu hỏi làm hắn im bặt, tưởng chừng có thể nghe thấy tiếng những chú nai nhút nhát ở vùng đất xa xăm nào đó, sức lay động của sự nghi vấn trực diện.
– “Mày làm tao nhớ cái đợt có đứa nó bị lạc trên Đơn Dương, lúc đó nó cỡ 13-14 tuổi gì đó, hồi đó làm gì có điện thoại mạy, lạc trong rừng chết nhiều lắm. Lúc đó cả đám người gần đó gọi nó quá trời. Tao có hỏi sao nó không la lên hay chạy về hướng đó. Nó nói âm thanh tùm lum bốn bề làm nó rối, không biết đi hướng nào.”
– “Ý chú là con biết nhiều quá nên bị hỗn loạn hả?”
– “Phải rồi, đầu mình như cái hang động, nhiều người gọi quá biết đi hướng nào. Mà thằng nhỏ kia nó có kể tao thêm. Nó bị ngất 5’ rồi bật dậy chạy 1 đoạn thì thấy tao, tao mới dẫn nó về nhà. Trong lúc ngất nó nghe ai đó hát chỉ đường cho nó.” – Hắn rùng mình ớn lạnh, không phải vì sợ mà vì thứ gì đó sâu hơn như thế, mang tính lay động những chất chứa.
– “Thằng đó có nhớ bài hát không chú?”
– “ Có mà tao quên rồi, có khi lát mày nghe thấy hổng chừng, trong rừng mà”- Lão nói chữ “trong rừng mà” nghe rất hiển nhiên, như thứ gì đó thân quen mà lão mắt thấy tai nghe tận nơi chứng kiến.
– “Chú làm con vừa ớn ớn vừa tỏ mò”
– “Tò mò gì mày ơi, gặp rồi biết. Thôi tao quay về lại chỗ đằng kia đây, để lại rượu cho mày đó, uống cho ấm dễ ngủ. Mai về mạnh giỏi nha mạy”
– “À dạ dạ, con cảm ơn, chú về nha” – Lão trung niên biến mất vào màn đêm nhẹ nhàng như lúc xuất hiện. Một nửa gương mặt lão le lói trong đóm lửa chớp tắt như in lại trong ký ức tưởng như bức phù điêu tự họa treo trên trần nhà hoài niệm ma mị nhất.
Ta bay trên những ngọn đồi
Ta say trong chốn đơn côi
Chốn đơn côi, kẻ lạc lối
Nghe tiếng thần rừng mở lối về nhà
Dưới đám lá thông già rơi
Dưới đám cỏ ta thảnh thơi
Ta thần rừng, hát gọi mới
Mang quả thông nhỏ dẫn lối về trời
Đứng đây, trong khu vườn nhỏ với quả thông trên tay, người giữ vườn bỗng nghêu ngao khúc hát lạ lẫm. Chẳng biết hắn vừa tự sáng tác một bản nhạc trong lúc nhớ chuyện xưa, hay hắn đã nghe thấy gì đó ở ngọn đồi năm ấy. Chỉ có hắn mới biết, một bí mật đẹp đẽ thầm kín ma mị cổ xưa. Những thứ vẫn còn, những thứ đã mất, khó mà tìm lại được.
– “ Hát gì vậy, đồng dao hả?” – Mẹ hắn vỗ vai từ phía sau và hỏi
– “Tiếng vọng của thần rừng” – Hắn trả lời thản nhiên như lão trung niên nói “trong rừng mà” năm đó.