PHẦN HAI: GIẢI THOÁT CHƯƠNG I: NGÔI NHÀ THỜ CŨ

CHƯƠNG I: NGÔI NHÀ THỜ CŨ

Đã ba tháng kể từ cái đêm ấy. Đêm giải thoát cho các linh hồn bị giam cầm trong khu vườn cũ. Bà đã có những tháng ngày thư thả. Dạo gần đây, bà rất thích thơ thẩn ra chùa. Không gian tĩnh lặng, mùi khói hương phảng phất luôn khiến bà cảm thấy thư thái. Nhà chùa nuôi một đàn bồ câu 10 con. Có con toàn thân chỉ một mầu lông trắng ngà. Có con thì lông trắng pha chút ánh cam, ánh nâu nơi cánh, lưng, cổ trông khá đẹp mắt. Hai, ba con còn có thêm những ánh xanh lấp loáng nơi gáy mỗi khi chúng bước đi hay cúi xuống mổ hạt. Đám thanh niên đến chùa vẫn hay mua túi đồ ăn cho chim rồi vãi ra để đàn bồ câu tụ lại. Dường như cũng quá quen với cảnh ấy nên chỉ cần đám hạt được tung lên là chúng ào ào bay đến. Vài con dạn người còn bay đậu cả lên vai, lên tay người cho ăn. Có người thích thú chụp ảnh đàn bồ câu nơi sân chùa hay cảnh chúng đậu lên tay, lên vai người cho hạt. Ngoài đám bồ câu, nhà chùa còn thả đàn cá koi trong cái hồ bán nguyệt trước cửa. Con mầu trắng, con mầu vàng, con mầu cam, con một mầu, con nhiều mầu loang lổ tạo nên những vệt mầu sắc bắt mắt khi chúng bơi lội, di chuyển. Đám bồ câu, cá koi cùng những cây hoa đã làm nên vẻ đẹp của nhà chùa bên cạnh những cây si, cây đa, cây hoa đại nhiều năm tuổi. Chùa còn có rất nhiều những cây bưởi được trồng trong những chậu xi măng được đắp các hình hoa nổi rất đẹp. Chúng là đồ cúng tiến của các gia chủ giầu có mỗi năm tết đến xuân về. Có cây sống được đến vài năm. Nhiều quả bưởi cũng giữ được vẻ tươi xanh hay vàng óng khá lâu. Những chiều nhạt nắng, ngồi trong sân chùa vắng bà thấy lòng mình thật thư thái, dễ chịu. Có hôm bà ngồi nhắm mắt, thả lỏng đầu óc để kiểm đếm lại cuộc đời mình. Có những điều ưng ý. Có cả những tiếc nuối, những kỷ niệm cả vui lẫn buồn. Có những thứ nếu được làm lại bà chắc mình sẽ có những lựa chọn khác. Nhưng như thế mới là cuộc đời. Có những điều khiến ta hạnh phúc, trân trọng. Lại có những nhân duyên chỉ mang đến sự mỏi mệt, tiếc nuối. Dù thương hay ghét thì với bà dường như mọi thứ đã không còn quá quan trọng nữa. Người bà gắn bó lâu nhất là ông – chồng của bà – cũng đã bỏ bà đi hơn một năm nay do bệnh nặng. Không biết ở nơi xa ấy, ông ấy có còn nhớ đến bà. Người phụ nữ từng khiến ông nhiều lần rơi nước mắt khi nghe bà kể về quá khứ, về những nỗi khổ từ thời thơ bé. Trong những câu chuyện, có một điểm cả ông và bà đều nhất trí. Đó là có một thế giới khác, thế giới của những người đã chết luôn hiện diện, song hành cùng với người sống. Khi nghe bà kể về những hồn ma trong khu vườn, ông cũng kể lại câu chuyện được chính bố mình kể lại khi còn nhỏ. 

Bữa đó, trời rất nắng. Bố của ông đi làm đồng về muộn. Qua cái ao vắng, ông đi xuống để rửa chân tay trước khi về nhà. Vừa đặt chân xuống tới mấy bậc gạch chìm trong nước. Chưa kịp cảm nhận cái mát lạnh từ dòng nước ông đã thấy một bên cổ chân mình bị túm chặt và lôi xuống. Vốn sức lực điền, ông vùng mạnh và chạy lên bờ. Chỗ cổ chân bị túm cứ nhơn nhớt. Dù là người cứng bóng vía, nhiều đêm đi thả lưới, bắt ếch một mình nhưng bữa ấy ông cũng hoảng. Ông đi vội về nhà. Bỏ qua cả tiếng chào, tiếng ời ời mời cơm của vợ và đàn con mà đi một mạch đến bên bể nước. Ông múc hết gáo này đến gáo khác để rửa sạch bên chân bị túm. Cảm giác sự nhớp nháp vẫn còn ở đó khiến ông phải kỳ đi kỳ lại không biết bao lần. Cả bữa cơm hôm ấy ông cứ như người mất hồn. Đến ăn mà cũng không hiểu mình đang ăn gì? Tối ấy, ông đã kể cho vợ và các con nghe chuyện mình suýt bị ma lam – những con ma bị chết đuối – lôi xuống nước trưa nay. Những đứa con, trong đó có chồng bà tròn mắt nghe cha kể chuyện. 

Mẹ chồng bà thì thầm:

– Cái ao ấy cứ vài năm lại có người chết đuối. Nghe đâu bị rủ xuống rồi bị dìm chết. Có người thoát nạn khẳng định có những cái bóng, những ngọn đèn, những bông hoa, thậm chí là cả tiếng gọi cứ dẫn dụ họ đi xuống. Nhiều người còn nói rằng những người chết đuối phải tìm được người khác thay thế mình xuống đó thì mới được lên lại làm người. 

Mẹ chồng bà còn dặn chồng và các con đừng bao giờ xuống cái ao đó rửa chân khi có một mình. Khi trưa vắng, chiều tà hay lúc sáng sớm vắng người qua lại thì cũng tránh đi lối ấy hoặc có việc đi qua thì phải đi thật nhanh, đừng nhìn xuống ao. Nếu cẩn thận hơn thì nên để sẵn vài nhánh tỏi trong túi quần, túi áo hoặc cầm trên tay. Cái ao đó chắc chắn có nhiều hồn ma trú ngụ. Chúng chỉ chờ cơ hội, chờ thời điểm, chờ người phù hợp để lôi xuống thay thế cho mình. 

Chồng bà còn kể chuyện về ông bảo vệ nơi cơ quan cũ. Có một chiều khi mọi người đã ra về gần hết. Ông bảo vệ bắc thang lên để thay cái bóng điện hỏng trong hội trường. Lúc đó trời đã nhập nhoạng khi ánh sáng ban ngày chưa tan hết nhưng bóng tối cũng bắt đầu len lỏi. Vừa thay xong đèn, vẫn đang đứng trên thang, ông bảo vệ nhìn ra cửa thì thấy một người đàn bà xoã tóc đứng ngay nơi cửa nhìn vào. Hai mắt người đàn bà ấy xanh lè. Quá hoảng sợ, ông bảo vệ hét lên một tiếng rồi ngã xuống. Vài người nghe tiếng hét vội chạy lại. Mặt mũi ông bảo vệ tái mét, thất thần, mắt vẫn nhìn chăm chăm ra cửa, tay chỉ, miệng ú ớ. Sau một hồi bàng hoàng, ông kể lại với mọi người vừa nhìn thấy một người đàn bà xoã tóc đứng ngay ngoài cửa. Lạ là, đôi mắt bà ta xanh lè. Từ bữa ông bảo vệ bị doạ sợ, cứ chạng vạng tối là nhiều người không dám đi qua khu hội trường. Có việc cần thì phải rủ thêm hai, ba người mới dám lên. Những câu chuyện ấy có người tin, người không. Nhưng cả ông và bà đều luôn tin có một thế giới khác, thế giới của những người đã mất đang tồn tại ngay bên cạnh họ, rất gần.  

Những năm còn bao cấp, có một lần giữa đêm hè trời oi bức. Cả ông và bà đều khó ngủ vì phải thay nhau quạt cho đàn con khi bất chợt bị cắt điện giữa đêm. Trong lúc hai ông bà đang rì rầm trò chuyện thì ở khoảng sân gạch bên cạnh nhà những tiếng chổi tre vang lên. Đêm đã khuya nên tiếng chổi tre quét trên sân gạch nghe càng rõ. Nó cứ như thể người ta cầm chiếc chổi rễ để quét đi các vũng nước còn đọng lại trên sân gạch sau cơn mưa. Mà trời thì rõ nóng, làm gì có cơn mưa nào. Ngay lập tức cả hai ông bà dù không ai bảo ai nhưng đều nghĩ đến khả năng đó. Lại có người nào đó về quét lại khoảng sân rộng của nhà mình. Cái sân đó khá rộng vì nó vốn là sân của một nhà thờ cũ. Ngói trên mái và kết cấu, các nét chạm trổ trên các đầu đao, cột kèo đều thể hiện rõ cấu trúc của một ngôi nhà thờ cổ. Những dòng chữ Hán hay chữ Nôm mờ mờ trên các rui kèo, trên các thanh mái cũng không ai biết là những chữ gì, ý nghĩa ra sao? Chỉ biết là ngôi nhà thờ đó đã qua nhiều chủ và hiện có 3 gia đình cùng sinh sống. Nhà ông Tài ở hai gian. Nhà cô Hồi một gian và nhà ông Bút một gian. Các gia đình chỉ ngăn vách và chia nhau phần trong nhà còn khoảng sân gạch trước mặt của cả ba nhà thì vẫn để nguyên. Đám trẻ con trong xóm vẫn hay lê la ra đó đứa cõng em, đứa ngồi dãi thẻ chơi ô ăn quan hay chơi nhảy dây, nhảy ngựa. Nhiều hôm nóng quá, các ông còn kê dát giường ra giữa sân rồi mắc màn để ngủ cho mát. Thế mà giờ đây, tiếng chổi tre quét sàn sạt chứng tỏ không có ai mắc màn ngủ đêm tại đó. Nhưng không có ai lại đi quét sân lúc mới hai, ba giờ sáng. Lẽ nào lại đang có những con cháu của dòng họ về dọn dẹp, quét tước mảnh sân nhà thờ để chuẩn bị cho dịp giỗ kỵ nào đó? Ông nhẹ nhàng ngồi dậy rồi nói với bà:

– Để tôi ra hỏi xem ông bà nào mà chăm thế? Đêm hôm không ngủ mà lại đi quét sân, quét ngõ.

Bà vội túm ông lại, nói khẽ:

– Ông không được ra. Ông mà cất lời khéo lại bị bắt mất vía đó.

Ông nhẹ nhàng nằm lại. Cả hai ông bà đều nằm im nghe ngóng. Vẫn nghe rất rõ tiếng chổi tre quét sàn sạt trên cái sân gạch. Không biết ngoài ông bà ra, có nhà nào còn thức và nghe thấy tiếng quét sân hay không?

Sáng hôm sau, khi đi chợ thì bà gặp ông Tài, chủ của một trong ba gia đình đang ở trong ngôi nhà thờ cũ. 

Bà đon đả:

– Ông đi đâu sớm thế?

Ông Tài buồn bã:

– Đêm qua thằng Tùng sốt cao. Mẹ nó và con Yến lại xuống cơ sở không có ở nhà. Tôi phải cõng con lên bệnh viện cấp cứu cả đêm.

– Thế cháu sao rồi ông? Bà lo lắng.

Ông Tài thở hắt ra:

– Cháu đỡ sốt nhiều rồi. Tôi tranh thủ gửi người cùng phòng trông đỡ vì cháu đang ngủ để về nhà lấy thêm ít đồ cho hai bố con rồi lại vào viện ngay. 

Nói rồi ông vội tất tả đi. Vậy là gia đình ông Tài đêm qua không có ai ở nhà. Chỉ còn hai gia đình nữa. Nhưng ai là người quét sân đêm qua nhỉ?

Bữa sáng hôm ấy, vừa ăn bà vừa tranh thủ kể lại với chồng cuộc nói chuyện với ông Tài. Dù tiếng chổi tre nghe rất thực, lại có cả hai người cùng nghe thấy nhưng ông và bà vẫn bán tín bán nghi. Ngôi nhà thờ đó đã thay đổi quá nhiều. Những người chủ cũ và chủ mới đã sửa chữa, cơi nới nhiều chỗ cho phù hợp với sinh hoạt của từng gia đình. Không lẽ nào vẫn còn có người ở đó. Những người có liên quan đến ngôi nhà thờ tổ. Dường như cũng chung thắc mắc như bà nên ông dặn nhỏ:

– Tý rỗi bà thử thăm dò hai nhà còn lại xem có ai quét sân đêm qua không?

Bà gật nhẹ. Nhưng cuộc nói chuyện hôm đó kết quả không nằm ngoài suy đoán. Cả hai gia đình đều khẳng định ngủ say như chết. Đến nỗi chuyện bất chợt bị cắt điện hai, ba tiếng giữa đêm họ cũng không biết. Có lẽ do họ ngủ quá say. Nhưng tiếng chổi tre đó không chỉ có ông mà bà cũng nghe rất rõ. Vậy là chắc chắn. Đang có hai thế giới, hai lớp người cùng song hành trong ngôi nhà thờ. Đó là thế giới của những người sống, cụ thể là ba hộ gia đình với hơn chục nhân khẩu. Và một thế giới của những người đã mất là tổ tiên, ông bà, con cháu của một dòng họ nào đó. Và họ vẫn còn ở đó. Vẫn hiện diện trong những thời khắc như khi sáng sớm, lúc đêm khuya hay khi giữa trưa. Sự khẳng định đó càng khiến ông và bà thêm tin vào chuyện ma quỷ, chuyện có những thế giới khác tồn tại song hành với cuộc sống thực. Sau này, do người đông lên, bọn trẻ cũng lớn dần nên cả ba gia đình ấy đã thống nhất chia cái sân gạch làm 3 phần, tương ứng với phần diện tích trong nhà của ba gia đình. Trong đó phần sân của nhà ông Tài là rộng nhất do nhà ông có hai gian. Hai nhà còn lại mỗi nhà một phần tương ứng với một gian ở trên. Các nhà đã làm bếp, nhà tắm, sân phơi thời gian đầu trên khoảng sân gạch ấy. Khi xây lại nhà, các nhà đã phá liệt địa để thống nhất thành một khối. Cái nhà thờ cũ ngày trước đã không còn chút bóng dáng nào. Thay thế vào đó là ba căn nhà mới, một rộng, hai hẹp. Đôi khi, bà vẫn tự hỏi, không biết ông bà, cha mẹ, con cái của dòng họ ấy có còn ai ở đó khi nếp nhà thờ cũ đã không còn. Nhưng cũng kể từ đó, cả hai ông bà đều không thấy sự việc lạ nào diễn ra nữa. Có lẽ những linh hồn ở đó đã rời bỏ ngôi nhà thờ cũ hoặc đã đầu thai, chuyển kiếp tự lâu rồi.