Hai người họ về nhà thì mặt trời đứng bóng, cô bé Gấm đã ở đó vì chiều không đi học, cô phụ nấu bữa trưa dùm cho bác Tư. Họ dở đồ xuống xe cất vào trong xưởng, đi một vài tiếng mà về thấy bác Tư đã một mình xử lý xong ba xe đất chở về khi sáng, Dinh và Bố nhìn nhau mà lắc đầu thán phục. Sau khi rửa thùng xe máy cày xong, Bố chào mọi người về nhà vì có việc bận không ăn trưa cùng được, bác Tư dặn tối nay nếu có rãnh thì qua đây bác muốn đãi mọi người một bữa tiệc nhỏ trước khi chính thức vào việc ngày mai.”Sáng giờ làm è đầu còn chưa chính thức hả trời”, Bố cười ha hả rồi trêu ông thợ gốm già, anh ta chào mọi người rồi xình xịch trên máy cày ra về. Bác Tư ăn vội chén canh khoai tây cà rốt Gấm nấu rồi vào trong xưởng ngủ vì bác đã rất mệt khi vật lộn cùng đống đất từ sáng, bữa trưa nay chỉ có hai người là Dinh và Gấm. Trên bàn ăn, cô bé bắt đầu kể về những chuyện mình không hài lòng ở lớp hôm nay, cô hỏi người khách quen rằng con gái gã có những suy nghĩ như vậy không, cô tò mò một người trạc tuổi mình ở hoàn cảnh khác thì nghĩ gì. Những câu hỏi làm Dinh chột dạ lắm vì trước giờ có mấy khi gã hỏi con mình, gã nhớ hồi nhỏ hay nằm nói chuyện cùng mẹ trước khi ngủ vui không tả xiếc. Vậy mà đến khi làm cha gã lại đi theo sự bịa đặt về một trách nhiệm nào đó do xã hội nêu ra, cứ thế gã chỉ còn biết đi làm kiếm tiền, tự thỏa mãn bản thân bằng suy nghĩ mình đã hoàn thành bổn phận làm cha. Gã nhớ câu nói của bác Tư về việc khi làm cha mọi thứ đều hướng về con trẻ, có lẽ cần hiểu cho rõ điều ấy. Một đứa trẻ không chỉ có ăn mặc ngủ nghỉ, cái khác biệt cũng là cái nghiệp chướng loài người nhận lấy từ tạo hóa đó là những suy tư không hồi kết, những tiếng nói âm vang bên trong cần được chia sẻ thấu hiểu.”Mọi thứ có quá muộn rồi không”, Dinh nhìn cô bé rồi băn khoăn cho chính mình và con gái.
Dọn dẹp sau khi ăn xong, Dinh muốn nghe nhạc trên máy Walkman cũ cùng cô bé Gâm, như để xoa dịu phần nào những băn khoăn mà gã chưa trả lời được cho cô lúc nãy. Hai người họ ngồi tựa lưng vào hai bên cửa ra vào nhìn ra hồ, mỗi người đeo một bên tai nghe, chọn một đĩa CD ngẫu nhiên của bác Tư rồi bật máy. Bohemian Rhapsody của Queen vang lên đầu tiên, Gấm quay sang nói với Dinh”Tên thằng cha này là Freddie Mercury viết tắt FM thành ra cất giọng muốn banh máy nghe nhạc”, gã trung niên cười ầm lên rồi xoa đầu cho sự lém lỉnh của cô bé, ngoài ra Dinh hỏi cô sao lại biết một nhóm xưa như vậy. Hóa ra cô bé nghe ở nhà Phi, gã thấy không lạ lắm vì chồng Phi trước đây có vẻ là người đi nhiều biết nhiều thông qua hình chụp gã thấy lúc sáng. Dinh giữ bí mật chuyện lúc sáng vì nghĩ cô còn quá nhỏ để tiếp nhận chúng. Trong khi nghe đến câu”Put a gun against his head, pulled my trigger, now he’s dead”cô bé giả vờ lấy hai ngón tay làm súng chĩa vào đầu gã trung niên rồi bóp cò. Dinh cười rồi nói:”Có lẽ câu hát muốn nói rằng anh ta bóp cò để giết chết con người cũ chưa tốt của mình”, Gấm trầm tư một hồi rồi gật gù thích thú với sự cắt nghĩa này. Bài hát tiếp theo có vẻ cả hai đều rất thích là”Sweet child O’mine”của Gun & Roses, họ giả vờ người cầm micro người cầm cây guitar điện rồi theo dòng chảy biểu diễn của ca khúc mà nhập tâm dấn thân vào nó. Đến đoạn solo guitar huyền thoại của ca khúc, Dinh vứt tai nghe ra đứng lên đóng vai Slash làm Gấm cười lăn cười bò rồi còn hùa theo bằng cách cô hát luôn điệp khúc trong điên cuồng như Axl.
Sau màn trình diễn rock and roll quá nhiệt, họ lăn ra sàn nhà cười thỏa thích như hai cha con vừa mới nô đùa trên những miền đất tự do của rock. Mặc dù cười đùa được một lúc, Dinh lại cảm thấy tiếc rằng mình đã không chơi cùng con gái, còn Gấm thì lại ước rằng mình có cha bên cạnh trong lúc này, cô quay mặt đi để lau một giọt nước mắt không cho Dinh nhìn thấy. Cả hai bỗng dưng im lặng, họ nhắm mắt lại chìm vào những mơ màng ban trưa của mình, bỗng một cơn gió ấm áp thổi vào nhà, họ đã có một ngày vất vả nên dần chìm vào giấc ngủ. Trong khi ý thức dần chìm xuống đáy hồ vạn dặm, Dinh nghe thấy giai điệu bài”The long and winding road”của The Beatles vang lên trong tiếng du dương đầm ấm của Ocarina. Gã trung niên đã không còn sức tò mò nó đến từ đâu nữa, lần này gã tận hưởng nó rồi chìm vào giấc ngủ tạm ban trưa để chờ đón những gì diễn ra tiếp theo.
Tiếng máy nổ rầm rập làm Dinh tỉnh dậy, ánh nắng chóa lên một vật nào đó hắt vào mặt làm gã không nhìn được rõ, thời khắc ấy gã còn nghĩ mình đang ở nhà và tất cả chỉ là một giấc mơ dài. Tiếng bước chân rồi ho lên vài tiếng của bác Tư làm gã tỉnh ngủ hẳn, nếu đây có là mơ thì nó vẫn chưa kết thúc, gã nghĩ vậy rồi bật dậy. Bác Tư ngồi xuống sofa uống ly café và ăn chút bánh ngọt,”Hồi trưa làm gì mà nghe hai đứa cười dữ vậy”, người thợ gốm già có vẻ đã quen dần sự có mặt của người khách, nhìn quanh thì không thấy Gấm đâu nữa. Dinh không trả lời mà chỉ nở nụ cười rồi ngồi bật dậy hỏi xem chiều nay họ sẽ làm gì tiếp theo, tạm thời gã chỉ muốn chú tâm vào tìm hiểu thêm một chút về nghề gốm.
Bác Tư dẫn Dinh vào trong xưởng rồi tắt cái máy cho bớt ồn còn diễn tả công việc cho gã. Đất sau khi đạt yêu cầu sẽ được cho vào một cái máy nén đất thành ra cái trụ tròn đẩy ra ngoài một đầu máy, sẽ có người ngồi đó canh trụ đất dài tầm 0.5m thì dùng dao cắt ngang chúng sau đó dùng cuộn nilon gói chúng lại đặt vào dưới góc bàn tránh nắng. Người thợ gốm già giải thích việc nén này giúp nước được giữ lại lâu hơn tránh bị khô cứng, nếu không đi qua công đoạn này thì vài ngày tới sẽ lại phải trộn lại đất sét mà như vậy thí rất tốn thời gian. Bác Tư nói rõ hơn là đất sét đạt yêu cầu mà bị khô lại sau đó phải trộn lại thì chất lượng kết dính tạo hình sẽ khó hơn,”Giống một người thành công lúc trẻ, được tung hô rồi đến lúc thất bại khô quắc lại thì có cố gắng quay lại đỉnh cao như ban đầu cũng rất khó”người thợ gốm liên hệ giữa người và gốm cho Dinh hình dung thêm. Ngoài ra, việc cắt gói kín lại không chỉ để tránh thoát ẩm bề mặt ngoài cục đất, mà còn tránh bụi bẩn cát sỏi dính vào, nếu như vậy khi người không có kinh nghiệm nhào nặn sẽ dễ lẫn vào trong gây ra sự nứt vỡ từ bên trong. Việc cắt ra từng cục như vậy cũng dễ giao lại cho từng nhóm người cùng nhau làm tránh đùn đẩy lộn xộn khi lấy đất nhào nặn.”Giống như khi mình mới học được điều gì đó thú vị thì đừng để vấy bẩn bởi thứ linh tinh, chúng sẽ gây họa từ bên trong mà không hay biết”đến lượt Dinh diễn giải thứ mình hiểu thông qua lời bác Tư, người thợ gốm già chỉ mỉm cười mà không hồi đáp gì cho điều trên.
Chiếc máy nén đất được bật trở lại, tiếng rầm rập vang cả khu nhà xưởng không còn nghe thấy gì khác,”Hèn gì có hỏa hoạn người trong này cũng chẳng biết chuyện gì xảy ra bên ngoài”Dinh thầm nghĩ về thảm họa chục năm trước đã xảy ra với người đàn ông trước mặt. Bác Tư ra hiệu sẽ đi ra ngoài trộn lại mớ đất bị lỗi chưa đạt yêu cầu, Dinh ở lại với công việc mới được giao, quả thật nó cũng không quá khó khăn, việc đòi hỏi cao là trộn đất và nhận biết chất lượng thì người thợ già đã làm cho gã rồi. Lúc đầu có hơi lụp chụp một chút, chủ yếu do chưa quen thế giữ trụ đất đi ra nên nó có khuynh hướng dẻo quẹo rồi rụng luôn xuống, ngoài ra nhìn thì tưởng dễ nhưng cắt một vật được nén chặt mà lại dẻo như đất sét quả không dễ như gã nghĩ, phần cũng vì gã muốn nhát cắt phải mịn đều nên tay căng cứng lại. Một hồi sau đã quen tay, bên cạnh đó gã thấy không thật sự cần thiết phải mịn, khi thoải mái nhát cắt cũng trở nên gọn gàng hơn, lúc này Dinh đã biết tận dụng trọng lực từ cơ thể để việc cắt trở nên đơn giản.
Công việc cứ thế lặp đi lặp lại, bác Tư nhồi thêm đất vào máy, những trụ đất bắt đầu gọn gàng đều đặn hơn. Những lúc bác Tư bên ngoài trộn đất, có mấy chú chim lẽn được vào trong, đậu lên mấy kệ giữ thành phẩm, gõ mỏ vào mấy món đồ gốm vang lên tiếng boong boong nghe rất hay, làm cho công việc cũng bớt nhàm chán. Nhìn ra ngoài cửa kính của xưởng, cô bé Gấm từ ngoài cổng đi bộ vào, trên tay cô cầm một bó hoa dại đủ loại màu sắc hình dạng, cô nâng chúng lên mũi ngửi rồi tự cười thật tươi. Cô đặt bó hoa to ngoài chỗ vòi nước gần chuồng gà rồi bước vào xưởng, cô vẫy tay chào Dinh hỏi”Người thành thị đã quen việc chưa ?”trong khi đi vào lấy mấy chậu hoa gốm đem ra cắm hoa. Mỗi người một việc, chẳng ai ra lệnh cho ai, họ tự nguyện làm cùng tất cả niềm vui hay ít ra là với sự chủ động của mình. Người thợ gốm già trò chuyện cùng cô gái trẻ đang cắm hoa, trông họ thật sự đang nói chuyện cùng nhau, không hẳn là nói cười vui vẻ, nhìn họ thản nhiên và tự tại khi ở bên nhau lắm.
Cuối cùng hai phần ba đất cũng được nén và đóng gói xong, Dinh tắt máy rồi ra ngoài nghỉ ngơi một chút, người shipper nào đó vừa giao cho Gấm mấy ly nước trà vải. Cô bé hứng khởi ra mặt khoe với bác Tư, người thợ gốm giờ đang xịt nước vệ sinh tấm bạt trộn đất , bác chống nạnh nhìn ly nước trong tay Gấm mà vừa cười vừa nhăn mặt lắc đầu,”Đúng vẫn chỉ là con nít”Dinh thì nghĩ như vậy khi nhìn cảnh đó. Không muốn phá vỡ niềm vui nhỏ của cô nên gã cùng cô ra nhà chòi ven hồ ngồi uống, như một thói quen Dinh nhìn ra phía xa xem có ai ở đó không. Mặt hồ vẫn lặng yên, vài chú cá đang ăn móng ven bờ, có chú chim nhỏ đậu bên kia tảng đá to hót từng tiếng ngắt quãng như đang gọi người bạn thất lạc của mình. Trời cũng đã dần về chiều, ánh nắng cũng dần thưa thớt bên kia cánh rừng thông sau nhà, vài ba tia nắng soi rọi vào trong ngôi nhà cháy nhìn từ xa như bên trong nhà thờ Church of light của Ando mà gã từng tình cờ xem qua trên một tạp chí. Cảm giác sự sống và cái chết không thể tách rời, bên trong và bên ngoài của một con người cách nhau chỉ một khe nứt nhưng thật ra chúng cũng chẳng hề tồn tại, cuộc sống của gã mấy ngày qua cũng vừa thực vừa hư không sao nắm bắt nổi đến từ đâu và đi về đâu.
“Sao mấy nay cháu không thấy chị Phi trả lời điện thoại”– Cô gái trẻ hỏi khi tựa lưng vào cây cột gỗ có nhiều vết chạm trổ của trẻ con.
“Đừng lo đó là một người phụ nữ mạnh mẽ”– Dinh buộc miệng trả lời khi nghĩ về những việc xảy ra sáng nay.
“Chú biết được chuyện gì sao ‘ – Gấm hỏi dồn tới.
“Không, ý chú là thông qua lời kể của mọi người và vài cuộc trò chuyện ngắn ngủi”.
“Ai trong hoàn cảnh đó có khi họ buộc phải như vậy”– Mặt cô bé buồn đi hẳn.
“Điều đó chứng tỏ trong mỗi chúng ta đều đã có sẵn sự mạnh mẽ đó và luôn cả phần yếu đuối song hành”.
“Đồng ý, bởi vậy cháu ghét khi ai gọi mình nam tính hay bảo ai đó nữ tính, cứ như dễ dàng định nghĩa một con người qua vài lời nói hời hợt vậy”.
“Không trách họ được, họ được dạy như vậy, ngay cả bản thân chú cũng chỉ mới lờ mờ học được điều đó”.
“Cũng phải, nhưng nếu vậy sao mình phải đến trường làm gì, thật vô nghĩa”.
“Người trẻ chắc hầu hết đều chán việc đến trường, nhưng chú nhận ra có sự khác nhau giữa việc giáo dục và tư thế giao dục. Ý chú là bất kỳ dù có văn mình đến đâu, đông tây kim cổ, truyền thống hay hiện đại, thì nhà trường chỉ có thể cung cấp việc giáo dục, tức là những câu chuyện đã xảy ra, những trật tự cũ cũng như đương thời. Còn tư thế giáo dục là thứ không thể dạy, chỉ có thể được khích lệ thúc đẩy liên tục. Rất khó để có tư thế này, chú đã có một thời gian dài đánh rơi nó, à không chính xác là quên mất nó, vì nó vẫn còn trong mình chỉ là quên đi vì quá nhiều thứ nhiễu đi vào đầu.”.
“Nghe cũng có lý, ngoài ra đi học có bạn cũng vui mà ha chú”– Cô bé cười rồi uống một hơi hết nửa ly nước.
“Ừ nhỉ, chú quên mất, điều đấy quan trọng nhất rồi”– Cả hai người cùng cười rồi chống tay nhìn lên đàn chim đang khát nước trên trời vừa đến hồ, còn họ thì khát một thứ khác.
Trong xưởng bác Tư đang cho mấy viên khoáng vào máy nghiền nhỏ chúng ra, Dinh và Gấm quay lại làm việc tiếp tục. Bây giờ người khách quen đã thuần thục công việc hơn nên 1/3 đất còn lại nhanh chóng được hoàn thành, vừa lúc ấy bác Tư cũng nghiền phân loại xong khoáng. Bác Tư nói Dinh ray bột khoáng để lựa mấy hạt chưa mịn rồi dùng búa đập vỡ mịn chúng ra, phải thật sự nhuyễn thì mới đem đi pha làm men gốm được. Bác Tư giải thích khi nung đến một nhiệt độ nhất định, nước trong xương gốm sẽ bốc hơi chừa lại các khoảng trống, cùng lúc ấy cát hạt khoáng bị nóng chảy ra len lỏi đi vào các lỗ không xuất hiện này, khi nguội lại chúng tạo ra lớp men trên bề mặt, nhìn bề ngoài gốm có độ bóng là do các phân tử Silic, nguyên tố này cũng dùng làm kính hay sứ.”Giống con người trui rèn trong khó khăn đến một mức độ sự cô độc mới được lấp đầy”cả hai cùng đồng thời nói câu cùng ý tứ trên rồi cười trong thỏa thích. Nhìn họ chẳng phải đang đi tìm triết lý mà giống đang tìm kiếm điều gì đó mới mẻ cho mình, cảm giác vô cùng phóng khoáng và vô tư. Tới lúc người thợ gốm già biến thành một nhà hóa học thì Dinh bắt đầu lùng bùng lỗ tai chỉ ậm ờ dạ dạ chứ không hiểu gì cho lắm.”Có vẻ làm gốm như làm người thật, muốn đạt một sự hoàn thiện thì chẳng thể chỉ thông qua tấm lòng gì cả mà còn phải thông tuệ nữa”gã nhìn bác Tư rồi nghĩ vậy. Nhìn gã trung niên có vẻ chật vật khi nghe về hóa học, bác Tư liền nói thêm”Nói thì dong dài như vậy nhưng cái hay của làm men gốm là không thật sự hình dung chính xác nó sẽ ra thành phẩm như thế nào, chỉ có thông qua tận tâm và liên tục quan sát học tập chứ chẳng người thợ thật sự nào dám tự hào nói mình làm chủ mọi quá trình cả”.
Khi ở trong xưởng Dinh thích thú nhất là lúc gần chiều, mặt trời rọi sáng vào mấy cái kệ trưng bày sản phẩm hoàn thiện, chúng phát sáng mỗi món đồ một vẻ, đôi lúc những mảnh vỡ cũng lóe lên dưới nền nhà xưởng như những viên kim cương trong một nơi bí mật, góc tối tận cùng. Gã liên tưởng nếu đây là tâm hồn của một con người thì chắc cũng chẳng sai, có những vết bẩn, có lúc ồn ào, có những lúc phát sáng rực rỡ, có lúc cũng lặng thinh tĩnh mịch như chẳng hề tồn tại. Sao người ta cứ miêu tả tâm hồn giống như một nơi tẻ nhạt buồn chán vậy, trong cái xưởng gốm ở một nơi heo hút này có vẻ mang tính biểu trưng ước lệ còn gần đúng hơn với tâm hồn, gã ngã lưng trên cái ghế bập bênh trong xưởng thưởng cho mình một điếu thuốc từ 100k Bố đưa cho hồi sáng.
Mùi gừng bay vào khắp xưởng xóa đi mọi mệt nhọc một buổi chiều bận rộn, bác Tư đang tự tay kho một nồi gà kho gừng thật to, bác bảo chuẩn bị cho mấy ngày tới không có thì giờ làm đồ ăn. Gấm cũng vừa bước ra từ rừng thông, trên tay cô có một rổ trứng khoảng hơn chục quả, cô rửa sạch chúng xong thì ra ngoài hái một ít rau. Dinh ra ngoài tưới một ít hoa trong chậu gã trồng vài hôm trước, nhìn ra ngôi nhà cháy, gã chợt nhớ câu hỏi của mình hôm trước chưa được bác Tư trả lời vì say rượu,”Sao bác gái khộng cứu được con và thoát ra ngoài ?”, câu hỏi vẫn cứ treo lơ lửng ở đó chưa lời giải đáp. Gã trung niên vào nhà tắm mà vẫn còn nghĩ về chuyện đó không thôi.
Bước ra khỏi nhà tắm thì trước mắt Dinh là cái điện thoại cùng ví của mình trên tay cô chủ Quán Rụ đang nở nụ cười. Đây là lần thứ hai họ gặp nhau trước cửa nhà tắm, thật là sự lặp lại kỳ quặc ngượng ngùng dù ở độ tuổi của họ, nhưng lần này mọi thứ đã dễ chịu hơn một chút, có vẻ Dinh đã quen hơn với nơi này, quen hơn với cô. Cuối cùng gã đã có lại nhân dạng của mình, điện thoại đã cạn pin, nhưng lạ thay gã không còn cảm giác hoang mang khi mất pin điện thoại. Những ngày trước khi đến đây, một trong những việc Dinh lo lắng nhất là khi pin điện thoại chuyển sang đỏ, cứ như màu đỏ ấy sẽ ngăn cấm mọi hoạt động làm người của gã vậy, gã phải tìm cách sạc ngay lập tức để năng lượng con người trở lại. Còn ở đây, nguồn sống ấy của gã được sạc lại liên tục, từ những con người xung quanh, chính xác thì tất cả họ sạc pin cho nhau bằng sự nhiệt thành gắn kết.”Pin làm người cạn thì mới cần tới pin điện thoại”đầu hắn vang lên câu ấy khi cùng Lanh đi lên gian nhà chính.
Đi lên gian nhà chính thì Dinh thấy con chó già nằm ở chỗ quen thuộc, bên cạnh là chai nước biển truyền cho nó sau khi phẫu thuật, nó đã tỉnh thuốc mê nhưng chưa ve vẫy đuôi nổi, chỉ nhìn ngó mọi người. Hóa ra bác Tư muốn đem nó về nhà chứ không muốn nó một mình ở đó, vì ban đêm ở đó không có ai, nó sẽ bị nhốt nằm một mình trong bóng tối. Nghĩ cũng phải khi bác chỉ còn mình nó là người ở bên cạnh thường xuyên.Do chưa có ai rãnh vào lúc phòng khám đóng cửa, nên bác Tư đã gọi điện cho Lanh mua hết đồ ăn ở quán để cô rãnh đi đón nó, ngoài ra tối nay bác cũng muốn chiêu đãi mọi người một bữa cảm ơn.
Dinh ngồi xuống vuốt đầu con chó già, hỏi thăm sức khỏe rồi chúc nó mau khỏi. Ngoài sân bác Tư đang sắp đặt bàn ghế, lắp một bóng đèn led vào bình ắc quy treo lên giữa khoảng sân có mấy bức tượng gốm quái dị, Gấm thì đang chuẩn bị một ít trà, rượu và hoa. Dinh đến phụ bác Tư khinh tấm gỗ ván to mang ra làm mặt bàn, họ đặt nó lên ba khúc gỗ làm chân, thế là xong đã có cái bàn dài cho mọi người. Mấy cái ghế sắt trong nhà được mang ra, xung quanh có vài khúc gỗ to cho người đến muộn, Lanh bưng nồi gà kho gừng ra đặt lên bếp lửa, trên bàn Gấm cũng bày biện gần xong. Mặt trời chỉ còn vài tia sáng đi qua được rừng thông soi sáng ngay vào chỗ tảng đá to đằng xa, nhìn từ xa ở đó như một sân khấu đang sáng đèn đợi người nghệ sĩ bước lên. Dinh và Lanh nhìn về phía đó rồi cười cho bí mật nhỏ của họ, mà xem ra cũng chẳng nhỏ chút nào. Tiệc nhỏ dọn xong, họ chỉ còn chờ những người bạn đến, bốn người họ mỗi người một góc tận hưởng chút lặng im cuối ngày.”Kể ra nếu con người ta quý mến nhau thật lòng thì cũng chẳng cần nói nhiều” Dinh đang ngồi dưới bãi cỏ, bên tay trái gã là cái sừng nai hoa dại nở chi chít mà hồi mới đến làm gã hoảng sợ. Thứ bình yên ở đây có thứ gì đó không phải buồn chán, bình yên như dịch chuyển hòa vào trong công việc lao động hằng ngày bên cạnh nhau, cái gì đó luân chuyển trong một nhịp điệu đầm ấm đến mê hoặc,”Hay mình chỉ đang mê của lạ mà thôi”gã chốt lại dòng suy tư bằng một sự ngờ vực chính bản thân mình.
Lại là tiếng chiếc máy cày của Bố, Dinh cảm giác nó như tiếng trống tuồng để chuyển màn kịch trên sân khấu. Trên xe anh ta chở nguyên cái quán của Lanh theo đúng nghĩa đen, bác Tư đã mua hết đồ ăn hôm nay của Quán Rụ và kêu anh ghé lấy mang đi. Mỗi người một tay mang đồ ăn xuống, có cả một ít nước đá cùng vài chai bia loại lớn 3L, một ít bánh ngọt, thịt heo và lòng gà tẩm ướp gia vị để nướng, rau củ quả đều có sẵn cùng mấy món khác trong nồi chưa rõ là món gì. Ngoài ra trên xe máy cày còn có một vị khách, đó là cậu bé ăn bánh đức hôm trước Dinh đã gặp ở quán của Lanh. Kể ra thì mới biết nó là con của vị bác sĩ thú y, vị bác sĩ ấy hay đến khám cho mấy con vật nhà bác Tư, có lần cậu đi theo rồi kết thân với chú chó già. Mỗi khi có thời gian rảnh nó lại ghé chơi cùng con chó, hôm nay nghe cha nó kể phẫu thuật cho bạn mình, nên nó đi cùng Bố đến luôn, Bố và nó hay gặp nhau trên sân đá banh ngoài thị trấn. Thằng nhỏ chạy ngay vào nhà thăm bạn nó, chỉ kịp chào ông Tư rồi nó hét to”Hi everyone”làm mọi người cười ầm lên. Những bếp củi đã được nhóm lên để liu riu cho đồ ăn luôn nóng, Dinh đốt một đụn than để Lanh nướng thịt, cô bé Gấm thì chạy vào nhà chơi với cậu bé vì hình như bọn nó học cùng trường có biết nhau dù không thân lắm. Trên chiếc bàn lớn mọi thứ bày biện ra tươm tất, đồ ăn thức uống cũng đầy đủ, bác Tư mời mọi người vào bàn ăn. Bác Tư đứng lên định nói điều gì đó thì đằng xa có ánh đèn xe máy tiến vào với hai người ngồi trên, nhìn từ xa chỉ nhận ra đó là Khắc.
“Bác Tư ơi, con đi chuyến bus cuối có cô này nói đi tìm nhà bác, thấy cổ mang lỉnh kỉnh đồ có mấy món gốm nên con chở cổ đến đây luôn nè”– Khắc bước xuống xe, tay cầm balo đồ cho vị khách đường xa tìm bác Tư, cô và bác nhìn nhau cười rồi ôm nhau.
“Mọi người, đây là thành viên trẻ nhất trong hội làm gốm bác tham gia, cổ ở tỉnh xa đến, lần offline trước có kể về lễ hội sắp tới, cô ấy nhã ý xuống đây phụ bác và cũng muốn tham gia nung mấy món trong bộ sưu tập mới”.
“Chào mọi người, mấy ngày tới em làm phiền mọi người và bác Tư rồi”– Cô bỏ cái nón kì quái gắn đủ thứ cỏ cây hoa lá lông chim xuống, để trước ngực như mấy quý ngài Tây phương.
Nếu đây là cảnh trong một bộ phim nước ngoài, mọi người đã vỗ tay chào đón rồi mời cô ngồi, còn ở đây thì họ chỉ vỏn vẹn vài ba câu ngắn củn”Ngồi đi em”“Ăn gì chưa cơm thịt gà kho không”“Uống rượu không”“Để thằng Khắc cất đồ đi đừng lo”“Tự nhiên đi ăn nhiều vô”, nhìn mặt cô có một chút sốc văn hóa lắm. Cuối cùng mọi người cũng yên vị, bác Tư đứng lên ra hiệu mọi người yên lặng một chút, bác muốn nói gì đó trước khi mọi người cùng nhau ăn uống.
“Đây không phải lần đấy mình làm lễ hội này cùng nhau, cũng không phải lần đầu mấy đứa giúp bác mà không nề hà toan tính gì, chắc chắn không phải lần cuối cùng tụi con cứu sống bác. Nhiều chuyện đã xảy ra, thậm chí bác còn không nhớ chính xác tất cả chúng, nhưng bác biết rằng giờ bác chỉ còn có gốm và tụi con, à con chó già trong kia nữa. Không thể lạc quan mà nói rằng ở tuổi này con người ta sẽ bắt đầu lại hay an nhàn sống phần đời sau cùng, bác sẽ còn đối mặt nhiều biến động phía trước và chờ đợi phía cuối con đường. Nhưng bác chỉ muốn nói thật may mắn có tất cả ở đây, có cả hai người bạn mới đến là Dinh và cháu gái đây. Làm gốm hay làm người như nhau cả, mặc dầu phải một mình vấy bùn lấm bẩn, đơn độc lao vào lửa nóng, nhưng rốt cuộc chính những tương tác, những giọt mồ hôi bạn bè, những đêm dài sẽ chia tâm tình ý tứ vào gốm vào đời, thì những cái ly cái dĩa cái bình tưởng như giản đơn mới mang trong mình sức mạnh lay động con người hướng tới cái đẹp, cái thiện cái thiêng liêng. Thôi, có lẽ bác lại luyên thuyên rồi, cảm ơn tụi con chỉ có vậy thôi. Mà nhớ hôm nay đừng say, có nhiều việc cần tụi con lắm nha. Ok ăn uống thôi hả”.
Lời tâm tình của bác Tư làm không khí trở nên trầm lắng hẳn, chỉ có tiếng sụt sịt của cô gái đến cùng Khắc, cô khóc thành tiếng thút thít, lấy khăn giấy trên bàn lau nước mắt. Lanh ngồi bên cạnh vuốt lưng cô, cô nói trong tiếng nấc”Nào giờ em chỉ lao đầu vô kỹ thuật làm gốm, pha chế hóa chất, ráng vẽ sao cho đẹp, giờ nghe bác Tư nói và không khí mọi người tạo ra quanh đây, chỉ mấy hành động nhỏ nãy giờ thôi mà làm em xúc động quá”mọi người nghe cô nói đều nở nụ cười nhẹ nhàng. Chỉ vài giây sau phút xúc động ấy, những câu ngắn cũn của mọi người lại tiếp tục vang lên”Bác Tư nay có hai khách lạ nên nói hay vậy em ơi”, “Đúng đó em bình thường có thấy cảm ơn mấy anh chị đâu”“Kêu không uống rượu mà mang Chivas ra chi vậy bác Tư”“Ra nướng thịt cho bớt xúc động em ơi”“Ăn nhiều đi em vài ngày tới làm mệt xỉu luôn đó không có thì giờ khóc đâu”. Họ rôm rả chuyện trò, chia sẻ đồ ăn cho nhau, chăm lo cái bếp lò và rót đầy ly rượu vừa cạn, họ cũng nhắc nhớ nhau cẩn thận và tỉnh táo rồi cũng có lúc nhờ vả nài nỉ nhau lấy dùm thứ gì đó. Chỉ có Dinh là không nói lời nào, gã ngồi đó nghe hết, nhâm nhi đồ ăn thức uống, nhìn ngắm mọi người và mỉm cười với họ. Gã trung niên lấy một ít nội tạng mang vào xem con chó ăn nổi không, mắt chú chó đã có phản ứng khi gã di chuyển đồ ăn trước mặt, nhưng vẫn chưa ăn được. Dinh ngồi vào sofa uống một ít bia lạnh, nhìn ra ngoài sân ánh đèn le lói chen lẫn ánh trăng 14 chưa đủ vẹn tròn, gã ngỡ mình đang đóng vai Bilbo Baggins tham gia lễ hội xứ Shire của người Hobbit, thật nhộn nhịp. Chỉ khác là gã không cần Gandalf và đám người lùn dẫn đi đâu cả, gã đang trong một cuộc phiêu lưu của chính mình,”À mà khoan, hình như Bilbo cũng nghĩ vậy cho đến khi màn chào hỏi”good morning”của lão phù thủy bắn pháo hoa xuất hiện”gã lại lạc vào vùng đất nào đó trong suy tưởng.
“Anh có vẻ thật sự thích chó”– Lanh cầm ly bia từ ngoài đi vào, cô ngồi trên thềm đi vào nhà.
“Tôi không muốn nó một mình, à mà đồ ăn cô làm ngon quá, món heo quay kho khóm thật sự rất ngon khi ăn cơm”– Dinh vừa nói vừa giơ ngón tay cái lên.
“Chồng tôi thích món đó, anh ấy bảo cái gì làm cùng khóm cũng ngon hơn cà chua, khóm làm dịu nhẹ đi cái gắt của những thứ khác”– Lanh nhìn lên bầu trời trăng 14 lấm chấm vài ngôi sao xa đang soi đường cho người ta quay về nhà trong đêm tối.
“Không có khóm thì chắc cũng phải nấu với cà chua chứ ta”.
“Anh ấy sẽ không thích khi nghe câu của anh đâu, anh ấy bảo mọi thứ đều có vị trí cho riêng mình, không thể lấy cái này thay thế cái kia rồi thỏa mãn vì mình quá lười biếng, không đi tìm thứ tốt nhất, chồng tôi có thể nói cả ngày chỉ với những thứ nhỏ xung quanh mình”– Lanh cười rồi thở hắt ra khi kể về người chồng.
“Xem ra anh ấy là người chỉnh chu hơn tôi, đôi khi tôi khá xuề xòa. Có vẻ chồng cô làm bạn đồng hành tuyệt vời của bác Tư nhỉ, bác cũng nhìn những việc trong nghề gốm rất khác thường”.
“Đúng đấy, có lúc họ ở cùng nhau trong xưởng cả ngày để thử nghiệm men gốm mới, có lúc họ ngồi nói chuyện ngoài hồ xuyên cả một nêm đến tận khi lò sưởi tắt, thật chả hiểu nổi”.
“Thú vị mà, có người tâm giao trò chuyện như vậy là phúc phần khi sống trên cõi đời này, không dễ mà tìm được”.
“Anh và vợ mình thì sao ?”.
“Thật lòng mà nói tôi là kẻ nhàm chán, tôi là người chẳng mấy khi đứng lên vì điều tôi thấy đúng, ý tôi là kiểu hèn hèn nghĩ khác nhưng chỉ nói điều thiên hạ hay nói để được an toàn. Có lẽ tôi đã tạo ra không khí u uất cho vợ con mình một thời gian dài. Cố gắng nắm lấy những tiêu chuẩn rồi vô tình làm phá vỡ những chuẩn mực của việc làm người, con người quả thật nhiều nghịch lý”– Dinh uống ngụm bia rồi nói ra suy nghĩ.
“Xem ra anh sẽ hợp với chồng tôi và bác Tư”– Hai người họ nhìn nhau cười phá lên.
“Mà này chuyện vị ni sư hôm bữa cùng tiếng Ocarina đến giờ tôi còn ớn lạnh đấy, mấy nay anh còn thấy bà ta không ?”– Lanh choàng ngồi dậy như nhớ ra gì đó.
“Không, có thể vị ni sư cũng lạc đường giống tôi rồi ở tạm một đêm”– Dinh không muốn tạo ra hoài nghi không cần thiết khi bản thân chưa rõ chuyện xảy ra nên không kể về những lần khác anh gặp vị ni sư kia.
“Uh cũng phải vì nghe nói xa về phía bên kia hồ có cái am nhỏ mọc lên cách đây 7-8 năm”
“Xa đây không ?”– Dinh bật dậy như nghe thấy một manh mối gì đó.
“Tôi không để ý, nghe mấy người đi rừng về bán nguyên liệu nấu ăn cho tôi kể, anh định tìm bà ta thật à”.
“À không chỉ là thấy cũng lạ nên hỏi”– Dinh quyết giữ kín chuyện này cho đến khi mọi chuyện rõ ràng thông tin hơn chút nữa.
Gấm và cậu bé con của bác sĩ thú y cùng cô gái làm gốm mới đến chạy vào nhà thăm chú chó già bị thương, họ cùng chào nhau rồi hỏi thăm chuyện xảy ra với con chó, Dinh kể cho họ nghe trong sự trầm trồ li kỳ, tất nhiên gã không kể về vị ni sư. Câu chuyện chuyển sang về những con vật nuôi trong quá khứ của mọi người, không khí trong gian nhà nhỏ giống Tết đến sớm trong một đại gia đình đoàn tụ. Dinh nhìn ra ngoài khoảng sân trước nhà, ba người đàn ông đang cùng ngồi ngắm trăng uống bia bên lò BBQ than hồng đỏ rực. Khung cảnh thật thú vị, làm gã muốn tham gia cùng, ngoài ra gã cũng muốn biết cụ thể hơn hoạt động ngày mai để chuẩn bị tinh thần. Dinh đứng lên rủ Lanh đi ra ngoài cùng tham gia nhưng cô từ chối”Tôi không thoải mái khi ngồi cùng một đám đàn ông dù quen họ lâu năm và biết rằng họ rất tốt”, Dinh bị khựng lại vài giây nhưng cũng hiểu phần nào những gì cô nói. Gã đi ra ngoài và ngồi lên một khúc gỗ, mọi người đều chào đón gã, Bố rót một ly bia rồi hỏi gã có hút thuốc không, Dinh cầm ly bia rồi từ chối gói thuốc.
“Anh quen ở đây chưa”– Khắc vẫn luôn là người nhanh miệng mở lời trước.
“Mọi người giúp tôi rất nhiều, mọi việc ở đây lại thật thú vị theo một cách riêng”– Dinh hớp một ít bia rồi trả lời.
“Hay ở lại đây luôn đi hả”– Khắc cười cười rồi khoác tay qua vai Dinh vỗ nhẹ.
“Bậy mạy, người ta còn vợ con, cái miệng mày lúc nào cũng nhanh hơn não”– Bố dựt nắm cỏ ném về phía anh bạn tài xế xe bus.
“Thì đem lên hết luôn, đất trên này còn khối gì rẻ nữa, khu nhà mình họ bán đầy”– Khắc gãi đầu đưa ra gợi ý cho vị khách đã quen hơn được một chút.
“Không phải ý tồi đâu, nhưng thôi để tính sau, giờ tôi muốn hỏi thật sự những ngày tới mình sẽ làm gì, ý con là cụ thể ấy bác Tư, để con biết đường chuẩn bị tinh thần”– Dinh nhìn sang người thợ gốm già, bác đã ngừng uống bia trong tối nay.
“Uh bận quá cũng quên phổ biến cho anh bạn phương xa này, để bác tìm cách nói chi tiết nhưng ngắn gọn cho con dễ hình dung.Mình sẽ tạo ra 6 khu vực để cho người đến nặn đất sét, 3 ngồi dưới đất, 3 trên bàn. Mỗi khu sẽ có một người thợ gốm hướng dẫn quản lý, mai sẽ có thêm vài anh em trong nghề đến phụ thay phiên nhau, họ cũng ở quanh đây thôi. Hai ngày tới sẽ là giai đoạn tạo hình, mình mang đất ra rồi phổ biến cho mọi người, không quan tâm tay nghề không bàn luận đẹp xấu chỉ là làm cùng, họ cần trợ giúp thì người thợ sẽ gợi ý, mọi người đến và đi bất kỳ khi nào họ muốn. Buổi sáng thường là lúc mình chuẩn bị, vài người nhàn rỗi nghe tin đến thì cũng để họ tham gia bình thường. Xế chiều thì các trường học kết hợp một dạng ngoại khóa cho cấp 2-3, lúc này mới là mệt đấy vì đông mà tụi nhỏ nó cũng rộn ràng lắm, sẽ có giáo viên và phường cử người đi hỗ trợ cũng không có gì phải lo, diễn ra không phải lần đầu. Chiều đến 7-8h thì cũng đông nhưng hầu hết là người lớn đi làm về hoặc đi cùng gia đình bạn bè, không ít người nhưng trật tự không sao cả. Cơ bản hoạt động là vậy, những công việc quản lý an ninh trật tự người nhà nước lo, chủ yếu là giữ xe, vệ sinh và nước uống, những thứ liên quan kỹ thuật làm gốm thì nhóm thợ cùng bác bàn bạc tự biết phải làm sao, còn tụi con thì quan sát và lo cho những người làm hai việc ở trên, giữ gìn nhắc nhở để bảo quản mọi thứ ở đây dùm bác, quan trọng nhất là sẽ có rất nhiều việc nhỏ phát sinh không thể giao cụ thể được. Bởi vậy mới nói việc nhỏ còn quan trọng hơn việc được coi là lớn”.
“Cơ bản cháu hiểu ý bác, như mình là một dạng lỗ trống để mọi thứ đi ra có chỗ để chứa trước khi nó đi về vị trí của mình”– Dinh uống ngụm bia rồi nói.
“Ông anh này nói chuyện hợp với bác Tư, nói lát thành ra không ai hiểu gì luôn”– Bốn ông đàn ông cười ầm lên.
Họ nâng ly vì sự khó hiểu và những điều nhỏ nhoi phi thường. Trời cũng lạnh dần về đêm, Lanh bước ra nhắc nhở nhưng thật ra là ra lệnh để mọi người giải tán.”Bà Lanh mà nói là ai cũng ngoan ngoãn nghe, không bã cấm cửa khỏi vô nhậu được buồn chết đám đàn ông mình”, Bố nói trong khi đứng lên cùng mọi người thu dọn bữa tiệc làm mọi người được thêm trận cười. Sau 30’ mọi người đều ra về hết, cô gái vừa mới đến đang theo bác Tư vào trong xưởng nói chuyện về nghề của họ, Dinh thì lấy cuốn sách Đất và Người trên kệ sách ra đọc. Trong sách có một đoạn làm gã thấy thú vị vô cùng :”Đất là nơi sự sống ra đi, cũng là nơi cái chết trở về. Không có đất con người không biết đặt chân vào đâu, cây không có nơi để cắm rễ, đất như nền tảng muôn loài. Mỗi ngày chúng ta bước đi trên đất mà không biết quý trọng chúng, bước đi của chúng ta gấp gáp, giận dữ, ngày một trở nên độc hại. Chúng ta dồn nén đất bằng những tòa nhà khổng lồ của lòng tham và ngu dốt, ta đầu độc đất bằng sự vội vã thú tính, ta không cho đất nghỉ ngơi. Không phải !! Ta đang tự dồn nén chính mình, đầu độc chính mình, ta không chịu nghỉ ngơi”. Đọc tới đó gã bước ra ngoài đi dạo, thử cảm nhận bước chân mình, thứ đôi khi gã còn không để ý rằng nó tồn tại, bước chân và mặt đất. Gã nhớ có lần nghe một người ca sĩ Mông Cổ nói anh ta lấy hơi từ lòng đất, con người hiện đại bằng lý trí thì khó lòng mà tin được, gã cũng vậy. Nhưng ngay lúc này đây, tâm trí gã chỉ còn duy nhất một khát khao được thấu hiểu, được nhìn rõ sự hiện tồn của bản thân, được kết nối với mặt đất nơi gã đang nương nhờ đứng vững. Thứ gì đó như một dòng điện chạy lên từ chân gã, dịch chuyển khắp cơ thể, lên tới đầu rồi phóng ra không trung rồi lại trở lại lòng đất. Mọi thứ rõ ràng lắm, như thứ gì gã bỏ trong túi áo, hiện hữu chân thật ở đó.”Anh bạn Mông Cổ nói sự thật” Dinh thì thầm với chính mình khi nhắm mắt dang hai tay ra giơ cao lên trời hình chữ V.
“Trời lạnh rồi coi chừng cảm đất Dinh, vào nhà ngủ thôi”– Bác Tư đi ra gọi vị khách vào nhà.
Bác đã thu xếp cho cô thợ gốm ngủ trong xưởng còn hai người đàn ông họ sẽ ngủ cùng con chó già, nó đã ngóc đầu dậy và tự liếm nước trong đĩa, mắt đã mở sáng hơn lúc mới được đưa về. Hai người họ cũng đã mệt, Bác Tư ngủ trên ghế sofa còn Dinh thì nằm dài ra sàn nhà. Đèn phòng vừa tắt, Dinh nhắm mắt rồi thì thầm trong miệng”Con nghe thấy đất chuyện trò”, trong bóng tối còn lại một ít ánh trăng đủ để thấy nụ cười của người thợ gốm già sáng lên rực rỡ, chú chó già mở mắt nhìn ra ngoài cửa vẫy đuôi vài cái rồi cũng chìm vào giấc ngủ.