Những lá thư

Loài người lại quan tâm đến cái chết đôi khi rất nghịch lý, họ bận lòng về chuyện được chôn cất ra sao, có được cúng cơm đám tiệc đủ lễ hay không, đầu thai làm con gì, có kẻ còn nghĩ rằng làm từ thiện kiếp sau sẽ sống tốt hơn. Họ toàn nghĩ về những thứ sau khi chết, còn về cách sống hiện tại và bản thân cái chết đang đến thì không, vậy mà họ luôn cho rằng mình là những người có logic phù hợp hơn chúng tôi. Nhưng cũng có những người suy tư về cái chết khác, hầu như họ loại bỏ bản thân mình ra khỏi những ưu lo, mà chỉ mong người ở lại sống trọn vẹn, có khi còn dùng cái chết để hàn gắn cho những người còn sống. Một lần khi Ông già cho vợ mình uống thuốc, tôi đã nghe họ trò chuyện cùng nhau.

– “ Anh đừng lo gì cả, em sẽ chiến đấu với bệnh tới cùng, em còn muốn sống lâu hơn” – Bà ho ra một tiếng rồi gượng ngồi dậy.

– “ Em uống thuốc rồi nằm đi, anh sẽ ổn cả thôi “ – Ông đưa bà viên thuốc và ly nước, rồi tém tóc bà cho gọn gàng sau đó vuốt lưng cho bà.

– “ Nhưng em có đọc bệnh án, chắc khả năng ra đi không nhỏ, nên em muốn nói chuyện về một việc với anh “ – Bà kê cái gối cao lên để ra sau lưng rồi ngồi thẳng lưng.

– “ Em nói đi, nhưng đừng nghĩ nhiều về những điều chưa tới “ – Ông ngồi xếp bằng xuống sàn đối diện bà.

– “ Anh phải làm lành với những đứa con, dù em hiểu anh không ghét bỏ gì tụi nó, nhưng phận làm cha mẹ, là người lớn mình sao nỡ nhìn tụi nó chơ vơ lạc lõng, em và anh hồi trẻ đã khó khăn và trơ trọi ra sao khi mình có gia đình mà cũng như không có, cho đến khi mình tìm được nhau. Mình khó thế nào mình biết, nên mình cũng đừng để tụi nhỏ khó như mình, đâu chắc tụi nó sẽ tìm được ai bên cạnh, lúc đó ít ra nó còn một người cha, một người mẹ “ – Bà nắm lấy tay ông, nhè nhẹ lật xem từng ngón rồi cười cười gì đó không rõ.

– “ Anh cũng muốn vậy, nhưng anh không giỏi liên kết với người khác theo kiểu gia đình, có lẽ từ nhỏ anh không có được cảm giác ấy nên quên mất một người cha nên đối đãi thế nào với con cái. Nếu anh học từ cha mình thì đó là tai họa.” – Ngước mặt lên trần nhà ông nói.

– “ Anh thấy chưa, bên trong anh vẫn chưa hòa giải được với cả một hồn ma, sao có thể hòa giải được với người sống “ – Bà vỗ nhẹ vai ông rồi đẩy đẩy bằng ngón tay trỏ.

– “ Em hãy sống tiếp để giúp anh hòa giải đi vậy “ – Ông nằm nhẹ xuống chân bà rồi quay mặt nhìn lên, ông nở nụ cười hiền hậu.

– “ Không được, anh cũng biết mình phải tự làm mà” – Bà vuốt mái tóc bạc của ông như muốn cuốn đi những sạm màu sương gió, để họ quay về những ngày xưa trẻ.

– “ Ừ, nhưng em đừng lo quá, ngày nào đó trời sẽ lại quang mây, cây sẽ lại kết quả, cá sẽ lại tung tăng bến sông thôi “ – Ông nhắm mắt khép mặt xuống như đang ngủ.

– “ Em còn giấu anh một chuyện, nhưng nếu em chết anh mới được biết, mong nếu anh có biết cũng đừng giận “

– “ Anh hứa, nhưng chuyện gì vậy? “ – Ông ngồi dậy từ từ nhìn bà rồi hỏi.

– “ Chỉ như một bộ phim cũ “ – Nói xong bà cười mĩm rồi nằm xuống nghỉ ngơi, ông đắp chăn cho bà mà trong lòng chắc còn ngờ ngợ gì đó. 

  Bộ phim cũ ấy hóa ra là những lá thư, Ông già cũng chỉ phát hiện gần đây trong thùng gỗ nhỏ của bà được Thằng nhỏ tìm ra trong khi quét dọn và cũng vì tính tò mò của một đứa trẻ. Ngày hôm ấy sau khi ở nhà Cô bé về nó đã đưa lại cho ông, lúc tối cô bưng tôi về lại nhà gỗ và cùng ngồi đọc những lá thư mà ai đó đã gửi cho bà, còn những thư bà gửi thì chỉ còn một lá viết còn dang dở, như một bức tranh bị xé đi một nửa vậy. Theo như dấu bưu điện thì lá thư gửi đi từ Hà Nội trong những ngày cuối đời của bà, mọi thứ như những ngày trẻ của Ông già ùa về qua những dòng thư tay của một người nào đó vậy. 

Dưới ánh đèn vàng trong căn nhà gỗ, khung cảnh như một vở kịch nói đang đi đến khúc trầm lắng nhất, mỗi người một chỗ một việc nhưng vẫn hướng về phía Thằng nhỏ đang cầm lá thư trên tay, ông cho phép nó đọc vì “ Mấy đứa biết cũng không sao, cũng không còn gì để sợ mà giấu “. Ông đang uống một vài ly rượu và nhấm nháp một ít đậu phộng luộc, ít khi thấy ông uống rượu một mình như vậy, có lẽ ông cũng có chút lay động và đoán được nó là của ai. Người con thì đang nằm gác tay lên trán vờ như đang ngủ nhưng vẫn nghe thấy tiếng ken két của chiếc giường Tre cũ, còn Cô bé thì tựa lưng vào cột nhà chỗ treo bộ đồ duy nhất còn lại của Bà lão. Giọng của một đứa trẻ đọc lên lời của một ai đó ở xa, có lẽ cũng đã già như ông bà, có cái gì khiến người ta u mị lắm, như chẳng còn phân biệt được sự ngây thơ hay mùi sương gió, mà có khi như vậy lại phù hợp cho một bầu không khí ở nơi thế này.

Hà Nội những ngày cuối tháng tư

Chào bà, người quen chưa bao giờ gặp gỡ, cho tôi được xin phép gọi bà như vậy. Tôi nhận ra ngay bà là ai khi đọc những áng thơ cuối thư tuần trước bà có gửi, bút tích của người ấy vẫn còn lại đôi vần mực nơi Hà Nội ồn ào tôi còn giữ. Mong tôi nói điều này bà đừng giận, mà có lẽ ở tuổi này con người ta sẽ chẳng còn biết giận là gì nữa, tôi biết bà là do anh đã gửi thư cho tôi lúc hai người cưới nhau, còn có cả ảnh cưới, một căn nhà và khu vườn đẹp biết bao, một cuộc sống mà anh vẫn luôn hình dung khi còn trẻ, qua những con chữ và tạo tác. À mà tôi còn có hình của hai đứa con của hai người, trông thật lạ mà sao quá đỗi quen thuộc. 

Trời Hà Nội mùa này trong lành đến lạ, không một gợn mây, tôi đang ngồi bên khung cửa sổ với chậu Huệ Tây nở trắng bên tay phải, và một vài quả Chua vào mùa bên tay trái. Bên ngoài những chiếc lá vàng đang lướt qua trước mặt, tôi ngỡ rằng mình là nhân vật trong truyện Chiếc lá cuối cùng của O’Henry, chờ đợi cái chết đến từng chút một, mà có thể nó cũng đã đến nhưng tôi còn lưỡng lự không nhận lấy. Những ngày này tôi luôn nghĩ về anh, mong bà đừng hiểu lầm không phải những nhung nhớ thời tuổi trẻ, giờ đây nó như một thói quen mở quyển album ra để ôn lại một thời xa vắng, kẻo ra đi thình lình lại quên bóng hình người xưa, về bên kia không nhận ra nhau thì buồn lắm nhỉ. Phần cũng vì ngày sinh của chúng tôi cũng gần sát nhau nên nó như cái cớ có duyên để nhớ cả đời không sao quên được, ông trời thật lắm trò vui. 

Tôi không ngạc nhiên khi nhận thư này, tôi biết rằng không có gì thật sự mất đi như cơn gió rồi cũng sẽ quay về bên hiên nhà. Nhưng có đôi chút hờn dỗi vì người gửi không phải là ảnh, tôi không có ý gì ngoài muốn kể về một chút đàn bà thời xuân sắc vẫn còn lại trong tôi, vẫn cò cái đỏng đảnh chẳng chịu thua ai. Con gái tôi thì lại khác tôi hoàn toàn, nó có nét đôn hậu của người miền Nam hơn là con gái Bắc, thật tình cờ nó cũng là họa sĩ như bà, trong lá thư cuối cùng năm đó anh gọi bà là họa sĩ miệt vườn tài giỏi. Con gái tôi nó luôn nói rằng nó chỉ muốn hướng tới việc tạo ra “ Cái đẹp thuần khiết nhất “, bà nghe cụm từ ấy còn quen không, thật kỳ lạ. Ngày còn trẻ tôi không tài nào hiểu nổi cụm từ ấy của anh, tôi còn là một đứa sống với lý trí đặt lên đầu còn nhân tính lại đặt dưới dép, làm sao có thể hiểu được những thứ cao quý ấy. Mỗi lần nghe con gái mình nói câu đó tôi cảm giác như mình bị quả báo vậy, ông trời muốn nhắc tôi đã bỏ lỡ hay đúng hơn là đánh mất điều gì. Tiếc thay, khi lờ mờ nhận ra, thì anh cũng đã đi thêm vài bước nữa, bỏ lại một cánh đồng đẹp đẽ nhưng hoang vắng. Có lẽ anh đã không kể cho bà, trước khi ba mẹ anh mất, chúng tôi đã gặp lại nhau, chính tôi là người đi tìm anh vì nhận ra mình đã gạt bỏ đi thứ đáng quý. Nhưng lúc ấy, anh lại trở thành một kẻ lý trí đến rợn người, như có một tảng băng bao quanh vậy, lạnh lẽo và tàn phá, tàn phá đốm lửa vừa mới le lói trong tôi. Lúc đó anh gọi thứ anh đang đi đến là “ Cái lý tuyệt đối “, một kẻ chỉ mới vừa nắm lại nhân tính, sờ được cái cảm xúc, chìm vào sự phiêu du của tình người làm sao chịu nổi cụm từ ấy. Tôi đã oán trách anh thay vì sưởi ấm, may sao “ ngọn lửa nhỏ mà âm ỉ cháy mãi “ nơi đồng quê đã cứu rỗi anh, anh đã gọi bà như thế

Cảm ơn bà đã gửi thư cho tôi, chân thành, đôi dòng này như làm ấm áp cho không khí lạnh lẽo của con người đô thị này, tôi như được hít một hơi từ cánh đồng, được chạm vào làn da Trâu sần sùi, ngửi thấy mùi dại ngát xanh và nghe thấy tiếng tỉ tê của người nông dân làm đồng. Tôi nhớ miền quê Nam Bộ da diết, như nhớ một phần còn thiếu của mình vậy, một ngày tôi sẽ đến thăm mọi người, nếu tôi có đủ dũng khí. 

Thằng nhỏ vừa đặt là thư xuống bàn rồi xếp lại cất đi vào phong bì, Người con trong phòng đi ra ngồi xuống cạnh Ông già rồi rót một ly rượu để uống, còn Cô bé phản ứng khá lạ. Cô đứng bật dậy, đi thật nhanh đến Ông già rồi vịn hai vai nhìn thẳng ông nói “ Cô giáo dạy vẽ ngoài thị trấn của con cũng người Hà Nội, vào đây tìm người, cũng dùng cụm từ Cái đẹp thuẩn túy để dạy, có khi nào là con gái của người trong thư đi tìm bà hoặc ông không ?”. Mọi người đều im lặng như chưa tiêu hóa hết mọi thứ kịch tính này cùng một lúc nhanh được, Cô bé chạy ù về nhà có vẻ sợ mất điều gì đó thú vị. Hai cha con Ông già vẫn nhấp vài ngụm rượu nhỏ rồi nhìn ra màn đêm le lói ám muội đèn vàng. Thằng nhỏ thì chẳng biết nói gì nên cất thư vào hộp gỗ rồi đi vào phòng, không biết đã ngủ hay chưa.

– “ Người yêu hồi trẻ của cha hả “ – Người con đốt một điếu thuốc trong gói rồi hỏi ông.

– “ Ta biết là ai rồi, nhưng không nhớ thật sự đó là mối quan hệ gì “

– “ Có lẽ những gì liên quan cha đều có gì đó không rõ ràng “ – Ông già nghe anh nói liền quay ra nhìn anh một lúc

– “ Mẹ thú vị thiệt cha nhỉ, con thấy y như phim “ – Anh kéo một hơi rồi cười mỉm.

– “ Mẹ mà, có thể đốt cả cánh rừng nếu bà muốn “ – Rồi ông cũng cười theo. 

– “ Thôi mai rồi tính “ – Cả hai người đồng thanh rồi dọn dẹp đi ngủ. 

Đêm hôm ấy tôi ngủ lại nhà gỗ, Ông già đã ngủ rất muộn, ông lục đục tìm lại trong kệ sách những quyển vở kẻ ô đầy bụi bẩn, đọc lại một hồi lâu, lướt hết trang này lật đến trang khác như đang lần mò về quá khứ. Trước khi đi ngủ ông đã viết đôi dòng với trang giấy trắng còn sót lại trong một cuốn tập cũ, ông đang hoàn thiện lại quá khứ còn dang dở hay chỉ là hoài niệm của một ông già.

Ngỡ rằng còn nhưng đã mất

Ngỡ rằng mất mà lẩn khuất đâu đây

Ngỡ rằng chẳng còn gặp lại

Ngỡ rằng buồn mà hóa lắm vui thay

Sáng hôm sau đến cũng vội vàng hơn mọi ngày, hay tôi mong ngóng xem hồi kế tiếp của bộ phim hấp dẫn, nhưng có vội thì cũng hết một đời rồi cũng đến. Cô gái Hà Nội chở Cô bé trên xe Cub 50 cũ, trong rổ xe là một ít bánh ngọt mua ngoài thị trấn, trông cô khá từ tốn và điềm tĩnh chả lấy gì làm hối hả hay ngạc nhiên. Cô mặc một cái đầm liền thân màu xanh dương nhạt nhưng nhìn như có một làn khói mỏng lượn lờ bên trong những nốt xanh, làn khói của quá khứ ùa về nơi cánh rừng ít bóng người. Cô khoác một cái áo khoác dù màu xanh rêu vì sáng đó mưa phùn vẫn còn đêm qua làm không khí khá lạnh, Người con đã đốt một ít than ở gian trước nhà. Cô còn đội một cái nón kết màu trắng và đeo ba lô con cóc màu lá mạ cùng đôi giày vải màu nâu đỏ, tôi chỉ thắc mắc tại sao không có balo con Rùa vì tôi thấy dạng balo đó giống tôi hơn là bọn Cóc. Gương mặt cô gái người Hà Nội dài và ốm, gò má bên trái có một cái đồng tiền không quá sâu khó phát hiện vì cô ít khi cười, một nét gì đó trầm tư sâu lắng nào đó như một cái tòa thành cổ đã rêu phong lại thâm nhập vào một cô gái trẻ khiến người ta phải đặt ra câu hỏi “ Cô đã sống như thế nào ?“ 

Cô gật đầu chào mọi người trong nhà rồi Thằng nhỏ nhanh tay mang Balo và nón cô treo lên vách nhà, Ông già mời cô ngồi ở cái bàn tam giác rồi pha bình trà hoa Cúc hái trong vườn, Cô bé thì lấy một cái rổ nhỏ bằng tre đặt lên bàn rồi lót một tấm lá chuối bên dưới để đặt mấy cái bánh vào đó. Cô gái Hà Nội nhìn Ông già rồi cười nhẹ để lộ ra một cái răng khểnh bên phải, ông rót cho cô một ly trà nóng rồi xin phép cô hút thuốc, cô đồng ý. Hai cha con Thằng nhỏ thì ngồi ăn bánh mì trứng ốp la ở dưới sàn nhà cùng một ít sữa đậu nành Cô bé mua mang đến. Ngoài trời mưa phùn vẫn còn lất phất cùng những cơn gió thoang thoảng lướt nhẹ đánh thức lũ chim đang ngủ nướng một ngày mưa lạnh. “ Chỉ biết là ông mà chưa dám lại vì ngại và nghe tin bà mới mất nên nghĩ chưa phải lúc đến “ Cô bé nhanh miệng ngồi dưới nói lại cho ông biết để hai người dễ bắt đầu trò chuyện hơn.

– “ Vâng, cháu ngờ ngợ khi đến đây xem tác phẩm của bác với mấy sợi dây thừng hôm ấy, nó làm cháu xúc động lắm nên hỏi con bé thêm thì đoán hơn 70% bác là người cháu đang tìm “ – Cô cầm ly trà bằng hai tay rồi đưa lên mũi ngửi một hơi, cô lại đặt xuống.

– “ Cô có thể cho tôi hay điều gì khiến cô phát hiện ra không “ – Ông già lấy cái gạt tàn thuốc là khúc gỗ dày được khoét một cái rãnh ở giữa, nhìn giống con thuyền độc mộc.

– “ Mẹ cháu kể và cho xem hình bác khi trẻ, cùng bác gái lúc ngôi nhà gỗ mới xây và khu rừng xung quanh, giờ khác nhiều so với ảnh nhưng cấu trúc thì nhìn là cháu nhận ra ngay “ – Cô vừa nói vừa chỉ tay ra xung quanh

– “ Còn gì nữa không ?”

– “ Với mẹ kể bác cười nhếch mép bên trái “

– “ Hóa ra bà ấy nhớ cái tật xấu nhất của tôi “ – Ông không giấu mà cười nhếch mép bên trái.

– “ Mẹ cháu vui và hay cười khi nói về điều đó ấy bác, chắc bà không nghĩ nó xấu đâu ạ “

– “ Cô tìm tôi có việc gì ?”

– “ Chuyện thì dài dòng lắm, cháu kể ra mong bác đừng giận. Mẹ cháu mất một năm trước rồi, chắc là bác không biết vì những năm cuối đời bà sống khép kín nên ra đi lặng lẽ, chỉ có cháu và người dì bên cạnh. Mấy tháng trước lúc mất bà kể cho cháu nghe chuyện hồi trẻ, kể nhiều về bác và thời kỳ bà còn ở trong Nam, bà lấy những thứ bác viết và cháu tạm gọi là miêu tả về một số hình dung cũng như tạo tác, cháu thấy rất thú vị nên tò mò hỏi thêm về bác. Nhân tiện cháu xin giới thiệu cháu học Mỹ thuật nhưng hiện đang làm kiến trúc, dạo gần đây cháu có hứng thú với nghệ thuật tương tác bầu không khí, cháu tạm dùng cụm từ của bác để nói. Đại loại là thế. Rồi vài tháng trước cháu nhận được thư của bác gái, tự dưng cháu thổn thức lắm, cái gì đó như cơ duyên ập đến vậy. Lúc ấy cháu định đi tìm và liên lạc bác gái để gặp bác nhưng do lúc ấy chưa dám nghỉ việc hẳn ở công ty, có chút do dự. Tình cờ cháu chán quá hay sao không biết, tìm thấy được những dòng nhật ký của mẹ và mấy lá thư hồi trẻ, cháu đọc nó cả tuần lễ sau đó, đọc đi đọc lại. Sao thanh niên ngày xưa có đời sống đẹp quá. Xong cháu quyết định viết thư đóng vai mẹ mình để gửi bác gái, cháu xin lỗi vì đã lừa mọi người.” – Cô điều chỉnh tư thế ngồi nghiêm trang đối diện với ông rồi kể lại chuyện của mình.

– “ Nhưng sao cô quyết định vào Nam?”

– “ Vài tháng rồi cháu không nhận thư hồi âm nên bồn chồn lắm, cuối cùng cũng quyết định bỏ việc một phần đi tìm hai bác, một phần cũng muốn thay đổi cuộc sống “ – Cô cúi mặt nhìn vào hoa Cúc trong ly trà nóng đang héo dần.

– “ Thật ra 3 phần thì 2 phần tôi hoài nghi là thư không phải của mẹ cô viết “

– “ Sao thế ạ “ – Cô mở to hai mắt nhìn Ông lão.

– “ Bà ấy không thích hoa Huệ Tây và ghét ăn chua, ngoài ra thì không tự gọi mình đanh đá mà là chanh chua “

– “ Ối trời ơi, bác nhớ và nhận ra rõ vậy hả bác, xấu hổ chết đi được, tính ra hai mẹ con cháu khác xa nhau quá “ – Cô dùng hai tay che miệng của mình nhẹ quay đầu về hướng khác.

– “ Giống nhau nhiều thứ bề ngoài, và cả thường hay buồn chán vô cớ “

– “ Vâng chắc vậy, ở đây trong lành quá bác nhỉ “

– “ Nhờ trời mọi thứ vẫn tốt tươi. Cô đã ăn sáng chưa vào ăn với tụi nó “

– “ Dạ chưa, nhưng cháu sẽ ăn bánh ngọt “

– “ Vào đây cô dạy vẽ kiếm sống à, đã ổn định mọi thứ chưa “ – Ông già dụi điếu thuốc trên tay rồi uống một ngụm trà.

– “ Cô quản thư là bạn của một người họ hàng giới thiệu, chị ấy nhiệt tình giúp cháu nên tạm ổn rồi bác. Học trò cháu dạy vẽ cũng do chỉ giới thiệu”

– “ Trái đất nhỏ thật “

– “ Vâng, chất thấy thật thú vị. Lát bác cho cháu xin phép ra thắp hương cho bác gái ạ “ – Cô đặt hai bàn tay lên bàn ngay ngắn.

– “ Ừ có gì cô cứ nói tụi nhỏ chỉ cho, tôi đi vào rừng một lát”

Cô chào ông rồi bưng rổ bánh xuống sàn nhà ngồi cùng ba người kia, Thằng nhỏ nhanh tay bưng ấm trà và mấy cái ly xuống. Cô vẫn nhìn theo Ông già đang khuất dần vào cánh rừng xa. Cô chào hỏi với mọi người rồi giới thiệu về mình, cô ăn một ít bánh ngọt rồi uống ly trà nóng, nhìn quanh thì thấy tôi cô giật bắn mình tò mò, cả ba người bọn họ đồng thanh “ đừng bận tâm đến nó “ rồi nhìn nhau cười ầm lên, Cô gái Hà Nội mặt ngơ ngác cứ lâu lâu lại lén quay ra nhìn tôi khi đang nói chuyện cùng họ.

– “ Hương là gì vậy cô ?” – Thằng nhỏ vừa xắn một miếng trứng chiên bỏ lên bánh mì rồi quay sang hỏi cô

– “ À là nhang ấy, ngoài Bắc gọi là hương “

– “ Người Bắc có vẻ có lý hơn, kiểu tỏa ra mùi nên kêu hương chứ miền Nam kêu Nhang nghe nó kì, không biết ý gì “

– “ Không hẳn đâu em, do vần Ang và Ương có tương đồng đó nên chị nghĩ do đọc trẹo đi thôi “

– “ Cô thích chữ tiếng Việt giống ông “ – Nó xịt một ít nước tương lên ổ bánh mì trên tay.

– “ Dạo này ông còn viết không, mà đừng kêu chị bằng cô “ – Cô nghiêng đầu sang phải rồi đặt tay trái lên cổ.

– “ Còn chị, kể từ khi bà mất ông viết trở lại nhiều hơn chị xem không để em lấy cho coi”

– “ Cô có thể cho tôi xem mấy lá thư của mẹ tôi không “ – Người con uống cạn ly trà rồi lên tiếng

– “ Vâng được anh, em để trên bàn “

– “ Sao đòi kêu bằng chị lại gọi ba em là anh “ – Thằng nhỏ lại cười nhếch mép như ông nó

– “ Uh thì, thôi sao cũng được. Cho chị xem mấy thứ ông viết nhá “

Trong khi Thằng nhỏ và hai cô gái cùng đi xem tài liệu của ông thì Người con lấy lá thư ra trước nhà ngồi đọc, tôi cũng tò mò nên bò lại nhìn trộm. Chữ trong thư trông không giống bà viết lắm, nhưng có lẽ thời điểm đó bà đã yếu đi nhiều nên tay cũng không còn vững chãi. Người sao thì nét chữ vậy, bà thường viết rất chắc tay và không có những nét đuôi dư ra, các đường cong thường được viết không quá tròn trịa mà có hơi ốm nhọn, ngoài ra kích cỡ cũng to hơn tương xứng cả thể chất và sự rộng rãi của bà.

Trong căn nhà gỗ nơi cánh rừng những ngày oi tháng 4

Có lẽ bà ngạc nhiên lắm khi nhận lá thư này, nhưng xin phép tôi tạm thời không tiết lộ cụ thể mình là ai, nguyên do tôi sẽ nói ở cuối thư. Tôi là người thân của một mối tình xưa cũ của bà thời còn trẻ, tôi viết lá thư này vì tôi không còn sống được bao lâu và cũng vì lo cho anh. Nghe thì thật vô lý, một người đàn bà sắp chết lại viết thư cho tình cũ của người thân thì có chút kì dị, nhưng có lẽ khi còn lại chút hơi thở con người sẽ làm mọi thứ nằm ở ngoài cái lý thông thường, để được trở về với cái nhân tính giản đơn nhất của mình, chỉ vì tình yêu. 

Tôi không biết bà còn nhớ không, nhưng anh là người nhìn thì có vẻ bất cần chẳng bận tâm chuyện gì, nhưng cõi lòng của anh thì tràn trề tình cảm dành cho những người anh thương, dù cho đã vắng bóng nhau một thời đã lâu. Dù anh không kể nhiều về bà, tôi tôn trọng điều đó, ai thì cũng phải giữ cho mình nỗi niềm nào đó không nói ra, đó không phải là che đậy giấu giếm, chỉ là muốn giữ yên xếp nó vào một góc để ngắm nghía từ xa một mình vắng lặng. Sâu bên trong anh luôn nhớ về những ngày xa, ngày còn trẻ, ngọn lửa lao động và cống hiến cho cõi lòng mọi người vẫn còn đó, chỉ là anh bị kẹt lại vì chính sự rộng rãi đó của mình. Chúng tôi có cơ duyên làm người thân của nhau nhưng tôi không có phận làm bệ đỡ nâng anh lên nơi con đường dâng hiến, nó cũng là điều tôi bận lòng. Đôi khi tôi nghĩ mình là gánh nặng, là cản trở là thứ gì đó ghì chân anh lại, tất nhiên anh luôn không vui khi nghe điều đó, có lần còn nổi giận, nhưng tôi biết anh cũng muốn hót một lần cuối cùng trước khi lao vào đống tro tàn.

Hà Nội mùa này thế nào vậy bà, tôi chưa được đến bao giờ, nghe anh kể ngày trước Hà Nội như một đóa hoa đằm thắm xuân sắc níu giữ tâm hồn người thi sĩ không muốn rời xa, có lẽ cõi lòng anh cũng còn dạo bước đâu đó nơi những con phố cổ, mong tìm lại được người xưa để cùng thổn thức hàn huyên. Tôi thấy mình thật ích kỷ, tôi còn chẳng biết bà còn có gia đình chồng con, cứ viết mà gửi thế này thôi. Mong mỏi của tôi khi viết bức thư này cũng chỉ có vậy, quơ quào tìm kiếm những người có thể nâng đỡ anh liên kết lại với thế giới này, anh xứng đáng nhận được một cái ôm, ai đó ôm và lôi anh ra ánh sáng. 

Tôi đang ngồi trước hiên nhà nhìn ra khu vườn hoa dại trước mặt, phóng tầm nhìn ra những cánh rừng xa xanh mát, nhớ về những ngày xưa ấy. Anh chưa bao giờ dùng từ yêu với tôi, mà chỉ thương và cùng nhau, ngày đó tôi ngờ ngợ về một sự tổn thương nào đó, một sự xa cách bất đắc dĩ nào đó đã xóa bỏ trong anh hai tiếng tình yêu với mình. Nhưng sau đó tôi nhận ra qua lời kể của người xung quanh, từ nhỏ anh đã đói hỏi tình yêu nhiều đến mức bất mãn vì không được nhận đủ, ngọn lửa phẫn nộ với thói vô cảm của con người vẫn âm ỉ trong anh, tôi không làm sao dập tắt được. Tôi chỉ muốn sau khi mình chết, ai đó ở bên cạnh dù chỉ là qua thư từ, giúp anh đừng bốc cháy rồi tự thiêu lấy con tim mình.

Nhưng suy cho cùng tôi cũng không có quyền đòi hỏi quá nhiều, chẳng có lí do nào cả, tôi còn chẳng rõ bà có còn giữ những ký ức xưa trong lòng hay mọi thứ đã xóa nhòa theo năm tháng. Tôi xin gửi bốn câu thơ anh viết cho bà trong quyển tập cũ đầy bụi, nếu bà đọc mà nó làm những hồi ức quay lại, mong bà hồi đáp thư tôi, không phải chỉ để trả lời sự nhờ cậy, mà để người đàn bà sắp chết này được nhẹ lo đi, dù chỉ là một chút.

Tình mình đã bao mùa hoa nở

Mà bây giờ dang dở hỡi em

Gót hài đông đến mắt lem nhem

Quay bước xuân sang hồn thẫn thờ

Người con gấp lá thư lại cất lại lên bàn, anh tựa vào gốc cột có cái áo mẹ mình đang còn trên ấy, anh đốt một điếu thuốc mà khóe mắt đỏ hoe. Anh thì thầm vài lời rồi đi ra ngoài làm việc gì đó trên thị trấn “ Con xin lỗi đã không gánh vác phụ mẹ “. 

Thằng nhỏ và hai cô gái sau khi lục lọi mấy trang giấy chữ của ông thì cùng nhau đi ra chỗ ống cống bị hỏng ở bãi cỏ có cây Lồng Mức và mấy tảng đá kỳ lạ ngồi chơi. Cô gái Hà Nội đi dạo một vòng, cô ngắm nghía mấy tảng đá như nhìn mấy gương mặt quen, rồi cô được dẫn đi xem cái hệ lý tưởng đang trôi dạt trên ao cá, những cánh hoa Súng đã hé nở cùng màu tím nhạt của Lục Bình đã thu hút cô đứng nhìn nó rất lâu, hay cô đang nghĩ về những lý tưởng của bản thân đang mang trên lưng, trôi dạt không hồi kết. Họ tựa lưng vào cái ống cống nhìn những những giọt sáng lấp lánh từ nước đọng lại trên lá cỏ, nắng đã lên một chút làm người ta liên tưởng đến một đồng kim cương lấp lánh. Có một con chim Vạc đứng một chân lẻ loi trên tảng đá dưới gốc cây Lổng Mức.

– “ Chị cảm giác như nơi này rất thân quen với mình, như chưa bao giờ đi đâu khỏi nó vậy “ – Cô dang hai tay rộng ra như muốn ôm lấy một người bạn cũ lâu ngày xa cách.

– “ Chắc do chị cũng hay hình dung những thứ như ông và bà đang làm “ – Thằng nhỏ nhảy tốt lên mặt cống ngồi thả đôi chân đưa đẩy trong không khí.

– “ Em thì nghĩ như bà nói thì ở gần cây người ta lành lặn và nhân tính hơn “ – Cô bé vắt chéo chân rồi nhìn trên trời có con Cò ma bay ngang qua.

– “ Không hiểu sao về đây, nói chuyện với mấy đứa, chị thấy người nhỏ tuổi ở làng quê còn thông minh hơn mấy kẻ già đầu ở thành thị, một sự thông minh rất nhẹ nhàng dễ chịu “ – Cô quay người lại khoanh hai tay đứng nhìn hai người kia.

– “ Em cũng dân thành thị nè chị, nhưng em hiểu ý chị, em cũng từng láo nháo lắm “ – Thằng nhỏ lấy ngón trỏ chỉ vào người nó rồi gãi gãi vành tai.

– “ Cũng có người vầy người khác thôi chị, em thấy cứ tránh càng xa xô bồ nhiều thứ vô đầu, dần con người sẽ tỉnh ra “ – Cô bé nhìn xuống đất.

– “ Cũng phải, chứ một số vùng nông thôn cũng bị ám cái mùi đô thị bẩn thỉu và nhớp nháp “

– “ Nói đâu cho xa, đi lên qua khỏi cái miễu lớn nãy em chỉ chị thôi, toàn một đám loi nhoi “

– “ Loi nhoi nhưng cũng đỡ làm con người nặng nề bằng bọn khôn lỏi như em, giờ em về gặp lại bạn mình ngán quá ngán, nghĩ lại hồi đó mình thấy ghét thiệt chứ “ – Thằng nhỏ nhảy tót xuống rồi nhún chân như lò xo

– “ Mày cũng mới bớt thấy ghét gần đây thôi làm như lâu lắm vậy “ – Cô bé vò đầu Thằng nhỏ.

– “ Còn bà thì bắt đầu khó ưa rồi đó “ – Nó quay lại nghinh nghinh với cô bé.

– “ Cũng khó trách lắm em, mình sống trong một cộng đồng mà người ta so đo nhau coi ai khôn hơn ai, ai nhiều tri thức hơn ai, họ sợ bị hại đến mức phải đi hại người khác. Nó như một cái ảo giác về sinh tồn vậy “ – Cô gái nói rồi phủi mấy hạt cỏ May dính vào vạc áo Thằng nhỏ.

– “ Trong lớp em thôi mà nó còn móc nối nhau lấy đề thi trước, giờ mấy trường lớn nhà giàu không thôi chị. Cũng có mấy bạn học giỏi thật nhưng cả ngày chỉ biết có nhiêu đó nên nói chuyện như một cỗ máy vậy, không coi ai ra gì cả “

– “ Đó là lý do chị không muốn đi làm nữa đấy, người ta tìm đủ mọi cách để hợp lý hóa lợi ích cho mình rồi gọi đó là trí khôn “

– “ Ông hay nói em lúc nhỏ Khôn lỏi và sáng suốt khác nhau “ – Cô bé cúi xuống nhìn con bọ Rùa trên đám cỏ Hôi

– “ Trong tiếng Anh cũng có 3 từ smart, clever, intelligent” – Cô gái nói thêm lời Cô bé.

– “ Có một loại trí tuệ nào chứa tất cả không nhỉ, vừa giúp giải quyết vấn đề một cách con người hơn mà cũng không quá dao động nhu nhược “ – Thằng nhỏ hỏi.

– “ Em hỏi làm chị nghĩ tới Thiền, mấy em có nghe qua chưa “

– “ Ông không cho bọn em nói về thứ này “ – Cô bé nhìn sang rồi nói.

– “ Ủa tại sao vậy “

– “ Ông bảo nó nguy hiểm ở thời đại này và tụi em còn nhỏ cứ hỗn loạn một cách tự nhiên “ – Cô bé trả lời từ tốn trong khi nhặt một viên đá cuội.

– “ Câu này làm chị nổi cả da gà này em, có lẽ ông nói đúng, bây giờ nó là hot trend còn hơn cả Tik Tok nhất là trong giới học thuật lẫn nghệ thuật. Mà thôi mình bỏ qua chủ đề này đi. Thường mấy đứa ở đây làm gì ?“

– “ Em về ở tạm nên ông cần gì em phụ đó, rảnh thì đọc sách đi chơi, lang thang cùng ông trong khu đất này em học được nhiều hơn ở lớp “ – Thằng nhỏ quay quay một vòng tròn.

– “ Em hay đến đây vẽ rồi phụ dọn dẹp cơm nước, mấy nay hai cha con thằng này về nên em ít qua. Nếu nhìn kỹ tự nhiên thì nó luôn tạo cho mình cảm giác luôn mới ấy chị ” – Cô bé đáp lời.

– “ Ý em là lấy cảm hứng từ thiên nhiên hả “

– “ Không chị, cảm hứng thì nó phải từ sự hăng say làm việc của mình, cứ lấy từ thiên nhiên thì sẽ đến lúc mình bị nó ám ảnh. Ý em chỉ là nhìn ngắm nó đổi mới khiến mình có thêm năng lượng, không hẳn là vui buồn lạc quan hay tiêu cực gì cả, chỉ là thấy nó khác cái mình cũng khác theo “

– “ Tụi em giải thích mấy thứ quan trọng mà nghe nhẹ tựa lông hồng ghê luôn, coi bộ chị sẽ học từ tụi em chứ làm gì dám dạy “

– “ Ông bảo chỉ có học trò, không có người thầy “ – Thằng nhỏ nói.

– “ Để nói được như vậy ông đã đáng làm thầy chị rồi “

Vừa dứt lời thì cô thấy Ông già đang đi vào nhà gỗ, cô đứng dậy rồi đi vào nhà, cô đang sợ mình sẽ bỏ lỡ gì chăng. Cô đi gần đến thì nhìn sang thấy vườn Cau, cô cảm thấy thích thú nên đi vào đứng cái chỗ nền xi măng như một chiếc đồng hồ ở giữa, cứ thế cô đứng đó nhìn quanh, ngó ngang liếc dọc, rồi cô ngẩng mặt nhìn lên trời một lúc mới đi vào nhà.

– “ Cảm ơn bác vì ngày hôm nay, trước khi đến cháu cứ lo mình sẽ bị mắng vì trò đóng vai mẹ cháu qua thư, mọi người ở đây làm cháu cảm giác thật dễ chịu, như thể nỗi lo của cháu tưởng rằng con Voi hóa ra chỉ như con Kiến, cơn gió thoáng qua ở đây “ – Cô nắm hai tay của mình ra phía sau lưng.

– “ Tôi xin phép được giữ mấy lá thư này một thời gian, khi nào đọc xong tôi sẽ gửi lại cô “

– “ À vâng, cháu đem đến là để gửi lại cho bác. Bác cho cháu xin phép đôi lúc được ghé qua đây để tham khảo bác đôi điều về những thứ cháu đang làm, không biết có phiền gì không “- Vừa nói cô vừa đi vào lấy Balo và nón của mình.

– “ Cô cứ ghé chơi, nhưng tôi không dạy hay dẫn ai đi được cả, tôi còn đang học từ rừng và những người xung quanh, kể cả những đứa nhỏ. Người lớn học được nhiều thứ từ tụi nó hơn là tụi nó bị tật lệ của mình dẫn lối, cô cứ làm những điều cần thiết, mong cô tìm được thứ cô cần tìm “

– “ Vâng cháu hiểu, thôi chào bác cháu về, cũng trưa rồi chiều cháu có lớp “

– “ Lần sau nếu cô có đến, nhớ tìm đôi giày phù hợp hơn, mùa mưa di chuyển ở đây không dễ dàng gì, cô một thân một mình cẩn thận sẽ đỡ hơn “ – Ông già cúi xuống chỉ về phía đất sình.

– “ À vâng, cháu sẽ để ý “

Hai cô gái chào mọi người rồi ra về mà để lại sự thương nhớ của một con Rùa già, giọng Hà Nội thật sự làm rung động không chỉ con người, bọn Thằn Lằn trên tường có đứa còn rơi xuống đất vì lờ đờ trong khi nghe cô cất tiếng. Trong cái tiết trời mát mẻ mưa phùn này mà nếp vào chăn rồi chỉ cần nghe họ nói chuyện tôi cũng đủ có một giấc ngủ ngon lành.