Mở ra để tìm lại (Giọng Giang Thức )

Hơi men vẫn còn trong người, mỗi khi thức dậy sau khi ngủ thiếp đi vài giờ là lại muốn uống thêm, tôi làm sao thế này ? Tối qua có ảo giác về cái bóng trên tường đung đưa, Trang Vũ từng kể mình nghe chuyện Hòn Vọng Phu làm mình khóc òa lên hồi nhỏ, còn cô ấy thì cười ngặt nghẽo bảo: “Sợ ma chứ không phải xúc động đúng không trời ?!”. Đúng vậy đấy, vốn luôn là một kẻ nhát gan, bây giờ chỉ là tôi sợ một con ma khác mà thôi, con ma quá khứ. Sao tôi có thể quên cô ấy đã chết, và giờ thì chẳng còn nhớ khi nào và vì sao. 

Tai và Bo luôn làm tôi dừng uống, mỗi sáng tụi nó lại sủa vang kêu tôi dậy canh nhà để tới phiên tụi nó ngủ, nếu tôi uống tiếp chắc cả khu vườn và hai chú chó mệt mỏi lắm, tôi phải bật dậy vì chúng chỉ có mình tôi. Một mình thật tốt và cũng thật tệ, người ta nâng cao khả năng tự thân khi đơn độc nhưng nếu không khéo lại rơi vào cái hố cô lập bản thân. Sống thật khó, như đứng giữa làn ranh vực thẳm, vậy mà ngoài kia người ta dạy nhau cách sống với muôn ngàn lời hứa hẹn. 

Chẳng biết chết đi có bớt mệt hơn không, nếu Trang Vũ ở đây chắc cô ấy sẽ trả lời được cho tôi mọi câu hỏi kiểu đó. “Sợ chết nên mới hỏi, chứ không sợ thì đi chết mất rồi cần gì hỏi ai”, kiểu trêu chọc vừa làm một thằng nhóc mới lớn ngứa ngáy vừa lại làm một gã sắp trung niên lưỡng lự, cô ấy luôn biết cách khuấy động tôi dù đang ở đâu.

Không phải tôi quên mọi thứ về cô ấy, nhưng đoạn ngắt quãng giữa chúng tôi quá lâu rồi, sau khi cấp ba là không còn gặp lại. Điều kỳ lạ rằng chuyện gì xảy ra mà bọn tôi không còn bên cạnh, cái thời khăc nào đó khiến chúng tôi chia cách. Chắc chắn chúng tôi không phải người yêu của nhau, cái gì đó còn quan trọng hơn thế, mà thật ra làm sao còn nhớ. 

Tình yêu là thứ sống, còn ký ức về cảm giác yêu chỉ là một xác chết. Nhưng như xác động vật chết trong rừng, nó nuôi sống cây cối và quay lại trong những hình thái khác. Đâu ít chuyện kể ai đó nghe giọng nói xưa cũ gọi mình trong một khu rừng vắng, đó không phải là ảo giác, những thứ đó tồn tại mỗi ngày. Vậy thì những xác chết đang ở trong tôi, cả Trang Vũ nữa, cô ấy đã làm gì dẫn lối tôi đến đây ?

Tôi muốn mở cái hộp chị tôi nói có những vật kỷ niệm về Trang Vũ, tôi không mở là vì tôi đang đợi, tôi không cưỡng ép mình làm gì nữa. Biết đâu lao đi tìm kiếm lại làm con người ta hỗn loạn hơn. Không, tôi lại tự lừa mình rồi, có gì đó khiến tôi sợ và không thể một mình đối đầu. Có lẽ nhìn từ xa người ta nghĩ tôi không biết sợ là gì, luôn nghĩ gì làm nấy,.Nỗi sợ có nhiều hình hài, nó là con quỷ đa diện chứ không phải nhiều con quỷ với những gương mặt khác nhau. Nỗi sợ là như nhau, chúng ta sợ chuyện gì đó xảy ra không thỏa mãn những gì chúng ta mong đợi, sợ những điều ta có thể không chịu nỗi với nhận thức cũ, chung quy là sợ nỗi bất định của cuộc sống này.

Mơ màng một chút tôi lại nhớ ra cuối tuần này phải trông trẻ, cháu tôi về ở một tuần trước khi vào năm học mới, nó như đấng cứu thế của tôi vào lúc này. Có nó tôi sẽ không uống say, không thể để con nít trong tay một tên say xỉn. Quan trọng hơn là nó sẽ làm tôi xao nhãng những bối rối này, tạm thời giảm bớt do dự và biết đâu tôi lại có thể tiến về phía trước. Mà không, là bước về phía sau quá khứ một chút và đối mặt với chúng. 

Tiếng nói cười của nó ở ngoài sân từ sáng đến giờ, tôi tránh mặt nó cho đến khi tỉnh rượu hẳn. Tiếng cười trẻ con luôn chứa đựng nguồn năng lượng khiến người ta nhẹ lòng đến lạ, như thể trên đời chẳng con gì đáng bận tâm. Mong sao con làm con nít càng lâu càng tốt. Nhìn ra khe cửa, thằng nhóc đang chọc ghẹo Tai và Bo nằm ngủ, vẻ gắng gượng gục đầu của tụi chó cũng thật hài hước. Tôi nghĩ người ta chìm đắm vào nỗi đau là do không mở mắt nhìn ra thế giới bao la ngoài kia, tôi không nói mọi thứ thật đẹp nhưng nào đâu phải triền miên bất hạnh. Có thứ gì đó kéo con người vào đau khổ chặt hơn là niềm vui, cũng có thể có một loại niềm vui nào đó sâu hơn như thế mà tôi chưa nhìn ra. 

– “Cậu Út ơi, sao tụi nó sáng rồi mà vẫn ngủ gục vậy, chó nhà út lười quá, không chịu chơi với con gì hết, chọt lét không thèm dậy luôn” – Nó chạy vào nhà nhìn tôi với vẻ mặt dỗi lắm.

– “Ban đêm mấy bạn canh gác giữ vườn nên sáng phải ngủ” – Tôi đang sơ chế một ít ngãi cứu để hầm cá cho bữa sáng.

– “Ủa sao út bắt mấy bạn làm việc ban đêm. Người ta làm việc ban ngày mà, đêm sao mà thấy đường. Vậy là con trách nhầm rồi, là lỗi của út” – Nó nhăn chân mài liếc nhìn chỉ tay về phía tôi nói lớn tiếng.

– “Không, mỗi người mỗi loài có vai trò của mình, tùy vào khả năng. Mắt mấy bạn sáng trong đêm lắm, mấy bạn không hề bị bắt làm gì cả, công việc mấy bạn là vậy”.

– “Vậy là mình không thể biết mấy bạn làm gì ban đêm, còn mấy bạn cũng không biết mình làm gì ban ngày” – Nó nhịp tay lên cằm nhìn lên trần nhà nói thầm.

– “Ừ đúng rồi, nên mình đừng chê và rầy la mấy bạn, vì mình cũng không biết mấy bạn làm việc chăm chỉ ra sao đâu. Đôi khi con muốn biết con phải thức đêm nhìn mấy bạn, phải ở chỗ mấy bạn làm việc”.

– “Giống hoạt hình về hai thế giới ghê” – Nó lại cười vui vẻ trở lại.

– “Là sao ? Con kể út nghe đi”.

– “Con coi phim chung với mẹ. Hai bạn ở hai thế giới phải đi qua cái cổng để gặp nhau. Lúc đầu ai cũng nghĩ bên kia là kẻ địch, cả hai bên đều sợ bên đây sợ bên kia. Nhưng hai bạn tình cờ gặp nhau rồi chơi cùng, dẫn nhau đi khám phá thế giới của người còn lại thì thấy cũng không đáng sợ lắm. Họ tìm cách nói cho mọi người hiểu để đừng sợ hay ghét nhau nữa. Hồi đầu không ai tin, nhưng vài người thử theo họ nên tin. Khúc cuối hình như là họ tìm ra cách làm việc cùng nhau, vì một bên có nguồn nước, bên kia thiếu nước nhưng có nhiều nhiên liệu gì đó con không nhớ” – Nó kéo tôi vào ghế ngồi, rồi nó bệt xuống sàn nhà kể một hơi.

– “Những bạn nhỏ dũng cảm phải không ?”.

– “Không, không, bạn kia cũng sợ lắm, nhưng trời ngày càng lạnh tuyết rơi dày đặc, bạn bên kia thì mọi người đánh nhau tìm nước, nên họ phải thử thôi. Nếu không họ chết, mà mấy người khác cũng chết, chứ họ cũng sợ” – Nó nghĩ ngợi một hồi rồi lắc đầu nói.

– “Ừ, ai cũng có nỗi sợ khi đến chỗ lạ mà, con có sợ gì không ?”.

– “Không, còn không sợ gì cả “ – Nghếch mặt lên trời nó nói rồi ti hí mắt liếc nhìn tôi.

– “Hay vậy, giỏi hơn mấy bạn kia rồi”.

– “Không phải đâu, tại mẹ cái gì cũng sợ, nên con không được phép sợ. Với lại nếu hai bạn kia sợ thì đâu có tìm ra được sự thật. Mấy người kia cũng sợ mà không chịu thử đi qua cánh cổng rồi toàn nói xấu về bên kia không thôi. Con không thích như vậy, vậy là xấu” – Nó nhìn tôi nói như muốn hỏi con nói vậy có đúng không.

– “Giống con nói xấu mấy bạn chó và út khi nãy không ?” – Tôi cười mím môi nói.

– “Đúng rồi, con hứa sau này sẽ đi qua cánh cổng trước khi nói xấu”.

 Con nít bây giờ khôn quá, mong sao nó nuôi dưỡng và duy trì tò mò sự thật càng lâu càng tốt. Kể ra thì ai cũng nên như trẻ con ! 

Sau cuộc trò chuyện với một thằng nhóc, tôi như được tháo gỡ bên trong, say sưa lời nó kể còn hơn uống những giọt rượu mê mang. Nỗi sợ mơ hồ đã ngăn con người ta sống sót, trong bộ phim hoạt hình đó là những sự kiện đã xảy ra, chúng lại mang một gợi mở khác cho tôi. Nói đúng ra đó là một dạng dũng khí khi nghe thấy sự thật, sự thật mang đến cho bạn dũng khí và cần có dũng khí để đi tìm sự thật. 

Tôi dọn bữa sáng cá hấp ngãi cứu ăn cùng bún lên bàn, món này tôi nấu vì hôm qua uống say nên muốn nhẹ bụng nêm hơi nhạt. Ngãi cứu cũng là loại rau dược tính rất cao, cho con nít ăn cùng phải làm loãng tránh những phản ứng không đoán trước được. Mùi thơm của nồi canh nghi ngút làm tôi tỉnh hẳn, trong thoáng chốc tôi tự hỏi liệu có một đứa con sẽ khiến mình bớt ngẫm nghĩ không. Ý nghĩ đi qua nhanh chóng với âm thanh đỗ bể phát ra trong nhà kho, là thằng nhóc đi tìm sự thật thay tôi.

Với vẻ hoang mang sợ mình có lỗi, nó ngồi giữa đống đồ vật rơi vãi khắp nơi. Tôi từ từ đến hỏi nó có va đập hay cái gì nặng trúng vào đầu không, nó mếu máo vẫn còn chút sợ lắc đầu bảo không. Tôi đỡ nó đứng lên kiểm tra lại lần nữa, chắc chỉ bị giật mình khi với tay lấy gì đó. Hai cậu cháu lúi cúi thu dọn, mấy gia vị từ lá khô chưa đủ nắng đành bỏ đi vì không thể rửa rồi phơi lại được, may sao cái thớt gỗ me treo bên hông kệ không rơi, nếu không sẽ rắc rối cho nó. Bỗng nó nằm rạp xuống đất rồi thọt tay vào bên dưới kệ, tôi hỏi chuyện gì thì nó bảo có cái ống đựng cầu lông rơi bên dưới. Tôi hơi ngạc nhiên vì trước giờ đâu có chơi thể thao, làm việc một mình cả ngày cũng đủ rã rời rồi. Hóa ra, đó không phải là ống cầu lông, mà là cái ống vẽ của Trang Vũ. 

– “Cái gì vậy cậu ?” – Thằng nhóc mở khóa tua ra thì bị kẹt vì sét theo năm tháng, bụi đóng một lớp dày làm hai cậu cháu hắc xì.

– “Cái ống đựng tranh vẽ và dụng cụ, người ta vẽ xong cuộn lại cho vào đây” – Tôi và nó đi ra ngoài hàng ba trước nhà cho sáng rồi mở ra.

– “Cậu biết vẽ hả, sao con đâu thấy cậu vẽ”.

– “Không, của bạn cậu. Con cứ lấy ra đi không sao đâu, nhẹ tay thôi là được” – Ngồi gần một đứa trẻ làm tôi bình tĩnh đến lạ, tôi biết nó sẽ không phán xét cũng không nói gì tỏ vẻ thấu hiểu hay cảm thông giả dối.

– “Sao nó lại ở đây, bạn cậu tặng cậu hả” – Nó lôi ra những bức tranh cũ phai nhòe màu, trên đó còn dính những vệt nước loan không rõ từ đâu.

– “Lâu quá rồi cậu không nhớ, nhưng chắc là cô ấy tặng cậu” – Thật tình tôi không nhớ vì sao nó ở đó nhưng không quên nó ở đó.

– “Bạn học cùng lớp giống con với bạn Trí ở lớp hả” – Cái móc chìa khóa hình con bò sữa được lôi ra, có cái nút bấm điện tử, chắc trước đây nó sẽ kêu lên khi ấn vào.

– “Hình như vậy, à không phải, chắc là cùng trường không cùng lớp” – Tôi ngước nhìn cái chuông gió đang reo nhè nhẹ trên bụi trang trước mặt, đúng rồi, tôi đã gặp cô ấy lần đầu ở ngoài con đường lót cỏ đậu. Chúng tôi hay đi dọc ven con kênh dưới chân cầu rìa thị trấn.

– “À vậy là giống con với bạn Hải, cô và cậu còn chơi chung với nhau không ?”.

– “Còn nhưng ít, đôi khi thôi mà dạo này hình như là không” – Tôi cười xoa đầu nó trả lời.

– “Không sao đâu, chắc cô không giận cậu lâu đâu, con và bạn đánh nhau luôn mà vài ngày là chơi lại thôi. Cậu mua bánh kẹo hay trái cây làm hòa đi, chắc cô sẽ chơi lại với cậu. À mà con gái hình như khóai hoa hơn, mẹ nói vậy chứ con không biết. Mấy bữa mẹ buồn mẹ chở con ra tiệm hoa cho con tiền kêu con mua hoa tặng mẹ, người lớn thật là kỳ, có tiền sao không tự mua” – Nó lấy ra vài bông hoa khô rồi nói.

– “Ừ cậu sẽ nhớ mua hoa” – Hình ảnh dần quay lại, những cánh đồng cỏ dại, cô ấy hay hái chúng về để cho khô, hình như cô ấy còn làm nhiều thứ với chúng.

– “Đây là đâu vậy cậu, đây nữa, và chỗ này nữa, này là cô bạn cậu phải không ?” – Một xếp hình được nó lấy ra, trên đó còn có vệt số in ngày tháng năm của những máy ảnh cũ.

Không một tầm hình nào thấy mặt, dáng hình từ sau lưng thì chắc chắn là Trang Vũ. Là tôi chụp cho cô ấy sao ? Sao tôi chẳng nhớ gì về việc đó, hồi còn đi học tôi hay chụp hình cho cô ấy sao, không không, thật quái lạ !? Trong hình cô luôn quay về phía xa, một tầm nhìn người chèo đò trên con rạch ngày đó còn nhiều màu xanh. Có tấm cô nhảy luôn đứng dưới làn nước của đài phun nước công viên trung tâm, tôi giật mình với tấm cô đứng ngước mặt nhìn lên máng xối to đang đổ nước ầm ầm trong cơn mưa bão. Sao tôi không nhớ gì cả, tôi chụp ư hay một ai khác.

– “Cậu ơi sao không có tấm nào thấy mặt cô, con thấy người ta lúc nào chụp cũng thích mặt mình” – Thằng nhóc đưa tôi quay lại thoát khỏi những câu hỏi kia.

– “Có khi nào người ta chụp mà không cho cô biết, cũng có thể cô cố tình muốn như vậy” – Tôi cũng chỉ dự đoán, nhưng khi ấy một ký ức cảm thụ của tôi nổi lên rõ nét, Trang Vũ là người luôn khác biệt nhưng cô không cố gắng tỏ ra gì cả, đặc biệt như điều bình thường với cô ấy.

– “Vậy là chụp lén, có xấu không cậu. mà sao cô lại muốn khác người ta, ai cũng chụp có mặt mà”.

– “Cậu nghĩ không phải lén, lén là có ý xấu hại cô ấy hoặc chụp để có lợi cho riêng người chụp, còn này là do người chụp muốn cô tự nhiên. Có thể cô không phải khác mọi người đâu con, chỉ là cô nhận ra mình muốn như vậy thôi” – Thật lòng tôi cũng đang tự hỏi mình những câu hỏi ấy.

– “À con hiểu rồi, giống như hôm bữa con đi công viên, thấy bác kia chụp cho cả nhà bác, bác ấy hô lên “cười cho tự nhiên vào” rồi đếm 123 nữa”.

Tôi cười ngặt nghẽo khi nghe câu chuyện ấy của thằng nhỏ, chẳng hiểu sao mọi thứ như tạm gác lại để nằm lăn ra sàn nhà cười thật lớn. “Cười cho tự nhiên vào” một câu nói có thể chứa đựng cả một ngành triết học từ cổ điển đến hiện đại. Cháu tôi không hiểu gì, nhưng lát sau nó cũng nằm lăn ra cười, chắc nó cười ông cậu gàn dỡ. Bo và Tai chẳng hiểu gì, từ ngoài sân bật dậy chạy ào vào vòng quanh hai cậu cháu. Đột nhiên thằng nhóc bật dậy, nó nãy ra ý gì đó rồi cười toe toét kéo tay tôi lên nói: “Mình đi lại mấy chỗ trong hình đi cậu, nhìn đẹp quá, mà cậu biết nó ở đâu không, bây giờ nó còn ở đó không ?”. Giây phút ấy là lúc không có do dự đầu tiên của tôi sau nhiều năm trời, tôi không còn nhớ lần cuối là khi nào, chỉ biết rất lâu rồi tôi mới thốt lên “Đi thôi” một cách sảng khoái đến vậy. Hóa ra, người tôi nghĩ mình nâng đỡ đã nâng đỡ tôi theo nghĩa bóng lẫn nghĩa đen.

Hai cậu cháu vừa dắt xe ra cổng thì thằng nhóc đứng khựng lại tỏ vẻ ngại ngùng, cô bé bên kia bức tường hồng đang ngắm mấy bông hồng tiểu muội bé xíu. Con bé cũng ngại ngùng định chạy đi, nhưng tôi bảo “Không sao đâu, cẩn thân gai nhọn là được, người nhà con đâu, ngoài đường xe không đấy sao lại ở một mình ?”. Tôi có chút lưỡng lự định dắt nó đi tìm mẹ thì cháu tôi còn bạo gan hơn. Sau một chút dè dặt, nó lại nắm tay cô bé rồi kéo nhẹ đi về phía nhà, miệng nó nói lớn “Sao em lại ra đường một mình, nguy hiểm, để anh dắt em về nhà”, thật là ghê gớm.

Lát sau nó đi ra với vẻ mặt tự hào cùng đôi chân thoăn thoắt, cười tươi lắm. Tôi hỏi nó em ấy đã an toàn vào nhà chưa thì nó trả lời: “Mosa vào nhà với mẹ rồi, cô ấy tên là Can Bình, cô cảm ơn con và cậu, cho mình hai cục kẹo nè”, rồi đứa tôi một viện kẹo me. “Biết tên cả em và mẹ luôn à, giỏi thật đấy nhóc con”, tôi xoa đâu nó rồi bồng nó lên xe. Khi vừa chạy đi thì có tiếng kéo cửa bên nhà kia với tiếng cảm ơn ới theo sau, tôi không thể quay đầu nên chỉ giơ bàn tay ra hiệu OK.

Thằng nhóc ngồi vắt chéo chân tòn ten trên thanh ngang, đó là lần đầu hắn ta được chơi trò mạo hiểm ấy. Có chút lắc lư như người mới vừa tiến vào vùng đất mới, nó và tôi cùng lắc lư vì lâu rồi tôi cũng chưa chở ai vịn vào bi-đông. Thế giới bỗng dưng khác lạ trong mắt tôi, thường tôi chỉ thấy những chú chim trên cành trong vườn, có đi ra ngoài đường thì cũng chán ngán với khói bụi xe cộ. Giờ tôi lại nhìn rõ chim nhỏ cũng ở trên dây điện chồng chéo, vài con se sẻ chúng bay ngang hông chiếc xe tải chở mía dừng đèn đỏ để lấy lá mía khô mang đi nhưng bất thành. Thằng nhỏ chỉ tôi cặp mắt con chuột cống thập thò dưới ống cống trông thật hài hước. Mặc kệ đám người ngoài kia đang mê ngủ vấy bẩn xinh đẹp này, những sinh vật quanh đây vẫn luôn ẩn chứa nét đẹp của mình, nét đẹp nằm ngoài các tiêu chuẩn hay mong muốn cá nhân của chính tôi. 

Hai cậu cháu ghé mua một que kem ăn ven đường đến nơi đầu tiên trong xếp hình cũ, là một đài phun nước ở công viên nằm ở rìa trung tâm. Xung quanh rất đông đúc vậy mà chẳng mấy ai ghé vào dừng chân trong khuôn viên, không khí thật khác với náo nhiệt đông đúc trong bức hình. Đài phun nước ở trung tâm của công viên, không còn nước phun lên như trong hình, cũng không ai đứng dưới làn nước dang tay ra như chú chim vượt qua cơn mưa bão. Mấy chiếc xe đồ chơi, cầu tuộc cũng hoen rĩ, chỉ còn lại mùi kim loại sét lạnh lẽo giữa một ngày nắng trong xanh trên trời.

– “Phải ở đây không cậu, sao không giống trong hình” – Cháu tôi lôi hình ra dò xét.

– “Cậu nghĩ là nó đó, nhưng lâu rồi nên khác” – Tôi quay quanh nhìn, vẫn không thấy ai.

– “Cái gì lâu rồi cũng khác hả cậu” – Nó leo lên gờ viền của đài phun, thò đầu lên cao xem coi còn nước ở đâu đó không, rồi mặt nó bí xị lại.

– “Ừ, cái gì lâu cũng khác” – Tôi nhìn ra đôi cánh chim tung lên dang rộng, nó là một hàng ghế ngồi dùng đôi cánh để che nắng hai bên. Vị trí của nó nằm sau lưng người chụp bức hình.

– “Có cái gì lâu mà không khác đi không ?” – Lại là một câu hỏi làm tôi đau đầu.

– “Cậu nghĩ là có, à không, cậu tin là có” – Nó chạy một vòng quanh đài phun nước khi dang hai tay ra như chú én nhỏ lượn vòng quanh.

– “Nó là gì vậy ?” – Tôi biết nó sẽ không tha cho tôi, tôi mừng vì nó không tha cho tôi khi hỏi câu hỏi này. Một trí óc non trẻ tò mò thật đẹp đẽ biết bao.

– “Cậu tin là tình yêu” – Tôi ngồi xuồng dưới viền ngoài đài phun nước, mở viên kẹo me ra. Chưa kịp ăn thì nó lại hỏi “Tình yêu là gì ?”.

– “Cậu cũng không chắc, con và cậu phải cùng nhau tìm nha”.

– “Không chắc sao cậu lại tin nó không khác đi khi lâu”.

– “Vì đến giờ nó vẫn chưa khác đi bên trong cậu” – Tôi trả lời mà không hề nghĩ nó là một đứa trẻ hay tôi là một đứa trẻ.

Thằng nhóc bị sao nhãng bởi mấy con bồ câu xà xuống rỉa sạn nên không hỏi nữa, nếu không có lẽ tôi hay bất kỳ ai cũng rơi vào đường cùng với những câu hỏi vô tận kiểu ấy. Con người vẫn hỏi như vậy từ nhỏ cho đến lúc chết, có người tìm cho mình được câu trả lời ở đâu đó rồi dừng lại, có người thì buông tay vì quá mệt mỏi để hỏi, tôi thì sao. Tôi chỉ thấy mình không biết gì cả ! Ngay lúc ngồi ở đài phun nước, tôi đưa viên kẹo lên cao nhìn xuyên qua mặt trời sắp đang dần lên, tôi tự hỏi sao chúng lại đẹp đến vậy. Có lẽ do chán ngán với những nhơ nhớp trong xã hội con người mà tôi quên rằng tôi đang nhìn mọi việc qua lăng kính chán ngán đó. Tôi không muốn trở nên lạc quan tếu, nhìn tích cực hay hàng tá từ ngữ mỹ miều ngoài kia, tôi chỉ nên nhìn mọi thứ trọn vẹn hơn. 

Khoan đã, cảnh này tôi thấy ở đâu đó rồi, viên kẹo trong suốt rực rỡ dưới ánh mặt trời. Đúng rồi, tôi từng hay ăn loại kẹo me này, mỗi lần tôi đưa Trang Vũ một viên cô đều không ăn tại chỗ. Cô mở ra, đưa lên nhìn như vậy rồi lại gói bỏ vào hộp mang về. Cô thường hay hỏi vu vơ khi nhìn viên kẹo dưới ánh nắng: “Ăn nó vào thì vẻ đẹp này chuyển vào trong vị ngọt của nó, cái đẹp hình như cũng di chuyển phải không ? Nhưng nó có kết thúc ở đâu đó không ?”. Nếu còn sống, cô ấy đã thành cặp bài trùng với thằng cháu tôi và tôi sẽ không có ngày yên ổn nào mất. Mà giờ tôi lại muốn không được yên như vậy, tình trạng thái nào tồn tại quá lâu dường như cũng làm thui chột lụn bại con người, kể cả bình yên cũng không khác. Có lẽ tình yêu là ngoại lệ.

Tôi ngậm viên kẹo me để chúng tan đi trong miệng, mặt trời đi vào tôi qua viên kẹo, ký ức vào tôi qua viên kẹo, lời cảm ơn cô gái nhà bên cũng lờn vờn quanh viên kẹo. Mọi thứ như liên kết vào nhau trong giây phút ấy, tôi và cô gái bên kia bức tường kết nối qua Trang Vũ bằng một viên kẹo dù cô ấy có thể không nhận ra. “Cậu ơi đi tới chỗ tiếp theo thôi, ở đây hết vui rồi. vòi phun nước cạn rồi”. Cháu tôi ngồi xuống bên cạnh, giả vờ buồn bã rồi quay lên nhếch mép cười. Đột nhiên tôi nãy ra một ý tưởng, tôi không muốn ra về mà không có gì để nhớ.

Tôi để ý có một dây ống dài tưới cây gần đó mà người bảo vệ vừa xong công việc, tôi bảo đứa cháu tôi lại cái ghế dài với hai đôi cánh dang rộng phía trước đài phun nước và nhắm mắt. Tôi chạy đến kể vắn tắt sự việc rồi xin phép mượn và nhờ người đàn ông kéo ống đến gần. Tôi dang hai tay ra quay lưng về phía đứa cháu, người đàn ông chăm sóc cây thì kéo vòi ống vào kẹp ở cạnh ba của cành cây cao gần đó. “Đếm đến ba con mở mắt ra nha”, tôi hô to rồi ra hiệu cho người đàn ông tốt bụng kia. 

Nó mở mắt ra, thích thú với làn nước phun từ cao xuống, nó cười hăng hắc vỗ tay nói “Há há, nước chảy ngược với trong ảnh”. Cầu vòng cũng hiện ra quanh đó, mọi thứ như bắt nhịp tìm lại nhau ở những tầng mức đan xen. Một cơn gió thổi nhẹ làm nước bay lên mặt tôi, vuốt nhẹ rồi mở mắt, tôi giật mình khi nhìn xuyên qua cầu vòng có ai đó đang ngồi trên ghế đá quay mặt đi. Tôi đã gọi tên cô ấy, lúc đó thằng nhỏ vừa chạy đến, nó năm tay tôi hỏi tôi gọi tên ai, tôi chỉ đáp “Một người quen cũ nhưng cô ấy đi rồi”. Làn nước mát cùng cầu vòng cũng tắt, cháu tôi thỏa chí lắm, nói luyên thuyên rằng sẽ điều tra hết tất cả các nơi trong hình. Trong tôi điều gì đó tĩnh mịch lại trồi lên.

– “Cậu là người thứ hai kêu tôi làm chuyện này đấy” – Người chăm sóc cây công viên nói khi hai cậu cháu tôi đến cảm ơn ông ta.

– “Ý bác là sao ? Ai đó cũng nhờ bác xịt nước lên cao à, chắc họ cũng có con nhỏ ?” – Tôi hỏi vừa dứt câu thì có chút gờn gợn.

– “Không cậu ta đi một mình, cậu ngồi đằng kia, chỗ băng ghế cánh chim. Hồi đầu khi hồ nước còn phun thì cậu chỉ ngồi đó nhìn về phía này. Vài lần tôi cũng không để ý, nhưng lúc đó lâu lâu cậu ta lại ghé, không để ý cũng không được. Mấy năm gần đây người ta không cho phun nữa vì chẳng ai còn ghé đây. Đôi khi tôi vẫn thấy cậu ấy đến rồi nhờ tôi làm vậy, có khi lại không, chỉ ngồi đó chẳng biết là nhìn cái gì? – Ông già nhỏ thó ốm yếu và cằn cỗi quấn ống dây tưới lại, ông kể với vẻ bình thản.

– “Trông cậu ấy thế nào, cậu ấy có chụp ảnh không ? Cậu ấy có hỏi bác chuyện gì đó hay về ai đó không. À không cháu xin lỗi, chỉ là nghe quen, có thể là ai đó mà cháu biết” – Ngờ ngợ ngày một tăng, nhưng vẫn không có gì rõ ràng.

– “Không, cậu ấy trông rất buồn, chẳng làm gì cả. Chỉ cảm ơn tôi cùng ly nước mía rồi ra về, không kể gì thêm. Hình như lớn hơn chú em một chút, nhà có khi ở quanh đây vì ăn bận như ở nhà khi đến đây. Thôi tôi đi tưới đằng kia đây, nếu là người quen thì lần sau tôi sẽ thử hỏi nếu cậu ta có ghé lại lần nữa”.

– “À cháu tên là …” – Chưa kịp nói dứt câu thì người đàn ông lắc đầu đi về phía trước, ông nói vừa đủ nghe “ Tôi không nhớ đâu”.

– “Cậu ơi, người mà ông già kia kể là ai vậy, bạn khác của cậu hả. Sao lại làm giống mình” – Thẳng nhóc lại vớt tôi ra khỏi dòng nước nghĩ ngợi.

– “Không chắc nữa con, có thể là bạn của cô này. Hay bạn của chú ấy cũng từng có kỹ niệm ở đây giống cô bạn cậu. Thôi mình đi tới chỗ khác nha”.

Thằng nhỏ nhảy cẫng lên vỗ tay, kể ra thì nó là dân thành thị, được đi đây đi đó làm những chuyện điều tra bí ẩn đâu phải hôm nào cũng gặp, à mà tôi cũng vậy thôi. Dù có thôi thúc đi tìm những mãnh ghép về Trang Vũ, nhưng tôi biết thằng nhóc trong tôi cũng vừa thức dậy. Nó lại say sưa khám phá xung quanh, nó đã bị giam cầm ngủ quên dưới đáy hồ. Được phóng thích trồi lên nhìn thấy mặt trời, trôi nổi ngắm nhìn thế giới nay đã khác đi nhiều. 

Nơi tiếp theo là con đường dọc kênh với bãi cỏ đậu ven bờ. Có một điểm tôi không nhớ ra là cái cối xoay gió dẫn nước, nó nằm đối diện bên kia bờ nơi Trang Vũ ngồi trong ảnh. Định vị lại một chút thì nhận ra đó là một đoạn đường ngắn rẽ xuống làng của người chăm, hình như một nhà thờ hồi giáo ở gần đó. Tôi chở cháu mình chạy dọc đường kênh xuống đền thờ, không khí mát lành hơn hẳn, đường phố sạch sẽ và lâu lâu lại thấy thùng nhựa để bảng là của đền hồi giáo tài trợ. Dù cho người ta bàn ra tán vào thế nào, nhiễu nhương đúng là có xảy ra, nhưng tôn giáo vẫn nên tồn tại để giúp kẻ lạc lối có điểm mà ngoái nhìn, hay bỏ rác. 

Một tòa nhà trắng tinh với đường viền xanh dương kẻ quanh, một vài người ra vào trong trang phục áo dài Chăm hay áo Chvéa. Họ có phần liếc nhìn hai cậu cháu ngoại đạo, cũng phải thôi, ở đâu chẳng vậy khi có người với vẻ ngoài khác mình đến gần. Đi cùng một đứa trẻ là một lợi thế, sự dò xét sẽ ít đi, cảm giác mọi người bớt đi đôi phần nghi kị và còn thường quý mến. Có người đàn ông trung niên bước ra vì thấy vẻ lớ ngớ của chúng tôi, ông ta chấp tay cúi chào, thằng nhóc mau mắn bắt chước họ hành lễ. Người kia tỏ ra thoải mái hẳn, ông ta dẫn chúng tôi đi quanh rồi kể vài chuyện mà vài lời kháo nhau tôi cũng từng nghe kể về ngôi làng và đền này.

Tôi không dám nói gí nhiều, phải tôn trọng mọi thứ khác mình khi vừa mới đặt chân vào, như câu chuyện hai thế giới trong phim hoạt hình đứa cháu tôi xem kể lại. Ngoài ra, với những nhóm người tạm gọi là thiểu số, nếu không khéo mà hỏi nhiều quá họ sẽ cảm giác bị dò xét mổ xẻ, coi họ như những kẻ dị thường cần thì nghiệm như chuột bạch. Câu chuyện chỉ giữa thằng nhóc và người đàn ông, nó hỏi ông ta trả lời, đôi khi tôi cũng nói vài câu vô thưởng vô phạt để không trở nên tàng hình. Sau vài phút thì cả ba đứng dưới tán cây bàng che mát, góc nhìn hướng ra ngoài rất rõ ràng là cối xay gió nằm về phía trái vài chục mét, giờ đã không còn thấy đâu. Vài thửa ruộng lưa thưa vẫn còn đó nhưng một số chỗ người ta bồi đất đỏ lên để san lắp nền, vài chỗ thì bỏ hoang, lác đác hai ba người lom khom câu cá đi thăm lúa.

– “Hai anh bạn trẻ đến đây rốt cuộc để làm gì ?” – Người đàn ông mở lời.

– “Há há, cậu, bác gọi con là anh bản trẻ chung cậu kìa” – Thằng nhỏ khoái lắm nói xen vào.

– “Sao, con có muốn kể mình đi tìm gì không, lấy ra cho bác này coi đi” – Tôi cười vò đầu nó nói. Nó lôi ra cái ống vẽ chứa vật để lại của Trang Vũ.

– “Dạ con tìm cái vòng xoay xoay này, và chỗ cô này ngồi” – Người đàn ông thay đổi ánh nhìn, ông ta cầm cái ống vẽ lên nhìn qua nhìn lại, dường như cố nhớ gì đó trước khi cầm tấm ảnh lên.

– “Có chuyện gì sao, bác nhớ ra điều gì ?” – Tôi nói chậm dò hỏi.

– “Cậu nói cô gái này là gì với cậu, sao lại đi tìm những thứ trong hình” – Ông ta nhìn hình rồi phóng tầm nhìn về phía xa như nhớ lại.

– “Một người bạn cũ, cô ấy tên là Trang Vũ, không có gì đặc biệt, chỉ là hai cậu cháu lục lọi đồ cũ phát hiện nên nó đòi tìm lại mấy chỗ trong hình” – Tôi cố tỏ ra dễ chịu nhất có thể, chẳng ai thích khi bị hỏi cung như điều tra cả.

– “Bác ơi, cái vòng quay tròn có gần đây không, mà nó là gì vậy, nhìn lạ quá. Con chỉ thấy trên tivi mà nó không giống vậy” – Thằng nhỏ xen vào cũng làm ông ta bớt nghĩ ngợi thái quá.

– “Cách đây hơn chục năm đúng là nó ở đằng kia, chạy về cuối con đường, thay vì rẽ qua hẽm lớn để ra đường ngoài vào khu trong kia thì có một ngách nhỏ vòng qua, xe đạp hai cậu cháu đi chắc dễ hơn xe máy nữa vì giờ họ làm rào nên như bị kẹt luôn, mấy người ích kỹ hẹp hòi. Hồi đó ông Sáu, ở đó gọi là ông Sáu Xe Nước làm để dẫn nước qua ruộng lúa, xưa có con lạch nhỏ trong đó mà làm riếc trên kia nó bít luôn rồi. Không ai làm ruộng nhiều nữa nên tháo bỏ cái bánh xe đó, trên mé gần núi cũng có một cái mà không biết còn không. Này, cậu nói mấy thứ này của bạn cậu hả, tên gì kia” – Ông ta vừa kể vừa mở mấy bức tranh ra xem.

– “Trang Vũ” – Tôi trả lời thì mặt ông nhăn lại như thể cái gì đó chưa đúng.

– “Giống, nhưng không phải. Tôi cho cậu xem chỗ này, đi theo tôi, gần đây thôi” – Ông ta vừa nói vừa đứng lên, bước đi rất nhanh và khỏe mạnh.

Ông ta dẫn tôi đến cái miếu hoang trong con hẽm nhỏ, nó nằm giữa đồng không mông quạnh đầy cỏ lau, từ bên ngoài nó như bị che đi trong lùm. Trông thật dễ thương nếu không biết nó là cái miếu thờ, giống một ngôi nhà nhỏ đủ một người ngồi vào bên trong, nền xi măng nứt nẽ nhưng vẫn còn lộ rõ quanh ngôi miếu. Dù xung quanh trông có vẻ bị bỏ rơi , bên trong mọi thứ vẫn sạch sẽ và có vài bông hoa dần héo trong lọ cắm. Người đàn ông nói ông ta nghe kể hồi xưa ở đây có một con trăn rất to nên người dân lập miếu thờ, gọi là Ông Trăn. 

Bên ngoài sân là một cây Điệp vàng thân khá to đang trổ bông dù vòm lá không tươi tốt lắm, dưới gốc là cái lu gốm bị mẻ nhưng vẫn còn nắp đậy, mở ra vẫn rất sạch sẽ không lăng quăng ruồi nhặn gì. Thật ra điều này không lạ với tôi, ngày trước một mình du hành nhiều nơi không ai nghe tới, người dân bản địa luôn lập nên những ngôi miếu thế này khắp hang cùng ngõ hẽm. Tôi thấy bày tỏ tôn trọng thiên nhiên hay những gì không hiểu hết như thế này chân thật hơn sự phô trương thái quá. Đang nghĩ ngợi thì người đàn ông lấy một bức tranh ra hỏi: “Cậu xem, giống ở đây không ?”.

Một thoáng giật mình, đúng là ngoài thiếu đi cây Điệp thì mọi thứ y hệt. Từ những bụi cỏ lau, cái lu, những chạm trỗ đơn gian trên miếu, cả vành đài vài ngôi nhà vẫn còn ở đó. Ngoài ra không khi trong tranh cũng khác, u buồn ảm đạm hơn nhiều, bên ngoài ngôi miếu tạo cho tôi cảm giác thoải mái. Một chút hồ nghi nên hỏi thăm, ông ta bảo nhớ ngày trước có cô gái con ông Định gần đây cũng hay ra đây vẽ, nhưng tên là Trà Vy. Ông nói thêm từng xem tranh cô gái kia nên thấy giống nét vẽ và màu sắc, cả hai chúng tôi đều nghĩ là trùng hợp. 

Thật ra tôi cũng muốn hỏi thêm nhưng cảm thấy hơi hoang đường, nếu tìm đến Trà Vy không lẽ lại kể chuyện này ra cho cô ấy và bảo rằng Trang Vũ đã qua đời, nghe thì cũng thú vị nhưng cũng quá đỗi kỳ quặc nên thôi dừng lại ở đây. Thằng cháu làm tôi hốt hoảng khi đột nhiên biến mất, hóa ra ông trời con leo luôn vào ngồi trên miếu rồi hô to “Con là ông Trăn nè cậu út”. Mặc dù ngại lắm, tôi cũng giả vờ rầy la nó trước mặt người đàn ông kia, nhưng không sao nhịn được cười, cuối cùng cả ba chúng tôi cùng cười to rồi quay lại.

Tạm biệt và cảm ơn người đàn ông kia, thằng nhỏ vẫn đòi lại chỗ có bánh xe nước đã tháo gỡ. Nghe kể đôi khi trời mưa nước vẫn chảy ngang qua tạo thành dòng như suối. Đường đi vô cũng không nhỏ như người đàn ông kể và cũng trãi đá mi khá dễ di chuyện, đi khoảng hai ba chục mét thì đến một khoảng trống như ốc đảo nhỏ xíu um tùm cây mát rượi ngay trước mặt. Bên phải là ruộng lúa, bên trái là con mương nhỏ trước nhà mọc đầy hoa phi điểu rực rỡ. Đúng là có dòng nước chảy qua từ con mương của những hộ nhà phía trước ruộng lúa, chắc vài hôm trước quanh đây có mưa khá to, và vùng này trũng nên nhiều mọi nước xì lên. 

Chưa kịp nghĩ xem làm gì thì thằng cháu tôi nhảy tót xuống xe, nó tháo giày rồi nhảy lưng tửng dưới làn nước trong mát lạnh bên dười đưởng đá mi. Không đi với ma hay phật mà đi với trẻ con nên tôi cũng cởi giày ra nghịch nước cùng nó, chưa chắc ai khoái trá hơn ai. Thật là thích khi được làm một đứa trẻ, đứa cháu nhỏ nhắc tôi mình từng sống thế nào và hoàn toàn có thể như vậy trong thân xác người lớn. Có sao đâu khi nghịch nước, có sao đâu khi đi theo dấu vết của những tò mò và được phép ngạc nhiên khám phá lại mọi thứ.

– “Cậu ơi, chỗ này nhìn quen lắm, hoa gì vậy” – Nó đứng lại chỉ tay về phía khóm phi điểu dưới mương nước trước nhà một hộ gia đính.

– “Phi Điểu, con nhìn xem có giống một con chim đang trong tư thế tung cánh bay không. Phi là bay, Điểu là chim. Mà con thấy quen là sao, mẹ từng chở con đi ngang đây, hay quen là quen cây hoa này” – Tôi lôi nó lên lau bàn chân cho nó bằng cái áo khoác đang mặc.

– “Sao người ta không gọi là hoa Chim Bay mà gọi là Phi Điều chi cho khó hiểu” – Tôi lại cười ngặc nghẽo với câu hỏi.

– “Đôi khi cái tên khác nhau nhưng là cùng một thứ, chỗ này người ta gọi thế này, chỗ khác gọi thế kia” – Tôi không nghĩ mình sẽ đủ kiên nhẫn hay tri thức nói về ngôn ngữ Hán Việt gì đó với nó nên nghĩ ra câu trả lời vậy.

– “À vậy là đôi khi mấy bạn hoa đi đến nơi khác sẽ có tên khác, mai mốt con đi học sẽ đặt tên lại cho các bạn. Cậu, cậu đưa con ống tranh đi, con nói quen là quen cái này nè” – Tôi hơi nheo mắt rồi đưa nó cái ống vẽ.

Đúng rồi, bức tranh vẽ khóm hoa phi điểu ở đây và ngôi nhà đá rửa trước mặt. Hai cậu cháu tựa vào xe đạp chỉ chỏ nói cái này giống cái kia không, nó bảo giống chơi tìm điểm giống nhau của hai hình nhưng vui hơn. Cháu tôi tìm ra vài điểm trong hai bức tranh giống xung quanh, một ống khói lò gạch nung tít đằng xa phía bên kia một con sông chảy cắt ngang, cái còn lại là dòng nước chảy tràn qua đường khi trời mưa mà hòn đá dưới mương vẫn còn nguyên vẹn. Nhìn từ bên ngoài thì trong nhà không có ai, đứng đó tôi có một cảm giác muốn vào bên trong, như ai đó đang đẩy tôi cắm mặt về phía đó. Ai đang sống ở đó, có lý do gì đặc biệt mà cô ấy vẽ nhiều thứ quanh đây đến vậy. Hay là ?! 

Nghĩ lại thì cũng không có gì lạ lắm nếu Trang Vũ đi loanh quoanh rồi thấy chỗ nào thích thì ngồi lại vẽ ở đó, biết đâu một hôm lạc vào nơi tươi mát này nên cô ấy vẽ nhiều hơn bình thường. Nói vậy nhưng cái cảm giác muốn vào hay hỏi thăm người trong đó vẫn gợn lên từng cơn, tôi tiến đến rồi thụt lùi trước cổng, đi quanh hàng rào nhìn tới nhìn lui. Cửa đã khóa ngoài nhưng vẫn ngờ ngợ còn ai đó bên trong hay xung quanh ngôi nhà. Đang lúi cúi nhìn qua hàng rào thì một cái vịn vai làm tôi giật bắn mình, đúng là làm chuyện khuất tất lòng không an là vậy.

– “Làm gì đó, ăn trộm hay gì mà thập thò” – Một bà cô trung niên ngoài năm mươi, dáng người cao ngang tôi nhưng đô con, lúng túng tôi không biết trả lời sao.

– “Không, con và cậu không phải ăn trộm, con và cậu đi tìm cái này ?” – Thằng cháu lại cứu tôi một bàn thua, nó đưa mấy bức tranh cho bà cô kia xem.

– “Cậu là ai, tranh này cậu vẽ à. Mà sao vẽ nhà này và muốn tìm ai ?” – Sau khi dịu nhẹ trước đứa con nít lanh lợi, bà cười với nó rồi cầm tranh lên xem một lúc lâu mới hỏi.

– “Một người bạn cháu vẽ, cháu tò mò sao bạn ấy lại vẽ những thứ quanh đây và ngôi nhà này ?” – Thật khó để kể lại toàn bộ cho một người lạ đang nghi ngờ mình, tôi đành nói vậy.

– “Nhà này của ông Định, có hai cha con thôi, mà thằng con lớp chín sao làm bạn cậu được ?” – Bà cô đưa lại tranh cho cháu tôi rồi hỏi.

– “Ông Định ? Có phải ông ta có người con tên Trà Vy không ?” – Tôi nhớ ra khi nãy người đàn ông ở đền thờ hồi giáo có nói tên người này.

– “Sao cậu biết, rốt cuộc cậu là ai, ý đồ gì ? Sao lại biết Trà Vy ?” – Bà ta có vẻ bực dọc sấn tới tôi khiến tôi phải thụt lại vài bước.

– “Không phải đâu, cậu con không có ý đồ gì, tại con kêu cậu chở đi tìm mấy chỗ trong tranh rồi nghe ông già đằng kia kể chuyện, dẫn đến miếu ông trăn mới đến đây” – Nhóc con dang tay rộng chen vào giữa hai người lớn nói to.

– “Ông già nào ?” – Bà ta liếc ngang liếc dọc dù đã nhẹ giọng.

– “Ông cha cả hay già cả gì đó đằng đền hồi giáo. Cháu tình cơ đi đến đây, thằng bé muốn đi dạo rồi thấy giống trong tranh nên có chút tò mò tọc mạch. Cháu xin lỗi nhưng không có ý đồ gì cả” – Tôi từ từ nói rõ.

– “Thằng cha nhiều chuyện đó, lo chuyện gì đâu không. Gia đình người ta có nhiều chuyện không hay, anh người lạ không nên soi mói làm gì, để họ yên. Còn nghiêm túc muốn biết gì thì đợi họ về rồi ghé. Ông Định tối khuya mới về, thường là say rượu rồi ngủ, thằng con đi học đôi lúc về trưa ghé nhà tôi ăn cơm. Đấy, muốn gì thì canh giờ mà tới, đừng có thập thò người ta không biết lại sinh chuyện”.

– “Dạ cháu biết rồi, cháu xin lỗi làm phiền” – Tôi định hỏi thêm về Trà Vy nhưng rồi lại thôi.

– “Con xin lỗi bà” – Thằng nhỏ lém lĩnh cười tươi nói làm bà cô kia cũng cười xoa đầu nó, bà vẫn nhìn tôi xăm soi vài lần mới rời đi.

Có vài thông tin mâu thuẫn trong lời của bà cô ấy, sao hồi đâu bà ta bảo nhà ông Định chỉ có cha và con trai, sau đó khi tôi nhắc đến Trà Vy lại nổi giận đùng đùng. Chuyện gì đó xảy ra với gia đình trong ngôi nhà lát đá rửa này, và còn người mẹ thì ở đâu, sao không ai nhắc đến hai người phụ nữ này. Ngoài ra, tôi nhớ người đàn ông khi nãy ở đền hồi giáo có nói một điều, Trà Vy và Trang Vũ đều vẽ tranh có nét vẽ giống nhau. Một suy nghĩ gợi lên, liệu hai người họ có phải bạn của nhau không, thậm chí là bạn thân thiết. Nhưng nếu vậy tôi phải biết về Trà Vy rồi chứ. Không, không phải, nói vậy không đúng. Ngoài những lần gặp nhau trò chuyện, tôi gần như không hề biết gì về gia thế hay vòng tròn quan hệ xã hội của cô ấy lúc còn đi học. 

Khoan đã, một ký ức mơ hồ là Trang Vũ học lớp nào trong trường tôi hay ở trường khác, sao tôi lại không có gì chắc chắn về chuyện này chứ. Đang bế tắc trong mớ dữ liệu bấp bênh hơn cả đám mây thì thằng cháu níu vạc áo tôi, nó bảo muốn đến chỗ có mấy cái ghe trong hình đối diện cối xay gió. Tôi buộc phải để chuyện rối rắm kia sang một bên, biết đâu giống như những ngày trước, tôi chỉ cần đợi cho chiếc hộp pandora rơi xuống.

Hai cậu cháu thong thả đạp xe vòng qua bên kia con kênh, đứng từ bên chỗ ngôi nhà đá rửa khi nãy cũng có thể thấy chỗ Trang Vũ ngồi trong hình, tôi tự hỏi có khi nào trong khi vẽ ở đó cô ấy nhìn sang và muốn đến đây.. Không khí khác hẳn mấy chỗ khi nãy, đông vui hơn một chút với những quán cóc và xe đẩy đồ ăn vòng ngoài khu đất ven kênh. 

Có đôi bạn trẻ ngồi trên thảm cỏ đậu trổ hoa, họ nói chuyện gì đó vui vẻ rồi đôi khi trêu nhau bằng những cái đẩy tay nhẹ nhàng. Một cô bé chạy đến mua vài bông hoa của bà cụ bán dạo ngồi dưới góc cây Si, nó quay lại tặng cho mẹ mình rồi cười tươi. Đám trẻ con chạy nhảy khắp nơi, mấy thanh niên thì chơi thể thao trong khi vài nhóm đang ngồi vòng tròn thảo luận gì đó rất rôm rả. Tất cả họ có biết Trang Vũ từng đến đây không, có ai biết cô ấy từng tồn tại ? Còn tôi, có ai thấy tôi đang ở đây không, chúng ta có đang ở cùng một thế giới không vậy Trang Vũ.

Thằng nhóc xin phép ra chơi với đám con nít, tôi dặn dò nó không được leo trèo qua lan can dọc kệnh vì gió ở đây lớn rất dễ mất thăng bằng. Tôi mua một bông hoa rồi nhờ bà lão bán dạo trông chừng thằng nhỏ dùm, gương mặt bà rất hiền từ làm tôi nhớ ông ngoại, hình như khi nhỏ và già đi trông ngươi ta không còn phân biệt nam nữ nữa. Gần đó là nơi neo đậu tàu ghe đi từ sông lớn vào kênh, thường thì chỉ có cuối năm người ta mới đi từ miền Tây lên bán hoa Tết thì ghé vào đậu, còn ngày thường chỉ có vài cihiếc nhỏ đánh cá neo tạm. Tôi leo lên nền ngồi thòng chân xuống bậc tam cấp để người dưới ghe đi lên, nhìn ra xa tôi thấy đúng góc trong ảnh chụp Trang Vũ, tôi ngồi ngay đúng chỗ cô ấy đã từng. 

Ký ức về Trang Vũ ngày một rõ nét và dịu nhẹ, tôi nhớ ra một điều quan trọng, chúng tôi chưa bao giờ là người yêu của nhau theo nghĩa trai gái học trò. Thứ gì đó còn mạnh hơn, quan trọng hơn như thế. Bọn tôi cùng nhau ra con kênh này nhiều lần, nằm trên bãi cỏ đậu, rồi nhìn ra con kênh lặng lẽ trôi. Dù không nhớ nhiều những cuộc trò chuyện, nhưng tôi còn cảm thấy tác động mạnh mẽ của những cuộc gặp, giống như chẳng thể nhớ câu chuyện trong tiểu thuyết nhưng rõ như in bầu không khí và dòng chảy ngầm bên dưới những con chữ đen ngòm. 

Cô ấy đã khích lệ tôi, cho tôi những cái nhìn khác và cảm giác rằng mình không di hợm cô độc với mọi thứ. Đúng rồi, tôi nhớ ra rồi, cô ấy bảo rằng mình học lớp A9. Nói thật khi ấy trường rất đông, không thể nhớ nổi hết từng ấy con người, thứ tôi nhớ là hình như ai cũng quý mến Trang Vũ. Hay là tôi đang giống những kẻ khác, luôn vẽ ra những lời đẹp đẽ về người đã chết mà quên rằng họ cũng là một con người. Và một con người trước khi chết sẽ chẳng dễ dàng trở nên đẹp đẽ như lời nói.

Tôi quyết định không vội nữa, tôi sẽ để những phần còn sót lại của cô ấy tìm ra tôi, đột nhiên tôi tin chuyện đó đến mức làm tôi cười rồi rơi nước mắt, tôi trút được cái gì đó xuống không chỉ là chuyện của Trang Vũ. Tôi nhận ra suốt thời gian qua mình bị phân cực, luôn dịch chuyển vào trong những tư tưởng và muốn nắm chặt lấy nó mà sống. Nó khiến tôi bề ngoài làm gì cũng có vẻ được việc và thú vị, nhưng bên trong luôn buồn chán vì chỉ còn nhìn thấy thứ mình bám giữ. Sâu bên trong tôi muốn kết nối lại với mọi người, như sự bám giữ khiến tôi không có nhiều cách thức và chỉ luôn bỏ cuộc chui vào một tòa lâu đài mang tên tư tưởng. Ngay lúc này đây, tôi quyết định sẽ mở mắt rộng ra nhìn vào thế giới một lần nữa theo cách khác, tôi sẽ không bỏ cuộc với mọi thứ quanh mình nữa. 

– “Cậu ơi, vậy cô ấy nhìn gì ở đây vậy ?” – Thằng nhóc chơi chán rồi nên chạy đến ngồi bên cạnh tôi, nó kể mình gặp ai và làm gì nãy giờ rồi hỏi tôi như vậy.

– “Con ngồi rồi nhìn hướng về phía sông như cô trong hình xem” – Tôi đưa nó tấm ảnh rồi bồng nó vào lòng ngồi vì chỗ đó không có thanh chắn.

– “Không giống nhau, trong hình khác quá, chỉ có nước và bầu trời cùng ngọn núi là giống. Chắc cô nhìn núi hay mấy cái cây đằng kia” – Vừa nói nó vừa quơ tay chỉ đủ hướng.

– “Cũng có thể. Có khi nào cô đang nhìn mấy chỗ hồi nãy con và cậu đến không, bởi vậy cô mới vẽ lại mấy chỗ đó vì cô thích, cô thích nên cô ngồi đây nhìn về nó”.

– “Nhưng xa qua ở đây đâu có thấy” – Nó nghiêng ngã như lật đật cố nhìn tìm ra mấy chỗ khi nãy. 

– “Nó bị che đi thôi, nhưng vẫn ở đó mà, đúng không, cô nhìn về phía cô biết nó ở dó”.

– “À đúng rồi, y như đi học xong con ngồi nhìn ra cổng chờ mẹ dù mẹ bị mấy cái nhà và xe cộ cùng những người khác che đi” – Nó ngẫm một hồi nói.

– “Ừ, vậy chắc giống con, cô đang chờ ai đó hả”.

– “Có khi nào là chờ cậu không, vì cậu là bạn của cô mà ?”. 

– “Phải rồi, bạn bè là phải đợi nhau” – Tôi rơi nước mắt khi nghe câu nói của một đứa trẻ.

Ngồi đó một lúc hóng gió, tôi im lặng ngồi nghe nó kể lại mấy chuyện ở trường, bạn này bạn kia thích ghét nhau, cô giáo thương đứa này hơn đứa nọ, rồi chuyện mẹ nó giận dữ ra sao với nó khi lỡ té ngã cầu thang. Chuyện của một đứa trẻ có khác gì người lớn chúng ta, câu chuyện có thể khác đi nhưng tính chất vốn dĩ là một, có khi chúng còn trưởng thành hơn ta trong vài trường hợp của tình thương và tha thứ. Một điều tuyệt đối con nít hơn người lớn là tự tha thứ cho mình rồi tiếp tục học tập rất nhanh, cái hạn mức đứt quảng này khi lớn lại ngày một dài ra. Đến chết có người còn sống trong cơn mê dài trước khi nhắm mắt.

Thằng nhóc dẫn tôi đi quanh đó để giới thiệu cậu nó với bạn bè và người mới quen, thiệc tình thấy mình ngại ngùng không khác gì lúc xưa. Hồi nhỏ tôi khá rụt rè do dự, dư âm đó bây giờ vẫn còn đó. Trang Vũ giúp tôi vượt lên theo cách khác thông lệ mọi người vẫn hay làm. Thường thì người ta khuyên bạn can đảm hòa đồng đi, cố gắng làm quen hòa nhập vào đám đông, có ấy thì ngược lại. Lần đó tôi nhớ, lớp tôi họp bàn về việc đưa ra luật lệ cộng trừ điểm khen thưởng gì đó, đại loại là làm gì thì cộng bao nhiều điểm rồi cuối tuần thì phơi ra tội lỗi và trừng phạt. Chỉ vài người có chức trách mới tham gia, hôm đó tôi dính vào cái danh hảo là lớp phó học tập. Tôi còn nhớ cảm giác ngán ngẫm hôm ấy trong lòng, bản thân tôi từ nhỏ luôn có cảm giác chẳng ai vô tội cả. Tôi nằm dài ra bàn nghe lùng bùng những lời xảo ngôn ảo vọng của cả nhóm người gọi là tinh anh. Chẳng biết từ đâu Trang Vũ lao vào lôi tôi ra khỏi lớp, “Không thích thì đi ra khỏi đó, chết dí ở đó làm gì nằm dài”, vừa kéo tay cô vừa nạt to té tát. 

Hai cậu cháu đi dạo thêm ít lâu, tôi miên man mờ ảo vài kỹ niệm hồi cấp ba …

– “Cậu ơi, sao người ta bỏ mấy viên đá ở đó vậy” – Thằng nhỏ kéo tay tôi lại một cái hốc chỗ ghe đò neo vào khi nãy, bên dưới bậc tam cấp đi lên, khi nãy tôi không thấy vì nó khuất bên dưới góc tối.

– “Hừm, lạ nhỉ, ai lại để đá cuội ở đây ta, lại còn cắm hoa khô nữa”.

– “Mấy viên đá đẹp ghê, con lấy được không cậu” – Nó định vớ tay lấy thì bị tôi gạc tay.

– “Không được, mình có biết của ai đâu, biết đâu người nào đó đang đánh dấu gì đó thì sao, con lấy người ta quên mất”.

– “Là sao con chưa hiểu” – Nó nói bằng giọng buồn thiu.

– “Ví dụ có người lấy dao khắc lên cột nhà để đo chiều cao của mấy em bé lúc một hai rồi ba tuổi. Mấy người bạn cậu đi câu kể có khi gạch một vệt lên thuyền khi câu được cá to”.

– “À con hiểu rồi, ví dụ nếu mỗi lần mẹ la con sẽ mua một viên kẹo, rồi tới cuối năm khui thùng ra ăn sẽ hết buồn” – Nó cười mĩm gian xảo làm tôi cười ầm theo nó.

– “Có một người đàn ông hay đến đây mỗi năm vài lần rồi nhặt đá để đó, còn mua hoa của tôi đặt lên đó” – Đang vừa định rời đi thì bà lão bán hoa dạo tiến gần từ phía sau nói thều thào.

– “À chào bà, thằng nhỏ thấy lạ nên lại coi. Mà bà nói có ai hay đến đây làm thế này hả bà ?” –Tôi tò mò hỏi thêm.

– “Một năm vài lần, có năm cũng không thấy đâu, nhưng gần đây thì đôi ba lần”.

– “Chú đó sao làm vậy chi vậy bà ?” – Thằng nhỏ chen vào, tôi xoa đầu nó nói: “Sao con biết bao nhiêu tuổi mà kêu chú ?”.

– “Chắc lớn hơn cậu đây vài tuổi. Cậu ấy cũng ngồi trên đó nhìn ra dòng nước như hai người lúc nãy, sau đó đi dọc lên bãi đá trên kia dưới chân cầu nhặt một viên rồi đặt vào đó. Xong thì mua hoa cắm vào, không nói năng gì cả” – Bà già kể khi ngồi xuống nhặt lá khô rơi vào trúng mấy hòn đá, bà nhìn chúng một lúc rồi mới đứng lên.

– “Bà có biết tại sao không ?” – Tôi hỏi.

– “Không, già chỉ thấy cậu ấy rất buồn, chắc là có kỷ niệm không vui hay một thói quen khi buồn làm vậy cho vơi bớt”.

– “Đúng đó bà, mẹ con hay cắm hoa khi buồn, vui lại liền” – Thằng nhóc cười nói vui lắm.

– “Xin lỗi nếu hỏi nhiều quá, nhưng anh ta có khung thời gian nào hay ghé đây không bà” – Không chắc tại sao tôi lại hỏi vậy, nhưng có gì đó lạ.

– “Không cố định, chỉ là nhiều năm gặp lại cậu ấy thì già thấy hình như mấy tháng mùa mưa cậu ta hay ghé. Có lần mắc mưa cậu ấy chạy khinh dùm thùng hoa vào trong. Nhìn mặt cậu ta hiển và tốt bụng, người tốt thì hay có cuộc sống không vui”.

– “Ủa, không lẽ con là người xấu bà, con thấy con lúc nào cũng vui” – Thằng nhỏ gãi đầu lẩm bẩm trong miệng.

– “Không không, bà xin lỗi bà nói sai rồi, ý bà là người tốt sẽ vất vả hơn, vì họ muốn mọi thứ xung quanh đều tốt đẹp, nên phải làm nhiều hơn ấy cháu” – Bà già vừa cười vừa nói.

– “Đúng rồi, con không có xấu, chỉ là muốn làm người tốt thì phải chịu làm nhiều hơn, chăm chỉ hơn. Con nghĩ coi đúng không ?” – Tôi ngồi xuống vịn vai nó nói nhỏ.

– “Yeah con hiểu rồi, vậy con không xấu chỉ là chưa tốt thôi, đôi khi con cũng lười lắm” – Nó nhảy cẫng lên nói lớn làm tôi và bà lão nhìn nhau cười theo.

Hai cậu cháu ra về sau màn hỏi đáp về hoa của cháu tôi, cũng tò mò về người mà bà lão kể, nhưng có vẻ không có nhiều thông tin rõ ràng. Trên đường tôi cố đóng vai Trang Vũ, thử nghĩ xem cô ấy nghĩ gì và cảm giác ra sao khi một mình khám phá vẽ tranh. Khoan đã, đâu có chắc cô ấy một mình, có khi nào Trà Vy là người chụp mấy bức hình kia không, có thể lắm chứ. Bất chợt tôi nghĩ tới mẹ, liệu bà có biết gì đó về Trang Vũ không, mà sao mẹ tôi lại biết cô ấy treo chuông gió lên bui bông trang già. Vậy tức là cô ấy từng đến, từng biết tất cả người trong nhà tôi, ít ra là chị và mẹ. Chắc là vài ngày tới tôi sẽ dần kết nối các mãnh ghép lại để thấy thật sự chuyện gì xảy ra.

Sau một ngày đào bới, vài điều được làm sáng tỏ và nãy sinh những bí ẩn chẳng biết tháo gỡ ra sao. Hai cậu cháu mua một gói kẹo me vì thằng nhóc bảo muốn tặng cho em Mosa và làm quen bạn mới, với lý do “Con ở đây một tuần lận, không có ai chơi buồn lắm”. Vừa về đến cổng thì mẹ con cô gái bên kia bức tường đang lúi cúi hái một ít rau thơm, cô tỏ vẻ ngại ngùng khi thấy tôi dừng xe. Cô bảo xin ít lá bạc hà pha nước cam uống cho thông cổ, hình như cô bị tắt tiếng. Tôi không trả lời mà chỉ ra hiệu đồng ý, thật xấu hổ phải thừa nhận lâu ngày tôi chưa bắt chuyện phụ nữ nên bối rối chứ chẳng phải tỏ ra ngầu gì. Cháu tôi thì khác, nhanh miệng lẹ tay tặng hai mẹ con Mosa kẹo me, cô ấy cười nói: “Trời ơi cô thích kẹo này lắm, cảm ơn con, hồi xưa cô hay ăn loại này”

Tôi đi vào nhà mặc cho thằng cháu đưa đẩy với bạn mới của mình, lát sau tôi chợt nhớ ra tên cô gái kia là Can Bình, cháu của dì Sáu bên nhà bức tường màu hồng, chắc chắn tôi đã thấy cô ấy khi còn rất nhỏ. Khi nghe tiếng hai mẹ con cô tạm biết thằng cháu, tôi liền phản ứng mà không suy nghĩ nhiều. Tôi chạy ra khi cô ấy vừa chuẩn bị đóng cửa rào rồi nói: “À, khi nào cần, sốt đau họng thì qua hái cỏ mực, hiệu nghiệm hơn nhiều dù hơi đắng”. Cô nói cảm ơn, tôi quay đầu đi vài giây cô lại nói theo: “Anh, anh là Giang Thức phải không ? Hồi nhỏ em có thấy anh”. Tôi gật đầu đáp: “Còn em là Can Bình, anh cũng từng thấy em. Cảm ơn vì bài hát hay, à không, ý anh là vài lần anh nghe em hát. Thôi chào em”.