CHƯƠNG 25: VUA LÊ – CHÚA “CHỈNH”

Thấy Nguyễn Hữu Chỉnh ngày càng lộng hành, Lê Chiêu Thống bắt đầu lo lắng. Quần thần thân tín bên vua cũng bầm gan tím ruột. Một hôm Lê Chiêu Thống cho gọi hai viên Nội hàn thân tín là Ngô Quý Vi và Lê Xuân Hợp vào bảo:

– Tể tướng giúp xã tắc được yên hàn. Công thật to lớn. Nhưng lâu nay lại biểu hiện thói kiêu mạn, lấn lướt coi thường ta. Nên có cách chặn trước kẻo hắn lại dẫm vào lốt chân họ Trịnh thì khác gì nuôi cọp trong nhà. Con “cọp” giờ nanh vuốt đã sắc. Hai khanh tính cho trẫm nên thế nào.

Cả Hợp và Vi đều chung ý:

– Bằng Tể tướng là kẻ lươn lẹo, nhẫn tâm, tàn ác. Ngẫm ra trong triều lúc này không ai mưu cao, giả khéo, ứng biến nhanh nhẹn như hắn. Xem hành xử của Chỉnh thì thấy hắn đúng là một gian hùng thời loạn chứ không thể là một năng thần đời trị. Cọp, sói không thể thuần làm thú nuôi trong nhà được. Chỉ nên tìm cách giết đi là hơn.

Vua Lê ngẫm ngợi rất lâu rồi bảo:

– Chuyện này quan hệ đến an nguy của ta. Nó ra ở miệng các ngươi. Tuyệt đối chớ hở cho ai.

Hai viên nội hàn sụp lạy:

– Bệ hạ yên tâm. Đây là những lời gan ruột của chúng thần. Sách đã bảo: “Làm vua không kín chuyện thì mất bề tôi. Làm tôi không kín chuyện thì mất thân mình”. Xin bệ hạ lưu tâm lúc nào có thể hành sự, chúng thần sẽ hết lòng.

– Hắn là kẻ rất tinh ý. Lại đề phòng nghiêm ngặt. Vì thế không thể vội vàng, khinh xuất.

Ngô Xuân Hợp tâu:

– Bên ngoài bệ hạ cứ coi Chỉnh là kẻ tâm phúc, rường cột của triều đình, hậu đãi để hắn không nghi ngờ gì. Thư thoảng lại vời vào cho ăn uống thật say. Vài lần như thế cho quen. Lúc hắn không đề phòng dùng thuốc độc bỏ vào rượu. Vừa kín đáo vừa không gây náo loạn.

– Được, trẫm sẽ làm như ý các ngươi.

Ít bữa có viên cận thần tên Hương Tạc vào chầu. Tạc là vai cháu cùng trong hoàng tộc. Lê Chiêu Thống rất quý tên này liền đem câu chuyện muốn giết Chỉnh ra nói. Tạc giật mình hỏi:

– Ai bầy cho hoàng thượng cái hạ sách ấy. Thần lo lắm. Chỉnh đang nắm hết mọi quyền hành, bè đảng của hắn cầm quân ở nơi trọng yếu. Trong khi ở triều đình sự nghi kỵ, kèn cựa nhau vẫn như than đỏ ủ trong tro nóng. Ngoài thôn ổ chưa phải được yên. Những kẻ chống đối triều đình đang rập rình chờ cơ hội. Mọi thứ chưa bùng lên bởi Chỉnh còn áp chế được chúng. Bệ hạ dùng Chỉnh làm trụ cột thì nên đối đãi chân tình cho hắn hết lòng hết sức phò tá. Sao lại đón bắt những điều chưa xảy ra để ươm mầm họa cho mình vậy.

Lê Chiêu Thống nghe xong mặt biến sắc:

– Ta nhất thời hồ đồ. Chuyện này dẹp đi. Coi như ta chưa nói gì với ngươi.

Thấy vua vì quá lo lắng về Nguyễn Hữu Chỉnh mà rối trí. Hương Tạc an ủi:

– Kẻ tài nào cũng có tật. Dựa vào chút công lao phò tá dễ sinh kiêu mạn, lộng hành. Những kẻ như Nguyễn Hữu Chỉnh bệ hạ nên giới ngự bằng cách khác. Biết giới ngự thì loạn thần có thể thành năng thần.

Hương Tạc về rồi, Lê Chiêu Thống cho đòi Quý và Hợp vào trách mắng. Vua cấm từ nay không ai được nhắc lại chuyện đó nữa. Nhưng đúng là chuyện gì đã hơn một người biết thì không còn là chuyện kín nữa. Âm mưu của Ngô Vi Quý và Lê Xuân Hợp rồi cũng đến tai Chỉnh. Nguyễn Hữu Chỉnh nói với thủ hạ:

– Từ khi ta đem quân ra đây, trong triều ngoài ổ không ai dám nhìn thẳng vào mắt ta. Mấy thằng hủ nho gan to bằng nào mà xui vua làm chuyện xằng bậy.

– Thưa tướng công, kẻ nào không muốn sống nữa vậy?

Nguyễn Hữu Chỉnh tỏ ra buồn:

– Ta thật không ngờ sao vua cũng bạc bẽo thế. Yên ổn ngồi hưởng phú quý buồn chán quá hay sao mà nghe đám tả hữu vô tài bất đức như Ngô Quý Vi, Lê Xuân Hợp xui khôn xui dại. Để hai thằng chó đấy hôm nào có việc phải dụng binh ta mượn hai cái cổ chúng thử gươm.

Nhân chuyện đó Nguyễn Hữu Chỉnh càng có ý đề phòng, không có đại sự thì không vào chầu. Nơi ở của Chỉnh chẳng khác gì phủ chúa trước đây. Lộng hành hơn, Nguyễn Hữu Chỉnh phong Nguyễn Hữu Du con trai mình chức doanh tướng chỉ huy quân đội. Lại cho xây tòa phủ ở phía đông cho Du ở, không khác gì cung cách nhà chúa chuẩn bị cho thế tử kế ngôi. Lính trong Lượng phủ của Nguyễn Hữu Chỉnh cũng dựa vào thế Chỉnh học thói càn rỡ, không coi phép tắc triều đình ra gì. Không biết từ đâu, dân chúng kinh thành Đông Kinh lại lan truyền câu: “Bây giờ không phải thời vua Lê – chúa Trịnh nữa mà là vua Lê – chúa Chỉnh”. Quần thần nhà Lê nhìn Chỉnh với con mắt ác cảm. Người mà Nguyễn Hữu Chỉnh tin cậy nhất là Nguyễn Khuê. Dạo ở Nghệ An, Nguyễn Khuê lo chạy tiền bạc cho Chỉnh mộ quân. Nguy hiểm, gian nan Nguyễn Khuê vẫn hết lòng không bỏ Chỉnh. Nhân chuyện Ngô Quý Vi và Lê Xuân Hợp, Nguyễn Khuê nhắc Chỉnh phải tăng cường đề phòng. Khi vào chầu hay dự chiêu đãi nhà các đại quan Chỉnh đều biện cớ không ăn, uống gì.

Vua Lê Chiêu Thống biết Chỉnh có ý nghi ngờ trong lòng cũng ân hận lắm. Nguyễn Hữu Chỉnh mỗi tuần chỉ vào cung Vạn Thọ dự chầu kiến một lần. Mọi việc lớn bé của quốc gia đều do ba vị đại thần Trần Công Xán, Phan Lê Phiên và Võ Trính thay nhau nhận chiếu chỉ của vua đem sang Lượng phủ báo cho Chỉnh. Hôm ấy đến lượt Võ Trính sang Lượng phủ truyền chỉ. Võ Trính thạo việc, có tiếng là người khoan liêm. Vua Lê Chiêu Thống nói với Trính:

– Khanh sang đó, xong việc công hãy xem ý Chỉnh mà kheo khéo nói với ông ta về tin đồn nhảm vừa rồi. Chỉnh đang nghị kị ta. Việc ấy thật không tốt cho quan hệ vua tôi. Mà Chỉnh thì giữ trọng trách lớn nhất.

– Tâu bệ hạ, thần sẽ liệu xem ý Tể tướng mà giải tỏa lòng nghi kị của ông ta.

– Khanh cứ bảo chuyện đồn thổi bây giờ loạn lắm. Kẻ xấu dùng cái mưu “cọp chợ” “thị phi” (56) gieo nghi ngờ rất dễ làm cho quân thần hiểu lầm nhau.

Võ Trính sang Lượng phủ thấy Chỉnh ngồi uống rượu nhàn tản mà không chịu vào chầu. Định nói với Chỉnh lời phân trần của vua, nhưng thấy Nguyễn Hữu Chỉnh không vui nên đành thôi. Võ Trính nghĩ nói chuyện đó lúc này chỉ làm Chỉnh thêm nghi hoặc. Trính cáo từ ra về. Nguyễn Khuê chặn lại ở cửa. Khuê với Trính không lạ gì nhau. Khuê trung thành với Chỉnh nhưng cũng nể phục tính cách của Võ Trính. Nguyễn Khuê bảo:

– Tôi thấy quan Tham tri không được vui.

– Ôi, đại nhân nói gì vậy. Việc vua việc nước mình cố hoàn thành trong cái chức phận bé cỏn con này có gì mà vui với buồn.

– Hình như ngài còn muốn nói gì với Tể tướng mà chưa nói được?

Võ Trính giật mình nhì Khuê, thú thât:

– Đúng là không giấu được đại nhân chuyện gì. Quả thật ngoài việc công, hoàng thượng nhờ tôi nói với Bằng Tể tướng cái chuyện thị phi đang râm ran trong triều là do kẻ xấu dựng lên. Từ ngày Bằng Trung công một tay giúp vua vỗ yên thiên hạ, hoàng thượng rất biết công lao Tể tướng. Lẽ nào lại ngầm sai người hại ông ấy. Tôi được hoàng thượng nhờ nói với Bằng Trung công việc đó nhưng thấy tâm trạng Tể tướng có vẻ kém vui nên không tiện nói.

– Tưởng chuyện gì chứ cái chuyện “cọp chợ” ấy ông Bằng cũng không tin lắm đâu. Tôi sẽ nói lại ý hoàng thượng với Tể tướng, chắc mọi việc sẽ tốt đẹp cả thôi.

– Vậy thì nhờ ngài giúp cho. Vua tôi, trên dưới mà nghị kỵ nhau thì thật vô phúc cho xã tắc. Chúng ta cũng khó làm việc.

Võ Trính về rồi, Nguyễn Khuê vào phủ nói lại ý vua Lê, Nguyễn Hữu Chỉnh bảo:

– Theo anh thì chuyện đó có thể tin được không?

Nguyễn Khuê bảo:

– Lời đồn thổi trong thiên hạ mười ý không nên tin cả mười, nhưng cũng không phải vô cớ hoàn toàn. Tôi nhìn tướng mạo hoàng thượng thấy là người nghi kị, hẹp hòi. Chuyện Vi và Hợp chắc là có.

Nguyễn Hữu Chỉnh nói:

– Tôi cũng nghĩ như anh. Nhưng bây giờ tình hình trong nước có nhiều việc lớn hơn phải tính. Vua cũng đã thấy mình hồ đồ. Việc đó không nên khới ra. Vả lại vị thế và thực lực của tôi lúc này khiến chẳng kẻ nào dám ra tay. Cốt mình phải cảnh giác đề phòng thôi.

Mỗi khi Nguyễn Hữu Chỉnh vào chầu mặt cứ thản nhiên như chưa hề nghe thấy chuyện vua muốn hại mình. Lê Chiêu Thống nhiều bận có ý lưu Chỉnh lại trò chuyện nhưng Chỉnh tìm cớ thoái thác. Quanh Lượng phủ, Nguyễn Hữu Chỉnh tăng cường lính canh. Một kẻ bất tài, hẹp lượng như Lê Chiêu Thống, một kẻ gian hùng, nhẫn tâm như Nguyễn Hữu Chỉnh đều giống nhau ở chỗ luôn phải lo sợ có người lấn ép mình hoặc mưu hại mình.