Thượng thư bộ Hộ Dương Trọng Khiêm là người rất được Trịnh Bồng tin cậy. Khiêm nắm tay hòm chìa khóa ngân quỹ. Trịnh Bồng lên ngôi chúa, nhưng vua Lê xuống chiếu thu cái chức quản lý ngân khố về bên cung vua, Khiêm sợ mất quyền, mất lộc. Dương Trọng Khiêm khuyên Trịnh Bồng:
– Việc tôn lập lại ngôi chúa, vì sức ép của quân đội mà vua Lê miễn cưỡng phải làm. Trong lòng hoàng thượng hẳn còn ấm ức lắm. Sợ khi vua củng cố được lực lượng, chúa thượng chưa hẳn đã được yên.
Trịnh Bổng hỏi:
– Vậy theo ngươi ta nên làm thế nào?
Dương Trọng Khiêm thì thào:
– Tông thất nhà vua còn nhiều. Tìm một vị khác hiền lành làm người khoanh tay rủ áo, quyền bính mới thuộc về chúa thượng lâu dài được.
Trịnh Bồng nghe thế lòng phân vân. Đúng lúc lúc ấy Dương Trọng Tế vào chầu.
Sau vụ Thụy Quận công Trịnh Lệ, tuy theo hàng Trịnh Bồng nhưng Dương Trọng Tế sợ cả vua, chúa không tin nên đem quân bản bộ về Gia Lâm nằm im nghe ngóng. Nguyễn Mậu Nễ viên tiểu tướng thân tín của Tế, do hăng hái đánh giết quân Trịnh Lệ nên được Trịnh Bồng thâu nạp. Từ đó Nễ tỏ ra sống chết vì chúa, trở thành tay chân tâm phúc. Trịnh Bồng phong Nguyễn Mậu Nễ chức Tiến triều. Nguyễn Mậu Nễ vẫn nhớ ơn chủ cũ thường nói tốt về Dương Trọng Tế. Án Đô vương thấy việc Tế phò lập Trịnh Lệ không thành, nhưng vẫn là người hết lòng vì nhà chúa. Trịnh Bồng bảo Nguyễn Mậu Nễ sang Gia Lâm gọi Tế về. Trịnh Bồng nói với Dương Trọng Tế:
– Ngày bọn mọi Tây Sơn kéo quân ra, các võ tướng triều đình đều bỏ chạy cả. Chỉ có khanh chống trả vài trận khiến chúng cũng phải kinh sợ. Vả nữa từ xưa đến nay khanh luôn đứng ra tôn phò họ Trịnh ta. Cái công cái nghĩa ấy lớn lắm. Nay ta được lên ngôi cũng nhờ thanh thế nhà chúa khởi dậy từ khi khanh ủng hộ Quận Thụy. Khanh hãy tiếp tục giúp ta.
Dương Trọng Tế thưa:
– Chúa thượng biết đến tấc lòng trung trinh của thần với nhà chúa, khiến thần cảm động bội phần. Thần sẽ hết lòng báo đáp.
– Khanh có hiến kế gì cho ta không?
– Bẩm chúa thượng, mọi việc bước đầu thế là tạm ổn. Nhưng chúa thượng nên tìm lại các cựu thần của nhà chúa về làm tả hữu. Thần xin giơ thanh gươm này án trước cửa. Kẻ nào muốn làm chuyện ngược ngạo phải bước qua xác thần.
– Có khanh tận trung như thế ta có thể kê cao gối ngủ yên rồi.
Án Đô vướng Trịnh Bồng phong Dương Trọng Tế chức Quản phủ, ngày đêm bảo vệ phủ chúa, giám sát mọi việc tôn phò.
Trở lại chuyện Dương Trọng Khiêm xui Án Đô vương phế bỏ Lê Chiêu Thống, Trịnh Bồng đem ý ấy ra hỏi. Tế bảo:
– Vua Lê Chiêu Thống là người sắt đá không biết nhu nhường như các vua trước. Có lẽ vua còn uất hận việc tiên vương Tĩnh Đô vương giết cha mình nên cương quyết tìm cách triệt hạ họ Trịnh. Cái lý “nhất thống” là do tên giặc Nguyễn Hữu Chỉnh khới ra. Giặc Chỉnh đưa bọn mán mọi Nguyễn Huệ ra Đông Kinh làm cho triều chính tan tác, đảo điên. Hai trăm năm nay, đất nước yên ổn, vui ca bởi “nhị thống” chia quyền lo lắng cả đấy chứ. Vua vẫn giao trọn quyền hành cho nhà chúa. Rường mối nhà Lê cứ vững chãi hưởng thái bình. Giờ lại giở thói quên ơn. Thần thấy ý của Dương Thượng thư là nên. Xem trong tông thất họ Lê còn nhiều người dễ bảo, hãy nhắc ông ấy xuống đưa người thuận với ý mình lên là xong.
Thấy cả hai kẻ tâm phúc nói thế, Án Đô vương Trịnh Bồng thuận theo. Chúa bảo:
– Vậy ta giao việc này cho hai ngươi. Hãy làm thật nhanh và kín đáo.
Hóa ra nhìn bên ngoài cứ tưởng Trịnh Bồng là người lành. Khi nắm quyền lực trong tay, Bồng còn tàn nhẫn quyết liệt hơn các đời chúa khác. Chưa có vị chúa nào dám chủ mưu giết vua như Trịnh Bồng.
Dương Trọng Tế gọi Nguyễn Mậu Nễ và Bùi Nhuận vào nói rõ ý chỉ của chúa. Nễ và Nhuận đem quân chia hai ngả vây cung vua. Nguyễn Mậu Nễ đem cả voi chiến tấn vào chính điện. Bùi Nhuận bịt cửa sau. Chúng bàn nhau giết hết bọn gia thần nhà Lê. Lê Chiêu Thống tất phải bỏ chạy, nếu bắt được cũng chém luôn. Đang đêm, cung Vạn Thọ náo loạn. Vua Lê sai cấm quân ra chặn. Chém giết nhau một hồi. Tin dữ bay đến doanh Hoàng Phùng Cơ. Thạc Quận công Hoàng Phùng Cơ tuy về hùa với Liễu Trung hầu ép vua Lê tôn lập Trịnh Bồng, nhưng mọi quyền hành giờ về tay Đinh Tích Nhưỡng cả. Đinh Tích Nhưỡng là kẻ vũ phu vô học, hống hách, tự chuyên. Hoàng Phùng Cơ có ý lánh mặt. Cơ đem quân đóng bên ngoài thành, nhưng ngày đêm luôn canh chừng mọi động tĩnh từ phủ chúa. Nguyễn Mậu Nễ và Bùi Nhuận làm chuyện vô đạo. Thấy sự việc đã đi quá xa, sợ bị mang tiếng đồng lõa với kẻ thoán nghịch, Hoàng Phùng Cơ lập tức lên ngựa chỉ huy quân tới bắt Nguyễn Mậu Nễ và Bùi Nhuận. Bắt được rồi, Hoàng Phùng Cơ đem chúng tra hỏi công khai. Làm tờ tấu kể rõ sự tình bẩm báo vua Lê. Hai tên Nguyễn Mậu Nễ và Bùi Nhuận bị đem ra chém đầu để cảnh tỉnh Đinh Tích Nhưỡng. Lê Chiêu Thống căm Trịnh Bồng lắm. Vua bảo:
– Hóa ra Trịnh Bồng còn ác tâm, vô đạo hơn cả cha ông nó. Ta vừa phong vương cho, cái ghế còn chưa vững mà đã ra mặt hại chết trẫm. Tình thế lúc này không thể để yên được.
– Tâu bệ hạ, cứ tưởng Trịnh Bồng nhút nhát, được thế là yên vị. Những kẻ như Dương Trọng Tế cũng không thể tha mạng.
Vua hỏi:
– Các ngươi khuyên ta nên làm gì bây giờ?
– Điều sống còn trước tiên bây giờ là phải có người tài, trung thành nắm lấy quân đội. Có thực lực quân sự trong tay mới thâu tóm được việc khác.
Lê Chiêu Thống bảo:
– Từ đầu ta đã nghĩ đến điều đó. Nhưng ai là người trong triều đủ tài để xoay chuyển tình thế lúc này?
– Thạc Quận công vừa chặn đứng vụ mưu hại này. Có thể giao cho hắn.
Lê Chiêu Thống gạt phắt đi:
– Hoàng Phùng Cơ tuy có công bảo vệ ta, nhưng nhà hắn nhiều đời phục vụ họ Trịnh. Chính hắn lên Chương Đức đón Trịnh Bồng về đây. Tuy không ra mặt ủng hộ Trịnh Bồng như Đinh Tích Nhưỡng, Dương Trọng Tế nhưng ta cũng không thể mạo hiểm giao quân đội vào tay hắn.
– Tôi nghe nói sau khi bắt giết Nễ và Nhuận, Thạc Quận công đã đưa quân về Sơn Tây rồi. Giờ chỉ còn Đinh Tích Nhưỡng và Dương Trọng Tế bên Án Đô vương là có thực lực. Tiếc rằng chúng đều là tay chân của Trịnh Bồng. Để có thể xoay loạn thành yên, phải là người tài vượt trội lên.
Lê Chiêu Thống nói:
– Quận Thạc về trên đó cũng tốt. Ta sẽ ban thưởng thật hậu cho hắn. Giữ lấy mối liên hệ có thể dùng về sau. Nhưng nắm quân đội là việc trọng, phải là người có lòng tận trung và tài giỏi?
Câu hỏi của Lê Chiêu Thống rơi tõm vào khoảng không nặng nề. Quần thần lặng phắc. Hồi lâu một viên quan hầu cận trong nội phủ bước ra:
– Tâu hoàng thượng, hạ thần thấy người có đủ trí, dũng làm cây cột chống triều chính bây giờ chỉ có thể là Nguyễn Hữu Chỉnh.
Lê Chiêu Thống như tỉnh ngủ, vua bảo:
– Đúng rồi. Lúc này chỉ có Bằng Lĩnh hầu mới có thể giúp ta. Khi quân Tây Sơn còn ở Đông Kinh có lần Chỉnh nói với ta rằng: “Tôi đem Nguyễn Huệ ra mượn quân hắn diệt Trịnh, tôn phò nhà Lê là trái mệnh vua Thái Đức. Huệ cũng phải nhanh chóng mà rút về. Tôi sẽ không theo hắn nữa. Trấn Nghệ An giờ là phên tường chống giặc. Xin bệ hạ cho tôi vào đó trấn thủ. Cả một vệt Nam hà tôi xin đương cả”. Giờ Nguyễn Hữu Chỉnh ở đâu?
– Tâu bệ hạ, thần nghe nói Chỉnh đang ở Nghệ An giữ đất ấy cho nhà Tây Sơn.
– Nguyễn Hữu Chỉnh đã theo Tây Sơn. Làm sao vời hắn về được?
– Hạ thần nghe nói anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ không còn tin dùng Nguyễn Hữu Chỉnh nữa. Ngày rút quân họ bỏ Chỉnh ở lại Đông Kinh. Nguyễn Hữu Chỉnh sợ quá đem người nhà chạy theo đến Nghệ An thì gặp. Nguyễn Nhạc thương tình cho ở lại đó. Bọn Tây Sơn miệng bảo không lấy đất nhà Lê nhưng chúng vẫn chiếm phần lớn xứ Nghệ của ta.
Lê Chiêu Thống sốt ruột bảo:
– Thôi chuyện đất tính sau. Ai có thể vì xã tắc đi tìm Nguyễn Hữu Chỉnh về đây cho trẫm?
– Tâu bệ hạ, Nguyễn Hữu Chỉnh tuy làm trấn thủ Nghệ An cho Tây Sơn nhưng là kẻ thất sủng. Mọi quyền hành trong tay Ngô Văn Sở và Phan Văn Lân cả. Trong lòng Chỉnh hẳn oán anh em Tây Sơn lắm. Tình cảnh Nguyễn Hữu Chỉnh lúc này cũng châng lâng. Bệ hạ cho gọi về không khó, nhưng vào đất địch thì phải đi kín, làm kín.
– Khanh nói phải. Các khanh tính cho trẫm việc này nên thế nào. Tìm người nào đi cho được việc. Trẫm sẽ viết thư.
– Tâu bệ hạ, cần một người tâm phúc quê Nghệ An, giả là dân buôn mà vào đó thì quân Tây Sơn không nghi ngờ gì.
Hồ Đức Nhĩ bước ra:
– Ngày trước thỉnh thoảng vì công việc thần cũng có quan hệ với Bằng Lĩnh hầu. Ông ấy với thần là người cùng phủ Chân Phúc. Tuy không thân, nhưng cũng không đến nỗi sơ. Thần xin nhận việc này. Bệ hạ viết thư cho ông Bằng. Ngay ngày mai thần sẽ lên đường.
Lê Chiêu Thống mừng lắm. Vua lệnh xuất tiền, bạc trong kho chu cấp cho Hồ Đức Nhĩ. Lại sai người viết thư gấp trong đêm. Trong thư vua hết lời khen ngợi tài trí và lòng trung trinh vì nhà Lê của Nguyễn Hữu Chỉnh. Nhắc lại công trạng và lời Chỉnh nói lần gặp trước. Nay hộ giá là việc trọng của quốc gia. Ngoài Chỉnh ra không ai đảm đương nổi việc này. Hôm sau trước khi Hồ Đức Nhĩ lên đường, vua trao thư và dặn:
– Bề ngoài là thư nhưng trong đó là “Chiếu cần vương”. Ngươi hãy cất giấu cẩn thận. Gặp Chỉnh cũng phải thăm dò thái độ trước. Nguyễn Hữu Chỉnh đồng lòng giúp trẫm hãy đưa ra.
Hồ Đức Nhĩ vâng mệnh, lạy vua rồi lên đường. Nhĩ đem theo hơn chục tên lính khỏe mạnh, nhanh nhẹn đóng giả làm dân lái trâu. Trâu mua từ Ai Lao vượt qua biên giới vào bán ở vùng Thanh, Nghệ.
Đoàn “lái trâu” của Hồ Đức Nhĩ ngược Hòa Bình, sang Ai Lao. Nhĩ mua hai chục con trâu. Rải bạc đút lót cho lính canh hai nước. Gần một tuần thì vào tới nơi. Bán tống bán tháo số trâu ấy, rồi kéo nhau về Chân Phúc. Hồ Đức Nhĩ muốn thăm dò ảnh hưởng của Nguyễn Hữu Chỉnh ở Nghệ An. Nhĩ tạt vào một cửa hàng bán đồ lặt vặt ven đường. Vừa cất lời hỏi thăm đường về Đông Hải, phủ Chân Phúc, ông chủ quán hỏi lại ngay:
– Ngài tìm gặp Bằng Lĩnh hầu phải không?
Nhĩ ngạc nhiên:
– Sao ông biết?
– Nhìn ngài là tôi biết. Dáng vẻ khác với dân quê chúng tôi lắm. Tôi đoán chắc chỉ tới chỗ đại nhân Nguyễn Hữu Chỉnh thôi.
Quả thật tiếng tăm Nguyễn Hữu Chỉnh vang vọng tới tận thôn ổ. Hồ Đức Nhĩ nói thác là trước đây có quen biết Bằng Lĩnh hầu ở Đông Kinh. Lâu ngày không gặp lại. Nhân có chuyến vào Nghệ An muốn tới vấn an. Ông lão xởi lởi:
– Ở Chân Phúc này ai chẳng biết Bằng Lĩnh hầu. Vừa rồi ngoài Đông Kinh chúa Án Đô vương kế ngôi, Bằng Lĩnh hầu vui đùa bảo cái ghế chúa ấy chẳng được yên đâu. Án Đô là “đố an”. Ai cũng thích chí truyền tai nhau câu đó.
Hồ Đức Nhĩ nghe thế mừng quá. Nghĩ bụng, vậy là Chỉnh rất ghét Trịnh Bồng. Chuyến đi của mình chắc thực hiện được mệnh vua giao rồi. Tuy vậy gặp Chỉnh, Hồ Đức Nhĩ vẫn thăm dò bụng Chỉnh. Nguyễn Hữu Chỉnh đang ở Đông Hải. Bên ngoài như kẻ nhàn tản chẳng có việc gì làm, nhưng bên trong Nguyễn Hữu Chỉnh với người anh rể Nguyễn Khuê ráo riết mộ quân. Quân mộ được lại đưa lên rừng, chỗ trang trại của Khuê để luyện tập. Hồ Đức Nhĩ vái Chỉnh, nói là vừa xong chuyến buôn trâu. Tranh thủ về thăm quê, nghe tin Nguyễn Hữu Chỉnh ở Đông Hải nên tới vấn an. Nhĩ thưa:
– Nghe tin đại nhân lĩnh chức trấn thủ Nghệ An. Hôm nay nhân về quê, tôi tới thăm ngài. Chắc đại nhân chưa quên kẻ tiểu nhân này chứ.
Nguyễn Hữu Chỉnh nghe Hồ Đức Nhĩ nói lấy làm ngạc nhiên lắm:
– Tôi tưởng ông vẫn làm quan dưới cửa cụ Phan Lê Phiên. Sao mà ra nông nỗi này?
– Chả giấu gì đại nhân, sau khi quân Tây Sơn rút về nam, đám Đinh Tích Nhưỡng, Dương Trọng Tế lại ép vua lập lại ngôi chúa Trịnh. Nay Trịnh Bồng vừa lên đã lấn ép vua Lê hơn cả thời Trịnh Sâm. Tôi chán quá đành bỏ kinh thành về quê. Gặp mấy anh em cùng cảnh ngộ góp vốn sang Ai Lao mua trâu về Thanh Hóa, Nghệ An bán kiếm lời.
Hồ Đức Nhĩ nói trơn tru một lèo, Chỉnh thấy nghi nghi liền hỏi:
– Ông có nghe chuyện Trịnh Bồng vừa rồi sai quân vây cung Vạn Thọ định giết vua Lê không?
– Ngược ngạo, vô đạo quá. Tôi cũng có nghe chuyện đó. Nhưng đầu đuôi không đủ chẳng biết thật hư ra sao.
Nguyễn Hữu Chỉnh bỏ lửng, tạt sang chuyện khác:
– Làm nghề lái trâu chắc kiếm khá hơn làm quan chứ?
– Thì cũng gọi là bụng đói thì đầu gối phải bò thôi ạ.
Nguyễn Hữu Chỉnh cứ chuyện nọ rọ chuyện kia. Bỗng dưng làm mặt buồn rượi:
– Tôi thân tuy ở Tây Sơn, nhưng lòng vẫn hướng về nhà Lê. Trịnh Bồng lên ngôi chúa tôi biết thế nào rồi triều chính cũng đảo điên như trước.
Hồ Đức Nhĩ nghe thế liền nói luôn:
– Đúng vậy. Đại nhân quả là người thông tuệ. Mới đầu nghe mọi người nhận xét thì tưởng Côn Quận công là kẻ an phận, nhút nhát, không ham hố gì. Vậy mà từ khi lên ngôi chúa, hành tung còn bất nhân gấp mấy Trịnh Tông.
Nguyễn Hữu Chỉnh trầm ngâm một lúc rồi bảo:
– Tôi bốc dịch biết chắc cái ngôi chúa vét ấy cũng chẳng vững đâu. Án Đô vương? Ừm. Án Đô là “đố an”. Tôi đã nói với mọi người ở đây ngay hôm ấy. À mà sau vụ nghịch đạo ấy, đám Quận Liễu, Dương Trọng Tế có phản ứng gì không?
Hồ Đức Nhĩ quên mất mình mang thân phận một tên lái trâu. Nhĩ tông tốc:
– Tôi cũng nghe người dân truyền tai “câu sấm” của ngài. Việc làm của Trịnh Bồng quá ác độc, khiến cả đám Đinh Tích Nhưỡng và Dương Trọng Tế bị quần thần phản đối rầm rầm. Hoàng thượng đã xuống chiếu cho mấy nơi quanh kinh thành luôn sẵn sàng cứu giá. Từ hôm ấy cũng chưa thấy có động tĩnh gì mới.
Nguyễn Hữu Chỉnh lúc ấy mới nhìn thẳng vào mắt Hồ Đức Nhĩ:
– Lái trâu gì mà thông thạo chuyện cung cấm thế. Ngay từ lúc ngươi bước chân vào đây ta đã ngờ. Nay hỏi vài câu thì thò hết đuôi ra.
Hồ Đức Nhĩ mặt tẽn tò, vái Chỉnh:
– Đúng là không chuyện gì qua mắt được đại nhân. Vừa rồi nghe đại nhân nói tôi biết ngài vẫn có lòng hướng với dân với nước. Thật là trời chưa bỏ nhà Lê.
Nguyễn Hữu Chỉnh đỡ Hồ Đức Nhĩ dậy:
– Thôi không phải giấu nữa. Hoàng thượng sai ông vào đây vời ta ra kinh thành đúng không?
– Dạ đúng ạ.
Nhĩ luống cuống gỡ đầu sợi chỉ khâu ở gấu áo, lấy thư của vua Lê. Nguyễn Hữu Chỉnh đứng lên đem rượu quý và đồ nhắm ra mời Hồ Đức Nhĩ. Vậy đây là lần thứ hai trong mấy năm nay lúc cung vua, khi phủ chúa cử sứ giả vào làm thuyết khách mời Nguyễn Hữu Chỉnh ra giúp việc triều chính. Trái với lần trước Nguyễn Hữu Chỉnh cho chém đầu em rể là Quế Đình Vũ, sứ giả của Trịnh Tông để tỏ lòng trung thành với anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ. Lần này gặp Hồ Đức Nhĩ, Nguyễn Hữu Chỉnh mừng khôn xiết. Từ ngày anh em Nguyễn Huệ bỏ Chỉnh lại đất Nghệ An, Chỉnh biết số phận mình đang ở thế rất khó xử và nguy hiểm. Chỉnh muốn theo Tây Sơn nhưng cả Nguyễn Huệ và Nguyễn Nhạc đều không tin dùng. Trong con mắt đám đại thần, sĩ phu Bắc hà, Nguyễn Hữu Chỉnh là kẻ hoạt đầu không thể hợp tác. Tiếng xấu về Chỉnh loang rộng trong thiên hạ. Nguyễn Hữu Chỉnh như kẻ đứng trong vòng vây căm ghét và hận thù. Bất cứ lúc nào Chỉnh cũng có thể gặp nguy hiểm đến tính mạng. Đang lúc châng lâng thì Hồ Đức Nhĩ vào tìm. Niềm vui lớn với Chỉnh. Con đường thoát khỏi gọng kìm của mọi phía là đây. Cái chí lớn của Chỉnh có cơ hội thực hiện rồi. Bản chất hai mặt, tài biến báo, phỉnh phờ của Nguyễn Hữu Chỉnh lại rực cháy trong cái đầu đầy mưu mẹo.
Nguyễn Hữu Chỉnh đọc chiếu cần vương của vua Lê, nước mắt tã tượi. Chỉnh hướng ra Bắc quỳ lạy. Đầu đập đất mãi không thôi. Hồ Đức Nhĩ thấy Nguyễn Hữu Chỉnh thành tâm quá, cảm động đỡ Chỉnh lên. Nguyễn Hữu Chỉnh bảo:
– Tôi vẫn ngày đêm hướng về nhà Lê. Nay có chiếu cần vương này, danh chính ngôn thuận tôi sẽ đem hết tài năng chỉnh sửa lại cương thường, giúp vua trị nước.
– Hoàng thượng đang mong đại nhân từng ngày. Nhưng tôi vừa nghe Đinh Tích Nhưỡng cử Mãn Trung Hầu và Đốc thị Phan Huy Ích đem quân vào đây bắt ông. Việc này bất ngờ quá. Hôm tôi rời kinh thành ra đi chưa thấy có động tĩnh gì.
Nguyễn Hữu Chỉnh cười, sắc mặt cứ như không:
– Tôi cũng biết việc ấy rồi. Nhưng bọn Mãn Trung hầu và Phan Huy Ích dễ gì bắt được tôi. Danh nghĩa tôi vẫn là tướng của Tây Sơn. Bây giờ ta tương kế tựu kế.
– Là như thế nào?
– Tôi sẽ viết thư cho người vào Phú Xuân báo cho Bắc Bình vương Nguyễn Huệ việc quận Thạc, quận Liễn lập lại họ Trịnh chèn ép vua Lê. Xin ông ấy cho tôi cầm quân ra trừng trị đám giặc đó.
– Liệu Nguyễn Huệ có thuận theo không?
– Thuận hay không thì can hệ gì. Tôi làm thế để tỏ trung thành với nhà Tây Sơn. Ngăn bọn Phan Văn Lân, Ngô Văn Sở can thiệp vào. Mình lại có cớ đem quân ra Thăng Long.
– Vậy còn tôi?
– Ông phải gấp rút trở về triều bẩm với vua kế hoạch trong ngoài phối hợp.
– Kế hoạch thế nào. Hay đại nhân viết thư tâu rõ với Hoàng thượng.
Chỉnh cười:
– Ông đi buôn trâu. Trong người không nên giữ bất cứ thứ gì như cái kế hoạch đó. Mà nó cũng rất dễ nhớ thôi. Này nhé, tôi biết Đinh Tích Nhưỡng đóng bản doanh ở quê Nhưỡng. Làng Hàm Đan, xứ Đông. Người vùng đó mấy năm nay đem lòng căm ghét Nhưỡng vì sưu cao thuế nặng. Nhưỡng hống hách, gây nhiều hàm oan cho dân lành. Hào kiệt trung thành với nhà Lê ở vùng đó còn nhiều. Ngày này, tháng này tôi xuất binh, trước đó vua sai người đem mật chỉ về Hải Dương, Ninh Hải. Lệnh cho hào kiệt vùng đó nổi dậy bao vây sào huyệt của Nhưỡng. Bắt gia quyến Nhưỡng làm con tin. Tấn công những nơi quân Nhưỡng đóng… Đinh Tích Nhưỡng sẽ không còn bụng dạ nào mà quan tâm đến việc nhà chúa nữa. Nhưỡng sẽ bỏ kinh thành kéo quân về quê dẹp loạn.
– Ngài quả là túc kế đa mưu.
– Kế hoạch chỉ có vậy. Ông cần nhớ ngày giờ tôi xuất quân và trước đó phải gây biến ở Hải Dương để kéo Nhưỡng khỏi kinh thành. Đám còn lại tôi coi như cỏ rác cả.
Hồ Đức Nhĩ như chưa hết đắc ý cái mưu chước dương đông kích tây của Nguyễn Hữu Chỉnh. Chợt bật hỏi:
– Thế ngài lại đem quân Tây Sơn ra Đông Kinh thật à?
Chỉnh bảo:
– Ông đúng là người thật thà, cả tin. Tôi rước hổ báo ra làm gì. Từ ngày về đây tôi cũng chiêu mộ được vài ngàn lính. Nay là lúc dùng đến. Lại thường xuyên giữ liên hệ với Đặng Thái Tài và Lương Thụ Khả đang cầm quân trấn giữ Thanh Hoa. Trấn thủ Đặng Thái Tài chẳng nói tới làm gì. Hắn chỉ chuyên vơ vét, ngày đêm hưởng thụ. Quân đội triều đình do Lương Thụ Khả chỉ huy. Tôi với Khả thân nhau từ hồi dưới trướng cụ Quận Huy. Quân của tôi và Khả gộp lại cũng lên tới bảy, tám ngàn người.
Hồ Đức Nhĩ chắp tay vái Chỉnh:
– Danh tiếng Bằng Lĩnh hầu lừng lẫy Bắc hà không sai. Ngài tính toán đâu vào đấy cả. Tôi mừng đã hoàn thành mệnh vua giao.
– Còn việc này nữa. Ông bẩm với Hoàng thượng xuống chỉ giao cho tôi làm chủ tướng, Lường Thụ Khả làm phó tướng. Hai chúng tôi được quyền điều động quân đội triều đình từ Nghệ An ra Đông Kinh hưởng ứng chiếu cần vương. Giương cờ cứu giá thì kẻ nào dám ngăn trở.
– Vậy sáng sớm mai tôi lên đường. Nhưng ngài vẫn phải đề phòng Mãn Trung Hầu và Phan Huy Ích. Tôi nghe nói Phan Huy Ích rêu rao làm một cái trống thật lớn. Bắt ngài nhốt vào đó đem ra Đông Kinh trị tội.
Nguyễn Hữu Chỉnh cười ha hả:
– Chưa biết ai nhốt ai vào trống. Đám Mãn Trung Hầu với tay Tiến sĩ trói gà không chặt Phan Huy Ích tôi sẽ bắt nay mai thôi. Ông phải đi ngay đi. Vào đường nào thì ra đường ấy. Hẹn cùng nhau khởi sự cho khớp thì phần thắng nhìn thấy trước rồi.
Từ ngày về quê, Nguyễn Hữu Chỉnh mộ được gần hai ngàn lính. Chỉnh gọi đám quân tuyển mộ này là phu làm thuê hoặc gia khách. Khi nhà chúa trỗi dậy, Nguyễn Hữu Chỉnh không ngạc nhiên. Trịnh Bồng được phong tước Án Đô vương, Nguyễn Hữu Chỉnh giễu Án Đô là “đố an”. Câu đùa đó lan truyền khắp Nghệ An. Lan ra tận kinh thành đến tai Trịnh Bồng. Chúa giận lắm. Án Đô vương Trịnh Bồng sai Mãn Trung hầu cùng Phan Huy Ích đem quân vào Nghệ An bắt Chỉnh. Nhưỡng chuẩn bị cất quân thì Hồ Đức Nhĩ đã vào gặp Chỉnh trước rồi.