Category: Uncategorized

  • Triết học nơi cánh đồng

    Đang nằm ca hát thì nó nghe thấy tiếng ba mình gọi chỗ bên khu rừng trái cây gần ngã ba sông, chỗ lúc nhỏ tôi sống cùng mẹ, ngó qua bên kia một chút về hướng rừng Tràm là nơi mẹ kể cha tôi đã chết vì mấy người nổ trái bắt cá. Hai cha con nó ngồi xuống cái mô đất mà năm xưa tôi và mẹ hay ngồi tắm nắng và nghe mẹ kể chuyện về cha, về Rùa, về Mẹ Tre, về thời xa xưa và về những con người. Ba nó hái sẵn một ít trái cây xung quanh và đang bắt lửa nướng trái bắp xin của người chèo ghe chăn Trâu bên kia sông, họ vẫn còn nhận ra anh dù anh đã thay đổi rất nhiều, ở những vùng đất càng nhiều Tinh Linh, con người lại càng có cảm giác như chỉ mới ngày hôm qua, ai cũng như ngày xưa trong mắt họ.

    – “ Hồi xưa ba hay cùng mấy bạn mình dẫn Trâu đi qua khúc sông này qua kia cho bọn nó ăn cỏ” – Anh ta chỉ tay về phía bên kia sông, mắt lia qua lia lại như đang tìm những người bạn cũ

    – “Bà nội có kể cho con một lần, nội bảo hồi nhỏ ba còn biết hết tất cả các loài cây ở đây, từ cỏ dại đến cây ăn trái, từ cá nhỏ tới chim trên trời, cả những con côn trùng nhỏ nhất” – Thằng nhỏ vừa nói tay nó vừa quơ qua quơ lại như muốn ôm tất cả vào người.

    – “ Bà nội là người luôn diễn tả mọi thứ xung quanh khiến cho tất cả đều hứng khởi và tò mò, bà là cây Tù Và của cả khu này, cây Tù Và vui nhộn và trí tuệ.”

    – “ Bà kể ba có tập tranh vẽ và mô tả cỏ dại cùng côn trùng mà sao con tìm mãi trong nhà mình ko thấy “ – Nó cầm con Bọ Rùa đưa lên cao cho anh thấy.

    – “Ba cất đi chỗ khác rồi, không dám nhìn lại “

    – “Sao vậy ba?”

    – “ Vì nó làm ba xấu hổ”

    – “ Vì điều gì “

    – “ Vì sức sống của những thứ ấy, giờ ba không còn cái năng lượng ấy nữa, tất cả chỉ để phục vụ cho ai đó” – Người con nhìn vào tôi rồi nói thêm “ Xin lỗi vì đã làm lơ mày mấy lâu nay “

    – “ Có khi nào con người luôn thấy xấu hổ khi nhìn lại không ba, con cũng thấy vậy khi nhớ về cách hành xử của mình lần trước ở đây “ – Thằng nhỏ cúi mặt xuống đất rồi bứt bứt cỏ Hôi xung quanh làm bốc lên một mùi mát rượi. Chả hiểu sao nó lại bị con người gọi tên như vậy.

    – “ Có lẽ vậy, cả khi tốt lên và tệ đi, khi nhìn lại vẫn là cảm giác xấu hổ”

    – “Nhưng tiếp theo của sự xấu hổ là gì ba, không lẽ mình chấp nhận nó, mình phải thay đổi chứ”

    – “ Con nói đúng, đã lâu hai cha con mình không nói chuyện, có vẻ con đã trưởng thành hơn khi về đây “ – Anh im lặng một lúc rồi xoa đầu con trai mình.

    – “ Ông nói con còn chưa lớn, còn phải học nhiều”

    – “ Ông nói đúng, cả ba cũng cần phải học, nhìn sức ham học của ông phải nói là ông nói gì cũng nên nghe “ – Hai cha con anh cùng cười cười rồi đồng thanh “Nhưng đôi khi ông toàn nói mấy thứ khó hiểu khi không có bà ở bên “, rồi cả hai lại cười tiếp thật to làm thằng nhóc bên kia sông đang chăn Trâu ngoái đầu nhìn. 

    – “ Nhưng con thấy bên ngoài ba giống bà, còn cách suy nghĩ giống ông, ý con không phải giống mà phải dùng từ gì nhỉ “ – Nó gãi gãi đầu làm như trên tóc nó là từ điển vậy.

    – “ Nét tương đồng được không “ – Anh nhìn con mình rồi cười một cách vui vẻ, như anh thấy chính mình hồi trẻ quay về, đi cổ máy thời gian để khích lệ chính mình ở hiện tại.

    – “ À đúng đúng “ – Thằng nhỏ vỗ tay cái chát đắc ý.

    – “ Hồi nhỏ, ba được ông dạy về sự tương đồng. Ông kêu ba nhìn hai cây Tràm bên kia sông rồi hỏi nó như thế nào, giờ con trả lời thử “ – Anh chỉ tay về phía hai cây Tràm già, bên kia sông người ta trồng Trám bán lấy gỗ, nhưng từ lâu đã chừa lại hai cây để thờ cúng, dân ở đây gọi là Đôi Tràm Phu Thê. Mỗi lần chặt cây bán lấy tiền, chủ đất đều làm tiệc to dưới gốc hai cây Tràm đó để đãi người ở quanh khúc sông này.

    – “ Cấu trúc tán cây giống, gân lá, đặc tính, ADN, bề mặt vỏ cây, mọi thứ đều tương đồng nên được xếp cùng một loại “ – Nó xòe bàn tay ra đếm đếm như mấy ông thầy bùa bấm quẻ ngoài đầu cái miễu cho mấy bà mấy ông chơi số đề.

    – “Con nhìn kỹ hơn một lần nữa xem, dáng hình thật sự của chúng” – Anh vuốt lưng con trai mình.

    – “ Con thấy cây bên trái cành lá mềm mại mượt mà hơn, còn cây kia thì ít nhánh và thô ráp. Có phải đó là lí do người ta gọi là Tràm Phu Thê mà không phải Tràm Huynh Đệ hay Tràm Mẫu Tử không ba “

    – “ Đúng rồi đó, nhìn là phải bằng mắt chứ không phải bằng đầu và miệng, vậy mới đúng chức năng của giác quan. Nhưng giờ nếu ai hỏi con hai cây đó là cây gì con trả lời sao “

    – “ Chắc con sẽ trả lời là Cây Tràm nhưng thêm vào bạn nhìn thêm chút nữa đi “ – Hai người lại cười với nhau thỏa thích. 

    – “ Hồi nhỏ ông hay cho ba chơi mấy trò như vậy, để không cho ba lười suy nghĩ và dễ chấp nhận lời người khác. Còn bà thì lại làm cho ba thích thú với những thứ đó hơn, bởi vậy hầu hết con nít thích bà lắm, còn ông thì “ – Anh ngập ngừng như đang tìm từ trong từ điển không ở trên tóc.

    – “ Ông thì chỉ có bà thích “ – Hai người họ nhìn nhau rồi cười, nhưng lần này không còn lên tiếng, mà không khí đã nhẹ nhàng đi nhiều.

    Thằng nhỏ và ba nó đi loanh quanh khu đất rồi đến thắp nhang ở cây Mận Xanh, xong họ đi vào dọn dẹp nhà cửa lại cho Ông giá. Người con thì xem xét ngôi nhà và đồ đạc trong nhà để sửa chữa hay thay mới. Thằng Nhỏ thì quét dọn kệ sách, chăm sóc vườn rau và hoa lá xung quanh nhà. Sau đó, họ cùng tôi làm cái nhà Rùa như Thằng Nhỏ đã thử nghiệm và vẽ ra, đến chiều thì Lão hàng xóm mới chở Ông già về. Trên xe hai ông già chở về mấy cây giống mới, vài thứ văn phòng phẩm để ông già làm việc và ít đồ nhu yếu phẩm siêu thị, ngoài ra ông còn cầm một lá thư tay mà sau đó được cất trên cao nhất của tủ sách. Bốn người họ cùng ăn cơm chiều xong thì hai ông cháu ra ngoài chỗ cái nhà Rùa, Thằng nhỏ kể lại quá trình thử nghiệm và cảm hứng từ con Rắn, hai người say sưa trao đổi với nhau trông giống hai người bạn đang cùng nhau làm việc. Lão hàng xóm và Người con thì đốt cây đèn báo bão cũ rồi ngồi ngoài cây Thị nhìn ra ao cá phía xa uống một ít rượu Tây mà Người con mang về, họ trò chuyện cả đêm. Lúc đó tôi nằm im trong căn nhà mới, mà không, chỉ là chỗ nghỉ chân tạm như Ông già nói, gió thổi qua thật dễ chịu làm một đêm nhiều mây cũng thật làm người ta thấy quang đãng. Ngày hôm đó tôi ngủ một giấc ngon lành, trong mơ tôi thấy mẹ mình đang ăn Cà Rốt trên tảng đá bằng mây, bà cười rồi nói “ Hãy cứ lười và tốt bụng như bây giờ, vậy là con đã làm rất nhiều rồi “. 

    Người con mỗi ngày vẫn đi dạo để tìm một điều gì đó, còn Thằng nhỏ thì lẽo đẽo theo Ông già, không thì đọc sách và phụ việc vặt cho ông và ba nó, thời gian rãnh ít đi khiến đôi khi nó quên mất cái điện thoại không còn đó, nó không còn lưu trữ cái đẹp trên Cloud nữa mà nhìn thấy những đám mây xinh đẹp trên trời cao. Những cơn mưa to cũng đã sắp đến, Ông già và con mình ngày hôm ấy đi vào rừng trái cây để cắt tỉa. Trong rừng trái cây, họ có trồng những loài cây như Đậu Mèo, Điệp, Muồng Trâu, đọc sông trồng thêm Điên Điển, So Đũa, Ông già bảo là để tốt đất và làm phân bón. Mỗi năm hai đợt trước đợt mưa to và cuối năm dương lịch là ông chặt những loài cây này xuống rồi đặt khắp nơi để làm phân. Ngoài ra một số loại cây này có hoa và quả ăn rất ngon, tôi cực thích ăn So Đũa còn Bà lão có vẻ thích ăn canh chua bông Điên Điển nấu với một quả Điều chín đỏ mới hái trên cây xuống. Ngoài ra rải rác khắp nơi họ cũng trồng Xuyến Chi, Sao Nhái và Dã Quỳ để lâu lâu lại cắt dọn sau đó ủ luôn phân tại chỗ. Nơi nào cây ăn trái đã già thì ông bà cho người dân xung quanh chăn thả bò ở đó quanh năm để nó thải ra đất một lượng phân bón cho đất, tôi không thật sự thích lũ Bò lắm nghe nói tốt đất nên thôi kệ. 

    Họ làm việc trong im lặng như đàn kiến dưới đám lá khô, đôi khi chạm mặt nhau để xem chuyện gì diễn ra tiếp theo, và có người nào cần phụ một tay không. Sau hai tiếng buổi sáng cắt tỉa, khu rừng bổng khoáng đạt hơn hẳn, những khoảng trống xuất hiện khiến những chùm sáng chiếu xuyên qua lộ diễn nôm như một sân khấu lộng lẫy đang lên đèn cho những vở diễn đời. Dường như khi sống trong những ngày u tối quá lâu, sinh vật bỗng nhạy cảm với ánh sáng hơn, mắt tôi phải mất một lúc lâu mới thích nghi và nhìn rõ hơn, để dẫn ai đó qua khỏi bóng đêm có lẽ phải đảm bảo rằng kẻ ấy không bị choáng ngợp trước ánh sáng. Chẳng phải những nhà thơ ngợi ca ánh mặt trời cũng phải giật mình che mắt lại vào một ngày hè nắng đẹp sao, có lẽ là cái gì đẹp cũng phải thận trọng đón nhận. Một lúc sau, hai cha con họ đến gần bờ sông để tỉa đám So Đũa và Điên Điển, Người con chăm chú quan sát cắt còn Ông già đi quanh đó một lúc sau mang về tàu lá chuối, một ít củi và quả Điều. Ông nhặt mấy nhánh cây Người con chặt rồi ngắt bông cho vào cái phễu bằng lá chuối được lẹm bằng sợi gân lá Dừa. “ Con làm tiếp đi cha vào lấy đồ ra nấu nồi canh chua Điều ngoài này luôn”, ông nói như vậy rồi đi vào nhà. Một hồi sau quay ra thì anh con trai đã nhóm xong lửa, Ông già mang ra 1 bắp Chuối hột, một ít chả cá chay hôm qua còn một ít và hai trái mẹ dốt và một tô cơm nguội. Người con bẻ vài nhánh cây nhỏ rồi chuốt thành đũa, còn Ông già bật nồi nước lên, họ cùng nấu ăn như ngày xưa đã từng. 

    – “ Lúc đầu một mình đến đây, nghe mẹ kể cha còn kha khá tiền, con luôn thắc mắc sao không sử dụng để làm nhanh hơn “ – Vừa nói Người con vừa cắt chả chay thành lát dày đặt lên lá Trầu Bà to hái gần đó.

    – “ Mới đến lạ nước lạ cái, cũng chỉ là kẻ mới tọc mạch làm nông, sao dám làm nhanh được “ – Ông già lót đôi dép xuống để ngồi vì nước mưa tối qua làm đất chưa ráo hẳn.

    – “ Cha không tin vào sách sao ?”

    – “ Sách đi ra từ người, cha tin một người ở xa chẳng thà tin hàng xóm gần nhà “

    – “ Dù gì người viết sách họ cũng đã kiểm chứng cho mình “ – Sau khi chuẩn bị xong nguyên liệu, anh lại ngồi gần cha mình, cả hai nhìn về khúc sông có mấy chiếc xuống máy xẻ nước lướt qua.

    – “ Nhưng họ không ở đây, không chạm vào từng cành cây ngọn cỏ, và cũng không đối mặt hằng ngày với những con người xung quanh”

    – “ Tức rằng mình làm chậm để tạo ra kết nối với mọi thứ xung quanh ?“ – Anh xoay qua nhìn Ông giá như một đứa trẻ thuở nào đang tò mò với cha mình.

    – “ Nhưng không hề cố tình. Hồi đầu cha mua cho họ hai thùng nhựa để lấy rác hữu cơ, đóng luôn tiền rác cho cả xóm.”

    – “ Liệu nó có kinh tế không, một người nghe có thể nghĩ rằng do cha đã có nền tảng kinh tế sẵn“ 

    – “ Tất nhiên ai cũng sẽ nghĩ như vậy, nhưng đời người nó không khô khan như vậy. Một thời gian sau khi họ biết cha đang làm gì, họ chủ động tặng cha cây giống hạt giống, còn cho cha thêm tri thức mà họ đã thật sự trãi qua trên cánh đồng. “ – Ông già đứng dậy cắt 5 lá Dừa gần đó rồi lót xuống dưới đất và đặt vật dụng cùng nguyên liệu vào trong

    – “ Có lẽ sự tự nguyện cũng lây lan như một căn bệnh lành tính “

    – “ Tri thức trong sách không tệ, nhưng con rất dễ cực đoan làm biến dạng cánh đồng xinh đẹp sẵn có, dẫu nó là sa mạc đi nữa ít ra nó cũng sạch sẽ “

    – “Cha làm con nhớ tới giờ công trình nào chủ nhà cũng đòi gạch tàu mái ngói vì họ bảo đồ ngày xưa chất lượng hơn vật liệu bây giờ “

    – “ Họ nói không sai, nhưng tâm hồn lại kẹt trong quá khứ chứ không phải để nó tiến hóa theo dòng dịch chuyển “ – Ông già cho Me vào rồi ngắt vào lá Bứa rừng vò nát cho vào nồi.

    – “ Có phải ý cha là phát triển dựa trên những tinh túy xưa để tạo ra những vật liệu mới phát triển ở mức cao hơn không “

    – “ Đúng vậy, mái Tranh rất đẹp nhưng hãy để nó ngủ an giấc, hãy để những đứa con nó sống dậy “

    – “ Nhưng để làm được vậy thì cần nhiều tiền nghiên cứu, liệu có khả thi không với đại chúng “ – Người con bới cơm rồi dọn mâm cơm gọn gàng xong cũng ngồi vào đám lá Dừa.

    – “ Con có thấy cái nhà gỗ của mình không, chú con thi công theo mô tả quoa loa của cha đó “

    – “ Thật sự nhìn kỹ thì các mối ghép giữa các thanh gỗ nó đòi hỏi một kỹ thuật cao không phải ai cũng làm được, chú không học hành gì mà làm được chứng tỏ sức tưởng tương lớn” – Anh nhìn về phía nhà gỗ, có lẽ cũng nhìn thấy mình đang chạy nhảy khi còn nhỏ.

    – “ Không phải sức tưởng tượng, đó là cởi bỏ “ – Ông già ngắt cho tôi ít Điều chín thơm lừng.

    – “ Con vẫn chưa hiểu”

    – “ Cái công trình thứ 3 và 7 con xây, cái loại gạch lót nhà tắm nhà số 3 và cái sàn bằng Thép gân nhà số 7. Con đi thuê và mua những bên thứ ba giá cao. Thật ra nếu kiên nhẫn có rất nhiều thợ làm được nếu con cho họ một tay “ – Ông nhìn vào mắt con trai mình.

    – “ Cha theo dõi tất cả công trình của con sao “ – Anh kinh ngạc mở tròn xoe mắt như vừa thấy một điều bí ẩn kỳ vĩ nào đang diễn ra trước mắt.

    – “ Tất nhiên, chỉ có con là không tự theo dõi chính bản thân mình. Cha nói tiếp, nếu con tìm một con người chịu làm cùng con, trong quá trình cùng làm, những thứ mới sẽ sinh ra còn quý giá hơn kết quả” 

    – “ Thứ gì vậy cha “ – Giọng anh có vẻ hơi nghèn nghẹn như muốn khóc, anh quay đi chỗ khác nhưng tôi thấy khóe mắt anh đỏ hoe.

    – “ Bà cố ngoại con, bã có vườn Dừa đủ loại, xung quanh đó bã cứ đi nhét nhét đủ loại cũ rồi cho tự mọc, ngoài ra thả một ít Gà và Cá dưới mương nước. Vậy mà tiền thu bán Dừa hòa vốn mà lãi ở bán Gà con và Củ. Tri thức cũng vậy, mục đích ban đầu là quan trọng nhưng thứ thu về được nằm trên quá trình “ – Ông rút bớt cũi ra vì nồi canh sôi quá to.

    – “ Dạo này cha ví dụ dễ hiểu hơn xưa. Cha làm con nghĩ đến một lợi ích khác, không cố ý nhưng sinh ra rất tự nhiên, là mối tâm giao giữa mình và người thợ “

    – “ Có lẽ cha cũng học được từ mẹ con một ít, như kết hôn là quan trọng, học tập cùng nhau trên quá trình sống cùng mới là giá trị thật sự “

    – “ Ước gì cuộc trò chuyện này sớm hơn “

    – “ Không thể, đừng để quá khứ điều khiển, tận dụng nó, ăn trưa thôi, Thằng nhỏ nó đi lên thư viện chơi rồi, trên đó nay nghe nói có triễn lãm Thiên Văn gì đó “

    – “ Ngoài ra còn có cái tình người được hồi phục “ – Anh nhìn lên trời nhìn mấy con chim gì không rõ đang bay qua, nhìn anh như đang nhìn vào tấm gương to trên trời để soi lại mình.

    – “ Con nói sao ?”

    – “ Không còn nghĩ đến con Gà con và những cái Củ của bà Cố Ngoại “

    Họ đang ngồi ăn cơm trưa nhìn ra khúc sông thì có chiếc ghe cắt cỏ cho Bò đi ngang, trên ghe có khoảng chục cái mo Cau, người chèo ghe thấy họ nên vẫy tay rồi ới lên “ Về ở mấy hôm vậy anh, chuẩn bị cho tối nay chưa “. Thì ra đó là người em học cùng trường với Người con dưới anh 4 khóa, ngày trước họ hay cùng nhau đi hái Cò Ke chơi ống thụt với bọn bên kia sông, bên đây chỉ có hai đứa dám đi qua đó thách đấu, lần nào về anh bạn kia cũng khóc vì bị dính chưởng, mà hễ được rũ là lại xung phong đi đầu. Người con đứng dậy chào rồi đáp “ Chưa biết khi nào đi mày ơi, đi cắt cỏ hả, mà chuẩn bị gì mạy”. Anh bạn kia đáp rồi biến mất phía sau rặng cây Mã Tiến phía xa “ Lễ hội Cầu Mo chứ gì cha nội, đi lâu quên hết rồi “. Anh đứng chống nạnh ngang hông nhìn qua nhìn lại như đang cố nhớ ra gì đó trong ký ức, rồi thoáng mắt anh mở to miệng cười tận mang tai há hốc, anh vùng chạy vào nhà rồi hét to mà bỏ quên cả đôi dép “ Cha dọn dùm con, con đi chặt đồ chuẩn bị “. Ông già lắc đầu qua lại nhưng miệng nhếch mép cười nói “ Chẳng có gì thay đổi, con người rồi sẽ quay về mái nhà xưa nắm lấy cơ duyên “, lúc đó tôi đang lén lút lôi miếng chả cá chay anh đã chưa ăn hết trong tô ra ăn thử, có vẻ cũng ngon, miễn sao không phải thằng Lòng Tong là được.

    Khi quay vào nhà thì tôi đã thấy anh nhặt chục cái mo Cau khô chất đống từ vườn Trầu Cau của ông bà. Khu vườn này nằm bên trái khu đất trồng Bonsai nếu từ ngoài đường đi vào tới nhà gỗ nhìn về phía trước, nó nằm phía sau cái lu nước chỗ có đám Xuyến Chi và giờ là cái nhà Rùa của tôi. Đó là một mô đất cao giống mai Rùa, Ông kể hồi mới đến có 7 cây Cau tự mọc lên ở đó thành cụm rất mát nên ông và người em đặt cái vòi nước và láng cái nền Xi-Măng ở đó làm chỗ tắm rửa, ở giữa là trụ xây hình lục giác đều, vòi nước chĩa lên cao ở trung tâm trụ và có thể xoay tròn được. Trên bề mặt trụ lục giác đều ông có gạch các đường thẳng chỉ các móc thời gian 3-6-9-12 do bóng của vòi nước in lên mặt trên của trụ. Ông bảo do trục Trái đất gì đó nên ông dùng vài màu để biểu thị thời gian cho các mùa khác nhau. Tôi không hiểu lắm vì loài Rùa không quan tâm thời gian lắm, chỉ đói thì ăn mệt thì ngủ. Mà có lẽ lúc đó ông còn trẻ khác chứ từ lâu trong nhà ông bà đã không còn cái đồng hồ hay quyển lịch nào, hầu như thiên nhiên cùng hàng xóm sẽ kể cho họ biết, và họ cũng thích làm theo lịch cùng họ, đặc biệt là Bà lão luôn háo hức khi ai đó ghé qua và hỏi “ Sao sắp Tết mà chưa thấy bà chuẩn bị gì “. Khu vực Trầu Cau sau này Bà lão về mới được bà trồng thêm nhiều loại họ Cau, trong đó có cả Chà Là và 2 cây Cọ bạn Người con tặng khi về chơi. Chỗ nền Xi Măng bà cho trán lại để có hình dạng như mai Rùa nhô lên một chút ở giữa. Đường viền có vách ngăn nước khi chảy xuống, rồi bà tạo 5 cái rãnh cho nước thoát ra đi vào cái mương nước chằng chịt trong khu vườn Trầu Cau. Sau này ba mới kể đó là hình chỉ tay của mẹ bà còn lại trong ký ức. Hồi đầu bà trồng Trầu là để làm thuốc đuổi sâu và đánh răng còn Cau thì chà trắng răng, sau một thời gian khu vườn tốt vượt lên vì hưởng lượng nước thường xuyên chảy ra. Người già quanh làng biết được nên kêu con cháu đến mua, ông bà không bán mà chỉ đổi đồ ăn với họ. Rồi gần nhà có cái đám cưới, họ cũng đến mua thì bà tặng không lấy tiền, bà nói chú rể “ Cưới có một lần tui cho chứ cỡ lần sau tui bán tiền tỷ “. Về sau xung quanh đó hễ có cưới là họ lại xin ông bà, người gần đây đều bảo “ Ông bả có hai đứa con mà gả cả mấy chục lần “ nó cũng làm bà lão cười sảng khoái lắm.

    Người con cắt tỉa mo Cau thành những cái thuyền nhỏ, sau đó đục lỗ trên đầu và đuôi rồi kết 9 cái mo Cau thành một hệ thuyền sát nhau bằng dây lá chuối khô có sẵn trong nhà ông bà hay dùng để nấu bánh các loại. Vào những ngày mưa dầm ông bà hay chuẩn bị sẵn nếp và các loại đậu cùng trái cây, vì đất sình đi lại rất vất vả nên hai người cùng nhau gói bánh với đủ loại biến tấu, có khi họ thất bại khi làm một loại mới thì lũ Gà và tôi ăn giúp một ít, à mà con Chó già đã chết nó cũng thích ăn bánh Ú nhân Chuối lá Dứa. Chưa kịp làm xong thì thấy Thằng nhỏ về dẫn theo một đám lâu la theo, chúng chào rồi xin phép Ông già đi chặt một ít mo Cau để làm thuyền cho lễ hội Cầu Mo tối nay. Một lúc sau, mấy người thanh niên cỡ tuổi Người con cũng có đến với mục đích tương tự, cả khu vườn nhà náo nhiệt hẳn lên, có người còn mang Đậu luộc theo chia cho mọi người ăn cùng, Ông già thì vẫn ngồi trên cái bàn tam giác nhìn họ làm và kéo một hơi thuốc rê như đang hồi tưởng hay hình dung điều gì đó. Họ đang làm thì Người con đúng lên hô lớn “ Mọi người đợi một tí đợi một tí, mày đi cùng anh lấy ít Tre” anh ngoắc người em bạn chèo ghe lúc nãy vẫy tay chào, anh ta cũng đến cùng đám người hái mo Cau. Hai người bọn họ khinh về rất nhiều Tre Trúc, Người con gợi ý thay vì mỗi người một thả thì làm một cái hệ thuyền mo Cau to, anh bắt đầu mô tả: ” Giờ nè, mình sẽ làm một thứ như bàn cờ hay bè bằng Tre Trúc, tạo ra các ô cờ đủ to để chứa 3 mo Cau nằm dọc, mình cố định đầu của ba cái thuyền mo Cau này bằng dây Chuối khô vào thân Tre, mình tạo luôn một bộ thuyền thật to tối nay thả cho sáng cả khúc sông đi mấy đứa “. Anh chống nạnh vung tay qua lại chỉ chỏ, như anh được trở về ngày xưa, luôn tụ họp nhỏ lớn bày trò đủ thứ, có lẽ người lớn cần tuổi thơ hơn trẻ con cần trưởng thành. 

    Tất cả nháo nhào bàn tán một hồi nhưng rồi hầu hết đồng ý, trừ Thằng nhỏ và hai người lớn khác, có lẽ họ có những mong ước thầm kín muốn gửi riêng cho ai đó. Tất cả cùng rôm rả làm thuyền, người chẻ Tre, người bào cho nhẵn, người giỏi thắt dây thì buộc các mối nối của cái bè, đứa thì ra tạp hóa bà Năm mua ít vải và dầu hôi, có hai đứa con gái thì đi hái rau và làm đồ ăn còn ông thì nấu một nồi cơm thiệt to cùng chén tương hột sả ớt. Cả đám nhốn nháo làm thì ít mà nói dóc thì nhiều, mọi người hỏi thăm Người con, tâm sự chuyện gia đình, chuyện con cái, chuyện đời. Đám con nít bình thường cũng hơi sợ ông chỉ chơi cùng bà nay có dịp cũng láo nháo cả cánh rừng, đứa xin ông hạt giống, đứa xin trái cây, đứa xin bưng tôi đi chơi, cả đám như lạc vào một xứ sở xa lạ mà thân quen với một vị vua mới, nhưng rồi chúng dần quen, dần nhận ra ở đây chỉ cần xin phép và làm gì cũng vừa phải thì ông đều cho phép, “Coi bộ ông còn dễ hơn bà nhiều” một đứa con gái nói như vậy khi hái rau. Cuối cùng thì đến xế chiều cái bè thuyền mo Cau cũng xong, họ mang chúng ra sông thả thử rồi điều chỉnh những chỗ cần thiết, hai đứa con gái giơ tay bảo “ Để tụi em hái cỏ Lau trang trí thêm “ rồi tụi nó nhanh chân mượn ông cây liềm đi cắt một bó thật to. Người con cắt thêm mấy ống tre rồi cột vào tại vị trí các mối nối của bè để làm bình chứa hoa. Không một nguyên tắc nào cả, hoa Cỏ Lau, Xuyến Chi, Sao Nhái cứ như mọc đầy trên bè, một thảo nguyên bao la đầy hoa trôi dạt trên sông. Khi xong rồi tụi nó vào nhà ăn cơm, nhưng chén dĩa trong nhà chỉ vừa đủ dùng cho hai người, đã lâu nhà họ không có đám tiệc hay đãi đông khách như thế này, Thế là bọn nhóc nhanh nhảu chạy đi lấy mấy gáo dừa rải rác và mo Cau còn dư đem đi rửa sạch và cắt gọt cành cây Lồng Mứt mọc khắp nơi làm đũa, thoáng cái bàn tiệc được bày lên sàn nhà như trong một bộ phim hoạt hình lộng lẫy. Người con lôi điện thoại ra định chụp lại bàn tiệc và không khí nhộn nhịp thì tất cả đám nhỏ đều nhìn chằm chằm vào anh như đang dò xét gì đó. Anh ngập ngừng có chút ngại ngần hoang mang gãi đầu hỏi “ Sao, có gì sai sai hả mấy đứa “, đám nhỏ liền đồng thanh nói như dàn đồng ca trong nhà thờ hát một câu hát linh thiêng để mang đến bầu không khí phước lành “ Ở đây không được chụp hình “. Anh đã đi quá lâu khỏi chốn này và lạc mất mình vào chiếc điện thoại, người ta bây giờ gọi nhau dễ đến mức cứ ngỡ rằng người kia ở bên cạnh, họ xem những chuyến phiêu lưu của kẻ khác rồi thao thao về nó như đó là của mình, họ xem về cuộc đời của người khác nhiều hơn của mình, biết về quá nhiều người nhưng lại chẳng biết gì về mình, về những người xung quanh. Anh vội xin lỗi mấy đứa nhỏ rồi tắt luôn điện thoại nhét vào ngăn sau nhất trong balo và lấy ra sự chân thật từ hang cùng của tấm lòng mình.

    Mọi người cùng ăn cơm với nhau, một rổ rau luộc thiệt to, một dĩa trái cây đủ loại, và một tô tương hột sả ớt, còn tôi thì mỗi khi thấy đồ ăn quá nhiều tôi tự dưng lại thấy ngán, nên đứng từ xa gặm bông Xuyến Chi chơi. “ Con muốn biết nguồn gốc của lễ hội Cầu Mo này không, hỏi ông nội đi kể cho “ đang ăn thì Người con quay ra hỏi Thằng nhỏ, anh vừa dứt lời thì bọn nhỏ nháo nhào “ kể đi ông, kể đi ông” có đứa lại nói lộn thành “ kể đi bà” vì trước đây năm nào tụ lại vào ngày này bà cũng kể cho tụi nó nghe, nghe hoài thành quen như hè nào khi xưa Người con và lũ nhỏ cũng kéo nhau ra quán café đầu xóm xem kiếm hiệp, mấy bộ cũ chiếu đi chiếu lại đến mức thuộc lòng nhưng cả đám vẫn đèo nhau đi coi. “ Tụi mày im ông mới kề được “ người bạn con ông nói lớn rồi giơ hay tay lên cao, cả đám ngồi xuống không nhốn nháo nữa, tụi nó vừa ăn vừa ngó ngó nghe Ông già kể, lâu lâu lại nghe tiếng Bìm Bịp giữa cái tiết trời âm u của buổi chiều mùa mưa như thêm vào bức tranh một chút trầm mặc của quá khứ một thời xa xưa, khi rừng thiêng nước độc còn bao quanh khắp nơi.

    “ Tụi con thấy cái miếu ở đầu xóm rồi đó, chỗ đó người ta gọi miếu ông Mo. Ngày xưa khu này toàn rừng già, chỉ có vài bóng người sống lát đát, thú dữ rắn độc khắp nơi, rồi đôi khi còn có đám cướp vào lánh nạn xong gây nhiều tội ác cho mấy nhà dân thưa thớt trong này. Hồi nhỏ ông nghe ông Ngoại ông kể lại, ngày xưa có một ông thầy pháp người ta gọi là thầy Mo, mấy người già nhất ở đây kể trước đó rất lâu ông theo con sông chèo một chiếc thuyền bằng cái mo Cau khổng lồ đến đây, ai hỏi ông tên gì thì ông lại chỉ vào cái mo Cau nên người ta sau đó gọi thầy Mo. Ổng lập một cái am đơn sơ để ở, ngày ngày cúng bái, tự làm lụng sống một mình, dần người dân quanh đó tò mò đến hỏi thăm thì ông bày cho họ cách trồng hoa màu, nhận biết các cây thuốc, nghe nói ông còn dạy thanh niên học võ để tự vệ trước bọn cướp. Ngươi ta bảo một ngày ổng chỉ ăn hai bữa mà dẻo dai như trai tráng, ông một mình tự làm tất cả. Mỗi ngày ông đi lại khắp nơi, để phụ giúp và hướng dẫn mọi người, tối về người ta lại nghe tiếng ngâm thơ của ổng trong căn chòi nhỏ. Bệnh tật trong làng ổng đều trị được, giỏi nhất là khoảng rắn cắn và sốt rét. Độ chục năm từ ngày ổng đến, làng xóm tươm tất hơn, cũng gìn giữ rừng cây nhưng thổi cái hồn con người lành mạnh vào đó. Mọi người dần coi ông là già làng, dù ông không bao giờ nhận. Rồi một thời gian nhiều người hay tin, họ kéo nhau đến trị bệnh, học nghề làm nông, nghe ông giảng giải về đủ chuyện trên trời dưới đất, có người vì sùng tín nên còn mua đất quanh đây sống thành một khu vực, họ tự gọi mình là những kẻ đi về cội nguồn rừng cây. Người càng ngày càng đông lên nên rắc rối cũng theo đó kéo về, họ bề ngoài thì tỏ ra hiền lành, thiện lành nhưng vì tự gọi mình như vậy mà hễ bực nhau vì lời ăn tiếng nói lại không dám nói ra, giữ lại trong lòng vì sợ mất đi cái mặt nạ họ đang đeo. Dần dần những mâu thuẫn và giả tạo chồng chất, sợi chỉ treo trên cành cây thiêng đã không còn giữ được những tảng đá lòng treo trên đó, những thù vặt đã dần thành trả đũa. Nhưng vì nể trọng thầy Mo nên họ vẫn không làm gì quá trớn, họ đến kể lại cho ổng nghe, rồi xin lời khuyên làm sao để tâm trí không bị những thứ vặt làm phiền. Hễ ai đến, thầy Mo lại viết cho một tờ bùa trên đó ghi “ Tôi là người xấu xa “ và kêu mang về treo ở nơi dễ thấy trong nhà, ổng bắt giữ một lời thề rằng ngày nào cũng phải dành ra 10’để tụng câu trong lá bùa đó cho đến khi tự thấy mình đã thay đổi thì mới gỡ xuống. Nữa năm trôi qua thì mọi thứ tạm lắng xuống, một ngày kia bỗng đâu hai người nọ vì mâu thuẫn gì không biết, gỡ lá bùa rồi kéo nhau ầm ĩ đến chỗ thầy Mo, mấy người khác gần đó cũng đến xem chuyện gì. Hóa ra một anh nhà giàu vốn có tiền từ cha mẹ, vì nghe tin về khu rừng có những người thiện sống cùng nhau nên cũng đến ở, xong vì chịu cực chịu khổ chưa quen nên dùng tiền mua vài thứ tiện nghi về, trong đó có cái đài radio hồi đó phải giàu lắm mới mua được. Trưa hôm đó người còn lại đang tụng lá bùa thầy Mo cho thì anh nhà giàu bật radio nghe nhạc Tây phát rân trời, anh đang tụng kinh phát hỏa qua chửi “ thiện lành gì cái thứ công tử bột nhà mày “, anh kia cũng chẳng vừa trả lời lại “ Đồ thô lỗ suốt ngày mần thịt động vật, mày làm ô uế cả khu này “. Mọi người can ngăn nhưng họ không ngớt giận nên kéo lên thầy Mo đòi phân xử. Thầy không trả lời trước khung cảnh lộn xộn đó, ông vứt cái mo Cau không lồ mà ông đã dùng để đến đó xuống sông, mọi người kinh ngạc rồi im lặng nhìn. Ổng chất mấy bó rơm lên mo Cau, những kẻ kia nghĩ là lót cho êm mông, ông leo lên thuyền mo Cau rồi chèo đi, được một đoạn nhỏ mọi người đứng hai bên sông vẫn còn nhìn thấy. Ông châm một mồi lửa xuống đống rơm rồi đứng bật dậy nói to 4 câu như sấm vang trời. 

    Tiễn người một đoạn

    Không hẹn ngày về

    Thoát khỏi cơn mê

    Lời thề còn giữ

    Sau hôm ấy chẳng còn nghe tin gì nữa, chẳng còn biết thầy Mo còn sống hay đã chết. Cả khu vực ấy tan rã, chỉ còn lại những người nông dân đã gắn bó cùng ông từ những ngày đầu tiên. Họ thương nhớ ông nên hàng năm làm thuyền mo Cau, đốt lửa thả trôi sông rồi lập miếu thờ ở đây. Khi vừa thả thuyền trôi sông, hai bên bờ người ta hô lớn hai bên bờ sông “ Tôi là người xấu xa “ ba hồi như để ngọn lửa đốt cháy rụi đi những tà ác trong con người mình, tự nhắc nhở bản thân về những thứ chưa hoàn lương của tâm địa con người. Khi lửa đã tắt ở phía xa, một người già trong làng sẽ được cử ra để đọc 4 câu mà khi xưa thầy Mo đã nói trước khi biến mất vào phía sau rừng Tràm trên sông, như một lời nhắc nhở cho con cháu về sự kiên định trên con đường lành lặn bên trong, không dễ để đi trên đó, chỉ một phút dao động là con người sẽ sa ngã vì những thứ rất nhỏ nhặt.

    Tụi con thấy đó, lễ nghi tục lệ của người xưa như kể lại cho mình cái mong muốn được sống an lành và bình an, cả bên trong lẫn bên ngoài, nhưng tại sao đến giờ những lễ này vẫn còn, là vì mình chưa làm được. Nên mọi hoạt động kiểu này là muốn nhắc tụi con đừng quên sự chính nghĩa mà mình nên hướng đến, chứ không phải làm màu bày vẽ bon chen dành giật nhau. Chùa đền chỉ như một biểu tượng để nhắc nhở, lớn nhỏ đẹp xấu không quan trọng, sự nhắc nhở của chính nghĩa không có màu sắc. Dù vậy khi làm lễ thì phải nghiêm túc, chỉnh chu tươm tất vừa đủ, ai sao nhãng thì thôi năm sau làm cũng không muộn. Giờ mấy đứa phụ ông dọn dẹp sạch sẽ rồi về tắm rửa thơm tho hẳn ra thả thuyền đi. “

    Cả bọn ngồi im re há hốc mồm, vì trước giờ chưa nghe ông nói nhiều như vậy, và câu chuyện mọi người kể cũng không chi tiết đến vậy. Tôi cũng tập trung nghe kể mà quên mất Cô bé cũng ở đó lúc nào không rõ, cô ngồi bên canh không ăn cơm, chắc là vừa mới đến, chỉ lặng lẽ nhìn và nghe Ông già kể chuyện. Người con thấy Cô bé nên đến bắt chuyện để xin lỗi chuyện ở tang lễ Bà lão, còn nhóm thanh niên trẻ nhỏ kia đã giải tán về nhà chuẩn bị. Lúc đó tôi cũng đã mệt vì cả ngày hôm nay bị đám kia bưng đi bưng lại đừ cả người, và động vật mà bị ám hơi người quá nhiều là bọn tôi sẽ thấy mệt, nên bọn chó cỏ ở quê lúc nào cũng linh động theo một cách riêng chứ không chỉ ngoan ngoãn nghe lời. Một lát sau Ông già đi đâu đó ra khúc sông chỗ sẽ làm lễ hội, Chàng trai hàng xóm cũng đã ghé chở Cô bé đi học vẽ và hẹn Người con vài hôm sẽ gặp trò chuyện.

  • Trẻ nhỏ nhìn ngôi sao bắc đẩu

    Sáng hôm sau, Cô bé và Ông già dọn dẹp nhà cửa như mọi ngày, cùng ăn bữa cơm sáng, rồi ông chở cô về nhà , để lại chú chim nhỏ vô tình hay hữu ý cũng chẳng rõ. Bóng họ rời đi khi tôi cũng vừa bò từ suối lên tới nhà gỗ, tôi đi quanh sân vườn, gặm một ít hoa Sao Nhái, tắm một chút nắng vì tối qua trời khá lạnh dù có đống lửa đốt lên, nhưng ngọn lửa này có lẽ không phải để sưởi ấm mà để khởi tạo. Tôi đi loanh quanh thì “phịch “ cái gì nóng nóng rơi trúng đầu, thì ra đó là con chim của Cô bé sổ lồng. Không biết ai đã mở cái lồng, nhưng nó lại không chịu bay. Điều kì lạ đó làm tôi tò mò quên luôn cả giận dữ vì bị thả bom lên đầu, nếu là hồi trẻ chắc tôi đã điên lên và chạy hết tốc lực rượt nó, dù biết sẽ không thành.

    – “Ê sao cửa mở mà mày không bay “ – Tôi ngước lên lồng rồi hỏi con chim.

    – “Ở đây quen rồi bay đi làm gì “ – Con chim nhảy xuống đậu ở tảng đá làm trụ bàn ở giữa gian nhà trước.

    – “Thì ra ngoài đi cho biết đó biết đây “

    – “Chứ sao mày không đi mà cứ quanh quẩn ở khu vực này?”

    – “Thì ngoài suối là nhà mẹ xây hồi xưa” – Tôi đi ra trước nhà chỉ chỉ về phía suối.

    – “Trong lồng tránh mưa tránh nắng còn có ăn” – Nó ngước nhìn cái lồng rồi ngước lên ngước xuống, xong nó đậu lên cai mai tôi.

    – “Mày không nhớ những ngày nắng mưa sao “ 

    – “Nhớ thì đã làm sao giờ là nhà rồi” – Nó mổ thử vào cái mai tôi kêu lốc cốc.

    – “Sao mày không thử biết đâu rồi lại thích “ – Tôi quay vòng tròn cho nó rớt xuống mà nó vẫn giữ thăng bằng rất tốt hay do tôi quay quá chậm.

    – “ Tao là chú chim không ưa kịch tính ngoài kia “ – Nó nhảy lên nhảy xuống tưng tưng cái mai tôi.

    – “ Mày có thích ăn mía không tao còn một ít” – Tôi ngậm cục mía Ông già để sẵn cho tôi hồi sáng

    – “ Tao chỉ ăn thịt sâu thôi, ăn chay chán lắm “ – Nó quay lại tảng đá đứng nhìn tôi.

    – “ Tao nghe con người bảo ăn chay tâm thanh tịnh “

    – “Họ nói vậy vì bệnh bên trong mà thôi “ – Giờ thì nó dùng mỏ gõ cộc cộc vào mai tôi.

    – “ Bệnh gì vậy, mày coi vậy mà lôi thôi lắm lời “ – Tôi gặm gặm nhẹ cẳng chân nó, nó nhảy thót lên.

    – “Bệnh mê kịch tính đơn côi đó mà “ – Giờ thì nó đi vòng quanh tôi chóng hết cả mặt.

    – “ Tao nghe họ bảo vậy là vị tha gì đó “ – Tôi nhìn lên cái áo của Bà lão ông treo trên cột.

    – “ Vị tha chẳng có hình dạng rõ ràng “

    – “ Mày lại làm càng nói cuội” – Tôi giật được cọng lông cánh của nó làm nó hoảng rồi bay lên cái lồng.

    – “Cả đời mày không thoát được cái mai, như tao với cái lồng, như người với suy nghĩ của họ “ – Nó ló đầu ra khỏi cánh cửa lồng rồi nói.

    – “ Ít ra họ đã dám thử, còn tao sẵn đã vậy, mày mới là đứa bị bệnh “

    – “ Bệnh gì bệnh gì bệnh gì “ – Nó bay xuống gõ vô đầu tôi ba cái.

    – “ Bệnh ngụy biện, bệnh trốn tránh, bệnh khôn ngoan “ – Tôi vừa nói xong thì từ trong rừng có tiếng hót của con chim cái, nó ngay lập tức ngước lên nhìn quanh quất, ngó lia ngó lịa vào rừng rồi bay đi.

    – “ Tao tìm thấy cái lồng mới rồi, mong mày tìm đc một cái mai mới cho mình, bay đi đây” – Bóng nó khuất sau những tán lá rừng già bỏ lại tôi với căn nhà gỗ vắng lặng và tò mò không biết cái mai của mình như thế nào, loài rùa chả bao giờ thấy được cái mai của mình.

    Những ngày tiếp theo mọi chuyện cứ thể yên ả trôi, Ông già vẫn cặm cụi với cánh rừng và con chữ, đôi khi lại vẽ phác thảo một thứ gì đó kì dị, tôi chẳng hiểu mấy nhưng thấy đám Thằn Lằn say sưa vừa ăn muỗi vừa xem ông làm việc mỗi đêm. Chàng trai hàng xóm đang miệt mài ôn thi và làm việc ở thư viện để kiếm sống, lâu lâu anh lại ghé qua xin ít rau và trái cây rồi phụ ông một vài việc trong rừng, có lúc anh lại ngồi uống trà và kể chuyện về cô quản thư. Cũng lâu rồi chưa thấy Cô bé sang chơi, nhưng có con chim sổ lồng hôm trước nó hay về thăm nhà cô, nó đứng trên cây Mít, nơi mà dưới chân đó là xác của người bạn thuở còn bị giam cầm cùng nhau, nó bảo biết bay ra ngoài vui thế này ngày đó bạn nó đã không phải chết thảm. Con chim cũng kể cho tôi nghe cô vẫn đi học vẽ đều đặn cùng Chàng trai hàng xóm, Cô gái người Hà Nội dạy vẽ có ghé nhà cô rồi nói chuyện gì đó về Ông già mà con chim không nghe rõ lắm vị bận trộm đồ ăn trong nhà cho chim mái và đang ấp trứng, chẳng biết đám trứng có phải con nó không mà có vẻ háo hức đến lạ kỳ. Lão già hàng xóm nghe nói đã đóng cửa tiệm một thời gian, nghe ông công an xã ghé chơi kể lão đi du lịch xa đâu đó và chưa biết khi nào quay lại. Đôi lúc Ông già lại gọi điện cho ai đó kể về chuyện của Cô bé, bí mật này tôi chưa có lời giải, nhưng nghe có vẻ như hũ mắm treo đầu giường chẳng biết khi nào rơi xuống khu nhà gỗ này nữa. Thằng nhỏ có gọi về kể chuyện ba mẹ nó, nghe đâu họ đang căng thẳng vì chuyện tiền nong ở công ty, rồi kiện cáo gì đó liên quan đến xây dựng một công trình lớn ở thành phố. Ông già đôi khi viết một mẩu giấy nhỏ chỉ đôi ba dòng rồi đem ra gốc Mận Xanh đốt, ngồi bệt hàng giờ liền thì thầm điều gì đó. Còn tôi ư? Căn bản từ lúc sinh ra đã chẳng có ước mơ hay mong muốn làm gì, có lẽ do thiên nhiên nơi đây trù phú, con người có lúc vầy lúc khác nhưng nhìn chung hiền lành, cuộc sống của tôi khá nhàn hạ, chỉ đi loanh quanh ăn uống rồi nhìn bọn họ cười nói khóc than. Nếu là con người có lẽ tôi sẽ làm một tiểu thuyết gia, hay một người giữ vườn làm phận sự của mình với cây cối và con chữ, xong thì chết đi như cây và chữ. Chuyện xảy ra quanh căn nhà gỗ này từ khi tôi đến đây chẳng có gì là bình thường, đôi khi tôi chả biết mình còn bình thường không nữa, nhưng nhờ vậy tôi có nhiều cái nhìn đa dạng. Cuộc sống trôi đi thêm một tuần cho đến buổi chiều hôm đó thì có tiếng gọi đằng xa kêu “ Ông nội, ông nội, ông nội “ khi ông già đang kiểm tra cái mái nhà vì mưa to đang sắp đến. Thằng nhỏ mang cái balo màu đỏ, có cái logo một đội bóng nào đó với hình khẩu đại bác chạy nhanh về phía nhà gỗ. Người con trai thì với chiếc quần sóc áo thun cùng đôi dép xỏ ngón đang xách một vali đồ cùng với balo đen trên vai đi đằng sau, nhìn mặt hắn ta có vẻ mệt mỏi với bước đi lệch xệch như nhấc không lên đi từ từ vào nhà gỗ. 

    Ông già và Người còn không nói với nhau lời nào, Thằng nhỏ thì bưng tôi đi loanh quanh ra chỗ khu đất Bầu Hồ Lô, thăm cây Mận Xanh, ra vườn rau hái một ít, đi rải vài hạt Kê cho lũ Gà, đi dạo quanh sân vườn rồi ngồi xuống chỗ cây Thị và nhìn ông cùng ba nó trên mái nhà, họ vẫn không nói câu nào mà cừ thế làm việc như đã hiểu nhau rất rõ. “ Thời gian tới Rùa sẽ có thêm hai người bạn “ Thằng nhỏ nói với tôi như vậy rồi vuốt đầu tôi, chắc là hai ba con nó đã gặp phải chuyện gì mới về đây ít hôm, ở cái nhà gỗ này chẳng ai đang sống một đời sóng yên biển lặng mà ghé nó làm gì cả, như một cái trạm xá cho những con người lưỡng nan. 

    Tưởng đâu hôm nay sẽ mưa to, nhưng cơn gió to đã thổi mây đen đi nơi khác, để lại một đầu trời quang đầy sao không trăng, cuộc đời một kẻ cô độc cũng chẳng khác gì bầu trời tối nay. Họ ăn cơm với trứng Gà luộc và rau Muống xào tỏi chấm nước muối xả, những sản vật bình dân có mọi nơi quanh đây, tôi thì được một ít Nho Mỹ họ mang về. Ăn xong Thằng nhỏ đi rửa chén còn Người con và Ông già ngồi uống trà trên cái bản tam giác giữa nhà rồi họ bắt đầu nói chuyện, cuộc chuyện trò đã lâu không còn được nghe, giữa cha và con.

    – “Con về đây ở không biết bao lâu, con không còn chỗ nào để đi. Vợ con bỏ theo thằng trợ lý, kẻ đã phản bội công ty giờ đang trên bờ vực phá sản, còn bị kiện vì vật tư không đúng thiết kế “ – Người con uống một ngụm trà rồi nhìn ra ngoài sân vườn.

    – “Chính anh đã bỏ rơi anh, chính anh đã phản bội anh, chính anh đã làm ra tất cả, anh không phải người bị hại “ – Ông già cũng nhìn về hướng đó rồi nói chậm rãi.

    – “ Đây là lời cha đã nói khi con nhận công trình này, tất cả cũng chỉ vì tiền, nhưng làm sao con sống như cha được “

    – “ Những lựa chọn ngay từ đầu đã sai, anh cố níu giữ nó, để rồi nó trôi đi mất “

    – “ Ý cha là việc chọn vợ không phù hợp sao ?”

    – “ Mẹ anh chưa bao giờ dạy anh đổ lỗi, nghe đây, đó không phải lỗi của ai cả, Ngưu tầm Ngưu Mã tầm Mã, ngày đó anh cưới con bé là vì gia đình nó sẽ cho anh thiết kế khách sạn đầu tiên.”

    – “ Sao lúc đó cha không ngăn con khi biết như vậy, thật lòng con cũng muốn cha ngăn con lại lúc đó, nhưng sao cha lại im lặng “ – Người con quay mặt qua nhìn cha mình, giọng điệu dồn dập trách cứ.

    – “Con người sẽ không dễ thay đổi như vậy, giờ anh dùng tâm trí hiện tại để phóng chiếu quá khứ, anh không thể dùng chữ nếu để làm người được “ – Ông già nhìn anh.

    – “ Cha nói đúng, con dần mất đi cảm hứng sáng tác, công việc phình ra làm đầu óc bận rộn, càng nhiều người lại càng chẳng thể tin ai “

    – “ Tin ai là tin ai, bây giờ anh có còn tin anh nữa không, bao lâu rồi anh không cầm bút vẽ, hay anh chỉ vẽ bằng miệng và những module có sẵn. Anh đập nhân tính xuống và nâng gạch đá lên thì đức tin đi mất là lẽ thường “ – Sau khi Ông già nói câu này, anh ta đốt điếu thuốc lên .

    – “ Tôi không kêu anh sống như tôi và mẹ anh, đó là cơ duyên của chúng tôi. Chỉ cần anh học cách tôn trọng cuộc đời, tôn trọng chính mình, tôn trọng việc mình làm dù nó có ra sao “ – Thằng nhỏ vừa đi lên sau khi rửa chén xong thì ngồi xuống bên phía mặt tam giác còn lại của cái bàn.

    – “ Đi ra ngoài chơi để ông và ba nói chuyện “ – Người con nhìn Thằng nhỏ với ánh mắt nghiêm nghị”

    – “ Anh dụi thuốc đi, nó đủ lớn để nghe chuyện gia đình, khi xưa anh còn nhỏ chưa bao giờ nói lén sau lưng anh chuyện gì “ – Thằng nhỏ nghe ông nói vậy liền xuống bếp lấy dĩa Nho lên và một ly nước lọc cho mình.

    – “ Ông nội cho ba và con ở đây đi một thời gian đi, nãy giờ con không hiểu lắm chuyện hai người nói,trừ việc không nên đổ lỗi ba con cũng có dạy con. “

    – “Vậy là anh dạy con anh thứ anh chưa có, đó là lý do nó trịch thượng những ngày đầu khi tới đây sống, may là có mẹ anh” – Ông già gằn giọng có phần trầm hơn.

    – “Bà nội bảo ở gần cây con người sẽ dần lành mạnh, cái này con nghĩ phần nào con đã học được. Với lại còn đang nghỉ hè, con thấy ở đây con học được nhiều hơn. Đi học thêm con toàn nghĩ về Rùa, về nhà gỗ về trái cây ngon ở đây”

    – “ Con nhớ ông nói gì với con lúc con về lần trước không “

    – “ Dạ nhớ, con không trốn mà thật sự muốn ở đây “

    – “ Nãy con thấy một khoảng đất trống ngày trước trồng mấy cây Bon Sai vị trí kì quái là sao vậy cha, con định làm cái nhà nhỏ đó ở tạm vì nghe thằng nhỏ nói dạo này cha hay làm việc khuya trở lại “ – Người con đứng lên đi ra nhìn về phía chỗ mấy cây Bonsai đằng xa

    – “ Anh phục hồi đi, giờ tôi không để anh làm gì ở đây cả. tôi cũng chỉ toàn ngủ trước hiên nhà, còn cái phòng ai ngủ sớm thì cứ vào đó.“

    Đêm hôm đó trời không một gợn mây như cõi lòng rối bời đã nhẹ đi phần nào, sao văng kín đến tận chân trời về phía mặt áo, bóng sao nhảy múa trên mặt nước cùng lũ Cá và cơn gió có hơi mưa từ nơi xa thổi đến như chào người đi lạc trở về. Người con đeo một cái đèn pin đội đầu đã chuẩn bị sẵn trong balo rồi đi vòng quanh khu đất, anh đang thu lượm những mảnh ký ức còn vương lại trên vỏ cây, trên nền đất và trên cả những miền ký ức thời xa. Nhặt nhạnh từng chút một những hoài niệm về một thời mà sức sống còn chảy qua tâm trí thơ ngây, hồn nhiên và trong lành. Còn hai ông cháu thì đốt ba cây đèn cầy trên tảng đá gần cây Thị rồi ngắm bầu trời sao. 

    – “ Con có thấy chòm sao giống cái gáo dừa múc nước kia không” – Ông già chỉ lên trời hỏi Thằng nhỏ, mặt ông sáng không khác gì một đứa trẻ nhận bánh khi mẹ đi chợ về.

    – “ À dạ con biết chòm sao này con gọi là Gấu Bắc Cực “ – Thằng nhỏ trả lời rồi cười nhếch mép bên trái, kế bên ông nó cũng vậy khi nghe.

    – “ Con gọi tên nghe vui quá. Ngày xưa người ta đi rừng dùng nó để định hướng, à thôi chắc con biết nhiều hơn ông, kể ông nghe về những gì con đọc đi “

    – “ Dạ thì người ta đo góc với đường chân trời dóng ra từ cái sao đuôi gáo dừa gọi là Bắc Đẩu. Thật ra nó là một hệ ba sao mà do xa mình quá nên mình không nhìn rõ thành ra một “

    – “ Ở xa quá cũng khó nhìn một con người “

    – “ Con, Ông và ba như cái hệ ba sao Bắc Đẩu, ba người một gia đình “

    – “ Con ví von hay quá, ba con hồi nhỏ cũng lém lĩnh lắm. Nó gọi ông là Đờn Kìm còn bà là đờn Tranh “ – Ông già nhìn vào nhà gỗ như đang nhìn thấy những thước phim chuyển động.

    – “ Là sao ông? “ – Thằng nhỏ nhìn quay qua ông hỏi.

    – “ Hôm nào ông dẫn con đi nghe rồi trả lời sau. Kể tiếp về sao Bắc Đẩu cho ông nghe.“

    – “ Dạ do độ nghiêng trái đất nên không phải lúc nào chòm sao này cũng dẫn đường được, nhưng chu kỳ thay đổi lâu nên hầu như một đời người không cần nghĩ về nó vẫn đúng “ – nó đưa hai tay lên kẹp lấy đầu mình rồi nghiêng qua nghiêng lại

    – “ Tức rằng ngày trước người ta định vị bằng chòm sao khác bây giờ, và trong tương lai xa lại sẽ khác phải không “

    – “Đúng rồi ông “ – Nó gật gật đầu rồi nhìn lên trời tiếp.

    – “ Vậy là người ta đi tìm hướng đi không phải tìm một ngôi sao cụ thể “

    – “ Có giống như mình đọc sách không ông, tìm một gợi ý chứ không phải câu trả lời “ – Thằng nhỏ khụy gối xuống nhìn ba ngọn nến trước mặt.

    – “Gần giống như vậy, những câu trả lời luôn có giới hạn của mình “

    – “ Giới hạn là gì ông “ 

    – “ Như khi con tìm hướng đi, không nhất thiết phải dùng sao Bắc Đầu, con hãy tưởng tượng khoảnh khắc trái đất thay đổi góc nghiêng, mà mình không phát hiện chỉ chăm chăm chòm sao mình biết trước đó thì mình bị lạc không ?“

    – “ Dạ con hiểu rồi, vậy có phải mình sẽ liên tục cập nhật thông tin liên tục không ông “

    – “ Không hẳn, ví dụ người ta nói con trên núi có trái kia chỉ nở vào đêm trăng sáng, con sẽ tìm nó bằng cách nào nếu nhất định phải tìm thấy nó? “

    – “ Mỗi đêm trăng sáng con sẽ đi lên núi tìm, vậy ý ông là thông tin tạo ra giới hạn lại vừa cũng là gợi ý nhưng mình phải tự đi tìm hả ông “

    – “ Gần như vậy, nếu con đi tìm mà không thấy trong 100 lần con sẽ thế nào “

    – “ Chắc con sẽ chán “ – Nó lại khụy gối rồi thổi nhè nhẹ làm ngọn nến suýt tắt.

    – “ Điều gì làm con tiếp tục tìm khi chán “

    – “ Con cũng không chắc nữa, nếu có bạn bè tìm chung con sẽ bớt chán hơn “

    – “ Ừ chắc nó sẽ vui hơn là đi một mình “ – Ông vừa dứt lời thì Thằng nhỏ hét lên “ Sao băng sao băng sao băng, make a wish, ước đi ông ơi”.  

    Trong ánh sáng của ba ngọn nến trước mặt và những chòm sao xa xăm đang tỏa xuống, một già một trẻ đang chắp tay nhắm mắt thì thầm điều gì đó, không biết họ ước cho ai ước về điều gì. Từ đằng xa ánh đèn pin trên đầu Người con le lói đang đi vào, anh đứng nhìn từ xa cha và con mình, anh khựng lại một hồi lâu rồi lặng lẽ đi vào nhà. Hôm đó, Ông già đi ngủ sớm cùng cháu nội, ông đã ngắt quãng chuỗi ngày làm việc khuya của mình, có lẽ ông đã ước mình được nghỉ ngơi một chốc. Người con thì thức khuya, bưng tôi ra gian trước nhà, nhìn lên bầu trời sao rồi ngồi nói chuyện cùng Bà lão, cũng có thể anh nói chuyện với tôi, mà cũng có thể đang nói chuyện với bản thân mình.

    – “ Mẹ, con về rồi đây, mong sao mẹ đọc được tờ giấy con để dưới gốc Tràm già. Mẹ, con chẳng biết chuyện gì đã xảy ra với mình nữa, con đang đứng trước một cái bình gốm yêu quý vỡ tan tành mà chẳng biết làm gì, không biết xếp lại từ đây. Mẹ, ngày xưa con như thế nào, sao mình lại quên đi sự hồn nhiên của tuổi thơ, sao mình lại quên đi nhiệt huyết bất tận của tuổi trẻ, dưới cái mác trưởng thành chỉ còn lại những tan nát, ngán ngẩm và nát tươm rỉ máu. Mẹ, những thứ ấy có lấy lại được không, những thứ ấy còn khôi phục được không, hay cũng ra đi mãi mãi như Mẹ, như con, như cha và bao người khác. Mẹ, con của ngày xưa ra sao, có dám tự đứng dậy khi té, có dám đâm đầu vào sâu trong rừng rậm cùng lũ bạn khám phá những thứ mới, sao giờ đây chỉ còn là bóng tối bủa vây giam giữ. Làm sao để con tiếp tục đây khi xung quanh toàn những nhơ nhuốc dơ bẩn mà chính con là một phần trong đó, con đã tự cắt đứt liên kết với cha khi nhảy xuống hang sâu khát vọng, con chưa từng ghét cha, con chỉ muốn phủ định cha để cho mình đỡ cảm thấy nhỏ bé trước sự dũng cảm và can trường ấy. Con nhìn qua tủ chứa những tạo tác của cha, có vài tờ giấy còn chưa khô mực. Con tự thấy xấu hổ kể cả ngoài kia có trao cho con bao huân chương, đứng trước sức sống từ những trang giấy ấy như cuốn phăng đi tất cả thành tựu con đang có, mà cũng chẳng rõ nó đáng được gọi là thành tựu không. Cha như ngôi sao Bắc Đẩu vậy, ở quá xa nên dần biến mất, hay chính con đã không còn nhìn thấy rõ nữa. Con đã như thế nào nhỉ?”

    Chưa kịp dứt lời, bọn Tinh Linh tụ tập trên mái nhà vừa mới sửa lại, “lộp cộp lộp cộp” đi tới đâu đồ vật treo bên dưới đều đung đưa nhè nhẹ. Người con dừng lại nhìn lên mái nhà và xung quanh nhưng không thấy gì. Rồi tiếng lộp cộp tiếp tục di chuyển đều đặn làm bộ quần áo Bà lão đung đưa nhè nhẹ, tiếng chuông gió trước nhà reo lên dồn dập theo tiếng lộp cộp, “ Kleng kleng kleng “. Anh bắt đầu hơi hoảng loạn quay quắt đi tìm, anh va phải cột gỗ không quá mạnh nhưng cũng đủ làm choáng, anh lăn ra sàn nhà mắt hiếp lại như sắp ngủ, bọn Tinh Linh bắt đầu hát như một giai điệu ru con.

    Trên đồi cao, có hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ, đợi cơn gió to

    Cơn gió to, đón chiếc lá nhỏ

    Chiếc lá nhỏ, đến miền đất to

    Miền đất to, thấy căn nhà nhỏ

    C8n nhà nhỏ, nuôi quả tim to

    Quả tim to, trong đứa bé nhỏ

    Đứa bé nhỏ, thành người lớn to

    Người lớn to, đi hành trình nhỏ

    Hành trình nhỏ, có hòn đá to

    Hòn đá to, trên con đường nhỏ

    Con đường nhỏ, quanh khu rừng to

    Khu rừng to, đựng nhiều thứ nhỏ

    Nhiều thứ nhỏ, kể câu chuyện to

    Câu chuyện to, về hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ

    Hòn đá nhỏ, xuống đồng bằng nhỏ

    Đồng bằng nhỏ, gặp người lớn to.

    Sáng hôm sau Người con thức dậy mà vẫn còn mơ màng không dứt, anh hỏi cha mình về bài hát ru đêm qua anh nghe được. Ông già kể đó là bài ông viết để bà hát ru cho anh khi ở khoảng 3-4 tuổi gì đó. Anh giật mình bần thần cả ngày cứ như kẻ mới đi máy bay một chuyến dài một vòng xoay trái đất nên thời gian đảo lộn lên cả. Nguyên cả buổi sáng anh thẫn thờ như người đang chìm vào đâu đó để tìm lại những gì mình đã bỏ quên lại năm xưa. Anh vác con dao phay đi rừng của Ông già và loanh quanh hết khu này đến khu khác. Thằng nhỏ thì xin ông cho nó làm nhà cho tôi bằng Tre thì ông bảo “ Nhà nó ngoài suối, con chỉ làm chỗ nghỉ chân thôi” rồi đồng ý đặt chỗ cái lu gần đám Xuyến Chi. Ông già thì hôm nay ra thị trấn làm gì cũng không rõ nên tôi ở nhà với hai người khách tạm để tạo thành bộ ba sao Bắc Đầu mới.

    Trong khu vực trồng Tre và cây lấy gỗ, Ông già có đặt năm ống cống dựng thẳng đứng các chiều cao khác nhau nằm thành một hàng, và một trụ ống cống nằm ngang dài bằng với hàng cống đứng. Năm trụ đứng mỗi trụ ghi một ký tự tạo thành cụm “ P H I L E “ còn trụ cống nằm có 3 ký tự “B U S”. Trong năm trụ cống đứng thì có hai trụ dùng để chứa những cây Tre đã qua xử lý được cắt 1/3 hoặc 1/5 từ những cây Tre nguyên. Ba trụ cống đứng còn lại thì một trụ chứa Trúc nguyên cây, một trụ chứa Tre Trúc đã cắt làm hai cả chiều ngang lẫn dọc, trụ còn lại là các thanh độ dài tầm 0.5m đến 1m đã được cắt rất nhỏ. Còn trong trụ cổng nằm là Tầm Vông nguyên cây, tất cả đều đã qua xử lý. Mỗi năm ông bà đều thuê người đến cắt tỉa đường viền Tre Trúc và xử lý thành những đoạn cấu tạo khác nhau, “Già rồi nên chuẩn bị trước vậy có muốn làm gì cũng dễ” bà đã nói như thế. Thật ra thì mỗi năm người trong làng đến phụ cắt và xử lý một đợt xong thì ông bà cũng cho họ một nửa, chừa lại một ít đề dùng rồi trả thêm họ ít tiền công, ở đây người ta tiền thì ít chứ làm cùng nhau trong một thỏa thuận hài hòa thì nhiều. Họ chẳng cần hợp đồng hay cam kết, cũng chẳng cần quy chế tiêu chuẩn, vậy mà trước giờ chẳng mấy khi thấy có cãi vã gì nhiều, mà hễ có cãi thì con Gà chai rượu rồi cũng xong.

    Thằng nhỏ sau khi đứng nhìn đống Tre Trúc đã gia công sơ qua một hồi lâu, nó nhìn Tre rồi lại nhìn tôi, nhìn tôi rồi lại nhìn Tre, xong rút ra tờ giấy và cây bút chì than. Đầu tiên nó chấm các điểm, một lát sau tôi mới nhận ra là chòm sao Gáo Dừa gì đó hai ông cháu họ nói hôm qua. Xong nó nối các đường khác ngẫu nhiên từ các điểm ấy lại với nhau, có lúc nó lại thêm một điểm vào rồi nối, nhưng nó không bỏ bất ký điểm nào của chòm sao ấy, đó giống như khởi nguồn vững chắc của nó, rồi từ đó tỏa ra các hướng. Thẳng nhỏ thử đi thử lại rồi dừng lại ở một hình vẽ, thật ra nhìn tôi cũng chả thấy chúng khác gì nhau, mà thôi có chỗ nghỉ chân mới là tốt rồi vì có mấy hôm tôi cũng muốn ở trong một cái nhà như con người xem có khác gì với ở ngoài đồng không mà họ làm lụng vất vả cả đời chỉ để xây nó, có người nghe nói còn xây hai ba cái nhà mà chẳng mấy khi ở đó.

    Tiếp theo, Thằng nhỏ chấm mấy điểm này ra đất, xong nó lấy mấy thanh Tre Trúc đã chuốt nhỏ rồi cắm thành các trụ, có lẽ là cho cái nhà của tôi. Nó thò cái đầu nhỏ của nó vào trong rồi nhìn qua nhìn lại, nhìn tới nhìn lui, sau lại đặt tôi bên này, đặt tôi bên nọ làm chóng hết cả mặt. Nó bắt đầu dùng dao cắt gỗ loại gấp gọn và các thanh trụ theo chiều cao khác nhau, có cây thấp cây cao, có cây rất dài cây lại rất thấp. Rồi Thằng nhỏ lôi ra một tấm vải hoa đã xin Ông già sáng nay, xấp vải bà định may tặng cho người con gái lấy chồng xa chưa bao giờ về thăm nhà, cũng chẳng nghe tin tức gì. Thằng nhỏ đặt tấm vải lên phía trên các trụ, căng đều ra các phía và điều chỉnh để tất cả các trụ trong đó đều chạm vào tấm vải, tôi đoán nó đang thử làm cái mái nhà và đánh giá độ nghiêng tạo ra. Nó lại ngồi xuống như con Ếch chổng mông lên trời, thò đầu vào nhìn ngó xung quanh ra lại lôi ra lôi vào thân xác con Rùa già. Thằng nhỏ lại tiếp tục thả những viên sỏi nhỏ lên tấm vải, những khoảng lõm xuống nó lại đo đạc và cắt thêm vài thanh tre để thử nghiệm dựng lên lại. Nhìn qua ngó lại chưa vừa ý nó lại làm tấm vải nhô lên ở một vị trí bằng cách chống một thanh Tre. Có lúc nó lại phủ một tấm Nilon lên vừa khít với tấm vải và các cấu trúc lồi lõm rồi đổ nước lên đó hoặc phun mưa sau đó cười vui vẻ khi nhìn dòng nước chảy. Có lúc nó đi nhặt mo Cau rồi quạt quạt vào tấm vải và hàng cột rồi nhíu mày khi nó ngã nghiêng. Thằng nhỏ cứ làm đi lại nhiều lần, kiểm tra rồi ghi chép, xong lại dỡ bỏ làm lại nhiều lần cho đến khi mệt thì ngã lưng trên đám lá Tre khô và đặt cái đầu vào trong công trình còn dang dở, mắt lim dim mơ màng, tôi cũng chui vào gian phòng bên cạnh của mô hình nhìn thử xem nó đang làm gì.. Lũ rắn mối thấy vậy cũng tò mò, dù nhút nhát nấp dưới đám lá khô chỉ dám lú cái đầu lên trên rồi thì thào hỏi nhỏ “ Ê ê cái gì vậy Rùa “, rồi tôi đáp “ Cái nhà Rùa “. Bỗng bọn Rắn Mối thấy gì đó đằng xa mà hoảng hồn bỏ chạy tán loạn, tiếng lột xột bọn nó làm Thằng nhỏ giật mình bật dậy làm tung hết nóc nhà, mấy trụ cột đều văng tứ tung. Thì ra đó là con rắn Lục rớt từ cây Tre xuống. Thằng nhỏ cũng làm con Rắn hoảng như chính nó làm bọn kia sợ hãi, nó trườn uốn éo chạy đi trong ánh nhìn theo của Thằng Nhỏ. Bỗng nó hét lên “ Rùa ơi, biết rồi biết rồi rồi biết rồi”.

    Nó cầm quyển sổ lên rồi vẽ vẽ gì đó trông như con Rắn nằm trên mái nhà, trong như nó đang cất đầu dậy dưới đám lá khô. Nó chạy vào nhà gỗ tìm cái ống nhựa loại nhỏ mà Ông già hay dùng đề chiết rượu thuốc ra mời khách. Thằng nhỏ đi ra rồi dựng lại mô hình mới, sau khi nó đặt tấm vải và tấm Nilon lên làm mái, nó đặt ống nhựa lên trên và gia cố tình chỉnh cao độ các vị trí khác. Hóa ra con rắn bây giờ là rãnh nước chảy, nó không làm cái mái làm nước chảy ra hai bên mà làm nó chảy ngược vào giữa hai mái tạo cái rãnh như con rắn đang cất đầu bò đi. Nó cuộn tròn lòng bàn tay lại đặt xuống đất chỗ nó dự đoán nước sẽ chảy xuống đó rồi chế nước lên mái nhà. Nước theo con rắn chảy từ hai bên rồi trườn theo con rắn rơi tọt xuống cái lu nước bằng bàn tay nhỏ xíu của nó. Thằng nhỏ lăn ra đất cười lên sung sướng rồi bưng tôi lên “ Được rồi, tao mong khoe với ba và ông quá, đâu nhất thiết phải chảy theo thông thường, chỉ là điều hướng cho nước đi theo ý mình, như ngôi sao Bắc Đẩu vài ngàn năm nữa thôi “. Nó còn nghêu ngao tự hát bốn câu

    Ngôi sao Bắc Đẩu

    Phải đâu nơi chốn

    Trốn ở chân trời

    Mời rồi sẽ đến

  • Dục tính và tôn sùng

    Sau khi trồng những cây Bon Sai của Lão hàng xóm xuống đất, sáng hôm ấy Ông già dậy sớm, hai người kia vẫn còn hơi men nên lờ đờ nghe ông lục đục cũng thức theo. Lão hàng xóm chào tạm biệt rồi ra về, Ông già lôi từ đâu ra cuộn dây thừng loại giữ mạn thuyền to ở bến tàu và những lon màu phản quang nhiều màu sắc. Ông cầm trên tay tờ giấy phác thảo vẽ một cái gì đó, ông nhờ Chàng trai hàng xóm phụ mình cắt dây thừng ra thành từng đoạn độ dài khác nhau. Sợi dây to nên cả hai người phải chật vật một hồi mới cắt ra được 13 đoạn dây khác nhau. Xong hai người ăn vội Khoai Lang luộc rồi Ông già nhờ anh đi cùng để vác phụ mấy thanh Tầm Vông khô đoạn tầm 0.5m ông đã chuẩn bị sẵn ở trong khu rừng Tre Trúc. Đó là khu vực ông bà trồng cây lấy gỗ và cây họ Tre, ở đó có từ những cây gỗ thông dụng như Bạch Đằng, Tràm đến những cây gỗ quý như Sưa, Lim, Trắc. Ngoài ra ở rìa ngoài của khu vực Ông Bà trồng các loại Tre Trúc Tầm Vông, Lồ Ô thành một bức tường bao bọc những cây lấy gỗ lâu năm bên trong. Cả khu vực được che kín chỉ có duy nhất một lối vào, ở trước lối vào Bà lão găng 1 tấm ván dài trên cao, cột hai đầu tấm ván vào hai bụi Tre hai bên, trên tấm ván có ghi “ Gỗ cho đời sau nữa “. Đúng như chữ trên đó, họ chỉ cắt Tre Trúc vòng ngoài chứ chưa bao giờ động đến cây gỗ lâu năm dẫu cho rất nhiều người có tiền đến hỏi mua. “ Gỗ để sau này tụi nhỏ xây nhà ở bên cạnh cho vui “ bà đã nói như vậy như một niềm mong mỏi lúc tuổi già, tiếc thay nó vẫn còn dang dở.  

    Sau khi nhờ Chàng trai hàng xóm mang tầm năm mươi thanh Tầm Vông khô và mười ba đoạn dây thừng đến khu đất mấy cây Bonsai mới trồng hôm qua. Ông già hướng dẫn anh văng dây thừng từ cây này qua cây khác, các sợi dây được cắt khoảng cách không giống với khoảng cách cây theo bản vẽ của Ông già đã cho anh coi trước khi trồng. Họ cắm những thanh tầm vông vào gần những gốc cây, rồi găng dây thừng vào hai thanh đó. Để tránh mối nối bị tuột xuống, Ông già đã chọn những khúc cây có mắt to và chừa chúng lại để giữ sợi dây không bị tuột xuống do sức nặng của chính nó. Có những sợi dây rất dài cột vào hai thanh khoảng cách ngắn, hồi đầu tôi không hiểu tại sao, sau đó thì biết là Ông già muốn tạo ra đường cong chứ không phải đoạn thẳng. Ông già kéo sợi dây đến một số vị trí, rồi cắm thanh Tầm Vông xuống để treo dây lên đó, các điểm này nhiều hay ít tùy vào độ phức tạp của đường cong, có chỗ cần năm thanh để tạo độ cong, có chỗ cần hai, có chỗ không cần vì nó là đường thẳng. Ngoài ra còn có những con cờ dây thừng, tức dây được cắt theo hình con cờ, có mười bảy viên cờ như vậy. Sau khi tạo xong các đường cong bằng dây thừng, ông đào một cái lỗ dưới đất, rồi bỏ mười bảy viên cờ dây thừng vào lỗ nhưng không lắp đất lại. Chàng trai hàng xóm làm theo ông mà gương mặt tỏ ra ngạc nhiên không biết đây là thứ gì, nhưng do thấy Ông già quá say sưa nên không hỏi gì cả. Tôi thì nghĩ trong đầu, “một ông già quái dị “.  

    Sau khi giúp Ông già làm xong, Chàng trai hàng xóm chào ông rồi cũng ra về, thấy ông vẫn miệt mài nên anh vào nhà nấu vội cho ông ít cơm và đồ ăn rồi mới đi. Ông già vẫn tiếp tục lọ mọ ngoài chỗ dây thừng và đám Bon Sai, ông bắt đầu dùng màu phản quang vẽ lên mấy sợi dây thừng, có những sợi được sơn không cùng một màu, mà nhiều mảng màu nối tiếp nhau, có sợi được tô mờ dần ở cuối cũng có sợi lại mờ đầu rồi rõ dần ở đuôi. Do dây thừng thấm màu nhiều nên ông phải làm nhiều lớp, cứ tô xong một đợt ông lại đi vào làm việc nhà hoặc ăn uống đợi cho màu hơi khô rồi quét thêm lớp khác. Ông làm như vậy đến tận 3h chiều mới xong, ông dọn dẹp những lon màu và sợi thừng cùng thanh Tầm Vông sót lại, lúc đó đã chiều và Cô bé cũng đã về tới. Cô thấy ông cầm những lon màu và dây thừng nên tò mò hỏi thì ông trả lời “ Tối rồi con sẽ thấy “, câu trả lời càng làm cô tò mò thêm nữa. Buổi cơm chiều hôm ấy, họ cùng ăn canh bầu tôm khô và một ít cải chua chấm tương hột. Cô bé kể chuyện lúc cô về thăm nhà.

    – “ Con về nhà quét dọn và lấy ít đồ dùng thì thấy hai con chim ba con nuôi chết một, con còn lại thì yếu. Con cho no uống nước và ăn cơm xong sáng nay khỏe lại, còn xác con chim kia con chôn nó dưới gốc cây Mít, vì hồi còn sống nó khoái ăn Mít lắm. Con biết ông bà không thích nhốt động vật, nhưng con có thể đem nó qua đây nuôi đến khi nó khỏe hẳn rồi thả về rừng không “

    – “ Sao con lại nghĩ tới chuyện thả “ – Ông già gặng hỏi.

    – “Đâu có ai lại thích bị nhốt lại, con nghĩ nó sẽ thích bay nhảy tự do hơn “

    – “ Hồi lúc ông còn nhỏ, có con chim ông không nhớ loài gì nhưng nó có chỏm lông xanh dương và đen ở ngực rất đẹp, nó bị thương rớt xuống chỗ sàn nước, ba ông nhốt nó lại cho nó lành rồi thả. Nhưng sau khi thả, nó cứ đậu trên vai ba ông, không chịu đi. Từ đó về sau nó vẫn ở trong lồng hót líu lo vào buổi sáng, rồi ba ông dẫn nó đi uống cafe hoặc đi nhậu cùng, cho nó ăn chung mỗi khi ra ngoài. Nó cứ thế sống trong lồng cho đến khi nó chết già, lúc nó chết ông tầm tuổi cháu, lúc đó ông nghĩ “ Sao nó không chịu bay đi cho tự do” “

    – “ Câu chuyện ngộ quá, vậy theo ông con có nên nuôi nó tiếp “ – Cô bé trầm ngâm một hồi lâu.

    – “ Cái đó con phải hỏi nó, chứ ông và con là ai mà quyết định việc ở đâu của chú chim nhỏ”

    – “ Làm sao để biết nên làm gì ông, tự dưng con thấy buồn quá “ – Mắt cô bé đỏ lên, nước mắt đọng lại như mặt hồ đang lộng gió.

    – “Chỉ cần buông nó ra, nó sẽ tự biết làm gì “

    – “ Cô giáo mà cũng buông tụi con ra thì đỡ quá”

    – “ Con phải tự buông con ra. Tối rồi, ông có cái này cho con coi, ở khu đất trống, dọn chén dĩa xong rồi đi”

    Cô bé tròn mắt ngạc nhiên, không biết sẽ được xem cái gì. Ông già bảo cô nhắm mắt lại vì như vậy sẽ thấy thú vị hơn khi xem, ông cõng cô đi đến khu đất vì có một vũng sình to do mưa đọng lại, khi nhắm mắt đi qua sẽ rất khó. Ngày hôm ấy là mười sáu âm lịch, ánh trăng tỏa một màn sương khói lên mọi cảnh vật của khu đất, nhìn như một họa sĩ đang phả hơi thuốc trước bức tranh mình đang vẽ, suy tư trầm mặc về đời mình. Khi đến nơi, Cô bé còn trên lưng Ông già, cô mở mắt ra thì một cảnh tượng làm cô như lạc vào chính bức tranh chim Én mình đã vẽ. Thì ra ông đã tái tạo lại các đường cong mà cô đã vẽ, tỉ mỉ từng chút một. Ánh sáng phản quang của những sợi dây thừng màu dưới ánh trăng như ai đó đã hồi sinh một nhà thơ với đôi tay người họa sĩ. Thi ca và hội họa, Thực và Mộng hòa vào làm một. Trong một chốc, tôi thật sự đã thấy đàn chim Én bay lượn lờ là đà trên mặt đất, mặt đất nhuộm màu ánh trăng có một màu xanh dương bạc rất ma mị, như mặt hồ ở miền thiên thai nào đó đã mất từ lâu. Tôi chỉ đứng nhìn từ xa trên một tảng đá, không biết họ nói gì với nhau, nhưng Cô bé đã nhìn Ông già rất lâu với bàn tay trái nhỏ xíu đặt lên miệng. Từ đằng chỗ tôi, cái hố chứa những viên cờ dây thừng sáng rõ một màu Lá Mạ, màu giống màu của chiếc quần Yếm năm xưa Bà lão mặc khi gặp Ông già lần đầu tiên. Đó là cố tình hay cơ duyên mà ông chọn màu sắc ấy, chắc chỉ có ông mới rõ. 

    Cô bé bước xuống đất, men theo những sợi dây thừng phản quang, cô đưa bàn tay nhỏ nhắn của mình lướt trên ánh sáng phát ra, cô chạm vào chúng như chạm vào cảm xúc và niềm cảm hứng của mình khi vẽ bức tranh ấy. Cô lướt đi nhẹ như tấm vải lụa đào phất phơ giữa chợ, như đang ca hát một bài nào đó lâu rồi chưa được nghe thấy, cô cứ đi thế rồi quay lại, quay lại rồi lướt đi như không muốn rời bỏ cảm xúc của mình. Không gian thì vẫn yên ắng, chỉ nghe thấy tiếng của bọn Dế Than, Dế Mèn, Dế Cơm, còn lại chỉ là tiếng tim đập nao nức của cô gái trẻ và hơi thở nhẹ nhàng của một ông già. Ở trung tâm những ánh sáng ấy là bức tranh cô vẽ, nó như cái nhân bánh trôi nước ánh sáng vậy, không có nó thì chỉ còn lại lớp bột ngoài nhạt nhẽo. Cô đứng nhìn bức tranh một hồi lâu rồi quay ra nhìn Ông già nở một nụ cười, tôi giật mình ngỡ rằng gặp lại Bà lão, nụ cười ấy thật sự rất giống. Rồi cô rút trong túi ra chiếc điện thoại, tôi tưởng cô sẽ chụp ảnh lại như mấy cô gái trẻ khác, nhưng không. Cô đặt nó lên cây Bon Sai gần bức tranh rồi mở lớn một bản nhạc. Đó là một bản không lời lấy chủ đạo là đàn Cello, âm trầm của nó trong khung cảnh ấy hòa hợp đến lạ, xen lẫn là đôi khúc sáo réo rắc liền hồi, rồi lại chìm dần cùng tiếng Cello độc tấu. Trong khung cảnh ấy, làm tôi liên tưởng một nhạc trưởng đang cầm cây đũa thần của mình, vung vẫy theo các nét vẽ trên bức tranh đàn chim Én bay lượn, rồi những con chim Én bay ra từ trong tranh bay lượn theo những nét vẽ đã miêu tả chính nó trên những sợi thừng phản quang. 

    Cô bé đặt cái điện thoại xuống, lướt đi như nhảy múa trong một vở Ballet mùa Xuân, cô đi quanh những cảm xúc và niềm cảm hứng còn đọng lại trong ánh sáng từ sợi dây thừng xung quanh. Rồi cô tiến đến chỗ Ông già, cô đưa tay trái ra, rồi khụy gối trái xuống chân phải đưa về phía sau một chút, cô nghiêng mình cúi đầu trước ông. Nhìn cô lúc ấy như chàng hiệp sĩ đang mời một cô công chúa lên ngựa và cùng mình chu du vào vùng đất ánh sáng. Thật là một liên tưởng kỳ quái, một cô gái với cử chỉ hiệp sĩ mời một ông giá như đang mời một cô công chúa xinh đẹp, những thứ quái dị như vậy cũng không phải hiếm trong khu đất này, ở đây toàn những kẻ kì lạ, chỉ một con Rùa am hiểu nghệ thuật của con người là bình thường. Nghĩ đến đây tôi phải thở ra một hơi dài.

    Họ đã nhảy múa dưới ánh trăng, xung quanh là sự đan xen cảm xúc và niềm cảm hứng mà họ đã đưa vào tác phẩm của mình, đưa vào khoảnh khắc ấy. Họ như đi qua toàn bộ cuộc đời mình trong một phút chốc, mỗi màu sắc như gợi lại những ký ức tưởng chừng như đã phai nhạt. Lúc ấy thời gian dường như trở về đúng bản chất của mình, chỉ là khái niệm mơ hồ. Hy vọng của cô gái trẻ và hoài niệm của một ông giá như không còn phân biệt được nữa, như thể mọi thứ là một cái đẹp thuần khiết nhất vậy. Nhìn từ chỗ tôi, bọn Tinh Linh đang làm gì đó, chúng đang lùa một thứ ánh sáng gì đó lốm đốm từ trong cánh rừng già bên cạnh. Một lúc sau, khi bản nhạc vừa tắt, thì ra là đàn Đom Đóm bị đám Tinh Linh xua ra chỗ hai người. Đom đóm bay từ rừng già, tỏa ra khắp hướng len lỏi vào chỗ mà một buổi trình diễn ánh sáng âm thanh vừa kết thúc, như thể đám Tinh Linh không muốn nó dừng lại hay chỉ là chúng cũng muốn cùng tham gia vào buổi diễn . Nhìn cảnh tượng ấy như hai người lạc vào một vũ trụ khác với hàng ngàn ngôi sao rực rỡ, họ không nhảy múa mà đứng im lặng nhìn cảnh tượng ấy. Đàn Đom Đóm len lỏi qua những nhánh cây Bon Sai, rồi bay dọc viền ánh sáng trên dây thừng, có lúc chúng tản ra như bong bóng xà phòng vỡ, xong thì tụm lại như đang xem bức tranh của Cô bé. 

    Hai người vẫn đứng đó chăm chú nhìn đàn Đom Đóm, như thể họ sợ sẽ bỏ lỡ điều gì đó, cũng có thể họ không muốn cảnh này dừng lại. Họ đứng gần nhau, có thể nghe thấy hơi thở và nhịp tim của nhau, mặt ngoài của hai bàn tay họ vô tình chạm vào nhau, họ không nói gì mà cứ để như vậy, cũng không ai dám tiến thêm một bước, cũng chẳng ai muốn lùi đi một bước, như thể “ chỉ như vậy là đủ “. Họ cứ im lặng cho đến khi đán Đom Đóm rời đi, như cuộc đời vẫn phải tiếp tục bên ngoài những ký ức đẹp. Cảnh tượng ấy thật đẹp, tôi không biết điều gì đó đang xáo động tâm trí họ, tôi không biết xúc cảm của họ, nhưng nếu bỏ qua những lề lối mà con người đã sáng chế ra, thứ đã bóp nghẹt họ suốt bao thế hệ, ngột ngạt và đè nén, để rồi họ đưa sự ngột ngạt ấy vào thiên nhiên như một gã trả thù đời. Nếu không có thứ ngột ngạt ấy, có lẽ họ đã nắm tay nhau, một cái nắm tay của tình cảm thuần khiết nảy nở chốn rừng xanh trong lành không dục vọng. Tôi cũng không rõ nữa nhưng họ vẫn im lặng khi Ông già cõng Cô bé vào nhà, dường như đoạn đường quay lại tay cô đã siết chặt hơn, như không muốn bỏ xuống thứ gì đó quý giá. Họ vẫn cứ thế im lặng đi vào nhà, Cô bé sau khi rửa ráy tay chân thì leo lên giường nằm mà không nói thêm gì, còn Ông già thì âm thầm viết đôi dòng mà sau này tôi mới được nghe Thằn Lằn đọc lại.

    Ánh trăng phủ khói nền đất mẹ

    Màu đại dương khe khẽ gọi tên

    Tranh thiếu nữ hồn đầy xuân sắc

    Dây thừng già chưa tắt dưới trăng

    Điệu Cello ngập tràn thương nhớ

    Tiếng vĩ cầm réo rắc chờ mong

    Hai cuộc đời trôi qua trước mặt

    Ký ức về như mực trong tranh

    Cô gái trẻ bao mùa thanh nắng

    Lão nông già mỏi cánh chim sa

    Điệu nhạc tắt lửa ta còn cháy

    Ấm cõi lòng còn mấy mùa xuân ?

    Đêm hôm ấy Ông già sau khi viết thì nằm xuống sàn quay lưng qua một bên, ông nghe thấy tiếng bước chân đi ra, Cô bé nằm xuống bên cạnh nhưng quay lưng về bên phía còn lại, lần này đã gần hơn lần trước. Họ vẫn im lặng mà chẳng nói một lời, đêm hôm ấy họ đã thức rất khuya.  

    Những ngày sau đó, cuộc sống vẫn trôi đi bình thường, chỉ khác là căn nhà gỗ đã ít tiếng nói hơn, đôi khi chỉ nghe thấy lời thầm thì của Cô bé với con chim nhỏ trong lồng mà cô mang qua từ nhà mình. Ông già thì tờ mờ sáng lại vào rừng, rồi tối về lại ngồi lên bàn vẽ vời viết lách, Cô bé vẫn được Chàng trai hàng xóm chở đi học vẽ trên thị trấn rồi bình thường thì phụ việc lặt vặt, như một người đàn bà bình thường trong nhà. Chàng trai hàng xóm đã thấy màn trình diễn ánh sáng của dây thừng và đã vô cùng kinh ngạc nói với Cô bé, cô chỉ bảo “ Còn thiếu Đom Đóm và nhiều thứ đẹp đẽ khác “, nhưng khi hỏi thì cô không nói thêm lời nào, nó như một bí mật vậy. Chuyện đó rồi cũng đến tai Lão hàng xóm và những người khác trong xóm, họ tò mò đến xem vào ban đêm, nhưng Ông già vẫn đưa ra nguyên tắc là không quá ba người vào xem một lần. Có đêm từ trong nhà nghe thấy tiếng chuyện trò rỉ rã của những người đã có tuổi, có hôm lại vài người thanh niên vào đó để hát ca nhảy múa, cũng có lúc đám trẻ con xin vào chơi đuổi bắt. Nhưng dù có ai đến đi nữa thì đàn Đom Đóm đã không xuất hiện thêm lần nào nữa. 

    Tôi thật không hiểu loài người với những suy nghĩ chồng chéo thật khó nắm bắt, tôi không rõ sau ngày hôm ấy, Cô bé và Ông già đã xảy ra chuyện gì, bỗng dưng không khí trở nên trầm lắng hẳn. Họ vẫn ngủ cạnh nhau trên sàn gỗ, quay lưng về hai phía, thức khuya hơn trước mà lại nói ít đi rất nhiều. Đáng lẽ một thứ đẹp đẽ như màn trình diễn ánh sáng ấy phải là khởi đầu cho một thứ gì đó mãnh liệt hơn nữa, tiếc thay nó lại tạo nên một sự u sầu bất định đến khó hiểu. Có lẽ những dòng chảy suy nghĩ được định hình từ xã hội, văn hóa, những định kiến, sợ hãi, do dự về tương lai đã xuất hiện cùng với điều gì đẹp đẽ lắm. Chúng ngăn chặn, bóp nghẹt, làm con người ngột ngạt lúng túng và không còn biết đâu là điều nên làm, kẹt lại ở giữa đúng sai , thiện ác, sạch bẩn. Lẽ ra một thứ gì đó thuần khiết phải được sinh ra, giờ đây lại là một kết thúc cho điều gì đó chỉ mới còn ấp ủ dè dặt. 

    Những người tò mò về những sợi thừng ánh sáng cũng đã dần thưa đi, như những khán giả hâm mộ nghệ sĩ nào đó rồi một ngày cũng quay lưng đi tìm đến sự kích thích mới. Đôi khi cũng có vài người ngoài thị trấn nghe tin cũng tò mò đến xem, trong đó có một Cô gái là người dạy vẽ cho Cô bé, cô là người Hà Nội vào đây tìm người được gần một tháng, chỉ mới vừa ổn định cuộc sống vài hôm. Cô rất kiệm lời, chỉ đi vào chào hỏi rồi đi ra khu đất xem màn trình diễn ánh sáng, hôm ấy Đom Đóm lại xuất hiện lần nữa. Lần này chúng không nhảy múa lượn lờ, mà lại đậu lên những nhánh cây Bon Sai. Cô gái trẻ cũng không di chuyển, chỉ ngồi xuống gờ đất rồi nhìn mọi thứ từ xa, một mình ngồi đó như một khán giả đã đặt mua toàn bộ vé để xem người nghệ sĩ ưa thích. Cô vẫn ngồi đó cả khi đàn Đom Đóm rời đi. Tôi đã ngồi cạnh cô rồi thiếp đi hồi nào không hay, sự tĩnh lặng từ một người Hà Nội thật dễ chịu như lời đồn.

    Tối hôm ấy, sau khi Cô gái dạy vẽ ra về, Ông già đứng trong nhà nhìn ra khu đất Bonsai một hồi lâu, rồi ông cất bước đi ra đó. Ông tháo gỡ mấy sợi dây thừng ra, rút mấy cọc Tầm Vông lên rồi chất thành đống. Cô bé từ trong nhà gỗ thấy vậy vội chạy ra, cô chạy đến giật tay Ông già ghì thật mạnh rồi hét lớn.

    – “ Sao ông làm vậy, tại sao? “

    – “Người khán giả thật sự đã đến, giữ nó lại chỉ làm mọi thứ trở nên day dưa không chấm dứt được, ai đó phải tháo sợi dây, để con diều bay đi “

    – “ Không được, không được, con muốn giữ lại nó” – Cô bé nói trong dồn dập.

    – “Nó chỉ là ảo mộng, ảo ảnh của một ông già lú lẫn, bức tranh kia và đàn chim Én mới thật “

    – “ Không, nó có thật, nó có thật, không nó thật, nó có thật” – Cô ghì ôm lấy ông già, gào lên hỗn loạn nước mắt lưng tròng, thứ gì đó đã dâng lên sau bao ngày dồn nén trong im lặng “

    – “Đó chỉ là sự tôn sùng của con và dục vọng còn sót lại của một lão già “

    – “ Không, con không quan tâm, nó là tình cảm thật” – Cô bé đã dịu giọng xuống một ít, nới lỏng tay ra một tí.

    – “ Con nghe đây, một chặng đường dài còn ở phía trước với con, còn ta thì đã đến cuối con đường, nhưng hơi thở cuối ta muốn dùng nó để cảm ơn cuộc đời. Để làm vậy ta sẽ phải hủy rất nhiều thứ và ta không muốn phá hủy tâm hồn con khi nó còn chưa vững chãi. Đừng để mình chìm vào sự tôn sùng, tránh xa sự điều khiển của dục vọng, tình yêu sẽ tự tìm đến con “.

    – “Nhưng con còn được gặp lại ông, lại Rùa không, ông không đuổi con đó chứ “ – Cô im lặng một hồi lâu, rồi buông ông già ra, như đã tiêu hóa phần nào đó lời Ông già và bình tĩnh hơn.

    – “Con cứ đến đây khi muốn, như mọi khi, đừng rời bỏ trường lớp hay gia đình, hãy nhìn nhận nó trực diện và lao vào nó. Hãy tìm những người bạn, đừng già nhanh quá, chán lắm không có gì vui khi già nua cả.“

    – “ Ông cõng con vào nhà được không, như tiễn một người qua sông lên kinh ứng thí” – Cô im lặng một hồi lâu, lau khô nước mắt.

    – “ Để ta đốt đống này đã “ – Ông già quay ra đốt đống gỗ và dây thừng dạ quang, bây giờ nó chỉ còn là những vật vô tri, đã không còn là nét vẽ người họa sĩ, hay cánh chim Én bay lượn xé toạc trời mây, chỉ là còn là những sợi dây thừng và thanh Tầm Vông khô cháy.

    Đống lửa lần này nhỏ hơn với dàn hỏa thiêu cách đây vài tháng, nhưng hơi nóng và những âm ĩ cũng sẽ còn kéo dài về sau. Lửa là thứ tiêu hủy cũng là thứ tái sinh, trong cơn hỏa loạn thứ gì đó được sinh ra tiếp tục sự luân chuyển của vạn vật, không một giây ngơi nghỉ. Ánh lửa cháy trong đêm rực sáng cả một vùng trời, hai bóng con người một già một trẻ bước ra như được tái sinh lần nữa, như cảnh trong bộ phim siêu anh hùng vừa phá hủy căn cứ của một kẻ ác, kẻ ác bên trong chính con người họ. Từ xa, đám Tinh Linh đang cưỡi một con Linh Miêu mắt sáng rực màu Xanh Dương Đen, trên cổ có một cái chuông nhỏ, chúng di chuyển nhẹ nhàng đến gần bức tranh của Cô bé. Nó nghiêng đầu bên trái, nghiêng đầu bên phải, rồi nó tiến lại gần, xong lại lùi ra xa như đang khảo sát một hành tinh lạ nào đó. Bỗng có một tiếng “tách” nổ trong đám lửa cháy dưới đất, con Linh Miêu giật mình nhảy nhỏm lên làm cái chuông rung lên ba tiếng “ Kleng Kleng Kleng”. Ông già và Cô bé cũng nghe thấy tiếng Chuông quay đầu lại nhìn, nhưng ánh lửa trước mặt khiến họ không thấy rõ những gì chỗ âm thanh phát ra, họ đưa mắt tìm một hồi lâu vẫn không thấy nên đi vào nhà.

    Tối hôm ấy họ vẫn nằm gần nhau như những ngày trước đó, quay lưng lại với nhau, nhưng bầu không khí dần giãn ra, nhẹ đi, làm lòng người lành lặn đi đôi phần. Cô bé lên tiếng khi một cơn gió mát thổi nhẹ vào trong gian nhà chính.

    – “Mai ba con ở trại cai nghiện về, mong lần này sẽ khác. Ông nhớ ăn uống cẩn thận, cần gì gọi con qua, dù gì con cũng cần mượn dụng cụ vẽ của bà”

    – “ Ừ, ông ở một mình ổn, ba con nó trở chứng thì chạy qua đây, rảnh thì qua chơi dí Rùa “

    Hai người nằm im lặng hồi lâu nghe tiếng gió thổi trên ngọn cây xào xạc, Cô bé bỗng lên tiếng “ Tối nay con ôm ông ngủ nha, vì có thể sẽ không còn được như vậy nữa, như một người cha”. Ông không trả lời, không từ chối cũng không đồng ý, ông cứ thế nằm đó. Rồi cô bé tiến gần hơn một chút, nghiêng người về cùng phía ông, hơi thở của cô luồn qua cổ Ông già, cô đặt tay phải lên phần trên hông một chút, tay trái cô kê dưới gò má nhỏ nhắn của mình. Hồi đầu nhịp thở của họ nhanh dần nhanh dần, rồi nó dần chậm lại châm lại chậm lại. Một hồi lâu thì nhịp thở của họ như cùng tầng số đều đặn và chậm rãi, hơi thở của cô chạy dọc cổ rồi lướt qua mái tóc đã nhuộm màu thàng trầm của Ông già. Họ chỉ nằm im đó, bất động, cùng nhịp thở rồi cùng chìm vào giấc ngủ, để sáng mai họ phải đứng dậy và đi một con đường khác, chong gai và đầy trắc trở. Một giấc ngủ thuần khiết sẽ nạp đầy năng lượng cho chuyến hành trình bất tận phía trước.

  • – Snh linh nơi rừng

    Đám cây lạ

    Từ nơi xa

    Kẻ không nhà

    Như hồn ma

    Đang ca hát

    Về nơi đất

    Sống ẩn dật

    Miền đất hoang

    Tinh Linh là loài sinh thể sống ở nơi có nhiều sức sống, sinh mệnh càng nhiều thì càng cần chúng để vận hành. Những chốn thành thị, nơi chủ yếu tập trung xi măng gạch đá không phải không cần tinh linh, những thứ đó cũng có sinh khí của riêng chúng nhưng nhìn chung là nhu cầu vận hành thấp hơn ở những khu rừng. Tinh Linh không bao giờ giao tiếp xã giao mà nó chỉ làm việc của mình, rồi ngân nga ca hát cả ngày. Mẹ Tre kể thời xa xưa con người còn những giác quan để nhận diện sự có mặt của chúng nên mới có những chuyện thần thánh hay những bài đồng dao âm vang tới ngày nay trong thế giới con người. Mẹ Tre bảo bây giờ con người chỉ dùng bộ não cho việc suy nghĩ, nên các giác quan dần yếu đi, thậm chí một số người coi như đã biến mất. Sự yếu đi và biến mất này duy truyền lại cho thế hệ sau làm cho người trẻ không còn tiếp nhận được sự hiện diện của Tinh Linh nữa, vì lẽ đó mà họ có cố gắng về với rừng thì cũng khó mà khôi phục, nó cần hồi phục qua nhiều thế hệ. Ngay cả những người về rừng để sống cũng chỉ đang sử dụng suy nghĩ để tiếp nhận thứ vốn dĩ không thể, nhưng bằng cách đó truyền thừa qua nhiều đời sau nữa thì hy vọng vẫn còn đó. Tái tạo luôn tốn thời gian hơn phá hủy, mà con người có vẻ không phải loài kiên nhẫn và rất dễ mất niềm tin. Sự mất kết nối này của con người với Tinh Linh hình như con Thằn Lằn đọc ở đâu đó trong sách Ông già viết gọi là Thoái Hóa Giống.

    Tinh Linh thật sự là đôi tay, đôi chân của tự nhiên, có lẽ hầu hết con người vẫn chưa hiểu cây cối làm sao hút nước lên được từ dưới lòng đất, trong khi trọng lực sẽ kéo tất cả xuống . Mỗi khu vực có cây xanh sẽ có một nhóm Tinh Linh phụ trách việc kéo nước, mỗi ngày tùy vào thời điểm và điều kiện khí hậu thổ nhưỡng, chúng sẽ đến từng cây để kéo nước lên bằng cách chạm vào thân cây rồi truyền một năng lượng để hút nước. Nguồn năng lượng này sẽ được cây tự phân bổ sao cho hợp lý theo tuổi đời, nhu cầu và dự đoán thời tiết của chúng. Không cây nào được thiên vị, nhưng cây to sẽ được giao năng lượng nhiều hơn là lẽ thường tình, ngoài ra cây xanh cũng bị giới hạn bởi bộ Gen của chúng, nên có muốn tham lam cũng không được, vốn dĩ chúng cũng chả vội vàng gì. Cây xanh phát triển tươi tốt sẽ trả lại cho Tinh Linh một lượng Khế Lành để chúng tiếp tục công việc của mình, chính vì vậy là chúng không thật sự cần bàn tay của con người quá nhiều, chúng vẫn sống tốt trước khi con người có mặt.

    Chúng cũng tham gia vào quá trình nảy mầm của hạt giống, tham gia một cách tình cờ. Hằng ngày chúng đi loanh quanh khu vực của mình không bao giờ nghỉ, chúng chạm vào để trái cây chín, chúng chạm vào để những vết nhánh gãy liền nhanh hơn và mọc chồi mới, chúng khõ nhẹ để những con non chui ra khỏi trứng, chúng dập tắt những đám cháy nhỏ trong rừng già, chúng làm lá rụng khi trời hanh khô quá gắt, chúng đánh thức những con Gà, rồi chúng cũng làm trái chín rơi xuống cho tôi. Trên đường đi làm việc, những hạt giống chúng vô tình chạm phải sẽ nảy mầm, đó là lý do tại sao khi rãi một loạt hạt như nhau xuống một khu vực nhưng không phải hạt nào cũng nảy mầm. Ngoài ra sự dịch chuyển trong quá trình làm việc cũng phần nào đó tạo ra những cơn gió nhẹ, như sự đung đưa cành lá, cái cảm giác ai đó đang nhìn mình mà con người hay nói tới cũng do chúng mà ra. Chúng hay bị hiểu lầm và gọi là ma quỷ hay thần thánh, nhưng đơn giản chúng là một thực thể đặc thù trong tự nhiên.

    Những sinh vật được con người chăm sóc quá mức bằng cách này hay cách khác, chúng sẽ không cần sự dự phần của Tinh Linh, tuy nhiên những cây này cũng không sinh ra được Khế Lành nên Tinh Linh cũng sẽ không thể ở đó, chúng sẽ dịch chuyển đi nơi khác. Nói như vậy không thể loại bỏ vai trò của con người, tuy nhiên họ chỉ có thể giúp một tay khi họ loại bỏ suy nghĩ “ làm cho mình “. Sự dư thừa thái quá làm tắt nghẽn Khế Lành không luân chuyển được, kể cả một số người bắt chước tự nhiên rồi đưa thứ họ gọi là phân sinh học hữu cơ vào cây cối, vấn đề vẫn luôn là sự can thiệp thái quá từ sự vội vàng để đặt một dấu ấn ảo tưởng nào đó của họ trên cuộc đời. “Chẳng có dấu ấn nào cả, tự thân sự sống đã là một dấu ấn kỳ vĩ” đó là lời Mẹ Tre. Cây cối dần lệ thuộc vào con người mà mất đi sức sống, chúng chính là hình ảnh tương phản của sự lệ thuộc của họ vào chính ham muốn của mình. Con người dần mất sức sống vào tay của chính mình.

    Có một điều tôi không hiểu ở con người, họ bảo chúng tôi gào thét cầu cứu, hoặc nổi giận trả thù, tệ hơn là trừng phạt loài người. Không, chúng tôi không làm thế, chúng tôi không hứng thú với những thứ đó, chúng tôi chỉ dịch chuyển về phía sự sống, những nơi có Khí Lành nhiều thì Tinh Linh cũng nhiều và vì thế những sinh vật khác cũng hướng về khu vực đó, đơn giản là để sống. Những nơi chúng tôi dời đi tức vòng tròn luân chuyển bị cắt đứt thì khó lòng tái tạo lại. Chính con người mới là những kẻ gào thét, là những kẻ cần được cứu rỗi, và họ nên tự răng đe trừng phạt chính mình chứ chúng tôi không đủ thì giờ làm việc đó, chúng tôi còn phải lo sống, lo luân chuyển vận hành sinh mệnh.

    Từ khi dọn về đây sống, ông bà đã làm việc rất chăm chỉ để khởi tạo khu vực này, nhưng việc tốt nhất họ đã làm là để yên cho chúng tôi tự vận hành. Cái thứ gọi là “ Trí tuệ của rừng “ thật sự có tồn tại, chúng tôi thật sự biết phải làm gì, và sống ra sao để tạo nên sự hài hòa. Cả những loài ăn thịt, chúng cũng dạy con mình chỉ ăn khi đói, chỉ dự trữ khi thời kỳ khắc nghiệt sắp đến, và chịu đựng khi tất cả đều khó khăn. Nếu xét kỹ, ông bà cũng không khác gì những Tinh Linh, đi loanh quanh cả ngày và làm những việc thật sự cần thiết. Họ học cách nhìn và lắng nghe xung quanh, những rung động nhỏ nhất của rừng đều quan trọng, và không dễ để tiếp nhận nó. Chỉ sau mười năm đầu tiên lập vườn, hai người đã giảm dần một nửa hệ thống tưới và giảm hai phần ba lượng phân chuồng cung cấp vào cho khu đất. Đến giờ, việc của Ông già chỉ còn là ghi chép và học tập từ rừng. Đó là một quá trình gian khổ, nhưng xứng đáng.

    Tinh Linh không chỉ ảnh hưởng tới cây cối và động vật như tôi, chúng không hề bỏ rơi con người, vì họ cũng là tự nhiên. Con người luôn dùng cụm từ “ bảo vệ thiên nhiên “ như thế thiên nhiên là cái gì đó không phải họ, là thứ yếu ớt cần bảo vệ, là thứ có thể cầm nắm và chỉnh sửa khi có lỗi. Không, tất cả đều nằm trong sự chuyển động tương tác liên tục không ngừng nghỉ, chỉ một giây đưa ra kết luận, kết luận đó đã biến mất như một cái xác không hồn. Mẹ tôi từng dạy “ Nếu con nghĩ nơi nào đó là an toàn tuyệt đối, đó là lúc con đang gặp nguy hiểm, hãy mở mắt thật to “. Tinh linh cũng nhận Khế Lành từ những con người có sức sống như cây rừng, rồi chúng luân chuyển cho họ khi cần thiết. Chúng âm thầm bổ sung gia vị cho người đầu bếp yêu mến thực khách, chúng đẩy nhẹ cánh tay cô họa sĩ yêu quý cảnh vật, chúng cảnh báo cho trẻ con tránh khỏi hiểm nguy, chúng đẩy rớt một quyển sách rơi ra khỏi kệ khi ai đó khao khát tri thức, chúng làm vỡ lốp xe để hai người thật lòng yêu nhau đi bộ dưới mưa, rồi chúng vuốt nhẹ đôi mắt của những kẻ ra đi không hối tiếc Con người không lý giải được những việc ấy và gọi nó là tâm linh, nhưng thật ra đó là quá trình luân chuyển năng lượng trong tự nhiên dưới sự chăm chỉ miệt mài không ngơi nghỉ của Tinh Linh và các thực thế mà con người đã dần đánh mắt năng lực tri nhận chúng. Nó chỉ còn được nhắc đến qua những chuyện cổ xưa, nhưng giờ chúng cũng đã bị con người hoài nghi và coi nó như “ chuyện không thực tế “. Đến khi nào con người không tách mình ra khỏi tự nhiên, tri nhận rõ ràng một sự thật họ chính là thiên nhiên, họ mới có thể tạo ra một bản hòa ca, một bức tranh và một áng thi ca hùng vĩ. Vì khi đó họ sẽ ích kỷ chăm sóc mình, chăm sóc tự nhiên. Đó là sự ích kỷ duy nhất có giá trị.

    Tinh Linh không phải sinh thể duy nhất trong quá trình vận hành của tự nhiên, và Khí Lành cũng không phải nguồn năng lượng duy nhất. Ngược lại với Khế Lành mang khuynh hướng khởi tạo thì Khế Xác mang lại sự tiêu hủy, còn Khế Cảm là thứ riêng biệt mà chỉ tồn tại ở loài người, đó là món quà hay gánh nặng với họ tôi cũng không rõ.

    Đầu tiên phải hiểu rằng Khế Lành không phải là kết quả của một loại năng lượng đầu vào nào cả, nó chỉ tự dưng xuất hiện ở những sinh vật có đời sống lành lặn, vừa đủ và chịu điều chỉnh liên tục đi về phía cân bằng. Khế Lành cũng không hề kết thúc rồi chuyển sang dạng nào khác nữa, khi nó sinh ra nó sẽ mãi mãi như vậy và dịch chuyển vào các sinh thể khác, đó là lý do khi đứng dưới bóng cây luôn tạo ra sự dễ chịu hơn khi đứng dưới mái Tole. Sinh vật nào có Khế Lành càng nhiều thì sẽ thu hút nhiều Tinh Linh và chúng sẽ tác động vào đời sống của họ theo chiều hướng sinh sôi nảy nở, con người hay gọi đó là vận may. Trái với vận may, trong thế giới con người, là xui rủi là biểu hiện của Khế Xác quá nhiều. Khế Xác là kết quả của tất cả những thứ gì sinh vật nhận vào từ bên ngoài, từ thức ăn cho đến sự tức giận sợ hãi của kẻ khác. Sinh vật thu nạp càng nhiều thứ hỗn loạn, Khế Xác sinh ra càng nhiều và đây là loại năng lượng làm tiêu hủy Tinh Linh nên chúng tránh xa không dám lại gần. Cần phải làm rõ sự tiêu hủy này là đặc tính của Khế Xác, nếu không có chúng Tinh Linh sẽ tràn lan số lượng và vận may sẽ thừa mứa, và khi đó sinh vật có thể sẽ trở nên lười biếng vì đã có Tinh Linh làm cho cả. Trong ba loại năng lượng chỉ có Khế Lành là không thể bị tiêu hủy, nó chỉ sinh ra rồi nãy nở khắp nơi, duy trì sinh mệnh cho Tinh Linh. 

    Khế xác được Mẹ Tre hấp thụ toàn bộ giúp bà duy trì sự liên lạc, thảo luận và ra lệnh khi cần thiết với các sinh vật trong khu vực, tuy vậy bà rất ít ra lệnh, nghe mẹ tôi kể thì Mẹ Tre đã hơn 2000 năm chưa ra lệnh gì ở khu vực này.Tôi sẽ kể thêm về Mẹ Tre sau vì cần hỏi thăm bọn động vật khác, chỉ biết rằng bà rất thông thái. Trên đường di chuyển đến chỗ Mẹ Tre, Khế Xác chuyển dịch khá chậm, đến đầu thì chúng làm Tinh Linh phải tránh né, bởi vậy những nơi nhộn nhịp thì vận may không phải đến với bất kỳ ai mà vận xui thì ai cũng có thể đón lấy từ sự náo nhiệt đó. Ngược lại ở những nơi tĩnh mịch, Khế Xác sinh ra có mật độ thấp, sinh vật những khu như vậy lại nhiều nên vận xui được chia nhỏ ra cho từng sinh vật, nhỏ đến mức gần bằng không. Khi con người sống ở khu vực như vậy, họ sẽ có cảm giác như luôn gặp may mắn, hay Thần Linh phù hộ. Đó đơn giản là quy luật và cách vận hành của những năng lượng. 

    Cũng có những khu vực có quá nhiều Khế Xác sinh ra đến nỗi chúng làm Mẹ Tre không thể hấp thụ kịp lúc, bà trở nên kiệt sức và mệt mỏi. Khi bà quá nhọc nhằn thì sự liên kết thông tin của bà cũng như các sinh vật trở nên kém hiệu quả, mất kết nối. Đó là lý do tại sao con người trong khu vực như vậy trở nên vô cảm, lạc lõng và trơ lì trước mọi việc. Họ lờ đờ, lạc lõng và đứt gãy với mọi sinh mệnh xung quanh mình, họ thản nhiên trước nỗi khổ của người khác, họ thản nhiên trước cái chết dưới cái mác “ Bình thản trước cái chết của cuộc đời vô thường “ hay ngắn gọn hơn là “ Ai rồi cũng phải chết”. Họ nghe thấy âm thanh nhưng không hiểu nó nói gì, họ nhìn thấy vạn vật nhưng không nhìn ra sự trù phú, họ ngửi thấy mùi thơm nhưng không nhận ra sự trong lành, họ nếm đồ ăn nhưng không nhận ra vị của nỗ lực phi thường từ cây, và họ sờ vào vỏ cây nhưng không cảm được nghịch cảnh chúng đã đương đầu.

    Nguồn năng lượng cuối cùng là Khế Cảm, thứ duy nhất chỉ tồn tại ở con người. Khế Cảm được sinh ra xuyên suốt quá trình sống của nhân loại, là một loại năng lượng tinh thần chỉ riêng biệt ở con người. Ganh ghét, thương cảm, hờn dỗi, phẫn nộ, dằn vặt, sợ hãi, kích động, mỗi trạng thái tinh thần khác nhau của con người đều sinh ra một lượng Khế Cảm. Tự bản thân loài người không thể nhận biết năng lượng này của mình qua giác quan thuẩn túy mà nhờ vào sự tiếp nhận chỉnh hợp của tất cả Thân Tâm, khi con người càng ít sao nhãn bởi mưu cầu của bản thân thì họ càng dễ dàng nắm bắt rõ nguồn năng lượng này của chính mình. Loài vật khác không phát ra Khế Cảm nhưng lại nhận biết nó rất rõ ràng bằng giác quan cụ thể của chúng. Ví dụ loài Rùa chúng tôi thông qua khứu giác thính nhạy để ngửi thấy mùi của sự cuồng nộ hay bình tâm ở một con người, bọn Đại Bàng thì kể chúng có thể nhìn thấy loại Khế Cảm này từ những con người tà ác nên đã phải làm tổ trên cao, lũ Chó thì kể chúng nghe thấy những lời thì thầm phát ra từ con người đối diện để phân biệt trạng thái của họ nhằm dễ dàng phản ứng lại hay đối phó.

    Khác với một số người nói rằng năng lượng này có thế truyền đi hay lây lan trong con người, nhưng sự thật thì không phải vậy. Khế Cảm được chứa trong một thứ được gọi là Sử Nhân, nó như cái bầu chứa vậy, tất cả mọi thứ đều được lưu giữ lại đó mà không phân biệt tốt xấu. Sử Nhân bay lượn lờ không có quỹ đạo cố định nhưng khoảng cách tối đa là năm sáu mét đến thân xác của con người, mỗi khi trạng thái tinh thần của một con người đủ mạnh thì nó tự phát ra Khế Cảm lưu giữ vào tinh thể Sử Nhân. Các tinh thể này không trực tiếp tác động tới những con người xung quanh mà va chạm, chuyển dịch và trao đổi cùng Sử Nhân của kẻ khác. Sự xuất hiện đột ngột dịch chuyển Khế Cảm từ các Sử Nhân khác nhau sẽ làm chúng chưa thích nghi kịp tạo ra những xáo động, làm chúng trở nên dịch chuyển hỗn loạn và nóng lên do ma sát với những vật chất tinh thần khác. Đó là lý do khi giao tiếp một số người cảm thấy bị dao động, lấn áp, đồng cảm, xót xa cho kẻ khác, và lúc này Khế Cảm lại được sinh ra, quá trình cứ thế mà liên tục xảy ra không có điểm dừng, cho đến khi người đó chết.

    Sau khi một người chết, Sử Nhân sẽ phân tách ra, di chuyển và thâm nhập vào các sinh vật khác tại những nơi khi người đó còn sống đã hiện diện. Đôi khi chính vị sự phân tán rồi thâm nhập này mà người ta hay lờ mờ cảm giác về người đã khuất, hay con cháu đời sau có những thói quen hay phong thái của tổ tiên. Mọi hành động trong một trạng thái của con người đều không biến mất mà chuyển giao cho thế hệ sau không chỉ thông qua Gen mà còn nhờ vào các sinh linh khác ở xung quanh.

    Những áng thơ của Ông già cũng được thì thầm vào tai như một sự tương hỗ, Cô bé vẽ với những cú đẩy nhẹ của Tinh Linh, rồi Sử Nhân cùng Khế Cảm của bà lão ở quanh đây. Đôi khi gió không phải là gió, Chuông reo hay hồn reo, tiếng lá xào xạc là do bọn Rắn Mối hay của những sinh vật đang ngày đêm miệt mài làm việc không một lời kêu ca. Chúng thực hiện sứ mệnh thiêng liêng của mình là vận hành sự sống trong sự im lặng không một lời sáo rỗng vô hồn.

    Sáng hôm sau cái đêm tôi thấy đám Tinh Linh đi ngang ngân nga vài khúc, tôi bắt đầu thấy bọn Ký Tinh đi loanh quanh khu đất để thông báo về những cái cây Bon Sai của Lão hàng xóm mới được trồng. Ký Tinh là người truyền tin giữa các sinh vật sống, tuy nhiên hầu như chúng chỉ xuất hiện gần khu vực có nhiều cây xanh và ít con người vì con người hiện tại hầu như giao tiếp bằng ngôn ngữ nên họ không còn cần Ký Tinh nữa. Chúng không đưa mệnh lệnh hay hướng dẫn, hầu hết là thông báo tình hình những thứ mới mẻ chúng đã trị nhận xung quanh khu vực sau khi đã xác tính thực hư và tham khảo từ Mẹ Tre. Sau khi đã chắc chắn thông tin, chúng tỏa nhau ra đến những khu vực nhỏ trong khu đất có những cây già hay những con vật sống lâu năm trong khu vực, trong đó có tôi, và thông báo cho chúng biết. Khi nhận được thông tin, những cây và loài vật khác sẽ tự truyền đi thông tin cho những sinh vật khác xung quanh, còn phản ứng của từng loài là tùy quyền quyết định của chúng. Ngày trước con người cũng không cần xem dự báo thời tiết mà chỉ cần nhìn Kiến, Chim rồi vài loài khác là biết chuẩn bị ứng phó thiên tai mưa bão. Bây giờ thì đã có “Ký sự thời tiết” nên không còn cần Ký Tinh nữa. 

    Ký Tinh không chỉ đóng vai trò thông báo hiểm họa, bất kỳ thứ gì chúng thấy đột ngột xảy ra chúng sẽ đều bận tâm, những thực thể vô cùng cảnh giác. Có những hôm chúng thông báo về bọn Ốc Bươu Vàng bên kia sông xuất hiện quá nhiều, thế là bọn Cò và Chim ăn Ốc khác đều di chuyển qua khu vực đó sống ít lâu rồi quay lại, cũng có hôm một cây Bời Lời già chết vì do nhiễm độc nhà máy Mì xả thải, chúng thông báo để những con vật biết ơn cây đã nuôi sống chúng đến chào tạm biệt, đôi lúc chúng chỉ nói rằng “ Trời nắng lắm” rồi thôi. Chúng không ca hát như Tinh Linh, chúng giao tiếp nhưng cũng kiệm lời, chúng chỉ có thể phát ra ba tiếng trong một lời thốt ra. Như “ Sắp mưa to” , “ Dâu Da chết “, hay “ Cây mới đến “.

  • Một mình từ đằng sau tất cả

    Sau khi cùng ăn chén cháo trứng với Chàng trai hàng xóm, ông đi tắm rồi ngủ một giấc tới chiều, dù dẻo dai đến đâu ông vẫn đã già, lẽ ra những chuyện như vậy không nên xảy ra với những người già chăng? Những người già xung quanh đây chẳng còn mấy ai lao động, họ bán đất, lấy lãi ngân hàng rồi họ gọi là an hưởng tuổi già. Thế nhưng theo lời bọn thạo tin Thằn Lằn thì người già bây giờ kích động hơn xưa. Mạng xã hội khiến họ nằm một chỗ mà ngỡ mình hồi xuân. Những con mắt già neo nheo lại trước màn hình điện thoại, nào là giọng nói chát chúa bán hàng online, nào là người ta chửi nhau qua mạng, xã hội bây giờ văn mình đến mức không còn ai bị đấm qua mạng. Tôi cũng không rõ già với loài người là như thế nào, tôi chưa thấy một con Rùa nào nghỉ hưu hay vui thú điền viên, chúng tôi chỉ cứ thế sống cho đến hơi thở cuối cùng.

    Hai ngày sau đó Ông già vẫn vào rừng, vẫn làm việc với những thứ xưa cũ, và vẫn gọi cho ai đó để thông báo tình hình Cô bé. Chàng trai hàng xóm mỗi chiều lại ghé qua, anh mua cho ông ít đồ ăn, phụ những việc nhà mà ông đã lơ đãng hay cố tình gác qua bên, ông cũng nắm tình hình Cô bé qua anh. Lão hàng xóm thì dẫn công an xã xuống làm việc, họ thông báo đã bắt và phạt cảnh cáo bốn người hôm ấy, còn ba Cô bé cũng đã tự nguyện đi cai rượu sau khi được thả ra. Nghe nói gã chưa dám quay về nhà vì sợ lại quay về với rượu, không dám nhìn mặt con gái nên đi lên bệnh viện quân y đến khi nào ổn định hơn sẽ quay về. Xã cũng đồng ý cho Cô bé quyết định có ở lại nhà gỗ hay không dù đáng ra cô phải có sự chấp thuận của gia đình, và tất nhiên nếu Ông già đồng ý. Tôi thật sự không hiểu chuyện một con người ở đâu làm gì mà cũng cần phải có ai đó chấp thuận xác nhận thì kì lạ quá thể, sao xã lại có thể quyết định điều đó, mà xã là ai kia chứ. Thế giới loài người thật khó hiểu một cách khô khan.

    Rồi vài ngày sau Cô bé xuất viện, Chàng trai hàng xóm đi cùng cô trên chiếc taxi về nhà gỗ, cũng đã lâu rồi chẳng thấy cái hộp di động ấy ở trong sân. Anh xách hộ cô cái túi có một ít quần áo, vài quyển sách và dụng cụ vẽ của cô. Có lẽ trong thời gian tới tôi đã có bạn để chơi cùng, dù cho tôi chẳng hiểu mấy về tranh nhưng chắc tôi sẽ được ăn nhiều hơn. Trong gian bếp, Ông già đang lọ mọ làm Nấm Rơm um Tiêu cùng vài cái trứng luộc. Sau khi cất đồ đạc cho cô xong, Chàng trai hàng xóm đi bộ về nhà vì bảo rằng thư viện mới nhập sách nên về thu xếp và khinh thùng. 

    – “ Con cảm thấy trong người thế nào “ – Ông già đem đĩa trứng luộc đã lột vỏ và một ít muối Tiêu lên đặt chỗ bàn tam giác, nơi cô đang nhìn ra khoảng trống vắng lặng ngoài sân.

    – “ Sao trước giờ ông bà không kể con nghe về mẹ” – Cô bé nói với giọng bình tĩnh

    – “ Vì con chưa bao giờ hỏi “- Ông già đốt điếu thuốc rồi ra đứng ngoài gian trước.

    – “Hồi cấp một con bắt đầu thắc mắc thì chỉ toàn nhận lại toàn lời chửi rủa trong hơi rượu, có lẽ dần con quên mất mình cũng có một người mẹ”

    – “ Con không quên, chỉ là đến lúc sẽ nhớ ra. Cây không bao giờ quên gốc của nó, chỉ đến lúc nó hiểu rõ hơn khi cảm thấy thiếu sót “

    – “Nhưng thật sự con muốn được ông kể trong một hoàn cảnh khác ngày hôm bữa”

    – “ Ta xin lỗi vì mọi sự như vậy, nhưng đến lúc con phải tự tìm hiểu toàn bộ câu chuyện. Nhưng hãy đợi thêm, con sẽ hiểu ra khi nó đến, giờ thì con nên nghỉ ngơi” 

    – “Con đang học một chị trên thị trấn, chỉ làm kiến trúc trên Sài Gòn, nhưng tạm nghĩ việc về đây tìm ai đó nên mở lớp dạy. Con nhờ ổng chiều làm ở thư viện về chở con đi học, con ở đây sẽ phụ ông dọn dẹp coi như trả tiền thuê nhà” – Cô bé không nhắc đến mẹ mình nữa, có lẽ cô chấp nhận lời ông nói, cũng có thể vì quá mệt sau chuyện hôm đó.

    – “ Không phải trước giờ con vẫn phụ ông sao “ – Ông nói xong thì đứng dậy vác cây rựa rồi vào rừng để chặt một ít cây về đóng tạm cái giường Tràm, mùa mưa ngủ dưới sàn dễ cảm lạnh.

    – “ Ý con là con không ăn bám ai” 

    Cô cũng đứng dậy bưng tôi đi quanh ao cá rồi ngồi xuống nói chuyện với tôi, đúng hơn là nói chuyện một mình: “ Dạo này khỏe không Rùa, cho vuốt đầu cái nha … Rùa biết không, hồi bà còn sống tui ít nói chuyện cùng ông, hay nói đúng ra là có chút sợ. Cũng có thể do sự nhiệt thành của bà phần nào làm lu mờ những thứ xung quanh. Chắc đó là lỗi của tui, chắc do cũng là drama queen nên bị bà thu hút. Ê Ê mà tui không có ý khen chê nha, chỉ nói vậy thôi. Ở ông có một vẻ đẹp gì đó đậm lắm, mà người ta phải lặn sâu xuống thì mới tìm được San Hô đẹp nhất, người như tui chưa lặn được vậy, mà có thể không bao giờ, chỉ cảm thấy thôi á. Nếu so sánh hai người, thì bà như một vở kịch nói, còn ông là bộ phim câm của Chaplin. Gần bà nghe toàn những thứ dễ hiểu gần gũi, nhưng có hiểu hết không thì chưa chắc. Còn nghe ông nói, người ta phải vận dụng hết công lực, trí tưởng tượng thậm chí phải là người thể nghiệm chuyện tương tự mới lờ mờ nhận ra cái hay. Giờ coi phim câm người ta dễ chán lắm, thằng nào mà tỏ tình tui cho coi phim câm chung một hôm là chạy làng hết há há. Nên thôi tui tin ông, tui sẽ chờ đến khi khỏe và có cơ duyên sẽ đi tìm mẹ sau, tự nhiên nói làm nhớ An trong Đất Phương Nam ghê, lát vô mở audio book nghe lại. Mà trong đó không biết có con Rùa mập nào không nữa hé hé”. Không hiểu sao tưởng chừng như cô đang nói cái gì đó sâu sắc lắm, xong vẫn chốt lại để trêu cái sự mập của tôi. Ôi loài người ! Dù gì cô cũng chỉ là một cô gái còn rất trẻ.

    – “ Đang làm gì vậy ?“ – Chàng trai hàng xóm từ sau lưng ngồi xuống bên cạnh hỏi.

    – “Không thấy sao hỏi? Ngắm cảnh với Rùa “ – Vừa nói cô vừa vỗ mai tôi.

    – “ Rùa biết ăn là giỏi chứ ngắm gì. Mà thôi tặng em đôi ủng cao su “ – Anh đứng dậy lấy đôi ủng treo trên chiếc xe đạp gác chống cạnh cây Mít.

    – “ Gì vậy trời ? Sao tặng em cái này ?“

    – “ Mưa tới rồi, ở đây không giống ngoài kia, không có này là căng đó không đùa”

    – “ Sao nay lo dữ dạ, định cua em hay gì ?” – Cô gãi gãi cằm rồi nhìn anh như nhìn mục lục của một quyển sách.

    – “ Trời trời đâu ra, xin lỗi vụ bữa em đạp anh lọt xe. Ủa ủa em đạp mà sao anh phải xin lỗi, nói điên rồi “

    – “ Nói chứ, cảm ơn anh “ – Cô bé cúi mặt nhìn đôi ủng cao su trên tay anh.

    – “ Hả hả cái gì, là sao “ – Anh ngạc nhiên vì trước giờ chưa nghe cô nhẹ giọng với anh bao giờ.

    – “ Không phải vì đôi ủng không, mà vì những ngày qua ở bệnh viện “

    – “ Hả, hả nói lại nghe chơi “

    – “Cảm ơn” – Cô nhận ra anh đang trêu cô, nên cô hét to ba lần.

    – “ Trời sập trời sập bà con ơi, con nhỏ cảm ơn tui”

    Hai người vừa chạy đuổi nhau trong đôi chân trần trên bờ ao cỏ xanh mướt vẫn còn chút hơi ẩm của trận mưa phùn sáng nay, có đàn Bướm cũng hùa theo bay xung quanh bọn họ, rồi họ cũng đùa với chúng. Nhìn khung cảnh giống như trong những bộ phim mối tình thôn quê, cũng chẳng rõ tình cảm của họ là gì, mà tình cảm con người có bao giờ là rõ kia chứ. Đặc biệt với những con người xung quanh nhà gỗ này, những con người còn những mãnh hiện tại chưa biết ghép vào đâu. Nhìn cảnh đó từ trong nhà, Ông già lại viết ra đôi dòng.

    Cánh bướm tuổi trẻ bay trong gió

    Cơn gió chiều chẳng nhớ ngày xưa

    Mặt trời khuất cơn mưa dần tắt

    Bóng em về màu đất nở hoa

    Những ngày sau đó Cô bé ở cùng Ông già, mỗi sáng ông dậy sớm để nấu ăn cho cả hai người vì cô còn chưa thật sự khỏe, rồi ông lại đi vào trong rừng như thường lệ. Khi cô thức dậy thì đã có sẵn đồ ăn còn tôi cũng đã ở đó tắm nắng và nhai một ít hoa Sao Nhái điểm tâm. Ăn xong thì cô dọn dẹp quanh nhà, tranh thủ khi trời còn mát cô giặt giũ và chăm vườn rau. Ông bà sống vừa đủ từ trẻ nên về già cũng không thật sự nhiều việc nhà để làm, phù hợp sức khỏe cô hiện tại. Trong nhà có bóng dáng đàn bà con gái thật có chút gì đó khác biệt, ông cũng là người gọn gàng nhưng do sơ giản thành ra khi ở một mình bầu không khí có chút trầm mặc, u ám. Đàn ông giống như thân cây xù xì, đàn bà là hoa lá tô điểm cùng tạo nên một cái cây vừa sinh động vừa vững chãi. Một người đàn ông đơn côi thì như thân cây khô trơ trọi giữa đồng, còn đàn bà lẻ bóng rồi cũng dần mơ màng không sao tỉnh giấc. Trời sinh hai tính đực cái để bổ khuyết cho nhau, để đàn ông nhận ra đàn bà tính ở trong mình, còn đàn bà thấy được tính đàn ông của chính họ. Thông qua đó họ có cơ hội để tìm kiếm sự bổ khuyết ở người khác hoặc sâu bên trong chính họ. Đó là điều tôi học được từ Mẹ Tre.

    Sau khi làm xong việc nhà thì cô vào chuẩn bị cơm trưa rồi ngồi đọc sách đợi Ông già và đôi khi là Chàng trai thanh niên ghé ăn cùng. Những ngày gần đây công việc đã vào guồng nên mỗi khi ghé ăn trưa anh lại rôm rả kể chuyện thư viện. Có lẽ mọi thứ đã dần thăng bằng trong họ, dù có thể chỉ là thoáng chốc. Buổi xế chiều khi trời hơi tắt nắng Cô bé lại đi loanh quanh để vẽ, vì có hôm cô đi khi trời còn nắng nên đã bị ngất, may Ông già vào kịp nên cõng cô vào nhà. Mỗi tối Chàng trai hàng xóm đều đi xe đạp qua chở cô lên thị trấn học vẽ, rồi anh ghé thư viện học bài đợi cô học xong thì đưa về. Khi hai người về nhà thì đã thấy Ông già ngồi lên bàn làm việc. “ Nhìn ông làm việc khuya tụi con không dám bỏ học vì sợ bị quê, dù ông chẳng khuyên răng gì nhưng chẳng đứa nào dám lười “. Ngày trước tôi cũng lười lắm, nhưng đúng là chẳng cần đạo lý gì, mẹ tôi chỉ chăm chỉ lặn lội hiểm nguy dưới lòng sông, nhìn vào đó tôi không còn dám nghĩ về sự lười nữa, giáo dục của loài người không biết có nên bắt chước chuyện này không, người lớn chỉ cần làm gương là đủ.

    Những ngày yên ả này trôi qua mà chẳng thấy sự xuất hiện Lão hàng xóm, cũng đã hơn một tuần rồi không thấy lão ghé chơi. Ông già gọi điện cho lão để nhờ gửi thư cho quản lý thư viện, ông không muốn làm phiền Chàng trai hàng xóm vì thấy anh đang chăm chỉ ôn thi nên không muốn anh bận tâm vì ông biết kiểu gì anh cũng mở ra đọc. Cho đến hôm nọ, Chàng trai hàng xóm chạy hớt hải từ xa vào nhà rồi thông báo là thấy vài công an xã kéo rào chắn trước nhà Lão hàng xóm. Anh nghe được tin là bị trộm nhưng chẳng ai biết lão đang ở đâu. Chiều hôm đó Ông già gọi điện cho người công an xã hay đi với lão xuống đây để hỏi tình hình thì họ bảo vẫn chưa tìm thấy lão và nói ngày mai sẽ mang cái gì đó của lão xuống cho ông. “ Không lẽ là di chúc ?” tôi trộm nghĩ như vậy. 

    Sáng hôm sau Ông già ở nhà đợi người công an xuống, anh ta đi cùng Chàng trai hàng xóm trên chiếc xe bán tải nhỏ của ai đó trên xã. Họ chở những cây Bon Sai to nhỏ nằm lăn lóc ngổn ngang trên xe, có cây bầu đất còn một nửa lòi rễ, có cây cành nhánh gãy xước, cùng có cây hình như chẳng xây xác gì. Ông già bước ra chào hỏi họ rồi hỏi chuyện, Cô bé thì đang ôm tôi đứng trong nhà nhìn ra.

    – “ Chuyện gì đây anh? “ – Ông già mở lời sau cái gật đầu chào và nhìn sang Chàng trai hàng xóm đang phụ khinh cây xuống.

    – “Bọn cháu thấy nhà lão ai vào đập vỡ chậu cây hết cả, trong nhà loạn cả lên, xã và huyện đang phát tin tìm. Đang điều tra xem chuyện gì, nhưng mấy cái cây này sợ nó chết nên đưa về hai người con nhưng họ lại không nhận. Họ bảo đưa cho ông giữ vì ông rành cây rồi sau đó tính.”

    – “ Là vẫn chưa tìm thấy lão ta? Điều tra ban dầu là chuyện gì “

    – “Ông cũng biết bọn cháu không tiết lộ được mà, nhưng nói thiệt là không có dấu cạy cửa nên lạ lắm, phải đợi tìm được lão ta đã. Ông giữ dùm, hễ lâu quá thì làm gì tùy ông..”

    – “ Thôi các anh cứ để ngay chỗ cây Thị rồi mai tôi tính, có khi ổng về liền giờ đó”

    Sau khi người của xã ra về, 3 người trong nhà gỗ ra đứng nhìn đống Bonsai ngổn ngang, Ông già đứng nhìn chăm chú trong khi hút một điếu thuốc, còn hai người trẻ thì đang trò chuyện về Bonsai

    – “ Nhìn anh không hiểu gì luôn, sao người ta mê, tiền triệu chứ ít à” – Chàng trai hàng xóm ngồi chồm hổm quay ngước nhìn Cô bé ở sau lưng.

    – “Nó không dành cho mấy người thô lỗ đâu. À mà em cũng không hiểu mấy. Cây ngoài tự nhiên nhìn nó khỏe mạnh hơn “ – Cô bé vừa nói vừa vỗ vỗ lên một cái cây nằm dưới gốc Thị.

    – “Ê Ê nay anh làm ở thư viện đi ôn thi đại học nha, mà sao em ác mồm anh chị vậy. Cây ngoài tự nhiên ý em là sao “

    – “Là nó tự mọc đó trời, vậy mà đòi ôn thi đại học gì”

    – “ Cây ông bà trồng ở đây không tự nhiên hả “

    – “Hỏi hay đó, vậy tự nhiên là cho nó tự sống “ – Cô bé ỡm ờ .

    – “Hồi nhỏ ông cũng dẫn nước tưới, cũng cắt tỉa nhánh khi nó um tùm quá mà. Biết thì hẳn nói nha, con nít mà học đòi giảng đạo hả “

    – “ Vậy chứ anh nói coi, làm như hay lắm”

    – “ Sao em tách em ra khỏi tự nhiên được, em có coi phim Discovery không, mấy con voi cũng làm gãy cây lấy đồ ăn đó, như mình chặt cây thôi “

    – “ Nhưng mà nó đói mới làm vậy, còn mình không đói cũng đi làm. Vậy chắc tự nhiên là làm vừa đủ ăn hả ta “ – Cô bé gãi cằm rồi nhìn về phía ao cá xa xa.

    – “ Chắc mình còn đói nhiều thứ khác, đói danh dự, đói quan trọng, đói tri thức “ – Anh im lặng một lúc rồi trả lời.

    – “ Anh nghĩ mình đang đói gì “

    – “ Đói bụng, sáng giờ khinh cây chưa ăn gì luôn “ – Anh cười ha hả rồi chạy vào nhà tìm đồ ăn. Cô bé cũng chạy theo bỏ tôi ở lại bên dưới gốc Thị già cùng ông.

    – “Đói nhân tính “ – Ông già ngồi xuống xếp bằng hai chân rồi vuốt mai tôi nhìn về phía đống cây Bonsai trước mặt như nhìn những người bạn xưa đã bị uốn éo trong sương gió.

    Ba ngày trôi qua mà không thấy Lão hàng xóm về, mấy cây Bon Sai đã có dấu hiệu héo lá vì lúc đó là một quãng nghỉ sau những cơn mưa đầu mùa, trời đã trở lại nắng nóng. Trưa hôm ấy Cô bé về thăm nhà mình và cũng để lấy một ít đồ dùng cá nhân, Chàng trai hàng xóm sau khi chở cô về thì ghé mua hai ly nước mía cùng uống với ông. Anh đi quanh nhà không thấy ông đâu, nhìn ra xa về phía đất trống phía Tây căn nhà thì thấy ông đang ngồi bệt dưới đất cạnh gốc Chồi Mồi nhìn chăm chú vào khu đất. Chỗ đó ngày trước ông bà định để sau này con cái mà có về ở cùng sẽ cắt đất cho họ xây nhà ở đó, đến giờ thì nó vẫn còn trống trãi lắm. “ Ngày xưa tôi trôi sông lạc chợ bỏ bê mẹ cha, coi như giờ tôi nhận lấy trái trời ban xuống, chấp nhận chứ không dám trách một lời “ ông nói vậy với bà vào một đêm mưa khi hai người nói về gia đình mình.

    – “Ông làm gì vậy ông “ – Anh cầm hai ly nước mía vừa chạy vừa hỏi to vang vọng làm bọn chim trong đám Tràm giật mình lột xột trên cành lá.

    – “ Trả lại sự sống cho Bon Sai” – ông vừa cầm sổ A5 và cây bút chì vẽ vẽ gì đó.

    – “Ông thấy mấy cây Bon Sai đó đẹp không ông, sao nó mắc dữ vậy. Mà một mình ông sáng giờ khinh đống đó ra đây hả “

    – “ Vấn đề không phải đẹp xấu, người chơi Bon Sai hay làm nghệ thuật là để giải bày những dịch chuyển bên trong thế giới tinh thần của họ. Nhớ một người anh em thì họ làm ra Thế Huynh Đệ, muốn kể cuộc đời gian khó thì Dáng Huyền, chung quy cũng chỉ là tên gọi. Khi con nghĩ về người anh em của mình con có muốn bán họ không, hay con muốn bán đi quá khứ nhọc nhằn của mình? Tất cả đều không được. “

    – “ Vậy vấn đề là tiền và bán buôn hả ông? “

    – “ Vấn đề không phải là tiền hay có bán không, con có thấy người ta dùng từ “sáng” trong “sáng tác” “sáng tạo” không “

    – “ Tức bên trong mình không bị vấy bẩn khi làm “

    – “ Cũng chưa hẳn như vậy, sáng ở đây là sự nhận thức rõ trạng thái của mình rồi thổi nó ra truyền vào thế giới vật chất”

    – “Vậy kỹ năng thì sao ông, một người thấy rõ rồi mà không có kỹ năng để làm “

    – “ Thì học, một lần không được thì trăm lần. Kể cả có thất bại cả đời thì vẫn còn lại trong con một câu chuyện thú vị để kể. Như Sasaki Kojiro vậy, kẻ thất bại vĩ đại. Khi con nhận ra vẻ đẹp thuần khiết của nội tại, thời gian và nhọc nhằn không còn ý nghĩa nữa”

    – “Làm sao để thấy được nó “

    – “Không thể, trước tiên hãy nhận ra những áng khói bụi che phủ. Giờ con nhìn vô hai cây này đi, còn thấy nó giống thứ gì?”- Ông chỉ tay về phía hai gốc Bonsai bên trái của anh

    – “Có vẻ như dòng thác”

    – “ Con thấy đó, họ chỉ bắt chước nhau rồi gò ép cây theo khuôn mẫu, như một người cha mẹ muốn con mình giỏi như con hàng xóm vậy”

    – “Nhưng nếu mình chọn một gốc cây có khuynh hướng sẽ đi theo một thế nào đó thì sao ông ? À thôi con hiểu rồi, ngay cả quá trình chọn gốc cây này cũng là quá trình tự gò ép uốn cong nhận thức và ánh nhìn.”

    – “Cẩn thận, thấy và thật sự thấy là khác nhau. Như người bệnh chỉ thấy triệu chứng rồi đi trị chứ không nhận ra căn nguyên để có thể trị dứt gốc.”

    – “Con sẽ để ý thêm. Còn đống cây này giờ sao ông, hôm nay thư viện đóng cửa, con ở nhà nên có phụ gì con làm luôn.”

    – “ Vậy con đào mấy lỗ trồng cây theo bản vẽ này, ông đã đánh số và treo thẻ cho cây rồi, con đào lỗ bán kính gấp rưỡi so với độ rộng xòe ra của rễ. Giờ ông đi vào nhà dọn dẹp rồi lát con vào ăn với ông, nay con bé chắc sẽ ngủ lại nhà nó” – Ông già đã chuẩn bị kỹ lưỡng, miêu tả và hướng dẫn chi tiết chỉ trong hai mặt của tờ giấy A5.

    – “ Trời ông chi tiết quá, từ nay tới mai con xong nha, chiều mai con mới đi làm, hôm nay cho con ngủ lại một đêm”

    – “Trước khi con thả cây xuống đất, con chạy đi mua ít bạt nhựa loại người ta che cỏ khi trồng hoa màu. Con tạo một vòng tròn nhô lên khỏi đất 0.3m giống như đang bỏ nó vô chậu”

    – “Để làm gì ông ?“

    – “Nó quen ở trong lồng trong chậu rồi, giờ thả ra ngay thì như con người ra nước ngoài sống sẽ bị bối rối tội nghiệp lắm. Làm vậy để nó quen dần bộ rễ và ra chồi sẽ bỏ bạt đi “

    – “Chắc phải canh thời gian chứ bảo bọc quá lâu có khi không hay “

    Ông già không nói gì thêm mà đi vào nhà gỗ, sau cuộc trò chuyện ấy ông quyết định viết bổ sung là thư gửi thư viện. Con Thằn Lằn đã đọc và kể lại chi tiết cho tôi như thế này.

    “ Chào cô quản thư, tôi là một người đọc sách ở gần đây, tôi là bạn của anh bạn vừa mới vào làm ở thư viện được vài tuần. Tôi định giấu đi thân phận của mình liên quan gì đến thư viện, nhưng thiết nghĩ cái xã này nhỏ lắm, mọi người hầu như đều quen mặt nhau, rồi ai đó cũng sẽ nói ra sự thật. Tôi và cha của anh bạn ấy là người thật sự đã khởi tạo ra thư viện, nhưng vì những sự không may mà chúng tôi đã bỏ lỡ và phần nào lãng quên phận sự của mình. Cũng nhờ những người ở thế hệ sau như cô mà dòng chảy tri thức vẫn còn âm ỉ trong lòng xã hội, thành thật cảm ơn cô. 

    Mọi thứ vẫn luôn chuyển động và chuyển động như một con sông không bao giờ lưu luyến quá khứ, nhưng có lẽ tôi thì có. Khi nghe anh bạn ấy kể về những gì đang diễn ra ở thư viện, ở tình trạng sách và người đọc sách quanh đây, con sông trong tôi có lẽ đã chảy ngược dòng, những mong muốn năm nào như thức giấc sau một cơn ngủ dài. Tôi gửi cho cô bên dưới 6 đề xuất tham khảo để nếu có cơ duyên tôi được mở lòng với đứa con tinh thần đã lâu ngày không gặp. Đây không phải là hướng dẫn hay kiến nghị, cũng không phải lời nói mây gió, nói rồi xong thì thôi. Nó là những trải lòng của tôi khi ở tuổi già, như lời thủ thỉ trong đêm của một người già với một người trẻ, cùng nhau tìm kiếm sự thật. Sáu đề xuất của tôi như sau:

    – Mạng lưới những người đọc sách có năng lực xung quanh, chúng ta không đi tìm những người ở trời Âu hay những kẻ đã có danh phận, xung quanh chúng ta có rất nhiều người đọc sách chỉ vì họ có mong cầu sự học. Những con người luôn giữ cho mình ngọn lửa soi rọi sự thật và có cõi lòng rộng mở. Những con người thiện lành sẽ đọc những quyển sách lành lặn, và ngược lại sự lành mạnh này từ những quyển sách lành lặn sẽ đi vào trong và khơi gợi sự thiện lành trong những con người đang lầm lỡ. Không ai nên bị bỏ rơi, không ai nên độc đoán, và không ai cô lập mình trong vùng đất của tri thức. Bên dưới tôi có đính kèm thông tin liên lạc của 13 người có vị trí địa lý sinh sống gần quanh đây và bản thân tôi nghĩ họ sẵn sàng dự phần vào đó.

    – Từ mạng lưới trên, hãy lập một hồ sơ dữ liệu về người đọc sách, của cả người mượn lẫn những ai trong mạng lưới. Mục đích là khi ai đó đọc một quyển sách mà còn băn khoăn, do dự hay đơn giản là cần người bầu bạn và trò chuyện về nó, hãy kết nối họ lại. Thư viện sẽ là cây cầu, một con đò và một bàn tay dẫn kẻ thiện lương đi qua sông. Cơ sở dữ liệu này còn dễ dàng giúp thư viện tổ chức các sự kiện, buổi thảo luận hay ra mắt sách và nhiều thứ khác trong tương lai.

    – Dẫu cho là con dao hai lưỡi, nhưng kiểm duyệt là cần thiết để đưa sách vào đại chúng. Không thể để những khái niệm như tự do, đa dạng, và “mỗi người một sở thích “ đầu độc chất lượng tinh thần thật sự của sách. Tuy nhiên nếu để một hội đồng nào đó quyết định kiểm duyệt, có thể giai đoạn sơ khai nó sẽ trong sạch, nhưng dần về sau chắc chắn hội đồng này sẽ trở nên độc đoán. Phải giữ được trạng thái lưỡng cực giữa hội đồng và thực tại. Ngoài ra người quản lý là cô phải tự nâng cao bản thân để có đủ dũng cảm, tri thức và độ thọ cảm để đưa ra quyết định, ba yếu tố trên thật ra xét kỹ thì cũng chỉ một.

    – Những người đọc sách thật chất thường rất cô độc dễ dẫn đến cô lập, hãy tạo ra một không gian đọc trái với toàn bộ hầu hết các thư viện khác. Không gian đọc sách chung hay để mọi người tự do gặp gỡ và thảo luận. Những ai cần sự yên tĩnh thì cho họ một căn phòng nhỏ hoặc một góc sân vườn mát mẻ xinh đẹp. Sự dịch chuyển giữa tĩnh lặng và thâm nhập chung phải tồn tại đồng thời trong một không gian của thư viện. Thư viện không phải một cái Chợ, cũng không phải một cái Chùa, Thư viện là cái Chợ của nhà Sư và cái Chùa của mợ bán Cá

    – Con người tìm đến sách không chỉ tò mò, nếu chỉ vì tò mò họ chỉ cần đi vào rừng là đủ. Sâu bên trong họ lờ mờ nhận ra sự thiếu sót, những khoảng trống, những mảnh linh hồn cần được hồi phục, họ đến với sách như chỗ nương tựa, như dịch trạm với lữ khách bôn ba. Họ tìm đến sách để đánh thức nhân tính đã ngủ yên qua bao thế hệ của cha ông. Đó cũng là thứ thật sự nghệ thuật cũng hướng đến. Hãy để thư viện có một góc nhỏ cho nghệ thuật, đừng nhiều quá sẽ trở thành bảo tàng, một thôi cũng được. Tôi gợi ý hãy hợp tác với bảo tàng, nghệ sĩ nhiều lĩnh vực, và cả những nhà phát minh, dành một không gian nhỏ trong khuôn viên thư viện, hàng tuần hoặc tháng trưng bày một loạt hạn chế tác phẩm của họ. Điều này không gây loãng cho người xem tình cờ ghé qua tìm sách, cũng đủ để họ lắng lại một chốc để thấy còn có những thứ khác có thể biểu đạt thứ sâu xa bên trong họ.

    – Vấn đề cuối cùng là thứ mà những kẻ sĩ đọc sách hay tránh né hoặc coi nhẹ, đó là tiền. Họ tránh né đơn giản là do họ không đủ năng lực và phóng khoáng để nhìn nhận nó. Hãy nhớ thư viên phục vụ lợi ích cộng đồng nên chuyện duy trì từ nguồn lực cộng đồng là đúng đắn. Đừng ngồi một chỗ và nghĩ rằng mình đang làm việc tốt người khác phải tự đến cúng dường, hãy thâm nhập và tiếp cận những nguồn lực dù cho có bị gọi là “ đi xin “. Nếu có 100 lần đi xin thất bại thì cô cũng sẽ có được thêm thông tin, tầm nhìn và lắng nghe hiện trạng thật chất của con người trong xã hội, đó chẳng phải là điều người đọc sách mong mỏi sao? Hãy đi xin, chẳng mất gì cả.

    Trên đây là những gợi ý, cô đọc qua rồi một ngày gần đây, khi cơ duyên đến, tôi sẽ gặp cô để trò chuyện và biết đâu đó chúng ta sẽ cùng thực hiện điều gì đó cùng những người xung quanh, những người mà tôi luôn thật sự coi họ tài giỏi hơn mình. “

    Viết xong lá thư, Ông già quét dọn tủ sách, “Những người bạn kiên nhẫn của nhân loại” ông gọi sách như thế. Chàng trai hàng xóm mới vừa đi vào sau khi rửa ráy tay chân chỗ cái lu có bụi Xuyến Chi. Anh dụi dụi ba quả Táo rừng anh hái gần chỗ đất vừa đào lỗ cho mấy cây Bon Sai, anh đưa ông một quả, tôi một quả.

    – “Cũng một thời gian rồi con không thấy ông đọc sách” – Anh cắn một miếng Táo cầm một quyển sách hỏi Ông già.

    – “ Khi ông viết sách ông không đọc sách “ – Vừa nói ông vừa giật cuốn sách trên tay anh.

    – “ Ủa sao vậy ông “

    – “ Sách là người bạn, không thể kể về họ cho người khác nghe được, mình chỉ kể về mình “

    – “ Ý ông là mình sẽ bị ảnh hưởng “

    – “Bạn bè chơi cùng thì tương tác qua lại là bình thường, không thể nói nỗi buồn là của riêng ai được, chẳng ai đánh bản quyền buồn vui cả “

    – “Con nghĩ đọc để làm nguyên liệu cho viết cũng tốt mà “

    – “ Khi muốn viết về điều gì đó, con phải thật sự hiểu từng chân tơ kẽ tóc của vấn đề, như nhìn một khối đa diện n mặt có đánh số đa màu sắc. Nhắm mắt lại ai đó nói số gì con nhớ ngay màu của mặt đó và vẽ lại được khối đa diện ở góc nhìn số đó.”

    – “ Nó như cục đất sét rồi mình nặn không ông “

    – “Khác chứ, giờ khi ông kêu con nghĩ về niềm vui, cái gì hiện ra trong đầu ngay lúc này “

    – “ Con thấy cảnh hồi nhỏ câu trúng con cá đầu tiên “ – Anh nhắm mắt lại như người lần mò tâm trí, nhớ xem anh đã có từng vui hay chưa.

    – “ Nếu cần con cụ thể nói về nó, thì hình ảnh nào về việc câu cá đó làm con vui “

    – “ Dạ đi khoe với bà con cá câu được “

    – “ Khi đi khoe với bà sao con lại vui, chính xác thì đó là gì “

    – “ Nụ cười của hàm răng hơi nhô ra và vành miệng rộng của bà thật sự làm con thấy sảng khoái theo. “ – Anh nhìn lên trần nhà, miệng anh như đang cười với bà năm đó.

    – “ Vậy niềm vui với con bây giờ thật sự là gì “

    – “ Nhưng khi con nghĩ về nụ cười của bà, một chút gì đó lợn cợn lại nổi lên, như nỗi buồn nhớ vậy, nhưng không bi thảm. Chắc niêm vui bây giờ là tất cả những hình ảnh ấy “

    – “ Vậy giờ nếu hỏi nỗi buồn con nghĩ gì “

    – “ Cũng tất cả những hình ảnh vừa rồi “ – Anh dừng lại một hồi lâu rồi quay qua nhìn ông chằm chằm, trong giọng anh có cái gì nó nghẹn lại một cách trầm mặc hơn là sầu chán.

    – “ Đó là cục đất sét “ 

    Ông già vừa nói xong, tụi Dơi từ ngoài vườn bay vào chạm trúng cái chuông gió, làm nó rung lên. Thứ gì đó khiến cho cả ba chúng tôi như mê hoặc, cả ba cùng đi ra gian nhà trước, đứng dưới chuông gió rồi ngẩng mặt nhìn một hồi lâu, trong ánh đèn vàng tỏa ra khắp gian phòng, Rồi đột nhiên có tiếng bước chân ở đằng xa từ trong bóng tối đi ra, là Lão hàng xóm đã quay về. Lão vẫn ăn bận chỉnh tề gọn gàng nhưng râu đã mọc kín cả cằm chỉ sau hơn một tuần không gặp. Chàng trai hàng xóm chạy vội ra chào rồi dẫn lão vào nhà vì nhìn có vẻ lão khá mệt mỏi và buồn rầu. Đêm hôm đó ba người bọn họ nói chuyện rồi uống rượu tới khuya, khi ấy tôi đã rất buồn ngủ nên không nghe rõ mà được bọn Thằn Lằn thuật lại. Đại loại lão ta bị một căn bệnh gì đó liên quan đến vòm họng, nghe nói là khá nặng. Nghe vậy thì hai người đàn bà và hai người con lại chẳng thèm quan tâm mà còn đòi lão viết lại di chúc chia tài sản nên lão nổi điên đập hết mọi thứ. Lão cảm thấy mình đã sống một cuộc đời hoang phí, chẳng còn biết đâu là thứ quan trọng, tự trách bản thân là ăn bậy nói bậy quá nên giờ quả báo. Ông già phơi bày sự thật cho lão ta thấy về chế độ ăn tạp nham của lão, một thời gian dài lão đã cơm hàng cháo chợ, hay ăn những thứ không lành mạnh. Ngoài ra Ông già còn nói, từ trước giờ ông đối đãi họ theo nghĩa trách nhiệm, không có cái tình thân, nên giờ họ đối đãi với lão như vậy dù là không phải, nhưng hoàn toàn có thể hiểu được một phần là do thứ gia đình hờ mà chính lão đã tạo dựng bao năm qua, không nên tức giận trách móc mà nên thay đổi. Chàng trai hàng xóm thì chửi hai người con lão là vô tâm, bảo tống cổ chúng đi rồi tự làm tự ăn tới chết thì cho tiền từ thiện là xong. Anh còn gợi ý lão gây quỹ cho thư viện để cải tạo và bổ sung đầu sách, trong cơn lè nhè say lão đã đồng ý hai tay hai chân chổng vó lên trời. Đêm hôm ấy ba người đàn ông, những kẻ không có không còn và có đàn bà cũng như không đã nói về đủ thứ chuyện khác nữa. Dù lờ mờ mơ ngủ, nhưng tôi nghe loáng thoáng ngoài sân, bọn Tinh Linh trong rừng đi ngang qua, và nói về đám cây Bon Sai của Lão hàng xóm vừa được Chàng trai hàng xóm trồng xuống đất. Mà không, Tinh Linh không nói bao giờ, chúng ngân nga hát những bài ngắn với giai điệu đưa mọi sinh vật có thể nghe thấy thoải mái và đi vào giấc ngủ

  • – Mãnh hiện tại

    Ông lão đã quyết định giữ lại bộ quần yếm áo thun mà bà mặc những ngày cuối đời, nó có màu làm ông vừa nhớ bà khi trẻ, vừa thấy bà khi đã già, một màu lá mạ đã sờn theo năm tháng. Ông treo bộ đồ và cái nón cói bà hay mang ở cây cột chính về phía phải của căn nhà, nhìn xa như bóng hình của một con người còn đó. Phần quần áo còn lại ông mang ra chỗ cây Mận Xanh rồi đốt và chôn gần đó, “ Anh để lại một bộ cho nhà đỡ trống trãi” ông thì thầm với cây Mận.

    Tối hôm đó cô bé xin Ông già ngủ lại vì ba cô say xỉn la lối mà sáng mai cô phải ra thị trấn học vẽ. Sau bữa cơm tối với rau muống xào tỏi cùng chao trộn tương hột, Ông già ngồi uống trà hoa Cúc trên cái bàn tam giác, còn cô ngồi tựa vào gốc cột ông treo bộ quần áo và cái nón cói của bà. Trong nhà đốt hai cây nến và một ít vỏ cây có sẵn trong khu đất, hương thơm nhè nhẹ như mang người xưa quay lại chốn cũ, cười nói rỉ rả về những kỉ niệm đã xa. Hai người một già một trẻ nói với nhau về chuyện tình yêu mà cảm tưởng họ là bạn bè cũ. Ông già thì như trẻ ra, còn cô bé lại như già thêm một ít. Ánh nến theo gió đung đưa làm bóng của bộ quần áo như nhảy múa trên trần nhà, hồ như người xưa thoáng ghé qua chuyện trò.

    – “ Con tò mò mấy ngày đầu bà đến đây bà như thế nào? Lúc đó khu vực này ra sao ông ? – Cô bé mở lời hỏi như một cú đẩy nhẹ cho chiếc lá trôi ngược dòng về ngày đó trong Ông già.

    – “Còn hoang sơ lắm, ông phân khu vực và chức năng, bà là người đưa ra chi tiết hóa và người thật sự làm nên nơi này. Bà đến vào những ngày đầu mùa mưa trong bộ quần yếm xanh lá mạ, sáng hơn cái này một tông màu” – Ông già vừa nói vừa chỉ tay về phía bộ đồ.

    – “Vậy bà phải hiểu ông lắm mới hiện thực hóa nó được, à không chính xác là hai người phải hiểu nhau lắm. Chứ như con nhiều khi muốn vẽ còn chẳng biết mình đang muốn gì, dù tay vẽ giỏi cách mấy cũng như internet bị nghẽn mạng “

    – “ Ông bà chưa bao giờ nhận mình hiểu người còn lại, cả hai đều tò mò về nhau cho đến lúc chết, chúng ta sống thông qua sự thông giao tinh thần, dễ hiểu là trò chuyện “

    – “Ít có cặp nào làm được vậy, họ luôn kỳ vọng ở người đối phương “

    – “ Hy vọng là nguồn gốc của thất vọng “

    – “ Ông bà có bao giờ hy vọng chưa” – Không khí im lặng một lúc như hai người đi về phía chân trời riêng của mình rồi quay lại cuộc trò chuyện.

    – “ Có lẽ là có, khi chúng ta sinh con “

    – “ Sau đó ông bà thất vọng vì điều gì “

    – “ Sao con lại hỏi vậy” – Ông trầm tư đôi chút rồi hỏi lại cô bé

    – “ Do ông bảo Hy vọng và thất vọng có liên quan nên con thắc mắc tiếp “

    – “ Chỉ là một nỗi day dứt chứ không phải thất vọng, cũng không ân hận hay muốn thay đổi.”

    – “ Có giống như khi mình vẽ tranh mình ở lại với cảm xúc đó không ông “

    – “Có thể”

    – “Thật ra con chỉ muốn nghe chuyện tình của hai người, Ông bà đã nói gì, tỏ tình ra sao “

    – “Bà kể lần gặp nhau ở thư viện và vựa cây giống rồi mà phải không ?”

    – “ À dạ dúng, vậy mà bữa đó hai bà cháu nói chuyện tưởng ông đi ngủ rồi” – Cô bé nằm xuống sàn nhà rồi kê cái gối nhỏ dưới đầu, cái gối bà đã nằm lúc sống lẫn khi đã tạm dừng sự sống.

    – “ Ông chưa bao giờ tỏ tình bà cả, sau những lần gặp đầu, bà đến nhà gỗ rồi ông dẫn đi loanh quanh, kể về những thiết kế và dự định. Bà nghe rất chăm chú “

    – “Bà là người lắng nghe thật sự hiếm hoi còn sót lại, con nghĩ vậy “

    – “ Một tuần sau bữa gặp đó ở nhà gỗ, bà chủ động quay lại gặp ông với một danh sách dài chi tiết ý kiến, tưởng tượng và phác thảo của bà. Ông đã rất kinh ngạc vì bà hầu như không học hành bài bản mà còn chuyên nghiệp hơn bất kỳ mấy kẻ làm nghệ thuật bất chợt theo cảm hứng hoặc vụ lợi khác mà ông gặp trước đó”

    – “ Con kính nể bà vì sự nhiệt thành, chẳng cần ai nói ra, nếu bà thấy thú vị sẽ chủ động làm”

    – “ Đó là thứ ông được bà lây lan, chứ khi trẻ hơn bây giờ ông là kẻ tập trung cho chính mình “

    – “ Tại sao tập trung cho chính mình lại là xấu ông ?” 

    – “ Không phải xấu mà nó sẽ khiến con bỏ lỡ những thành phần xung quanh “

    – “Hôm bữa con vẽ bọn chim én uống nước, con bị một tình trạng là thu hút bởi bọn lao xuống tốc độ cao, nên khi vẽ vẫn thấy thiếu sót “

    – “ Có thể là vậy, như mấy người cả đời kiếm tiền lo cho gia đình rốt cuộc đánh mất chính cái bầu không khí xung quanh, thứ quan trọng hình thành nên gia đình “

    – “ Như thả diều ráng kéo nó về một phía dễ đứt dây “

    – “ Ngày đó ông ngỏ lời mời bà về ở cùng cũng từ lần đó thả diều.”

    – “ Sao ông sao ông “ – Cô bé ngồi xổm dậy tỏ vẻ rất thích thú

    – “ Không lãng mạn như trong truyện đâu, ông viết một bài thơ để kể lại lúc đó, để ông đọc “ – Ông nói xong thì đứng dậy lấy chiếc song lang đã lâu không gõ ra rồi ngồi đọc bài thơ theo nhịp phách. Trong ánh đèn cầy ám muội, tiếng Dế, tiếng Song Lang, tiếng một Ông già, hơi thở của một con Rùa và ánh nhìn say sưa của Cô bé tuổi trăng tròn. Quả thật là không lãng mạn như truyện, nó vượt ra khỏi cả thực tại.

    Em đã đến một chiều gió lặng

    Mây vắng nhà để nắng bên ta

    Cánh rừng trắng hồn diều thả lối

    Sải cánh dài xé toạc trời cao

    Tay giữ lấy nỗi niềm trong mắt

    Mất cánh diều mất cả tâm giao

    Gió bỗng giận như dao cắt đứt

    Diều bay rồi còn mỗi mình ta

    Bãi cát trắng nơi anh đã hỏi

    Chốn sơ tàn mở lối cùng nhau

    Để cơm tối, canh bầu tâm sự

    Một mái nhà ánh nến tư vô

    “Anh không rõ tinh yêu họ kể

    Dẫu biết mình chẳng dễ lìa xa “

    Đời người như cánh chim tha lạc

    Tìm được cành an lạc về sau

    Đôi lời ngỏ trầu cau chẳng có

    Chẳng lời thề nhẫn cỏ chẳng trao

    Chỉ mong chờ những đêm thao thức

    Chuyện trò mài mực vẽ đời chung

    Khi Ông già vừa dứt tiếng, mọi thứ trở nên im lặng đến lạ, có lẽ cảm giác nghe trong một hoàn cảnh khác mọi thứ sẽ thật lãng mạn theo một cách nào đó, nhưng trong khung cảnh này có gì đó day dứt lắm. Cũng chỉ là những ký tự như nhau, nhưng bầu không khí đã khác, có lẽ con người quanh đây cũng vậy, mọi thứ nhìn như vẫn vậy nhưng điều gì đó đã đổi thay. 

    Đó lần lần đầu tiên Cô bé ngủ lại nhà gỗ khi không có Bà lão nằm cạnh đó. Mọi khi lúc bà còn đó, mỗi lần Cô bé ngủ lại là họ lại như hai mẹ con chuyện trò suốt đêm. Đến giờ cô vẫn không biết mẹ ruột mình là ai, nên những giây phút ấy khi bên bà không chỉ là hoài niệm, mà còn như nguồn sống, nguồn cảm hứng để cô bật dậy trong sự hỗn loạn đang đè nén lên một cô gái trẻ có nhà mà còn chẳng muốn về. Đêm đó, nước mắt đã rơi, như báo hiệu cho sóng gió đang tiến về một tâm hồn không mẹ. Và đúng vậy, sáng hôm sau là một ngày sóng gió với cô, nhưng tối hôm ấy những cơn gió to để bắt đầu thổi.

    Cô bé nói chuyện với Ông già đến 21h thì họ đi ngủ, ông ngủ dưới sàn ngoài gian trước còn cô nằm trong phòng, nơi hai ông bà vẫn thường hay ngã giấc. Nhưng đến khuya thì cô lấy gối đi ra nằm một góc kề bên ông, có lẽ nước mắt đã cạn, cô cũng cần một cảm giác nương thân, thứ cô không nhận được từ người cha bội bạc, thứ đã vụt mất khi Bà lão rời đi. Đêm đó sau khi nghe đọc thơ, tôi cũng quên mất đi về hang nên ngủ lại chỗ cái rổ của con Chó già đã chết. 

    Rồi đột nhiên tôi ngửi thấy mùi rượu, mùi son phấn và mùi giận dữ từ xa, mũi loài Rùa vốn dĩ rất nhạy, Cô bé và Ông già đang ngủ say, có lẽ họ đang trò chuyện với bà trong mơ thì bị ánh đèn pin của những kẻ thô lỗ kia tiến vào rọi lên mặt họ. Bốn người bọn họ đi trên hai chiếc xe máy, một người đàn ông trạc tuổi người con Ông già đi cùng một người đàn bà trẻ hơn một chút, cô ta mặc một chiếc áo lưới màn đen để lộ phần áo lót bên trong sáng màu lòe loẹt, bên dưới là chiếc quần sọt ngắn củn cùng đôi giày cao gót rẻ tiền. Người cô ta bốc ra toàn mùi hóa chất, còn từ trong hơi thở thì đủ thứ mùi hỗn tạp làm mũi tôi gần như tê dại. Người đàn ông chở cô ta mặc cái áo thun và quần sọt tới đầu gối, gã và hai người thanh niên trẻ hơn toát ra mùi rượu hồng hộc làm tôi muốn say theo, hai người thanh niên kia ăn mặc lôi thôi xốc xếch lại toát ra mùi nước hoa rẻ tiền, cũng có thể là mùi của người đàn bà . Gã trung niên cầm cây đèn pin flash nhỏ tiến vào nhà rồi bật đèn lên rọi vào mặt tôi, lia đi khắp gian trước và hướng đèn về phía mặt Ông già còn đang ngủ, gã cầm một cây tre dài tầm hơn một mét gõ gõ vào sàn nhà rồi nói lớn với giọng lè nhè.

    – “ Dậy dậy mày thằng già rừng rú, bắt quả tang mày dụ con tao, dậy “ – 

    Ông già như một phản xạ bật dậy ngay, mở cây đèn neon màu vàng ở ngoài sân và trong gian nhà trước. Ông nhìn quanh thì cũng ngạc nhiên Cô bé đã nằm kế ông khoảng nửa mét hồi nào không hay. Tiếng nói cũng làm cô bừng tỉnh trong hoảng hốt, cô loay hoay một hồi mới đứng dây nhưng còn loạng choạng do say ngủ. Ba người ngoài kia thì xì xào nhốn nháo nói loạn lên “ Kêu công an gô cỗ nó, già mà mất nết “ ; “ Bệnh hoạn gì đâu” ; “ Cái mẹ gì vậy trời, già khụ rồi mà, ghê quá” … Họ nói mà còn chưa xem lại mình đủ tư cách và sự tỉnh táo của một con người không.

    – “ Ba, đi đâu đây, làm cái gì vậy, say rượu nữa hả “ – Cô hét toáng lên, lần đầu tiên tôi thấy cô mất bình tĩnh đến vậy. Ông già vẫn đứng im đó, như một con Báo đang hạ thấp thân mình, không phải cúi đầu khuất phục mà để cảnh giác và chờ đợi trong quan sát.

    – “ Ai say, mày say hay tao say, mày bị cha già này dụ, còn ngủ lại qua đêm, đồ con gái hư hỏng, mày với con mẹ của mày ám tao chưa đủ sao” – Gã cầm cây tầm vong chĩa vào mặt hai người.

    – “ Sợ quá im luôn rồi hả cha già, trốn trong này tưởng thanh cao, ai dè làm chuyện dơ bẩn, quánh nó đi anh ba, khỏi công an mẹ gì hết, xử luôn “ – Tên thanh niên vứt điếu thuốc trên tay xuống đất rồi đạp đạp xuống đất.

    – “Các người về đi, nếu muốn gì mai gọi công an xã xuống rồi tôi tiếp, khuya rồi đừng làm ồn khu rừng, kẻo mang họa vào thân.” – Ông già vừa nói vừa di chuyển ra cây cột chỗ có treo cái ná thun ông dùng để đuổi gà phá vườn rau và lũ chó hoang hay vào nhà lục lọi đồ ăn. Ở đó ông để sẵn một túi da trong đó khoảng năm sáu viên đá cuội nhặt ở suối. Có lẽ ông đã bắt đầu cảm thấy khó lòng nói lý với mấy người này. Nghĩ kỹ thì những người này không khác gì bầy Chó hoang, luôn đi khắp ngõ ngách để tìm cho ra kịch tích để cuộc đời bớt nhàm chán.

    – “ Ba về đi, bà mất ba không thèm ghé thăm giờ còn lại làm điên” – Cô bé vừa nói vừa đấy gã đi.

    – “ Lại tỏ ra thần bí nói đạo lý hả ông già. Bà tao không nói, bã là người tốt, còn thằng cha này nè, suốt ngày im im làm ra vẻ như biết hết. Sao ông già, tu đạo tới đâu rồi, sao không ngon đi cứu bả tỉnh dậy đi. Ai dính tới ông là chẳng đâu ra đâu, vẽ cái gì, thơ cái gì, đạo lý cái gì, có ăn được không. Cũng vì cái đạo lý đó mà con mẹ mày bỏ tao đi “ – Gã đầy cô bé ngã xuống đất

    – “ Tôi nói để anh nhớ, mẹ nó đi vì anh điên lên vì tiền. Đất đai ba mẹ để lại cho anh không biết giữ. Bán xong rồi anh đi theo đĩ, rượu chè không lo lao động. Xin lỗi cô tôi không muốn ám chỉ cô nhưng nếu vậy thật thì cô nghe cho rõ luôn. “ – Ông vừa nói vừa giơ tay lên về phía người đàn bà đi cùng ba của Cô bé. 

    – “ Đất tao tao bán, mắc gì mày lo, dụ con gái tao còn đánh trống lãng chuyển sang chửi tao hả. Còn ông thì lao động cái gì, hả, đi đi lại lại trong rừng lao động của ông đó hả”

    – “ Đồ mạt hạng “ – Cô bé đứng dậy hét vào mặt ba mình

    – “ Cái gì mày chửi tao hả, mày đi theo ổng rồi cũng thành ra dạy đời tao hả. Tao phải dạy lại mày mới được. Bắt nó đem về cho tao, đập ông già một trận rồi trói lại “ – Gã kêu hai thanh niên đi cùng làm theo lời gã. 

    Hai gã ốm tong teo, lảo đảo say xỉn di chuyển đến chỗ Cô bé, một gã ôm chặt cô lại, vì cô quá yếu sức nên không vùng chạy kịp, còn người còn lại thì cùng gã kia tiến vào gian nhà chính. Lúc đó tôi sợ quá nên rụt cổ vào mai không còn thấy gì, sau đó vài giây thì nghe tiếng hai thanh niên kia hét lên đau đớn. Tôi chường mặt ra xem chuyện gì thì thấy hai thanh niên kia té lăn ra đất, một tên ôm đầu gối trái tỏ ra đau đớn, tên còn lại thì không ngồi dậy nổi ôm vai phải rên đau. Gã trung niên, người là ba cô bé vẫn chưa chịu thôi, cầm Tầm Vông leo lên, Cô bé sau khi thoát ra được tên thanh niên kia, nhân tiện đạp cho chúng hai cái vào mặt. Cô chạy đến ôm ba mình lại gào lên “ Dừng lại đi, dừng lại đi, làm ơn dừng lại, ba đâu phải người thế này”. Mồ hôi, bụi đất, nước mắt, tiếng thét, mọi thứ như thể tất cả bi kịch của cô chỉ gói gọn lại trong một khung hình. Ba cô dù tức giận nhưng tôi thấy rõ gã không hề muốn đánh con mình, hắn lảo đảo rồi ngã nhào về trước làm Cô bé cũng ngã theo. Đầu cô đập vào cục đá làm trụ cho mặt bàn ở giữa gian nhà chính. Cô ngất ngay tại chỗ, người cha hoảng loạn bò lại chỗ con gái mình, một ít máu còn vươn trên phiến đá, sàn nhà và giờ là tay của gã. Hắn như câm lặng không nói được gì, thở dốc và nhìn về phía Ông già như cầu cứu. Ông già ngay lập tức chạy lại, ghị cổ áo của tên say rượu quăng sang một bên. Ông xem xét tình hình, nghe nhịp thở rồi rọi đèn vào tròng mắt cô, cô còn sống nhưng đầu bị thương khá nặng. Ông ngay tức thì bế Cô bé lên tư thế cõng sau lưng rồi vùng chạy chân trần trong đêm lên trạm xá vì có lẽ ông không tin ai trong mấy kẻ ở đây còn đủ sức và tỉnh tào. “ Rùa coi nhà” ông quay về phía tôi nói xong thì biến mất trong đêm. Hai tên thanh niên kia dìu nhau lên xe, họ nói lớn với gã trung niên “ Mai nhớ trả tiền nha anh ba, tưởng dễ ăn lắm ai dè gặp già gân, mẹ nó xui không đủ tiền thuốc “ Người đàn bà chạy vội vào lôi gã đi trong ánh mắt thất thần. Hai người thanh niên nhìn từ xa đang chạy lảo đảo trên đường đi vào nhà gỗ, sau một hồi thì lao vào gốc Vú Sữa vì bị lũ Dơi ăn đêm tông vào mặt. Rừng chẳng bao giờ bỏ qua cho ai điều gì, đêm đó gió rất to làm chuông gió reo dồn dập, hay do tôi đang lo lắng cho cô mới nghe ra như thế ?

    Chàng trai hàng xóm chở Ông già về vào tờ mờ sáng sau khi đã đưa Cô bé vào bệnh viện đêm qua. Ông đi vào nhà rồi đặt một khúc bắp luộc nhỏ cho tôi, chắc hai người đã ăn vội sáng nay. Chàng trai đi vào gian sau lấy đồ lên để lau vệt máu còn đó, “ Cô ấy khỏe” anh nhìn tôi nói nhỏ rồi vỗ hai cái vào mai như hai người đàn ông đang tự khích lệ nhau lạc quan lên. Ông già đang đứng cạnh cái điện thoại bàn mà có lẽ lâu rồi chưa dùng đến, ông gọi cho lão hàng xóm, “ Anh vô trạm xá đóng viện phí dùm tôi, lát tôi chuyển trả sau “. Sau đó ông gọi cho ai đó tôi không rõ, dường như ông cố tình nói nhỏ để Chàng trai không nghe. Đại ý tôi nghe lõm được là ông thông báo cho ai đó tình hinh Cô bé, là ai được nhỉ ?

    – “Bác sĩ nói con bé không sao, chỉ do sức khỏe không tốt nên sẽ dễ bị choáng khi về. Giờ con lên trông được không ?” – Gọi điện xong thì ông đi ra nói chuyện chàng trai

    – “ Dạ được ông, con chưa đi làm chính thức nên vài hôm không sao “

    – “ Con nhận việc gì rồi ?” – Ông ngạc nhiên vì chưa nghe tin gì về anh có việc mới.

    – “Con quyết định ôn thi đại học, con nghỉ việc ở xưởng giày rồi, xin việc trông coi thư viện, họ có quen cha con nên cũng dễ. Con sẽ ở đó vừa ôn bài vừa đọc sách thêm. Một thời gian qua con đã quên mất mình may mắn như thế nào với những gì ông bà dạy hồi nhỏ”

    – “Tốt học đi, còn chưa ba mươi mà , đó mới là tuổi đẹp của một thằng đàn ông. Vậy thôi con đi hái giúp ông ít rau và nhặt vài quả trứng để ông nấu một ít cháo cho con bé. Nấu xong ông cháu mình cũng húp một chén vì mấy ngày tới phải có sức lo cho hắn “ – Dứt lời ông đi vào nhà bếp rang gạo nấu cháo còn anh đi ra vườn rau.

    – “ Xin lỗi ông chuyện hôm bữa, mà ông còn khỏe quá, bơi nhanh kinh” – Anh vừa hái rau vừa nói vào trong nhà bếp.

    – “Thư viện nay thế nào, lâu ông không lên đó” – Ông hầu như không quan tâm lời xin lỗi.

    – “ Những gợi ý của ông họ đều đã làm hết cả, nay tươm tất lắm, chị quản lý khá tâm huyết. Nhưng đầu sách thì kém, theo con so với sách chỗ ông là vậy. Nhìn cái tựa nhãm nhãm sao ấy”

    – “ Do tình trạng chung của sách bây giờ, hay do người chọn sách ?”

    – “ Có khi nào cả hai không ông, sách tệ thì người tệ theo và ngược lại. Nó như mấy người buồn thì ăn nhiều xong mập, mập lại buồn rồi ăn tiếp. Lẩn quẩn “

    – “ Ông không rõ, con làm việc ở đó có thời gian đánh giá xem “

    – “ Dạ, mà con bé giờ sao ông, không lẽ để nó ở nhà với ba nó “ – Anh đã hái xong rau và nhặt trứng đi vào bếp trò chuyện cùng ông

    – “ Để con bé quyết định, nhưng chuyện này sẽ phức tạp đấy”

    – “ Nãy con thấy ba con bé me me ngoài cửa bệnh viện, con khùng lên đuổi hắn đi, nhìn hắn dạo này đúng thảm luôn”

    – “ Con người mà mất trụ thì khó mà sống được “ – Ông già nói rồi đập ba quả trứng vào nồi cháo khuấy đều lên, xong cho một ít Húng Quế và Tiêu tươi vào, mùi thơm như hòa vào sự im lặng của hai người đàn ông

  • – Hoài niệm ký ức

    Ông già kể hồi trẻ trước khi sống ở nhà gỗ, ông học đủ thứ nghề, làm đủ thứ loại công việc. Rồi với vốn sống đó, ông bén duyên với nghề viết lách, ông không gọi mình là nhà văn hay nhà thơ mà là “Thợ tạc chữ”. Hồi đầu ông cũng có thành công, viết được vài đầu truyện ngắn có một chút tiếng, một chút tiền. “Rồi đột nhiên con chữ chết”, ông bảo thế là lúc ông dừng lại vì không thể giả vờ viết trong sự chết được. Ông cũng có chơi với những người bạn làm nghệ thuật nên cũng học đòi vẽ vời rồi dựng mấy cái mà ông không dám gọi là tác phẩm, ông đặt cho chúng cái tên “Những đứa con hư hỏng của cảm hứng”. 

    Một ngày ông quyết định dùng số tiền ít ỏi còn lại để đi khắp nơi tìm cảm hứng dù ông chưa bao giờ nghĩ nó có tồn tại trong ông. Chuyến đi chỉ mới được một tuần thì đùng một cái hay tin ba ông mất vì căn bệnh liên quan đến bao tử, thứ mà ông nội cũng từng qua đời vì nó. Ông ám ảnh đến mức lúc trẻ ăn uống rất kiêm khen vì lo cái nghiệp chướng ấy của dòng họ vận vào mình. Ông về ở với mẹ mình được vài năm thì bà cũng mất vì bệnh gan, nhưng anh nghĩ do quá đau buồn nên bà đã suy kiệt dần, bà còn chẳng màng đi trị bệnh. Bỗng chốc ông trở thành trẻ mồ côi. Ông đã viết một bài thơ rồi in trên bia mộ của mẹ mình, bà chưa bao giờ được đọc nó.

    Xin lỗi mẹ, con không thể

    Con ước một ngày được kể mẹ nghe

    Hồn con như buổi trưa hè

    Rạo rực hát như ve chờ lột xác

    Xin lỗi mẹ, con ngơ ngác

    Con ước đêm dài lác đác mưa rơi

    Để con được ngỏ đôi lời

    Râm rang rỉ rả về đời kẻ nghê

    Xin lỗi mẹ, con bỏ bê

    Con ước một sáng cơn mê tỉnh giấc

    Được thấy nhà mình tất bật

    Náo nức vào mùa sự thật nở hoa

    Xin lỗi mẹ, con la cà

    Con ước một khắc về nhà an giấc

    Để chìm vào nơi góc khuất

    Âm thầm gieo trồng ẩn dật gió sương

    Xin lỗi mẹ, con mê đường

    Con ước một xế bình thường khói bếp

    Muối đậu một nồi cơm nếp

    Ngân nga điệu buồn cảnh đẹp vừa qua

    Xin lỗi mẹ, con tha la

    Con ước một tối con gà bỗng gáy

    Đêm vén màn người chợt thấy

    Êm đềm tình người được cấy vào tim

    Xin lỗi mẹ, con lặng im

    Con ước một giây con tim ngừng đập

    Tình này hòa ca thâm nhập

    Róc rách con đò cập bến bờ xa

    Cảm ơn mẹ, con có thể

    Sải bước chân bốn bề trời mây núi

    Hoan ca tất thể buồn vui

    Miên man sóng vỗ bầu trời thế gian

    Ba mẹ ông cũng thuộc dạng khá giả, họ là tuýp người của gia đình dòng họ nên làm lụng cả đời là để cho con cháu. Ông được thừa hưởng mảnh đất hiện giờ là chỗ có căn nhà gỗ và nhiều nơi khác. Từ trẻ ông đã không quan tâm tới tiền hay tài sản ba mẹ, ông coi nó như phương tiện để hiện thực hóa nhân tính của con người, “Người càng nhiều tiền chưa chắc nhân tính nhiều nhưng họ có nhiều cơ hội để thúc đẩy kẻ khác, thông qua đó mà như một sự chuộc tội”, ông từng nói với ba anh như thế sau đó bị đuổi cổ ra khỏi nhà. Sau khi thừa kế, ông loay hoay chẳng biết làm gì, ông đi vào khu đất mà khi đó ông không hề biết nó tồn tại của cha mẹ mình. Lúc ấy còn hoang sơ và tôi cũng chưa chuyển về bên suối. Ông bị mê hoặc bởi khu đất, bởi đám cây cối lưa thưa và đặc biệt là ngã ba sông êm đềm yên ả. “Có lẽ mình đã tìm ra cảm hứng để sống thay vì đề viết”, nghĩ vậy và làm ngay. Ông tốn một năm để nghiên cứu, thiết kế, tập thể thao và thu dọn tài sản của cha mẹ. Một phần ông chia lại cho vài người bà con đã chăm sóc ba mẹ ông, một phần ông nhờ một người bạn quản lý quỹ trong coi đầu tư hộ, còn phần còn lại ông để nuôi thân trong khoảng thời gian ở không. 

    Ông mất ba tháng để dựng khung nhà gỗ cùng một người em họ mà ông thuê phụ một tay, những khung gỗ bây giờ vẫn còn sử dụng rất chắc chắn dù cũng đôi lần phải bảo trì mối mọt. Trong quá trình dựng khung nhà, ông cũng khoan giếng nước và đặt đường dẫn nước chính, vì khu đất lúc đó ngoài những cây to có sẵn mọc ven suối, còn lại thì rất khô cằn do đã bỏ hoang khá lâu. Tiếp đến ông hoàn thiện gian bếp vì ông rất coi trọng việc ăn uống, cũng phần vì ám ảnh căn bệnh bên nội, mọi thứ kệ hay bàn đỡ đều được em ông chuốt từng thanh tre để đóng, dụng cụ nhà bếp thì toàn bộ tận dụng đồ đạc còn dư của nhà ba mẹ ông, kể cả cái bếp gas. Hồi đầu ông định làm bếp củi, nhưng sau ông nghĩ “Mình có phải đi thử thách hay trải nghiệm bản thân gì đâu mà đốt củi dựng lều, chỉ là ở gần cây xanh, thân cũng chỉ là thằng thành thị ốm yếu, thôi xài bếp gas vậy”, ông tự coi mình là nông dân nửa mùa. Cuối cùng ông chọn ra 3 nhóm cây để trồng là che mát nhanh, rau vừa ăn sống vừa nấu canh, và gia vị thân gỗ. Ông chọn Húng Quế, Ớt Xiêm và Chanh Chúc làm gia vị tạo mùi thơm; Kim Thất, Muống Xanh và Lá Lốt ông dăm quanh nhà làm rau; còn Sa-Kê, Sung và Chuối làm cây che mát vừa cho trái rất sớm có thể dùng làm thực phẩm. Ngoài ra đi đâu mà gặp giống cây nào ông đều hỏi thăm rồi xin về một ít trồng quanh nhà, một số cây thì ông mua ở vựa giống cây, và một lần như thế Ông già đã gặp Bà lão.

    Hôm đó là một ngày sau Tết Nguyên Đán vài hôm, những tiệm cây giống đã không còn tấp nập như trước đó, thậm chí một số nơi còn ăn Tết chưa xong, ông ghé vào một tiệm được người em họ phụ ông dựng nhà giới thiệu. Ông bước vào để tìm mua hai cây Sa Kê trồng che mát cho nhà gỗ, ông đi loanh quanh ra tận gian sau thì không thấy ai bán hàng hay giữ cửa. Nhìn vào khoảng trống giữa khu vườn ươm có một cấu trúc như vòng xoay ngoài đường lớn, họ dùng mấy chậu Hoa Giấy, Hoa Sứ và Hoa Hồng chất cao thành nhiều tầng, có lẽ là phần trang trí cho dịp Tết vừa rồi còn chưa tháo dẹp. Nhìn bên cạnh thì có một cô gái đang mặc chiếc quần yếm màu xanh lá mạ nhìn khá giống tự may vì mấy đường cắt còn những vết vải xước. Bên trong cô mặc một áo thun màu cam nhạt có những bông hoa Xuyến Chi màu trắng ở phần dưới cổ một chút. Thân hình cô khỏe khoắn, không quá ốm nhưng không phải dạng người phồn thực, mắt cô sáng trong lanh lợi như một chú Sóc, còn hàm răng thì hơi cao đưa ra ngoài một xíu không thể gọi là bị hô được. Mọi thứ đều như một cô họa sĩ bước ra từ một tác phẩm văn chương nào đó của Tây Âu, trừ đôi dép lào của dân lao động đặc trưng Việt Nam. Ông đi qua đi lại, đi vòng quanh cái vòng xoay bằng hoa như kẻ lạc bước trong cổ tích không biết đi hướng nào cho phải. Ông lén nhìn cả người và tranh, bối rối không nói được lời nào, phần cũng vì sợ làm gián đoạn quá trình chìm đắm, thứ mà ông từng có. Đợi đến khi bà dừng bút vì do dự một nét vẽ, ông mới đi từ đằng sau và đứng cách xa khoảng 2m để hỏi chuyện.

    – “Cô cho tôi hỏi chủ tiệm ở đâu ?” – Ông loay hoay một hồi mới dám ngỏ lời hỏi

    – “ Anh cần mua cây gì ?” – Bà bỏ cọ vẽ xuống rồi nở một nụ cười mím môi trả lời

    – “ Cô là chủ hả”

    – “ Không em chỉ là người bán hàng ở đây “

    – “ Bán hàng ? thiệt hả ? “ – Mắt ông tròn xoe tỏ vẻ kinh ngạc

    – “À đúng, tiệm này của một bác, nay bác đi đám giỗ rồi. Ủa mà sao anh có vẻ ngạc nhiên vậy ? “ – Bà cuối người nhìn thằng vào ông

    – “ Nhìn cô không có vẻ gì là người bán hàng ở tiệm cây giống ” – Ông lùi lại sau rồi quay ra ngoài vờ như đang nhìn vườn cây giống.

    – “Chứ người bán cây giống phải trông như thế nào? – Bà dùng ngón cái gãi gãi cằm tỏ vẻ suy tư.

    – “Thì không ngồi trước giá vẽ, mà lại còn ăn mặc xinh đẹp thế này “ – Ông gãi gãi đầu mình không dám nhìn bà, bà không đáp lại câu đó mà im lặng vài phút.

    – “ Xin lỗi, tôi không định cợt nhả cô đâu, chỉ là tôi thật sự thích cách cô ăn bận và tranh cô vẽ, nhìn thật sự không giống một người bán cây giống ở một miền quê “ – Ông phá tan sự im lặng đó

    – “Anh khen em nãy giờ ba lần, không định tán thì là gì, còn chưa chịu trả lời mua cây gì ?”

    – “ Không, không, ý tôi là, à cây Sa Kê, tôi mua 2 cây trồng che mát cho nhà gỗ mới dựng. À mà sao tự nhiên tôi lại kể về cái nhà gỗ, xin lỗi tôi lại nhiều lời rồi “

    – “Anh tự dựng nhà gỗ hả, gần đây không ?” – Bà vừa hỏi vừa đi vào vườn giống tự bưng ra 2 chậu cây Sa Kê to, mỗi tay một chậu

    – “Trời tay cô khỏe dữ vậy mà còn vẽ đẹp nữa ” – Ông vừa nói xong liền tự biết mình lỡ lời nên tự bịt miệng.

    – “Mắc cái gì tay khỏe không vẽ được trời !” – Bà chống nạnh đứng nhìn ông miệng vẫn cứ cười mim mỉm

    – “ Do tôi định kiến nhiều quá rồi, dạo này tôi lọ mọ một mình ít gặp ai nên ăn nói loạn quá”

    – “ Anh dựng nhà một mình hả, anh chưa trả lời em ở đâu ?”

    – “ À em họ tôi phụ, trong chỗ có cái đình to quẹo vô đường nhỏ Tầm Vông đi vào chút”

    – “ Em biết khu đó rồi, có cái gò mối nhỏ phải không ?”

    – “ Sao cô biết, cô là người ở đây lâu rồi hả?”

    – “Không nhà em xa lắm, xuống đây mần thôi, chỗ đó có lần đạp xe đi dạo em thấy nên nhớ, cái gò mối đặc trưng quá mà”

    – “Đúng đúng, cô là người duy nhất đến giờ thấy nó đặc trưng” – Ông nói hối hả như vừa bắt được vàng.

    – “Gì mà anh mừng dữ vậy?

    – “À tại ai cũng nói nó nhìn ám ảnh, tôi hay đứng nhìn nó một mình. Thôi nói một lát tôi lại say sưa tốn thời gian của cô, tôi gửi tiền rồi về đây.”

    – “Của anh 250.000 đồng, cần em chở phụ không, tướng anh nhìn nhỏ quá không biết chở nổi không” – Vẫn cái nụ cười như chọc ghẹo nhưng không làm ai giận nổi.

    – “À được dạo này về đó ở tôi có tập thể thao thêm. Thôi chào cô tôi đi nha, cảm ơn”

    – “Anh về” – Bà gật đầu chào rồi vào trong ngồi vẽ tiếp

    Ngày hôm đó ra về trong cơn mưa phùn mà trong ông cảm tưởng ai đó đang bắt cây cầu Ô Thước cho mình bước qua để gặp lại người xưa, như đã quen tự lúc nào. Hôm ấy cùng phụ với người em họ làm vách nhà bằng tre, thoáng chốc đứng tựa cột nhà hút điếu thuốc mà ông cứ cười và nghĩ ngợi, đến nổi em ông gọi mà ông không nghe thấy rồi đổ tại mưa. Lúc ấy mùa mưa sắp đến, hai anh em ông phải tranh thủ để có mái nhà che mưa nên không rời tay được, ông bảo lúc đó cũng muốn đi mua thêm cây giống lắm. Ông đã viết một bài thơ vào một ngày trăng sáng để tỏ bày nhưng mãi về sau khi đám cưới xong ông mới dám gửi, “Tán tỉnh đàn bà bằng chữ thì chữ sẽ không bao giờ quay lại nữa”, ông bảo thế.

    Gặp em chỗ ngã ba hoa

    Không ba hoa mà buông lời vô vị

    Ôm trọn cả đồng Xuyến Chi

    Vẫn âm vang lời thì thầm Lá Mạ

    Em đứng vẽ cánh đồng xa

    Nơi thảo nguyên tôi chim sa lỡ bước

    Như chú cá nơi lòng nước

    Chốn giam cầm mà ngước mặt cười vui

    Phải đến khi hai cây Sa Kê bén rễ và bắt đầu ra lá non thì nhà gỗ mới tạm thời ở được, ông mất một tuần để thu xếp đồ đạc vào và chính thức ở đó sau đó vài hôm. Ông vẫn đi đi về về nhà cũ ba mẹ, để thắp nhang, quét dọn và thanh lý những thứ còn sót lại. Ông cứ thế từng chút một, như con kiến tha lâu đầy tổ, đầy những khoảng trống trãi. Ông tiếp tục nghiên cứu về cây, đọc sách rồi ra ngoài quan sát và ghi chép, có hôm ông lên thư viện thử tìm sách. Thời đó không có mạng internet nên người ta đi tìm tri thức đúng nghĩa bằng ý chí, mọi thứ không hề có sẵn như bây giờ. 

    Một sáng hôm nọ, ông lên tìm sách về cây, đang vừa ăn cà rem vừa đọc quyển sách tìm được thì có giọng nói quen làm ông bối rối lần nữa.

    – “Ủa? Lại gặp anh rồi” – Bà đang tìm mua quyển sách về màu nước thì thấy ông đang ăn cây cà rem đọc quyển sách về cây trồng.

    – “Là cô gái Sa Kê” – Ông ăn vội cây cà rem rồi nói không rõ lời.

    – “Anh gọi em là cô gái Sa Kê hả? Dễ thương ghê. Mà anh sợ bị xin cà rem hay gì mà thồn lẹ vậy?” – Vừa cười hắc ra bà vừa che miệng rồi hỏi.

    – “À không, xin lỗi tôi chỉ đang tập trung nên hơi rối khi thấy cô”

    – “Anh xin lỗi hơi nhiều đó, không biết thấy có lỗi thiệt không nữa”

    – “À ừ xin lỗi, không, thôi bỏ đi” – Ông lắp bắp.

    – Anh đang đọc gì vậy?” – Bà vừa hỏi vừa lấy tay lật xem bìa sách trên tay ông.

    – “Về cây”

    – “Anh làm nghề gì mà cái gì cũng dính tới cây, dựng nhà gỗ, mua cây giống, giờ là sách về cây”

    – “Tôi đang ở không, chẳng làm gì. Mà cô còn nhớ chuyện nhà gỗ?”

    – “Nhớ chứ, nghe vui lắm luôn. Anh kể chuyện về việc dựng nhà đi, nếu anh không thấy phiền”

    – “Tôi định ở đó khoảng thời gian tới nên dựng nhà, lập vườn nên mua và nghiên cứu cây”

    – “Nghe hay quá anh”

    – “Có mình cô bảo hay, mọi người còn gọi tôi là Gã Rừng Rú”

    – “Anh đừng dùng từ mọi người, vừa như đánh đồng, vừa nghe như anh tách mình ra”

    – “Cô nói phải, có lẽ tôi đang tự tách mình ra. Còn cô sao lại chọn công việc đó, ở vựa cây giống. Mà cô là họa sĩ rồi đi làm thêm?”

    – “Không em không phải họa sĩ, thích vẽ nên tự học thôi. Em chọn việc ở đó vì 3 lý do. Gần cây khiến mình lành lặn hơn, có nhiều nguyên liệu để vẽ trong vườn giống, cuối cùng là bác chủ biết gia đình em nên tin nhau nó cũng dễ anh” – Bà vừa kể vừa đưa từng ngón tay lên khi nói đến từng lí do.

    – “Chỗ đất tôi đang dựng nhà cũng nhiều nguyên liệu”

    – “Anh đang rủ em lại nhà gỗ tham quan hay gì vậy?”

    – “Không không, xin lỗi ý tôi là thiên nhiên còn hoang sơ”

    – “Vậy là em không được ghé tham quan?” – Bà vừa nói vừa cười cùng ông.

    – “Thôi em đùa đó, anh biết sách nào vẽ màu nước không, gợi ý em thử” – Sau trận cười bà cầm quyển sách của ông đang đọc lên, lướt qua mục lục sách như đang xem xét người chủ sách.

    – “Cô coi thử đầu sách này” – Ông đứng lên đi vào dãy sách mỹ thuật của thư viện rồi mang ra 2 quyển sách về màu nước và hội họa. 

    – “Anh tìm lẹ dữ, anh cũng rành mảng này hả?”

    – “Không, tôi có duyên gặp được vài người tài giỏi” – Ông vừa nói vừa nhìn ra cửa sổ, như đang nhìn bạn bè mình đang vẫy tay chào ngoài sân

    – “Anh có phải người tài không?”

    – “Tôi cũng đang tự hỏi mình câu đó”

    – “Trời, mắc dữ” – Bà nhìn giá của sách rồi kinh ngạc

    – “Ừ, sách Y Khoa và Hội Họa là mắc lắm, đều cứu người mà. Một là cứu thân, một lại cứu tâm”

    – “Anh thích chơi chữ quá, anh có làm gì liên quan viết không” – Bà nhìn ông chằm chằm khi nghe ông nói về thân tâm.

    – “Đã từng”

    – “Sao anh không còn làm nữa?”

    – “Hết chữ, thôi tôi phải về rồi. Nếu cô có muốn tìm nguyên liệu vẽ, cô biết phải đến đâu rồi đó” – Vừa cầm quyển sách đứng dậy ông lao ra khỏi cửa.

    – “Vậy là anh rủ tôi ghé chơi rồi còn gì, đồ đàn ông lươn lẹo “ – Bà thầm nói trong miệng khi bóng ông đã ra khỏi cổng thư viện, miệng nở nụ cười mỉm.

    Sau buổi gặp hôm ấy, họ biết rằng chuyện gì đó đang nảy nở, như hạt giống đã chạm đất. Dần dần ông chuyển về sống thường xuyên hơn ở nhà gỗ, ông bắt đầu quan sát kỹ hơn khu đất và thiết kế phân khu cho nó. Mỗi khi cần một loại cây gì, ông lại đi mua và trò chuyện cùng bà, cũng có hôm họ cùng nhau lên thư viện rồi nói đủ thứ chuyện từ nghệ thuật cho đến đời sống nông dân. Họ chưa từng hẹn hò chính thức, mà “ Hãy cứ để gió nổi thuyền trôi “ ông từng nói như vậy cho em họ mình khi kể về bà cho người đó nghe. 

    Những chuyện ngày đầu gặp gỡ họ nhớ rõ, kể lại vanh vách rồi cười đùa cùng nhau khi về già, khi còn trẻ họ đã tâm niệm “Đời sống chỉ còn lại ký ức ”. Với họ những vật chất chỉ là biểu đạt cho đời sống bên trong con người, những hoài niệm về những điều đã qua mới là thứ nên được gìn giữ. Ông già mỗi ngày đều nhìn những bộ quần áo của Bà lão sau khi bà mất được gần hai tháng, không phải để nhớ thương, mà ông chỉ muốn giữ lại một vài thứ, “Đó như sự tôn vinh những điều sâu xa của một con người giản tiện “ ông nói như vậy khi ngồi cùng Cô bé trước những bộ quần áo của bà. Từ trước đến giờ bà chỉ mặc ba dạng quần áo là váy hoa, sơ mi rộng hơn thân người cùng quần Jean mỏng, và quần yếm dài cùng áo thun. Mỗi giai đoạn bà chọn lựa màu sắc và họa tiết khác nhau cho phù hợp lứa tuổi, chứ còn không quá nhiều kiểu cọ thay đổi. Bà nói một phần vì bà tự may nên giữ luôn vài cái form thôi cắt may cho dễ, phần vì “Lo cái bên ngoài quá bên trong ai lo“. Mỗi khi đồ nào đã không còn mặc được nữa thì bà mang đi đốt chứ không cho ai, hễ ai xin bà sẵn sàng may mới cho chứ bà nói “ Những xui rủi của mình bám lên quần áo lại lây cho người khác sao được “. Cứ mỗi năm bảy năm bà lại mới may một loạt quần áo mới để phù hợp với tuổi và tâm trạng những năm đó. 

  • – Những ngày bình thường sau đó

    Gió vẫn lắm lúc nổi lên thật mạnh bên kia sông, những ngày sao đó mọi người quay lại với công việc của mình, nhưng có điều gì đó như bị đứt gãy, khoảng trống dần lộ ra, những cành lá xung quanh ngôi nhà gỗ cũng dần lần chiếm lấy từng chút một không gian. Ông già đã không còn muốn dọn dẹp xung quanh, đôi lúc Chàng trai hàng xóm có ghé rồi hỏi xem ông có cần cắt tỉa dọn dẹp gì không nhưng ông đều bảo không cần. Sau đó có lẽ vì không chịu nổi cảnh um tùm xung quanh, anh đã dọn dẹp mà không còn hỏi gì cả, khi anh làm không vừa ý ông tự khắc lên tiếng. Mẹ tôi kể trước đây Ông già chưa ở cùng vợ mình mà một thân một mình dựng nên khu vực này, tất nhiên là với sự hỗ trợ từ nhiều người khác nữa. Nghe mẹ nói có một ông Thằn Lằn già đến ở đầu tiên khi nhà được dựng lên sơ sài, ổng bảo nhà chỉ toàn là sách đã úa màu và cái máy vi tính cũ để ông viết lách cái gì đó, rồi mỗi khi có tiền thì bỏ ra cho cây cho đất. Mối tình của hai người thì hôm nào để nghe cháu sáu đời của ông Thằn Lằn kể rõ chứ giờ tôi cũng không nhớ chính xác. Bà lão khi về đã làm lại mọi thứ cho nó “con người” hơn, mọi thứ trở nên ngăn nắp và gọn gàng, dù cho vẫn giản dị. Bà năm bán tạp hóa đầu xóm có ghé chơi một lần từng nói cái gì mà “Nhà có bàn tay đàn bà khác hẳn, hồi xưa tôi đâu dám vô, âm u thấy mắc ớn”. Tôi chỉ tự hỏi đàn bà nào cũng vậy và đàn ông thì có gì sai, nói chung con người có quá nhiều cách diễn đạt thật khó hiểu. 

    Cô bé vẫn thường hay lui tới để vẽ và dọn dẹp trong nhà rồi đôi khi nấu một bữa cơm, mùa hè bạn bè ai cũng đi học thêm ở nhà giáo viên, còn cô chỉ thích đi loanh hoanh rồi vẽ. Bà lão là người hướng dẫn và đưa ra câu hỏi mà không hề nhận xét về tranh của cô, đó là điều cô thấy dễ chịu khi đến đây. Có lần vì tò mò cô đã thấy cái rương gỗ trong đó có chứa dụng cụ vẽ và tranh của Bà lão khi còn trẻ, cô đã mê đắm nó đến nỗi ngồi xem chúng trong cả một ngày, lúc ấy tôi cũng ngồi gần đó nhưng thấy chán nên về suối ngủ. Mấy hôm nay cô cũng thấy Ông già ngồi vẽ cái gì đó, nó không phải tranh cũng không phải một công trình nhà, thứ gì đó trông rất lạ, bên dưới là những dòng chữ miêu tả phân tích cụ thể về thứ đó. Trước giờ Cô bé chỉ nghe loáng thoáng hồi trẻ Ông già viết lách chứ chưa nghe gì về những thứ này. Thấy ông đang chú tâm cô cũng không tiện hỏi, mà chỉ đôi khi liếc qua lúc ông ngủ. Có lẽ, sau cái chết của Bà lão ông muốn làm những công việc còn dang dở khi xưa, mà có gì dang dở kia chứ, “gió chưa thổi làm sao lá rụng”, đó là lời mẹ tôi hay nói khi tôi còn nhỏ.   

    Thằng nhỏ thì ở cùng ông vài hôm rồi quay lại thành phố đi học, lúc nó đến ở cùng cách đây sáu tháng là do bị đình chỉ học vì nó trốn học quá nhiều lần, ba nó đem đến ở cùng ông bà như một hình phạt thì bây giờ như một món quà cho nó vậy. Hồi đầu khi ba nó gọi kêu về, nó đã xin ông ở lại hết hè, nhưng ông đã từ chối. “Con có thể coi đây là nhà mình, nhưng đừng coi nó là chỗ để trốn, nếu con trốn tránh khó khăn thì một ngày con sẽ quay lại là thằng nhỏ lúc mới tới đây, chỉ là già tuổi đi mà thôi”, ông đã căn dặn nó như thế. Những ngày đầu nó đến đây, nó cả ngày cuối mặt vào cái điện thoại, ăn nói thì không coi ai ra gì và luôn cạy khóe mọi người bằng sự ranh mãnh của một người thành thị. 

    Ở được một tuần thì nó chịu không nổi nữa, định đi ra đường lớn bắt xe về nhà, đi giữa đường thì bị Trâu rượt té lọi mắt cá chân, Cô bé đã nắn chân lại cho nó nhờ được học sơ cứu từ Ông già khi đi rừng, Chàng trai hàng xóm thì cõng nó về trong cơn mưa tầm tã dưới chân sình lầy. Từ đó nó bắt đầu tạo dựng mối quan hệ dần dần với mọi người, hiểu hơn về ông bà và được nghe kể về ba nó lúc còn nhỏ. Dần dần, có lẽ như lời Bà lão nói, sống gần cây cối con người trở nên lành lặn bên trong hơn. Nghe có vẻ dễ, nhưng rất nhiều sự kiện đã xảy ra xung quanh Thằng nhỏ thì nó mới khác đi như vậy, tôi sẽ kể về điều đó sau.

    Dạo này không thấy Lão hàng xóm lui tới, lần gần đây cũng cách hai ba tuần gì rồi, lão đến liên quan gì đó về giấy chứng tử của Bà lão, đêm hôm đấy ổng mang trứng vịt ốp thảo sang uống rượu cùng Ông già, chỉ có hai người đàn ông lẻ bóng, nói chuyện về người đàn bà đã không còn nữa. Tiếng nói hơi kéo dài khi hơi men đã thấm vào nơi tận cùng của ký ức, mọi thứ bật ra như con đập xả lũ nơi thượng nguồn.

    – “Ông có biết tôi và bả có giao tình khi còn trẻ không?” – Lão hàng xóm uống cạn 3 ly rồi ăn một miếng hột vịt kẹp củ kiệu cùng tôm khô và nói.

    – “Biết, bả có kể, tôi còn biết tấm giấy nào dưới gốc Tràm của ông viết” – Ông già vẫn kiểu cười mím môi nhếch mép bên trái trả lời.

    – “Úi trời đất cơi, ông biết rồi hả, vậy mà tưởng giấu được” – Lão gãi gãi cái đầu lúc nào cũng chải chuốt gọn gàng của mình, mấy cọng tóc bạc cũng rơi xuống che đi gương mặt. Hóa ra miếng giấy ấy dưới góc Tràm không phải của Ông già.

    – “Tuổi này rồi còn gì ngại, có gì cứ nói ra cho nhẹ lòng, mỗi người ở cạnh bà ấy một thời gian là vui rồi” – Ông già quay mặt ra ngoài sân hút một hơi thuốc rê thật sâu rồi nhả ra trắng xóa.

    – “Ngày đó nếu tôi cố thêm một chút nữa thì …” – Lão gạt tàn thuốc rồi ngước lên nhìn Ông già.

    – “Nhờ ông không cố mà bả mới tập trung vào việc vẽ sau đó, chẳng ai có lỗi cả, mọi thứ cứ thế diễn ra, thứ ông coi là sai lầm thì đôi lúc nó lại mang niềm lành cho kẻ khác.”

    – “Tôi tưởng ông nói, “nhờ vậy mà bả mới gặp tôi”, ông đúng là một gã lành tính”

    – “Kể ra ba mẹ ông và ông cũng lành tính, chứ nếu có dấu đi cũng chẳng ai biết”

    – “Chuyện đàn đúm ngày xưa bị coi là tệ, chứ như bây giờ coi như không” – Lão hàng xóm lắc đầu trề môi nói.

    – “Sống theo lệ cũ nó hay ở chỗ con người ta phải giữ lấy mình, không lụn bại theo sở cầu cá nhân, gìn giữ tình cảm đã có. Bọn trẻ bây giờ lang chạ với nhau như đám chó hoang lạc bầy, đêm về lại tru lên xót xa lắm, nhưng ngày hôm sau đâu lại vào đấy.” – Ông già nói lời nhấn nhá từng đoạn nghe như một bản khúc ngâm đêm khuya vắng lặng.

    – “Tôi không có vợ mà hai con nên cũng như con chó hoang lạc bầy” – Lão nằm dài ra sàn nhà sát bên chỗ tôi đang nằm gặm một ít bánh lão mang đến.

    – “Tôi thấy hai người đàn bà và anh vẫn còn làm bạn, con anh nó làm cùng ở đó thì anh cũng đã giữ gìn được gì đó chứ?”

    – “Đến giờ này tôi nghĩ tôi chẳng hề có chút tình cảm nào với họ, chỉ như sự chịu trách nhiệm vậy” 

    – “Nghĩ như vậy thì không làm việc ác, chưa đi đến chỗ việc lành được, cái gì đó sẽ dần dần nứt tan rồi đổ vỡ. Tôi cũng hầu như chưa biết yêu ai, thậm chí đọc nhiều sách hồi trẻ cũng không hiểu nhà văn họ nói cái gì.”

    – “Ông nói cái gì vậy? Ai cũng ganh tị với hai người luôn ấy chứ” – Lão hàng xóm khoác tay lên trời rồi nói lớn một hơi.

    – “Tôi gặp rồi muốn bên cạnh bả, tôi thấy cái sự tâm giao quan trọng hơn, quan trọng mình phải hỏi sâu bên trong mình thật sự muốn gì, nó vượt qua khỏi lời nói sáo rỗng. Thấy được điều đó một cách sạch sẽ, mình sẽ có năng lực để biến đổi, ngay cả là cải đạo.”

    – “Chắc phải can đảm trả giá để đạt được điều gì đó, tính ra tôi là thằng hèn nên không đáng có một gia đình như mình muốn”

    – “Không có cái giá nào phải trả cả, chỉ một con đường độc đạo để sải bước thôi. “

    – “ Có lẽ cũng dễ dẫn con người ta đến chỗ cực đoan “

    – “Đúng vậy, khác biệt ở chỗ bên trong ông không còn băn khoăn, hễ còn thì khoan hẳn làm, nhai lại như một con bò cho đến khi có thể tiêu hóa được.”

    – “Dù gì đàn bà họ cần lời nói hay cái gì đó xác tính cụ thể” – Sau một hồi lâu, Lão hàng xóm nói tiếp như đang phản biện một cách yếu ớt.

    – “ Đầu tiên phải tự xác tính mình, khi mình đã rõ ràng thì không cần nói ra họ cũng hiểu, linh cảm đàn bà là thứ không thể xem nhẹ, miễn sao nó đừng sa vào tự biên tự diễn rồi tự kết luận”

    – “Có lẽ người đàn bà cuối cùng làm được như vậy đã không còn” – Sau một xị rượu Lão hàng xóm đã lờ đờ giọng thều thào rồi nhắm mắt lại như để được nhìn thấy ai đó không còn nữa.

    Ông già bật dậy dọn dẹp sạch sẽ chỗ hai người uống rượu, rửa chén bát rồi mang cho tôi một đĩa trứng còn sót lại, “Ăn dùm tao, nếu không ăn được thì mai cho tụi gà”, ông đặt xuống rồi nói như vậy. Lão hàng xóm đang mơ mơ màng màng, ánh sáng đèn trên bàn làm việc trong phòng sau rọi vào mặt nên tỉnh dậy rồi ra về mà không nói thêm lời nào. Ông già làm việc cho tới gần sáng, còn tôi thì nằm ngủ trong cái rổ tre lớn lót vải mà ngày xưa con Chó già của họ nằm khi trời lạnh. Lúc nó còn nhỏ nó ngủ khắp nơi, nhưng về già ông bà mua cho nó vì bà bảo “Nó già rồi, mình cũng sẽ đến lúc chỉ cần mỗi cái chỗ để ngủ cho êm cái lưng là đủ”. 

    Ông già là một người kỳ lạ, nhìn ông làm việc không ai nghĩ đó là một người mới mất một người vợ mà ông yêu thương mấy mươi năm. Có lẽ có người sẽ bảo ông lao vào công việc để quên đi, nhưng trong ánh mắt ông có một nỗi buồn lớn lắm, lớn hơn bất kỳ ai mà kiếp Rùa này tôi gặp, nó chưa bao giờ tăng lên hay suy giảm, nó vẫn như vậy. “Lao động là để tri ân sự sống và cái chết”, đó là câu ông dán trên tủ sách của mình, mảnh giấy cũng đã phai màu mực từ lâu.

    Cuộc sống của những con người xung quanh tưởng sẽ trở lại bình thường sau đó, thế rồi giống một cái bánh xe mới cán đinh, vẫn còn chạy được cho đến khi người ta phát hiện ra thì bánh đã xẹp tới dành. Cô bé có hôm chạy đến mượn giá vẽ rồi ôm tôi chạy thẳng ra chỗ cây Mận Xanh mới trồng cách đây không lâu, lúc này cái bàn dài và ghế đã được đặt lại chỗ cũ. Cô bé không vội vẽ mà lôi hai bức tranh cô mới vẽ ra trải lên mặt bàn dài, đó là những mảng màu không thành hình rõ ràng, nhưng nó làm tôi liên tưởng đến một cái ôm. Không rõ là do tôi muốn được ôm lúc này đây mà nhìn ra như vậy, hay chính cô muốn được ôm nên đã vẽ ra như vậy, cũng có thể là cả hai. Chúng ta nên ôm nhau nhiều hơn.

    – “Con mới vẽ nè bà, màu nước con xin lần trước vẫn còn một ít, đáng ra chỗ này con muốn nó là màu huyết dụ nhưng hết màu nên giờ chỗ đó thành ra lỗ trống. Còn chỗ này con vẽ một cái vòng tay choàng qua như một cái ôm, nhưng đáng ra màu phải đậm hơn” – Cô bé vừa nói vừa chỉ vào khoảng giấy trắng ở giữa bức tranh. 

    – “Mấy hôm nay con vẽ toàn thành ra tranh trừu tượng, con chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra, lúc bà còn sống con vẽ tả thực rất dễ dàng nhưng giờ không còn làm được nữa. Hễ đang nhìn hay hình dung gì đó cụ thể thì các mảng màu và hình ảnh lại chuyển động, tay mắt tai con như ai đó bật công tắc, cứ thế mà nó chạy theo. Con không biết con có bị điên không nữa. Con tự hỏi “Bà sẽ nói gì khi nghe lời này?” chứ còn ông lần nào cũng chỉ một câu “Cứ tiếp tục như vậy đi”” – Con bé vừa nói vừa đứng lên trên băng ghế dài rồi dang hai tay ra đón gió.

    – “Tận bậy giờ tui mới thấy thiếu sót khi vắng bà Rùa ơi, bây giờ còn chẳng muốn về nhà, hay vẽ Rùa chơi nha, ngồi im đó, à mà đi chậm mà nên cũng không sao” – Cô bé vừa nói vừa gài giấy vào giá vẽ, xong thì đặt tôi lên đống sỏi bên dưới gốc Mận Xanh. Nhưng có cần phải chê tôi chậm khi nhờ vả làm mẫu vẽ không, thật buồn làm sao.  

    Thật ra, tôi chẳng hề muốn nghe cuộc trò chuyện của họ, loài người nói toàn những chuyện khó hiểu. Ngặt một nỗi khi tôi còn nhỏ, mẹ dẫn lại sống ở khe suối gần đó, mỗi lần đi qua nhà họ để tìm nơi tắm nắng, tôi đều thấy một nửa quả bắp nằm sẵn trên tảng đá bên dưới bụi Dương Xỉ ngoài sân, có khi thì là Dâu hoặc Táo rừng ngon ơi là ngon. Ngoài ra, bản tính tôi vốn chậm chạp, thật đáng xấu hổ khi là một con Rùa lại còn chậm chạp, tôi buồn khi nghe con người chửi nhau “đồ rùa bò”, tôi còn tệ hơn nữa. Chính vì chậm như vậy, mỗi lần ghé ngang nhà họ, dù không cố ý cũng nghe và nhìn hết toàn bộ sự kiện. Có lần, tôi vừa bò đến thì nghe mùi cơm chín tỏa ra nghi ngút, chưa đi được vào xem họ ăn gì thì lại nghe mùi nước rửa chén làm từ Khế và bã Mía. Tôi là kẻ kể chuyện bất đắc dĩ .

    Trong khi đợi xong việc làm mẫu vẽ cho Cô bé, tôi đã thiếp đi một giấc chả rõ bao lâu. Trong mơ tôi thấy Bà lão trong hình hài một con Rùa, còn mẹ tôi thì là một người đàn bà xinh đẹp, họ đang cười đùa bên một tảng đá to là tôi. Họ đang cười đùa vui vẻ rồi kể cho nhau nghe về cái chết của mình, họ nói về nỗi buồn với sự thản nhiên, rồi họ nghêu ngao bài đồng dao nào đó đã lâu rồi không được đọc.

    Chú Rùa nhỏ ngày xưa

    Mẹ đưa về bên suối

    Khi chuối còn chưa hoa

    Khi cà còn chưa nụ

    Rùa phụ mẹ kiếm ăn

    Bên hông căn nhà gỗ

    Một chỗ có hai người

    Họ cười như trời sáng

    Tiếng ngân nga của hai người họ chìm dần vào một màng sương kéo đến, rồi có tia sáng xuyên qua làn khói làm tôi tỉnh dậy. Thì ra đó không phải là tia sáng mà là Cô bé đang gõ gõ cái mai của tôi “Xong rồi Rùa ơi”. Tôi giật mình khi nhìn thấy tranh Cô bé vẽ, nó không khác gì sự lờ mờ trong giấc mơ, mọi thứ đều không rõ ràng nhưng có thể nhận ra ngay. Như Mẹ Tre trong rừng từng kể “Khi hai sinh vật gắn kết, một sự bồi đắp chung sẽ sinh ra liền một mạch”.

    Sau khi vẽ xong tranh thì bầu trời cũng kéo màn mây đến, có lẽ những cơn mưa đầu tiên cuối cùng cũng đến, một vài cơn gió giật lướt qua làm những chiếc lá Tràm khô rơi lất phất, đâu cần sang Nhật để ngắm cánh hoa rơi, ở đây cũng có một vẻ đẹp khác. Vừa vào đến nhà thì thấy Ông già đứng cùng chàng trai hàng xóm, họ đứng nhìn về phía xa chỗ có cái ao nhỏ nuôi cá và cũng để làm mát cho khu nhà, nó nằm phía bên chỗ cái Thị có ghế đá họ hay hóng gió mỗi khi trời oi ả hoặc đêm trăng rằm tỏa bóng. Ông già đứng chấp tay ra sau nhìn về phía xa, còn anh thì ngồi chồm hổm quay mặt vào trong nhà gỗ, quần áo anh xộc xệch còn mặt thì bầm dập không rõ có chuyện gì. Cất xong giá vẽ Cô bé tò mò ra ngồi trước hiên nhà nghe họ nói chuyện, họ vẫn chưa phát hiện sự có mặt của bọn tôi vì cả 2 đi từ đằng sau gian bếp lên. Tôi thì nằm sau Cô bé ngắm mưa phùn phớt qua trước mặt, cả tháng rồi không có lấy một giọt nước trời, như thể mọi thứ đang cố nén nước mắt nhưng giờ không còn chịu được nữa.

    – “Anh làm cái gì dzậy?” – Ông già vừa hỏi với giọng hạ trầm thấp rồi đốt một điếu thuốc lá.

    – “Tụi nó nói ông bà là lũ quái dị giáo, chuyện cái giàn hỏa thiêu, họ đồn tầm bậy ngoài thị trấn. Có người còn nói bà bị ma nhập, lúc đó con đang ngồi nhậu gần đó nên đấm nó” – Chàng trai hàng xóm trả lời mà mặt cúi gằm xuống đất.

    – “Anh nghĩ cú đấm đó có khiến người ta nghĩ khác đi không? Mà anh đi đâu ra cái tiệm toàn lũ xì ke đỉ điếm đó, anh quên vợ tôi đã lôi anh ra như thế nào hả?” – Giọng Ông già lớn hơn một chút quay đầu nhìn về phía anh đang ngồi đó.

    – “Con nhớ chứ, con nhớ chứ. Giờ con không chơi thứ đó nữa, lại đó kiếm mối làm ăn”

    – “Làm ăn gì ở cái động ma quỷ đó, mình anh mang họa không đủ còn lôi theo người khác à?”

    – “Để làm giàu, để cho tụi nó thấy học trò của bà không tệ, để lũ ngu tụi nó sáng mắt ra” – Anh đứng dậy vừa hét vừa sút vào cái gốc cây Thị nhô lên khỏi mặt đất.

    – “Anh mới là người cần phải sáng mắt ra, anh nghĩ người ta thật sự nghe anh khi anh giàu sao, hay nghe tờ tiền của anh. Mà như vậy anh chỉ ích kỷ làm cho anh chứ có tốt lành gì với bả. Vợ tôi không cần những thứ khô hạn nhân tính đó.” – Ông già như hạ bớt một tông giọng, trong lời nói ra có một tiếng thở dài đâu đó.

    – “Nhân tính, thiện lành là cái gì chứ, ông nói mãi không chán sao hả ông già? Ông còn không mua nổi cho bà một cái nón cói mới. Ông nghĩ bà không thích sao? Do vì đi theo ông thôi, ông giả ngu hay tự huyễn hoặc mình? Có khi ông lú trong mớ sách vở và thơ ca ông viết rồi. Viết để làm gì chứ hả ông già?” – Anh gào thét rồi gầm gừ như một con hổ điên đang quằng mình trong cơn đói, hoang mang và vồ dại bất kỳ điều gì mà cơn đói đạo lý đang cào xé tâm can nó.

    – “Anh lại đây, ghé sát xuống mặt nước tôi cho anh xem một thứ” – Sau khi quát một tràng dài, ông im lặng rồi kéo hơi thuốc cuối cùng, ông im lặng hồi lâu rồi đi lại xách nách anh đứng dậy.

    – “Tôi không xem gì hết, lũ cá ngu xuẩn của ông có gì mà coi” – Anh vụt tay ra khỏi Ông già nhưng vẫn tiến về phía mặt nước rồi nhìn xuống mặt ao yên ả.

    – “Thì tụi cá con, Bèo Hoa Dâu, Bèo Cám …… [ngắt một khoảng anh nói tiếp] sao nhìn tàn tạ dữ vậy ta, nhìn mặt con sao ác hơn mấy tháng trước rồi bà ơi” – Anh đứng nhìn mặt nước trong hai ba phút, anh lẩm bẩm một mình.

    – “Xả hết cái ác ôn, tà khẩu vừa rồi ngay thôi kẻo không còn kịp” – Ông già vừa nói vừa cởi chiếc áo thun xỉn màu da trời ra. Trên lưng ông có một vết sẹo không nhỏ, lần đó ông đã bị cây đập vào khi dựng thêm gian sau nhà bếp chỗ đi ra khu vườn rau.

    – “Bằng cách nào chứ?” – Anh thì thầm trong vô thức, mặt vẫn nhìn xuống mặt nước vừa bị rung động bởi con cá ăn móng, hay do anh đã lay động cũng chẳng rõ.

    “Cách này”, Ông già vừa nói thì Chàng trai hàng xóm quay lại nhìn ông, ông tung một cú đá mạnh “uỵt” nghe rõ to từ trong gian nhà, anh văng ùm xuống nước. Ở dưới nước, anh chới với rồi hét lớn “Ông điên rồi, đồ ông già điên, biết vậy tôi đã không nói đỡ cho ông, đồ ông già điên”. Anh chưa kịp dứt lời thì Ông già nhảy cái ầm xuống ao cách anh chỉ vài cm, nước bắn tung tóe làm anh uống mấy ngụm vì còn đang hét chửi ông. Bơi được một đoạn, Ông già quay lại nói to “Bơi đi, thắng tôi sẽ đãi anh một tô bánh canh”, cách đó độ chục mét anh vẫn chưa hết tức hét to “Ai cần tô bánh canh của ông”, nói thế nhưng anh vẫn lặn xuống rồi bơi thật nhanh, miệng thì lẩm bẩm, “đồ già điên”. 

    Mặt trời đã dần rơi xuống mặt ao lặng lẽ, bọn chim Én cũng vừa xà xuống giải khát xong, hai người đàn ông đang bơi về phía mặt trời vàng ươm như lòng đỏ trứng gà. Từ xa, nhìn họ như hai bóng đen di chuyển trong màn chiều, họ leo lên bờ rồi cùng ngồi xuống nhìn mặt trời lặn, họ nói gì tôi chẳng nghe rõ, nhưng một hồi sau thấy Ông già vò đầu Chàng trai hàng xóm. Ông đứng dậy men theo bờ ao về lại nhà gỗ, anh thì vẫn ngồi đó thêm chút nữa như đang hấp thụ thêm một chút ánh sáng cuối cùng còn sót lại trong ngày, anh đang để sự tà ác của mình tan đi cho kì sạch, để nhai lại những thiện lành năm xưa Bà lão dạy anh, như con Bò ngoài cánh đồng xa xôi vô tận. Đêm hôm ấy, nghe nói anh đã ngủ như một đứa trẻ sau một ngày dài rong chơi phá phách, còn Ông già vẫn viết lại những tiếng vọng xa xăm bên trong.

    Đời người như bèo dạt bên sông

    Nhơ nhớp bùn sâu không gột rửa

    Trôi quanh vạn nẻo nửa đời mơ

    Ngày về bến nước vết nhơ vẫn còn

    Đời tranh đấu đường tròn dẫn lối

    Cuối mặt hồ biết hối chưa xong

    Ngước mặt cầu nước trong rửa sạch

    Xây lòng giàu, mang đá gạch từng viên

    Những ngày sáng nắng chiều mưa sau đó là thời gian mang đến sự sinh sôi cho khu rừng gần nhà, khúc mưa dạo đầu cũng làm nhẹ lòng người sống quanh đây sau những ngày hè bứt rứt, nó như tiếp thêm sức cho sự bật dậy của họ vậy. Chàng trai hàng xóm vẫn đến để làm phụ những công việc nặng trong rừng cho Ông già, ông đang giữ một nhịp điệu làm việc gì đó đều đặn, những tờ giấy cũ được lôi ra từ mấy cái thùng giấy đóng trên ấy một lớp bụi dày mà cả tôi cũng quên mất sự hiện diện của nó. Chẳng ai biết chính xác ông đang làm gì, vì có hỏi thì ông chỉ bảo là lao động. Dù vậy, ông chưa một ngày rời bỏ khu rừng, mỗi ngày ông vẫn đi xung quanh để nhìn ngó ghi chép và thì thầm, chiều tối ông lại lên bàn để làm việc. Cô bé thì đôi khi cũng ghé sang để dọn nhà và nấu cho ông một vài món ăn, nghe cô kể là đang thử đi học vẽ ở một người trên thị trấn. Cô còn kể là mình thấy Lão hàng xóm mới vớ được một mớ đồng hồ cũ chẳng biết thật giả, có khi vài hôm lại nhờ Ông già ngó qua. 

    Những bước chân, câu nói và hành động của họ đều được khu rừng, chim muông và tôi quan sát rất kỹ, chẳng ai thoát khỏi ánh nhìn của rừng. Khi con người càng gần rừng, mọi thứ bên trong họ như hiển lộ rõ nét, không thể giấu đi đâu được.

  • Ngân vang để được nghe thấy ( Giọng Giang Thức )

    Hòa ra một mình không phải cô lập bản thân, dẫn đến việc nãy sinh sự nặng nề rằng không ai thấu hiểu mình. Cô độc là để bước vào dòng chảy chung một cách hài hòa, không bị kéo vào những ý niệm hão huyền mờ màng. Trong buổi nhạc tưởng niệm Trang Vũ hôm ấy, tôi chỉ làm cho tính độc đoán của mình, lo cho cảm giác của tôi mà quên mất mọi thứ xung quanh. Sự thật là tôi chưa hiểu hết về Trang Vũ, chưa thật sự nói chuyện với gia đình để hiểu, chỉ là ham muốn thoáng qua để nhẹ lòng, nhẹ dạ kẻ lạc lối này. 

    Thật tốt khi đêm đó tôi đã nhìn ra dấu hiện để quay về, ngôi sao bắc đẩu cùng mùi hương sự thật thoáng qua cho tôi những vết tích của sự sống. Sống là nhận ra và hiển lộ liên tục. Không dừng lại, không thuộc về ai và không thể gói cuộc sống vào một kết luận dễ dàng. Tôi từng bỏ lỡ một người bạn, và suýt tí nữa gây ra tai họa cho những người xung quanh ở hiện tại. Nước mắt khi hát ra những lời ca ấy trong đêm, dưới tiếng đàn guitar khe khẽ và nhịp tambourine ngây thơ, là lời sâu lắng nhất tôi dành cho Trang Vũ và chính tôi.

    Đêm hôm đó, sau khi mọi người ra về, tôi cảm thấy rạo rực và muốn lao vào viết tiếp truyện về gã bỏ rơi mọi thứ để vào rừng. Nếu như trước đây chắc tôi sẽ hăng hái lắm, đóng cửa tắt điện thoại mà viết cho đến khi kiệt sức mới thôi. Nhưng tôi lại chờ cho háo hức ấy đi qua, dằn mình xuống, tôi biết dòng chảy chung không kích động như vậy. Chìm xuống dưới hải lưu, không còn trên đầu sóng ngọn gió nữa. Những con sóng thần dữ dội, đáng sợ, khiến người ta ngước nhìn, và cũng phá hoại không ngừng. Giờ đây, tôi chỉ muốn ngao du nhẹ nhàng, đi khắp nơi khám phá những tầng sâu nhất của mình và người khác. Tôi viết một ít, rồi để đó không vội vàng gì.

    Giấc ngủ hôm ấy ngon nhât trong nhiều năm qua , không một giấc mơ, không giây nào trằn trọc. Tôi chỉ nằm xuống, lắng nghe tiếng đêm, nhìn cái bóng trên tường thì thầm trong điệu múa. Tôi chìm vào giấc ngủ như ngàn thu, rồi tỉnh dậy trong một con người mới chưa vẹn nguyên. Tiếng chim đánh thức cũng khác đi, không còn ý nghĩa nào rõ ràng. Đúng hơn, tôi không cố cắt nghĩa cho vai trò của chúng, không tán dương cũng không bực mình vì gọi tôi dậy khi còn mệt. Tôi tận hưởng mọi thứ như chính nó, cả nỗi buồn man mác trong cơ thể rã rời sau một ngày, vậy thôi !

    Sáng đó tôi đi chợ cho tuần sau, như thường lệ, dù có gặp Chúa đêm qua thì ta cũng sống tiếp đời mình. Vẫn hàng quán thân thuộc, những gương mặt ngỡ rằng chẳng có gì lạ, vậy mà sao khác lắm. Tôi không cắm mặt xuống những quả chanh, trái ớt, con ngêu mình cần nữa, chậm lại một nhịp để nhìn họ. Chà, đồi mồi ngày nhiều hơn trên gò má của dì Bảy bán rau, ký ức cuối cùng của tôi về nó thật khác, hóa ra bà già như vậy rồi sao. Đôi tay run rẫy khi bỏ mấy con nghêu lên vĩ cân của ông Hai hải sản, hóa ra bác vừa bị một cơn đột quy nhẹ cách đây vài tháng, chính vì vậy mà trước đó tôi chỉ thấy con gái bác bán. Tôi đứng trước cổng vào chợ ít lâu trước khi lên xe đạp về nhà, thật bát nhào nếu nhìn từ bên ngoài, đó là do một kẻ bát nháo chỉ còn thấy bên ngoài như tôi trước kia mà thôi.

    Vừa ra khỏi chợ một chút, tôi chưng hững ngoái đầu khi chạy ngang một cô bé bán nấm rừng ngồi dưới góc cây chùm ruột. Em nhỏ thó người ngồi ké bên cạnh một người bán thuốc lá, quần áo cũ nhưng gọn gàng sạch tươm. Đến gần em toát ra mùi đất ẩm nhiều dưỡng chất, móng tay em ố đen còn chút đất tươi trong kẹt, cô bé cười tươi hơn chiếc lá non một buổi sớm tỉnh giấc. Tôi hỏi sao trước giờ đi chợ mà không thấy em bán ở đây, cô bé bảo đôi khi ba nó xuống thăm người thân dưới này thì có gì mang đi bán. Ba em đi quanh đây mua đồ, những thứ nhu yếu phẩm của thế giới hiện đại, còn em ngồi đây cùng những sản vật. Chúng bình thường trong mắt em, chỉ như một buổi dạo chơi để mang chút bụi trần về rừng, còn với tôi thì quý giá vô cùng. 

    – “Cả nhà em sống trong rừng sao, gần biên giới phải không ?” – Tôi vừa mân mê mấy cái nấm săn chắc đầy dưỡng chất hỏi.

    – “Dạ ở bìa ngoài thôi, ba em đôi lúc đi vào lán sâu trong rừng để khai thác một ít về kiếm thêm” – Con bé không quá lanh, cũng không hề rụt rè trước không khí phố thị. Vẻ mặt em khi nói chuyện như con suối nhỏ róc rách, không ồn ào mà đủ để người ta nhận ra sự có mặt.

    – “Em có hay vào rừng với ba không ?” – Tôi cười hỏi.

    – “Có, em hay đi theo ba nếu về trong ngày, còn ở lại thì chưa dám” – Cô bé thành thật nói.

    – “Vẫn còn sợ phải không ? Sợ là tốt, rừng mà, không đùa được đâu !”.

    – “Không, em không sợ rừng, chỉ là em thấy mình chưa đủ sức khỏe thôi” – Em gãi đầu trả lời làm tôi càng thêm thích thú.

    – “Chà, em can đảm hơn anh rồi ! Anh cũng muốn hiểu về rừng, còn định viết về nó, mà chưa dám đây” – Tôi đặt tay lên cổ, hơi xấu hổ nghiêng đầu đáp.

    – “Ba em nói sợ cũng bình thường thôi, nếu kêu con nít thành phố đi bắt rắn thì nó không sợ mới mệt. Cũng như em xuống đây, nên ngồi im nhìn phố thôi” – Cô bé làm tôi và bà bán thuốc lá bên cạnh cười lớn. 

    – “Đúng thật, đúng thật, nỗi sợ không có gì đáng sợ” – Tôi gật gù.

    – “Anh viết về rừng là sao anh ?” – Cô bé ngập ngừng vài giây, đưa mắt liếc tôi dè dặt hỏi.

    – “Viết truyện, về một người chán ồn ào ở đây nên sống một mình trong rừng. Nhưng anh đang kẹt chữ, do chưa sống ở đó thật sự nên khó quá. Cũng không sao, gặp mấy cái nấm này có khi về lại viết được”.

    – “Sao phải sống y như vậy mới viết được. Em vẫn kể lại mấy câu chuyện của ba đi rừng cho bạn em nghe, tụi nó thích lắm, vui nữa” – Cô bé nói lấp bấp, có lẽ lo mình nói sai gì đó.

    – “Vậy ra em là một người kể chuyện nhỉ ?” – Tôi đáp nhưng trong lòng đang nghĩ về những gì con bé nói.

    – “Em vừa là người nghe, vừa là người kể, ba em mới là người trãi qua. Nhưng có sao đâu ?!” – Dù ấp úng ở đầu, nhưng câu cuối lại rất phóng khoáng và dứt khoát.

    – “Hừm, em nói đúng. Vậy … em có muốn làm người kể cho anh, còn anh là người viết. Không sao mà phải không ?” – Tôi đứng lên quay đi quẩn lại, đi tới đi lui quanh trước tràng nấm nhỏ của em. Không để quá nhiều suy nghĩ chồng chập như mọi khi, tôi hỏi cô bé.

    – “Ý anh là sao, bây giờ ấy hả ? Em phải bán nữa, lát trưa em và ba về rồi. Em muốn lắm nhưng phải thế nào mới được ?” – Con bé cũng nghĩ ngợi một chút mới đáp.

    – “Hay viết thư tay đi, anh cho em địa chỉ, rồi em nghe được gì thì viết gửi cho anh. Đừng lo anh sẽ gửi lại em tem bưu điện. Nhưng mà, em phải hỏi ý kiến ba em trước, anh sẽ viết vài dòng gửi để lại đây, rồi em gửi lại cho ba sau nha. Phải xin phép ông ấy trước !” – Mặc dù thích lắm nhưng tôi không thể tùy tiện vậy được. Nếu ông ấy lo ngại một người lạ, cũng là điều hợp lý, tôi sẽ kiên trì thuyết phục sau hoặc tìm cách khác tiếp cận.

    – “Được đó, hợp tình hợp lý, ảnh cũng đâu xin địa chỉ nhà con trước. Không phải lo, nếu ba con không cho tiết lộ địa chỉ nhà, thì con chỉ cần gửi thư một chiều từ con cho anh ấy, kể lại chuyện thôi là được” – Bà bán thuốc lá bên cạnh có vẻ nghe kỹ chuyện nãy giờ, phần chắc cũng bảo vệ cô bé. Ai mà biết tôi là người thế nào ?!

    – “Dạ, vậy đi anh. Anh viết ra đi, lát em đưa ba em đọc” – Cái gật đầu làm lòng tôi như ai đó đập vỡ bức tường, giúp cơn gió mát lành ùa vào thoang thoảng mát dịu.

     Ôm hết cả tràng nấm rừng về cùng niềm hân hoan pha chút mong đợi, tôi biết chưa chắc ba cô bé sẽ đồng ý nhưng điều quan trọng hơn không nằm ở đó. Tôi chợt như được tháo nút thắt về việc làm sao viết một tác phẩm văn học. Ám ảnh về tính cá nhân, dấu ấn điển hình làm tôi quên mất rằng, nghệ thuật không phải bao trùm cuộc sống mà là ngược lại. Cũng như mong muốn, khát vọng hay góc nhìn đay nghiến của mình, dù có thể vẫn tồn tại, nhưng chúng chẳng là gì với thế giới tươi đẹp này. Cô bé ở tận bìa rừng xa xăm được gửi đến đây, chắc là để nhắc tôi, một mình là để làm việc cùng mọi người tốt hơn.

    Tôi mang cho mẹ con Mosa một ít nấm, nhưng cả hai đều ở trung tâm nên gửi lại cho dì Sáu. Bà hỏi thăm cháu trai tôi vì nghe kể lại chuyện hôm qua. Không nói thẳng, nhưng bà than rằng bức tường vỡ mà nhà không có ai phụ sửa, tôi hẹn sẽ cùng ba Bình làm lại và cả hai cùng đồng ý. Vậy mà chưa gì, trưa hôm ấy có việc thật hài hước xảy ra, làm kế hoạch sửa tường vỡ thay đổi. 

    Chuyện là đang nằm nghĩ trưa trên võng ngoài sân, tôi nghe Bo và Tai lột xột cào chỗ đống gạch vụn. Tưởng rằng có chuột nấp trong đó nên tôi đi đến xem thử. Ai dè lại nghe tiếng cười của Mosa, con bé đang thò bàn tay qua khoảng trống lộ ra, trêu cho Bo bắt tay còn Tai thì liếm nó. Tôi lú mặt qua cái lỗ trồng, ú òa làm nó có chút giật mình lăn ra cười hăng hắc. Ông ngoại nó gần đó lại gần nhìn thấy cũng đến cười đùa cùng, rồi họ trêu bọn chó cả buổi xế chiều hôm đó. Tưởng rằng chỉ là trò nghịch chơi của trẻ con không có gì quan trọng, chiều hôm đó di Sáu qua gọi cửa, bảo là có chuyện cần hỏi.

    – “Ở gần nhà mà chưa bao giờ đi vào trong, mát thiệc hén” – Không biết ở nhà thì sao, nhưng bà luôn rào trước đón sau như vậy.

    – “Có lúc cũng ẩm thấp ngột ngạt lắm dì, ở chung với cây như ở chung người vậy. Dọn dẹp thường xuyên, chứ để nó tự ý chắc chẳng còn chút nắng ấm nào cả” – Thật ra tôi thường hay gặp phản ứng tương tự khi đi vào vườn, nên trong đầu có sẵn văn mẫu cho các ca thế này.

    – “À ra vậy, tưởng con thích um tùm cho mát. Tính ra phải có nắng cây giống ươm mới phát triển, để tán rậm che hết thì cũng đâu được”.

    – “Dạ, trong tự nhiên tụi nó kiên nhẫn đợi đến lượt của mình, còn mình vẫn còn phải kiếm sống nên mới tác động vào thôi” – Tôi nói rồi cười tươi khiến bà có chút khoái lắm, còn nói “Cái thằng này coi vậy mà thiệc tình”.

    – “Phong phú nhiều chủng loại nữa, hèn gì con nít khoái. Mosa lúc nào qua đây về cũng kể, con thấy cây này có lá đỏ tía, cây lý bông như tuyết rơi. Hôm bữa nó rinh về con cuốn chiếu tổ bố làm dì hoảng hồn la làng” – Bà nói chuyện thoải mái hơn, không cố tình rào chắn.

    – “Bản thân con thấy trẻ con ở gần tự nhiên rất tốt, cho chúng thấy mọi thứ đều có vai trò của mình. Quan trọng hơn là quý trọng sinh mạng, không coi mình là trung tâm nữa. Tất nhiên không thể bắt nó nhìn quá đạo lý như vậy, mà thông qua nhìn thẳng vào cây cỏ, côn trùng, sẽ tự nhiên cấy vào nhận thức của nó những thứ này. Hy vọng là vậy !” – Tôi phải cẩn thận vì nếu không nó trở thành giáo điều, thứ mà tôi cho rằng chẳng tốt cho ai.

    – “Nuôi một đứa trẻ khó lắm, nhưng dì đồng ỳ ở gần tự nhiên khiến người ta hiền hơn nhiều. Ít ra là không còn ngạo mạn nữa, đi rừng mà nghênh mặt lên trời là coi chừng” – Hai chúng tôi ngồi xuống ghế đá sau khi dì Sáu nói vậy. Sau vài phút im lặng bà mở lời đi vào mục đích chính sang gặp tôi “Hay mình không cần xây lại tường chỗ đó được không Thức ? Hồi nãy nhìn con bé và ông nó chơi cùng con và hai chú chó, dì chợt thấy không có tường rào thật hay”.

    – “Con hiểu ý dì, thật ra bản thân cũng thấy vậy. Nhưng mà, con nói cái này không có ý nghênh mặt lên dạy đời. Đừng vì cảm giác thoáng qua mà hứng khởi rồi làm vậy, con là nạn nhân của chính mình cho điều ấy. Có thể dì thấy vui chớp nhoáng, nhưng còn nhiều chuyện sẽ nãy sinh. Con không có ý từ chối vì con thấy đó là ý hay, nhưng từ ý tốt đến hành động cụ thể xa nhau lắm” – Tôi không muốn những đạo lý trên bề nổi làm chính mình mơ hồ nữa.

    – “Dì hiểu, cũng có suy nghĩ xem có ảnh hưởng gì con không nên phải qua đây hỏi chuyện. Ai mà chẳng muốn sống hòa đồng, chung nhất một thể kiểu John Lenon nói. Rốt cuộc vẫn phải có cái riêng trong cái chung chứ hả. Vậy mình tìm cách đi” – Bà suy nghĩ rất lâu, nhìn về phía bức tường, hít sâu vài hơi rồi đáp.

    – “Cái chung John nói là nhận thức về cái chung, cháu tin ông ta cũng không muốn Yoko rơi vào tay thằng khác đâu” – Tôi nói rồi hai chúng tôi cùng cười to. Sau đó im lặng một chút, dì Sáu nhìn lên mấy cây tầm vong dưới góc xoài gợi ý “Mình làm cái cửa bằng cây đi, không cần khóa mà chỉ móc lại thôi. Chặn không cho chó hai nhà chạy qua chạy lại, cắn lộn lung tung nữa”.

    – “Không được đâu dì, nên có khóa bên phía dì. Tức là bên đó qua con thoải mái, nhưng bên con còn có khách đến nữa, không tiện đâu. Nên làm một cái khóa bên kia thôi, khi con đi vắng mọi người có thể dẫn Mosa sang chơi, tụi chó nhà con cũng quen con bé và Can Bình rồi” – Tôi thật lòng thấy chuyện này cũng vui, bức tường vỡ đi thay bằng cánh cửa kết nối.

    – “Con lạ thật đấy, nhưng mà cũng hợp lý. Vậy con và ba Bình làm vậy đi nha, vừa vui vừa khỏi mất công xây mảng tưởng nhỏ. Không cần vuông vức gì đâu, mẻ mẻ méo méo chút cho nó giống nhà quê xưa xưa” – Bà nói mà trông mắt sáng lên, như hình dung ra ngày mình còn nhỏ.

    – “À dạ, vậy đi, chỗ đó có hơn nửa mét rộng và cao gần hai mét thôi mà xây trát cũng phiền. Làm thế này vui hơn” – Tôi chốt lại rồi định ra ngoài mở cửa cho dì Sáu. Ai ngờ bà leo lên nhảy tót qua đồng gạch vụn, sau còn quay đầu nói lớn trong tiếng hổn hển “Xời tao còn khỏe chán, hồi nhỏ mấy bức tường phiền phức này ăn nhằm gì. Thôi làm vậy đi nha Thức, cảm ơn con”.

    Tôi có chút tròn mắt với cú nhảy của dì Sáu, chắc là ai cũng lưu giữ một đứa trẻ trong mình, hay vốn dĩ chúng không bao giờ mất. Nếu nhìn kỹ một con người, ta sẽ thấy hiển lộ rất sinh động. Nhưng hầu hết ta hay chính bản thân họ đóng khung bản thân vào những phân loại, thứ khoa học tâm lý ngày một khuyến khích nhân loại nghĩ rằng phân loại này tồn tại. Vậy là họ tự dán cho mình cái nhãn, như mấy con heo trong trại nuôi công nghiệp đóng mộc vào mông. Tôi đang nói về chính mình trước đây, và tôi không dám khẳng định mình mãi sẽ duy trì nhận thức này. Dẫu sao, giờ đây khi thấy ra chuyển động ấy, thật đẹp làm sao !

    Quay lại với việc viết theo hướng khác, tôi coi nó như niềm vui thường ngày. Không phải đam mê, không phải trách nhiệm gì lớn lao. Nó trở thành định mệnh yên ả đi qua mỗi ngày. Từ ngữ lại êm đềm trôi ra bất chợt, tôi không còn cố gắng tạo ra chúng hay dằn xé để nhào nặn ra thứ gì đó đặc biệt. Tôi nhìn ra chiều sâu của ngôn ngữ, và cũng là nền tảng của đời sống hằng ngày. Chuông gió đang treo cao trong tiềm thức, giờ tôi hiểu lời Trang Vũ khi bảo nó thuộc về người sống lẫn người chết. Nó ngân lên để nhắc nhở ta tỉnh lại, đánh thật mạnh vào sự thật đang dao động mãi không dừng.

    Cả tuần sau đó tôi không gặp lại Can Bình, chỉ vài lần nhìn thấy bóng. Chúng tôi đối diện nhau khi tôi sang nhà cùng làm cánh cửa rào với ba cô, Bình cười cảm ơn rồi bảo sẽ nói chuyện với tôi sau. Anh mắt cô có gì đó khác lắm, nó kiên quyết hơn, tập trung để giải quyết dứt điểm chuyện gì đó. Lắng nghe vài lời nói mọi người trong nhà cô hôm sang làm cửa, tôi thấy không khí có vẻ tốt dần lên, cởi mở hơn. Ba cô hình như dần trở lại làm ông ngoại đúng nghĩa, tôi thấy ông cười khi dạy Mosa làm lồng đèn từ tầm vong dư chuốt mỏng. 

    Ban đêm tôi vẫn nghe cô chơi đàn, bật nhạc, nhưng là những bài tân thời. Chắc cô đang chuẩn bị cho chương trình gì đó chăng ? Không muốn tọc mạch, vì kể ra chúng tôi cũng chỉ là người dưng. Với điểm chung là những người bạn không còn nữa, cuộc đời mới cắt phải nhau trong thời khắc nhất định. Thú thật, hai lần nấu roux tuần qua tôi đã cố tình mở cửa sổ rộng ra, tôi cũng có chút muốn gặp cô ấy. Nhưng có làm sao đâu, thật tốt khi thấy sức sống tỏa ra từ bên kia bức tường màu hồng.

    Bên đây bức tường cũng có những đổi thay, đôi khi tôi nấu ăn mang về cho ba mình một ít. Ăn cùng nhau đã là thường nhật với mẹ con tôi, còn tôi với ông ấy là những lần đầu tiên kể từ khi tồi sống ở đây. Cả đời ông phụng sự cho một loại công việc duy nhất, đồng tiền là thứ giải thoát ông với xuất thân nghèo khó. Tôi cảm thông điều đó, nỗi ám ảnh vật chất ấy là có thể hiểu. Nhưng ông sa đà vào rượu sau nghỉ hưu, lười biếng chỉ nằm một chỗ chờ điện thoại đi nhậu của đám bạn giống hệt mình, mọi thứ để mẹ tôi như osin là không thể chấp nhận. Mẹ tôi vừa là nạn nhân vừa là nguyên cớ, hồi đầu bà bảo để ông chơi vài năm, bà nghĩ ông giải khuây sau nghỉ việc một thời gian rồi tính sau. Lúc đó tôi đã cảnh báo, tâm lý hưởng thụ, cộng thêm an toàn tài chính sẽ khiến con người ta chìm dần vào những hoạt động vô nghĩa. Với mọi ngụy biện về tuổi già, ông trở nên vô trách nhiệm rồi rơi vào sai lầm hại thân mình. 

    Nhưng tôi học được rằng, chính mình cũng nằm trong vòng tròn oan nghiệt ấy. Chính tôi góp phần tạo ra bầu không khí mâu thuẫn, nút thắt ngày càng thắt không sao gỡ. Nó giống một kẻ sợ dơ đi vào bãi rác, hắn bóp mũi chê bai, rồi đi ra và để lại thêm đống rác ngôn từ cùng tư tưởng. Phàm càng kẻ có học, nhìn ra được lý lẽ, sự phá hoại của họ tạo ra còn tồi tệ hơn. Trong chuyện gia đình mình, tôi là kẻ bịt mũi chê bai ấy. Và bây giờ, tôi quyết định trồng một cái cây có thể sinh tổn trong bãi rác.

    Ba tôi cũng như tôi, là nạn nhân của những nhìn nhận sai lệch về mối quan hệ của bản thân với cuộc sống. Ông vượt lên chính hoàn cành của mình, với sức mạnh ý chí và cả khao khát mãnh liệt. Nhưng khi tạm vượt qua, ông lại coi việc đó là do tự thân mình, bản thân có quyền tận hưởng thành quả sau đó. Ông quên hết sự hy sinh của mẹ tôi, rất nhiều người giúp đỡ ông trong quá khứ đang gặp khó, và cả những đứa con ông chưa bao giờ có nhà nói chuyện cùng. 

    Tôi không hề đổ lỗi cho ông, hay bảo rằng ông phải có trách nhiệm dùng tiền trả lại để cứu thế giới. Không, đó lại là một ảo tưởng khác. Chúng ta đang sống, và cuộc đời không dừng lại ở đâu cả, không có cột mốc nào để dừng lại mà hưởng thụ. Con người có trách nhiêm với duy nhất một thứ, sự thiêng liêng của chính bản thân cuộc sống. Đó là tất cả những gì tôi muốn nhắn gửi với ba mình trong món ăn mang qua cho ông !

    Suy cho cùng, có rất nhiều người đến chỗ tôi uống rượu và hầu hết đều có những vấn đề khác nhau với gia đình. Nếu tôi đối đãi với họ tốt mà lại phớt lờ ba mình, thì tôi chỉ khoan dung khi nhận tiền, điều đó thật đáng khinh bỉ. Tôi cảm nhận rất rõ ràng nỗi đau của họ, qua ánh mắt, cử chỉ và giọng nói không còn sinh khí. Quán ăn kỳ lạ này mở ra vì lí do ngớ ngẩn và ngẫu nhiên, nhưng duy trì nó cũng vì xúc cảm ấy khi nhìn họ từ đằng sau lưng.

    Như người đàn ông mà Can Bình có quen con trai ông ta, tôi không thật sự thấu nỗi mất mát con gái đó tác động ông ra sao, nhưng đau khổ rất rõ khi nhìn ai đó từ phía sau. Ánh mắt có thể cho bạn thấy sự buồn bã bên ngoài, biểu cảm gương mặt có thể dễ dàng đọc vị. Còn khi nhìn từ sau, cả con người họ toát ra sức nặng lên tầm hồn họ lớn chừng nào. Nó kéo mọi thứ xung quanh xuống, làm bạn thấy mình cũng gánh vác một phần trong họ. Giây phút mọi người cùng lắng nghe tôi và Càn Bình ứng tác, mong sao tất cả đã cùng nhau, gánh vác cho ông ấy và cho những ai ở đó đang trĩu vai trên hồn thiêng.

    Ở đâu đó nếu Trang Vũ nghe thấy, tôi biết cô nhận ra tôi hát cho cô, vì cô trong giây phút ấy. Ngay khi Can Bình đánh đàn ngày hôm đó, tôi nhìn ra khung cảnh êm đềm sau hỗn loạn vừa đi qua, đột nhiên những từ ngữ ấy đến với tôi vô cùng rõ nét. Tôi không còn hiểu Trang Vũ đã chịu đựng thế nào, mà sức nặng ấy đè lên tôi ngay thời khắc ấy. Cô ấy đi tìm giây phút bình lặng êm đềm khi nhìn thấy hỗn loạn không dừng xung quanh.

    Trang Vũ nếu có lỗi, thì là lỗi nhìn ra sự thật quá sớm, cô đi vào vùng đất không còn bóng che mờ khi còn quá nhỏ. Không thể trách ai cho điều đó, cô ấy cũng không tránh đi đâu được. Tinh thần cô khi ấy chưa đủ sức để gánh vác những thứ cô nhìn ra, cô đã cảm nhận mọi đớn đau xung quanh chảy vào bản thân mình. Cô đơn giản là không thể đối phó với nó một mình. Còn mọi người bên cạnh, có cả tôi, khi nhìn vào cô và nghe cô nói, họ ngỡ cô đang nói về thứ cô đã nắm được trong tay. Không, không ai sỡ hữu nỗi đau mà Trang Vũ nhìn ra ở sâu thẳm, nó ôm chặt lấy và cô bị nuốt chửng.

    Mỗi ngày sau buổi tưởng nhớ ấy, tôi lại nghĩ về Trang Vũ một chút. Tôi hiểu cô ấy nhiều hơn và cũng hiểu mình nhiều hơn, tôi nhận thấy sự tự tháo gỡ đang diễn ra trong mình. Lạ thay, càng hiểu tôi lại càng ít nghĩ về cô ấy, ngày cuối tuần này tôi dường như không nhớ về Trang Vũ nữa. Giống như cô thẩm thấu hòa vào tôi, giải bày tháo gỡ cùng nhau và tiếp tục hành trình sống ở một thể thống nhất. Như một con người đi về phía trước !

    Chủ nhật, cái cổng tầm vong trên bức tường màu hồng lần đầu tiên mở ra, nó được mẹ con Can Bình khai trương khi trời đang dần về chiều. Nghe Bo và Tai hứ hé mà nhìn ra cổng chính không có ai, tôi đoán được ngay nên có chút vui chờ đón họ. Vừa bước ra khỏi thềm nhà, chưa nhìn thấy họ mà mùi hương sốt roux bay sộc vào mũi.. Thì ra họ tự tay nấu món ấy mang qua cho tôi. Can Bình bước vào cùng nối súp trong tay cùng nụ cười trên môi của hai mẹ con, họ đồng thanh nói lớn “Chấm điểm dùm đi đầu bếp !”

    Cả ba đã có buổi ăn uống cười đùa thật vui, hai mẹ con nói không ngớt về quá trình học và làm món này ra sao. Tôi kể họ nghe về cô bé bán nấm rừng và những gì tôi đang viết, Mosa giơ tay lên bảo hãy để nhân vật gặp người tí hon, giải cứu họ khỏi mấy kẻ xấu trộm đồ trong rừng. Thật là một cú bẻ lái cho toàn bộ những gì tôi muốn hướng tới, nhưng thú thật đó là ý tưởng không tệ. Rồi cô gái nhỏ nhắc đến cháu trai tôi, lúc đó tôi mới biết Can Bình gọi nó là chàng trai lịch lãm, Mosa kể lại vài thứ kỳ lạ nó thấy khi chiếc xe ô tô đánh lái tránh hai đứa. Tôi và mẹ nó đều đồng ý có thể do đèn chóa sáng quá, hay đang sợ hãi nên nhìn ra ai đó đã đứng ra ngăn vụ tai nạn trước đầu xe. Nó cương quyết không tán đồng, bị bọn tôi trêu thế là dỗi đi ra ngoài vườn chơi với Bo và Tai. Tôi pha ít trà lá vối để uống, đến giờ chúng tôi mới có dịp ngồi lại nói về ngày chủ nhật trước đó.

    – “Mọi thứ trôi nhanh quá nhỉ, mới đó hết một tuần rồi. Trước đó em rất háo hức và tưởng tượng ra điều gì đó rất đẹp diễn ra. Rồi không có gì giống hình dung cả, xong thì cũng đi qua. Cảm giác như chưa có gì xảy ra vậy” – Can Bình nhìn ra vườn như đang nhìn lại ngày hôm đó.

    – “Ừ, chắc những thứ bên ngoài là vậy. Nhưng em có thừa nhận đó là một ngày thú vị không ? Ý anh là nó mang lại đủ mọi cảm giác”

    – “Thiệc tình hoang mang lấn át em khi không thấy Mosa ở đâu trong hỗn loạn. Em đã ôm nó chặt đến mức làm con bé đau, lúc đó em sợ hãi lắm. Nhưng con bé gỡ tay em ra, nó bảo mình không sao, rồi kể câu chuyện hồi nãy về ai đó bảo vệ hai đứa. Điều làm em bĩnh tĩnh sau đó là, Mosa hỏi em là vì sao mọi người đang buồn quá vậy mẹ. Vậy là em đàn luôn, không nghĩ gì cả. Con nít nó hay thật anh, nó nhanh chóng vượt qua và ngay lập tức nhìn xung quanh”.

    – “Đồng ý, trẻ con nó không chìm trong một niềm vui hay nỗi buồn quá lâu. Bởi vậy nó bị trêu là cải lương đấy, như vậy cũng thật tốt phải không ?! Ngoài ra bọn trẻ hay để ý bầu không khí xung quanh, chắc vì nó ít để tâm hơn vào bản thân. Ý anh không phải tất cả điều ấy là tốt, mà người lớn hình như quên mất mặt tốt của những thứ ấy. Tạo ra một trạng thái trưởng thành cố định là điều gì đó rất tệ, anh đang miêu tả chính mình đấy” – Tôi cảm thấy thật thoải mái khi trò chuyện Can Bình, không phải sự gắn kết thấu hiểu, mà cởi mở để cả hai cùng va chạm.

    – “Cũng không thể làm con nít mãi được, nhiều người cứ sống như trẻ con vô ưu vô lo, còn kẻ lại âu lo quá nhiều. Phải nói sao nhỉ, mấy ngày qua em nhìn lại mình, hình như em luôn phân cực trong mọi suy nghĩ và hành động. Ý em là khi thấy buổi nhạc tưởng nhớ sẽ giúp cho em, cho cha con họ và có lẽ cả anh, nhưng em chưa hỏi về người mẹ. Chưa kể do háo hức mà mình thu xếp chưa đúng cách, bỏ qua an toàn và những thứ thật hơn. Cái đầu mình cứ léo nhéo đến mức với mình chỉ có dòng suy nghĩ là thật, bỏ lỡ hết thứ bên ngoài. Em không biết mình có đang nói linh tinh khó hiểu không nữa, nhưng có lẽ mình phải theo dõi bản thân cho đến chết ấy”.

    – “Anh nghĩ cũng đừng quá khắc nghiệt với bản thân, nếu không nó sẽ trở thành bộ tiêu chuẩn bóp nghẹt mình đấy. Như những người bạn chúng ta, dù lý do gì, hai chúng ta cũng không vô tội, nhưng khư khư nhìn về một hướng thì sẽ rất mệt mỏi. Vả lai, chúng ta đều cần nhiều giúp đỡ mà, đừng cố gắng làm một mình rồi không chỉ đọa đày bản thân, mà còn làm hại kẻ khác. Giống Van Gogh vậy, ông tài năng và nghiêm túc trong nghệ thuật, nhưng có vẻ ông quá hà khắc và không cởi mở khi coi xã hội là tác nhân duy nhất đè nén mình. Suy cho cùng chúng ta cũng là xã hội, và hầu hết khi ai đó dùng từ xã hội thì vẫn qua con mắt phán xét của bản thân” – Tôi không muốn có Trang Vũ thứ hai, Can Bình có thể nói đúng, có thể sâu sắc hơn tôi. Nhưng cách nói ấy rất dễ tự chuốc mê bản thân vào cô lập cực đoan.

    – “Em hiểu ý anh, đó là nhắc nhở rất thật. Kể ra thì người bạn rời đi của em, cô ấy nâng đỡ và dẫn lối cả khi còn sống và lẫn khi đã chết. Có những thứ mình nghĩ mất đi, tan biến, nhưng bằng cách nào đó mọi thứ vẫn vẹn nguyên. Thậm chí chúng sông mãi, sống tiếp trong em. Không phải theo kiểu lưu giữ ký ức, mà là sống sinh động thật sự ấy. Nò tiến hóa cùng em, trở thành mình luôn vậy. Giống thê nào nhỉ, chúng nở hoa không ngừng, đúng rồi, flowering, em thích chữ này vô cùng” – Cô tươi tắn hơn khi nói về bạn mình, khác lần trước với chút u sầu.

    – “Nếu em có dịp, thử nhìn một bông hoa nở, nhìn thật lâu và chú tâm, tiếp nhận một cách lặng lẽ. Em sẽ thấy nó không bắt đầu cũng không kết thúc. Xin lỗi anh lại lang mang mấy từ điên rồ rồi. Vì dạo này anh viết lại nên hơi ….”.

    – “Không, không sao. Em sẽ thử nhìn, đừng lo, anh chưa phải người điên nhất em gặp đâu” – Cả hai chúng tôi cười lớn, làm thu hút Mosa và hai chú chó chạy vào trong.

    – “Chú ơi, tôi nay con biểu diễn cùng mẹ nè, giống tuần trước. Chú dẫn Bo và Tai đi coi đi. Con sẽ làm tốt hơn khi thấy tụi nó” – Nó cùng hai người bạn mình chạy vòng tròn quanh chúng tôi.

    – “Thôi Mosa, con không nhớ chú nấu ăn ban đêm cho mấy bác mấy cô đến ăn hả. Con hay khen mùi thơm đó” – Can Bình đẩy nhẹ ngón tay vào vai con mình nói.

    – “Sao chú không làm ban ngày mà phải nấu ban đêm không vậy” – Con bé ấp úng nói.

    – “Ban ngày chú phải chăm mấy bạn cây non, ban đêm thì chăm người lớn” – Hình như tôi dùng từ làm nó mắc cười, Mosa hăng hắc vặn vẹo thân người.

    – “Vậy chú chăm chú là khi nào” – Mosa nói làm tôi tròn mắt nhìn Can Bình, cô tỏ vẻ như muốn nói “Em đối mặt chuyện này mỗi ngày”.

    – “Trong những giấc mơ” – Tôi khẽ cười rồi xoa đầu nó nói.

    Hai mẹ con đi dạo một mình quanh vườn một lát, tôi rửa chén và nồi để trả lại cho họ. Tiếng cười của con bé làm đầy đủ cho khu vườn này, một chút con người, một phần ngây thơ và niềm hy vọng sâu thẳm. Nó bảo chó của dì Sáu bị nhốt trong chuồng nên mặt buồn và hung dữ, còn Bo với Tai được đi chơi cả ngày nên hiền. Nó gài bẫy mẹ mình thôi chứ chẳng tốt lành gì, con bé chốt hạ bằng câu “Mẹ muốn Mosa hiền lành phải cho Mosa đi chơi nhiều như Bo và Tai”. Có lẽ tôi đánh giá thấp khi coi trẻ con nào cũng luôn luôn ngây thơ. 

    Chiều tối hôm đó, tôi ra ngoài cổng mở đèn trước quán ăn, hai mẹ con Mosa vừa lúc chuẩn bị đi diễn. Con bé chào tôi với chút lo lắng trên gương mặt. Đột nhiên tôi không nghĩ gì cả, khi họ vừa vượt qua thì tôi chạy nhanh theo gọi lại. Can Bình dừng xe, tôi thở hổn hễn nói với Mosa “Chú đi một mình, không có Bo và Tai được không ?”. Vậy là nó vỗ tay như trút bớt chút gánh nặng vậy. Tôi quay về nhà, viết dòng chữ để trước cổng, “Hôm nay tôi chăm sóc mình nên đi nghe nhạc”. 

    Rất lâu rồi không đi ra ngoài vào ban đêm, có chút bị sao nhãng với tiếng ồn và ánh đèn. Có lẽ thế giới sẽ mãi vẫn ồn ào, điên đảo và nhớp nháp như vậy, nhưng tôi không quan tâm điều ấy vào lúc này. Tôi đạp hết tốc lực trong bộ quần áo bình thường nhất, tròi mát mẻ sau cơn mưa phùn trước đó ba mươi phút. Đến trung tâm, tôi bối rối khi chen vào đám đông, nhưng bình tĩnh lại để tìm mẹ con họ. Bất khả thi trong biển màu sắc trang phục rực rỡ lễ hội, tôi tìm lịch tiết mục biểu diễn rồi thấy Mosa sẽ ra sân khấu trong hai mươi phút nữa. Tôi đi dạo ra xung quanh, không khi yên ả chỉ còn lại âm vọng từ đám đông, phù hợp với tôi hơn nhiều.

    Rão bước đến khu vực giếng trời giữa trung tâm, có cây to um tùm lá với bộ rễ trồi lên và cái hốc ở thân rất đâc biệt. Mùi hương cây thân thảo và đất sau mưa thật dễ chịu, tôi chợt nghĩ về Trang Vũ. Nếu cô ở đây, có lẽ đột nhiên đàn đom đóm sẽ xuất hiện, cô ấy luôn đi cùng những điều đẹp đẽ như vậy. Bất chợt, trong gió ngân lên tiếng gì đó vang dài, tôi tưởng rằng nhạc cụ từ sân khâu đằng xa vọng đến. Không phải, là tiếng chuông gió ở đâu đấy không rõ. 

    Tôi đi xuống gần ghế đá dưới gốc cây, hình như đâu đó bên đấy. Lại càng gần âm vang càng rõ, tôi ngờ ngợ nó vọng ra từ góc cây. Ai lại treo nó vào đó sao, tôi tự hỏi. Ngồi chồm hỗm dưới gốc cây, cái hốc tối ở trước mặt, tôi do dự. Bỗng có ai đó đi từ đằng sau đến, bóng đèn gần đó hắt vào tôi nhận ra là Tú, bạn của Can Bình hôm trước.

    Cậu thiếu niên tiến sát tôi, ngôi chồm hỗm bên cạnh. Cậu không hề nhìn sang mà hướng thẳng vào hốc cây, rồi Tú nói “Vậy là có ba người nghe thấy”. Tôi ngạc nhiên lắm, nhưng tiếng chuông nhè nhẹ thu hút tôi nhiều hơn. Vậy là tôi lòn tay vào trong, lục lọi khắp nơi, thật không tin được nó lại ở đó. Cái chuông gió bằng đồng nhỏ xíu, hình dạng không có gì đặc biệt, chỉ có tiếng vang của nó rất xa. Hai chúng tôi đưa lên cao, ngước mặt nhìn lên trời, một bên ánh trăng bên còn lại chuông gió. Tôi bất giác thốt ra : “Cuối cùng em cũng để anh tìm ra”. 

  • Cái chết khơi dậy sự sống (Giọng Giang Thức

    Tôi biết những lời nói đêm đó là những điều thật lòng của Can Bình, nó không giống những kiểu gào thét chứng minh mình đúng, khi nghe một điều chân thành luôn khiến người ta ghìm mình lại và suy ngẫm thêm. Vả lại, vài hôm trước tôi cũng nghe cô ấy tâm sự cùng bà nội mình trong đêm, những lời mà chắc cô không muốn kể với ai. Ở cuối bức tường hồng có mảng tường rào cũ không xây mới ví chúng là phần sót lại nối với căn nha gỗ bên ấy, hồi đó họ xây tạm không cho chó bên đó lủi qua nhà ba mẹ khi tôi còn nhỏ. Ở đó, ba Can Vũ trồng một ít rau, đôi khi tôi vẫn chào hỏi ông rồi nói vài chuyện vặt về trồng cây, người đàn ông kiệm lời không hề mơ màng như vẻ ngoài. Tối khuya hôm ấy, tôi nghe có tiếng chú chim non kêu sau một cơn giông to trước đó. Chột dạ nên tôi ra vườn tìm, tình cờ thấy ánh nến đi qua lỗ gạch vỡ của mảng tường cũ. Thật không phải phép khi nghe lén chuyện người khác, nhưng tiếng khóc của cô làm tôi khởi lên chút lo lắng. Người ta không nên bỏ quên một người khóc một mình trong đêm, ai đó phải nghe thấy họ, dù là không lộ diện.

    Cô ấy bảo có chút bối rối với chuyện cùng người đàn bà ở trung tâm, một chút thấy kỳ quặc nhưng lại thấy ấm áp và muốn thời khắc ấy tiếp diễn lâu hơn hay lặp lại. Nhưng cô cũng không hiểu rõ cảm giác ấy của mình là gì, nó vừa quen thuộc lại vừa lạ lẫm, “cứ như thể nó ở đó từ rất lâu nhưng con chưa bao giờ nhìn thẳng vào nó”, cô nói vậy với nội mình. Can Bình nhớ lại và băn khoăn liệu rằng những ngập ngừng không muốn kết hôn của mình năm xưa, là do không tin tưởng đàn ông với những lời nói cay nghiệt của dì Sáu trong quá khứ trôi vào đầu, hay sâu hơn nữa cô đơn giản không coi đàn ông là một nửa mà mình cần thiết, đó có thể là đàn bà, cô ngờ vực nên cảm thấy thật mơ hồ. “Nhưng giờ Mosa vẫn phải là ưu tiên của con”, cô thở dài rồi nói vậy với nội mình ở đâu đó bên trong.

    Rồi cô đi đi lại lại, “Mối quan hệ của mình với chị ấy khi xưa là gì”, tiếng bước chân lẹp xẹp cùng những câu nói tương tự vậy, tôi không rõ Bình nói về ai và khi nào nhưng có gì đó day dứt và muốn được biết. Sau vài phút với chuyến du hành nào đó, cô lại ngồi xuống bên ánh nến, cô lại kể tiếp về những hoài nghi cho nội nghe. Cô nghĩ mình thiếu thốn tiếp xúc thể xác quá lâu, cộng thêm chán ngán người chồng lãnh đạm, nên có lẽ một cú chạm cùng sự quan tâm của chị giám đốc khiến dục vọng của cô nổi lên lấn áp tất cả. Và cô khóc, tiếng nức nở trong đêm làm người ta phải nhìn sâu vào thân phận con người, vượt lên trên những phàm tục, thứ mà hầu hết người ngoài kia mang ra để phân tích cãi nhau xem ai đúng, xem thế nào là công bằng và còn đòi quyền về dục vọng của mình.

    – “Con muốn được ôm thôi nội, khi ôm Mosa cảm giác như mình đang cầu xin nó hơn là yêu thương nó, cầu xin nó trao cho con tình yêu thương và đừng rời xa con càng lâu càng tốt. Con thấy mình thật xấu xa vì còn không biết con có thương con mình không nữa, hay con chỉ đang cố bám vào nó như điểm tựa mà tìm cái cớ sống tiếp. Con muốn được ôm chứ không phải ban phát cái ôm giả tạo, con không có thứ gì để cho đi trong cái ôm của mình. Con sợ quá nội, có khi nào từ đây tới lúc chết không ai ôm con nữa không, Mosa và người đàn bà kia cũng chỉ là thứ con lợi dụng để đánh lạc hướng nỗi cô đơn này. Đàn ông hay đàn bà, con cái hay người dưng, khác gì nhau đâu khi chẳng có tình thương nào mà chỉ là dục vọng và trách nhiêm nặng trịch” – Can Bình nói tới đây thì dừng lại nức nở không nói được một lúc.

    – “Không đâu nội, cháu nội chắc không bất hạnh đến mức đó dâu. Có lẽ con đã từng yêu thương ai đó nhưng đánh mất nó, như mảnh ghép nào đó con lỡ vứt đi mà không hay biết nó quan trọng nhường nào. Mấy ngày qua con luôn nhớ về chị ấy, mỗi lần như vậy con lại vừa như đóa hoa rực rỡ sau đó tàn lụi vậy, hình như con quên mất điều gì đó về chị mà quan trọng với con lắm. Con không biết nữa, thật rối bời, con muốn gặp lại chị ấy vô cùng mà sao cứ như chị ấy từ chối con rồi bịt hết tất cả ngõ để tìm được vậy”.

    Cơn gió bỗng nổi lên lần nữa, không có chú chim nào rơi xuống mà ánh nến tắt lịm, Can Bình ngồi đó chút nữa mới đi vào nhà. Vì không muốn tạo ra tiếng động nên tôi không di chuyển từ lúc đầu, đến khi cô ấy đi vào tôi mới tiếp tục tìm chú chim non. Nó rơi từ cành cao xuống đống lá xoài khô, may sao nhánh cây từ cơn giông thứ hai không đè trúng nó, tôi bế nó lên mang vào nhà. Chắc nó cũng đã nghe hết lời cô gái bên kia bức tường nói, lúc này nó cũng chỉ muốn được ôm, tôi cho nó vào hộp giấy cùng vài cái chân. Lúc sa cơ lỡ vận thì sinh vật nào cũng chỉ cần có vậy, còn tôi thì sao, mấy lời Bình nói làm tôi nhớ về Trang Vũ đến lạ.

    Sau hôm đi cùng thằng cháu đến những nơi trong tập ảnh cùng ống vẽ, tôi nhớ ra đôi điều về Trang Vũ nhưng lại không có gì cụ thể. Lạ thay, thứ tỏ tường nhất lại là sự khích lệ, lắng nghe, và bên cạnh mỗi khi nghĩ về cô ấy, nghe thấy tiếng chuông gió hay xem bức hình tranh vẽ, tất thảy cảm giác ấy như bảo tồn nơi những món đồ vật. Bằng cách nào đó những ký ức rõ nét của tôi về cô ấy phai mờ, tôi không chắc nguyên do, nhưng người ta đâu chỉ có nhớ dữ liệu do giác quan ghi nhận. Đằng sau tất cả vạn vật, sự kiện, câu nói, bức tranh, lời văn, màn ảnh là thứ sâu hơn, dao động mạnh hơn chìm ẩn bên dưới. Chúng không dễ mất đi vì tôi tin nó nằm ngoài vật chất, có thể không hề ghi nhận trong não bộ mà lãng vãn quanh ta, thứ nhiều người sẽ gọi là bóng ma qua khứ.

    Tôi hiểu rõ cảm giác Can Bình nói, bông hoa nở rực rỡ rồi lụi tàn khi nhắc đến chị bạn nào đó của mình trong quá khứ đêm hôm ấy. Những điều đã mất hay không còn ở quanh ta, nó ẩn chứa niềm vui của tình thương lớn lao mà cũng là tiếc nuối xa cách, khổ sở phải chăng cũng vì ta luôn muốn níu giữ sống cùng một trong hoa, hoa tàn hoa nở. Có những thứ ta muốn chúng biến mất vĩnh viễn, rồi nghiệt ngã thay chúng luôn nở rộ khi đúng thời khắc, còn có thứ muốn mãi tỏa hương thì đời ta lại đang trong hoan mạc khô cằn. Ta không thể làm chủ hoa tàn hay nở, tàn nở có chăng chỉ là phản chiếu của trạng thái sống chính chúng ta. Mấy ngày qua tôi thấy như bông hoa trong tôi nở rộ, chào đón Trang Vũ và nhiều thứ đẹp đẽ khác quay về, dù cô ấy đã chết nhưng rung động sâu thẳm kia vẫn còn, dẫu chưa thật rõ ràng trong tôi lúc này.

    Tôi đã định hỏi mẹ mình về Trang Vũ vì tin rằng bà hiểu rất rõ chuyện, thế nhưng vài hôm sau khi nhớ ra thì bà lại đi du lịch cùng hội bạn Yoga của mình, tôi đành làm trông trẻ suốt một tuần sau đó và phải đợi chuyện kể từ bà như bụi hoa chờ cơn mưa đến để nở rộ. Nhưng ai mà biết được khi mưa cũng có thể làm úng chết cây hoa. Nhắn tin người thứ hai có thể biết chuyện là chị tôi thì lại quá bận rộn rồi hẹn cuối tuần về rước con sẽ kể toàn bộ chuyện cho tôi, kết thúc tin nhắn chị còn hỏi “Có thật mày không nhớ gì không, và có chắc muốn nghe không ?”. Tin nhắn làm tôi có chút ngờ vực, như thể ai cũng biết rất rõ mọi việc, trừ tôi ra vậy. Dù sao vẫn phải đợi.

    Dạo này Can Bình có vẻ bận rộn, tôi nghe cô hát nhiều hơn mọi khi, trước cả lúc cô và cháu họ tôi gặp nhau cho việc gì đó không rõ. Kể ra thì có duyện với nhau, chỉ cách một bức vách, có muốn không biết gì về nhau cũng khó dù mọi thứ đều không rõ ràng. Ngẫm lại thì đôi khi chúng ta quá tự tin rằng mình biết hay hiểu về ai đó, trong khi một con người có vô hạn kết nối nếu mở rộng không gian thời gian soi chiếu, thứ duy nhất chúng ta biết vốn dĩ là chút hương hoa thoảng qua trong gió của bông hoa đã đi qua bao giông tố cuộc đời. Trên người ai cũng còn đọng lại dư vị của hành trình sống, dẫu nó có thế nào, làm ai khó chịu hay thương yêu thì cũng mang trong mình những ẩn khuất khó nói hết. Giống như mùi hương mà cô dược sĩ thích tinh chiết cây cỏ tôi gặp lại vài ngày gần đây, người có tính cách quái dị, nói chuyện luôn như từ một thế giới của riêng cô và cây cỏ bước ra rồi ở lại với con người một chút.

    Vài ngày trước cô ấy ghé mua hạt giống hoa màu, một ít vạn thọ xưa có thể ăn lá cùng mướp hương trái dài và tía tô lá nhỏ màu tím. Lúc ấy tôi thỉnh cầu được chiêm ngưỡng bộ sưu tập hương hoa cô mới thu thập trong năm qua, không ngờ vài hôm sau có ghé qua với chuẩn bị như dự hội chợ triển lãm dư hương quốc tế. Cô đóng một thùng đựng lọ hương bằng gỗ lồng mức trắng toát, bề mặt gỗ vun vãi những vệt màu mà cô bảo cũng từ cây cỏ, từ đậu biếc cho tới mồng tơi và gấc. Trông từ xa nó giống hộp đánh giày cỡ to, bên trong được chia thành các ngăn nhỏ xíu đựng vừa lọ thủy tinh nhỏ như chai rượu mini hay có trong khách sạn hạng sang. Phía dưới nắp hộp là các ngăn hốc ẩn để chứa vài dụng cụ, tôi tin do cô tự chế để có thể cho người khác thử ngửi những tác phẩm của cô. Chút bông gòn còn dính hạt bên trong, mấy chục cái que nhỏ xíu đều có đầu buộc bông bé tí, còn có cả mấy cái ống để rút dung dịch trong phòng lab và mấy lọ trống để cô tặng người nào thích. 

    Cô say sưa kể câu chuyện về chúng từ đầu mà có, khó khăn gì trong quá trình tinh chiết, dù không hiểu nhiều về hóa học nhưng nghe thôi đủ thấy cô tận tâm với thú chơi của mình, hơn xa kẻ làm nghề nào cũng nửa vời như tôi. Sau khi giới thiệu về công trình mình tự hào, cô khoe với tôi về dự án sắp tới làm tôi vui kèm chút xíu ngạc nhiên. Sau vài lần ghé vườn anh họ của tôi xin cây, hai người nói chuyện hăng say về thiết lập khu vườn đa dạng sinh học bên trong vườn trái cây lâu năm của anh ấy. Cô có nhiều kiến thức khoa học cùng phương pháp, còn anh tôi thì có điều kiện và không thiếu kinh nghiệm thực tế, cả hai đều có mục đích riêng nhưng hòa hợp trong một dự án nên đang dần hình thành ý tưởng. Chẳng rõ anh tôi thuyết phục vợ mình kiểu gì, nhưng tạm thời cứ vui cho bọn họ, thấy vẻ mặt háo hức của cô tôi cũng mừng lây.

    – “Hay thật đấy, hương thơm của cô bắt đầu bay xa theo nghĩa bóng rồi nhỉ ?” – Tôi mời cô ly trà hoa cúc cổ hái trong chậu trước nhà, sau khi đi qua những vùng đất mùi hương của cô mang lại.

    – “Dù gì cũng không phải mùi của tôi, làm sao để lấy mùi của một con người ?” – Cô vừa nói vừa nhìn trừng mắt vào tôi rồi cười khèn khẹt nói mỉa mai “An tâm tôi không tống anh vô thùng rồi tẩm ướp lấy mùi như trong phim Perfume của Pháp đâu”. Hai chú chó như nghe thấy nên sủa lên inh ỏi, mong sao cô đừng bị ám ảnh đến mức đó, bộ phim cũng chỉ là tượng trưng cho tinh thần tận lực mà thôi.

    – “Phim đó tôi rất thích, nhưng đôi khi điện ảnh rơi vào đầu không đúng người lại thành ra điên rồ, mà không phải điện ảnh không, hầu như loại hình truyền đạt nào cũng vậy”.

    – “Im lặng thì không, nó luôn đúng” – Vẫn ánh mắt và vẻ mặt như đang ở nơi nào không phải thế giới này, cô nói rất quyết đoán.

    – “Im lặng ?” – Dù có chút hiểu cô nhắc đến điều gì nhưng muốn hỏi xem cô nghĩ gì.

    – “Nó giống bên trong mỗi sinh vật có mùi hương mang tần số riêng, không khác phổ ánh sáng lắm. Chúng bị chìm xuống dưới bởi vô số mùi hương và dao động nhốn nháo xung quanh, chỉ có im lặng giúp chúng hiển lộ bên trong chúng và chi riêng chúng nhận ra, chúng cũng nhận ra chính im lặng đó. Những thứ thể hiện ra bên ngoài càng dễ nhận biết thì càng chỉ là giả, nó là tổng hợp của quá nhiều thứ nên làm ta kích thích, cái ta nhận ra là hỗn tạp chứ không phải tinh chất. Thành ra tôi làm ra tinh dầu hương của chúng vậy thôi, chứ mũi tôi thừa biết chỉ có trong quá trình làm tôi mới nhận thấy mùi thật sự của loài cây tôi đang tiếp cận, mấy dung dịch trong lọ này chỉ là thứ cấp để khoe khoang bày tỏ trong thế giới loài người cho vui, còn thế giới thật của chúng sinh ra rồi chết đi ngay lập tức” – Cô nhắm mắt nghĩ rất lâu trước khi trả lời, hình như cô phải nhìn vào đâu đó sâu bên trong cô rồi lôi ra lời giải thích dù cô biết chúng chỉ là mớ từ ngữ vô ích.

    – “Vậy tức là mùi hương, hình hài bên ngoài càng thu hút càng nhiều hỗn tạp, ý cô là vậy ?” – Thú thật tôi bị cuốn hút vào thế giới của cô hơn tìm câu trả lời.

    – “Tôi thì nghe và ngửi thấy sự cầu cứu, chúng kêu gào thông qua màu sắc và âm thanh mùi hương như tính bù trừ cho hiện hữu của mình vậy. Càng yếu ớt càng thu hút nhanh chóng” – Vẻ mặt cô buồn làm tôi thấy rất lạ.

    – “Cô làm tôi nổi da gà này, sao lại là kêu cứu ?” – Dù nghe cũng có lý nhưng lời cô ấy làm tôi rùng mình vì nó dường như rất thật với tôi, chỉ là tôi chưa nhìn rõ như cô ấy.

    – “Đi ra đường mấy con mụ chết nhát nhất khi bị va chạm là la to nhất, nghệ sĩ kém năng lực thường làm người ta chú ý càng nhiều càng tốt. Tôi không nghĩ họ tham lam hay thèm khát gì đó như mấy người theo tôn giáo nói. Sâu bên trong họ tôi nghĩ họ đang cầu cứu vì cái thứ mùi nguyên thủy của họ bị nén chặt không thể thoát ra. Bởi vậy chiết tinh hương dầu hay giả kim thuật mang y nghĩa lấy ra căn nguyên của vạn vật, về phía con người chúng ta thì có lẽ có một bản thể nguyên sơ nào đó cần tìm ra. Tôi tin chúng độc đáo mà không dị hợm, nhưng anh biết đấy tôi nghĩ mình cũng chỉ là kẻ đang kêu cứu” – Cô nói xong thì đứng lên vươn tay lên cao xoay một vòng nói lớn “Xoay như vậy để lực ly tâm làm văng đi nỗi dồn nén bên trong cơ thể”, rồi cô cười tươi khi dừng lại trong tiếng Bo và Tai đang hứ hé đùa nghịch dưới chân.

    – “Xin lỗi, tôi im lặng vì nhớ tới người bạn mình, người mà tôi kể cô lần đầu gặp là tôi có nhiều linh cảm nhớ ra cô ấy. Cô ấy cũng luôn rất thơm và rạng rỡ một cách đáng ngưỡng mộ. Điều cô nói vừa rồi khiến tôi nhớ ra hình như cô ấy luôn là người khích lệ, cho tôi lời giải ở mọi vấn đề, tôi tự hỏi cô ấy cũng đang kêu cứu hay không ?” – Tôi im lặng khá lâu rồi tôi thấy cô ấy thu dọn đồ đạc nên mở lời nói tiếp.

    – “Có thể lắm, thà điên khùng như tôi vì đôi khi làm cho bản thân mình trồi lên đi ra ngoài. Một số người luôn giữ một kiểu ổn định thì tôi nghi ngờ họ đang kêu cứu, hoặc tệ hơn là bị bề ngoài do xã hội bồi đắp che đi tất cả. Khi cô ấy gặp anh, có thể đó là con người cô ấy nghĩ sẽ mang lại lợi ích lớn nhất cho anh hay người xung quanh chứ không hẳn là thật. Mà tìm ra cô ấy rồi chứ, anh đợi đủ lâu chắc sẽ gặp lại thôi, đến lúc ấy quan sát thì biết thôi”.

    – “Đáng ra tôi phải quan sát sớm hơn” – Bên trong tôi có gì đó nghẹn lại.

    – “Không muộn đâu, nếu anh quý mến cô ấy thật lòng” – Cô gái mùi hương lên xe rồi quay lại nói.

    – “Muộn rồi, cô ấy chết lâu rồi”.

    – “Mùi hương cô ấy vẫn không thể chết, quan sát anh sẽ thấy. Có khi anh lại tìm lại được từ những người quanh mình đấy, ngửi thử xem, anh có nhiều hơn một cái mũi đấy” – Lần đầu tiên tôi thấy cô ấy điềm đạm và con người khi nói chuyện đến vậy, cô cười rồi nổ máy xe ra về.

    Có ấy nói không sai, dẫu cho bằng cách nào đó tôi quên đi chi tiết về cuộc đời trước kia khi còn Trang Vũ ở quanh đây, thì vài tuần qua tôi đã nhặt nhạnh mỗi nơi một ít từ những dư hương còn sót lại, vô tình hay cố ý quay về đánh thức tôi sau chuỗi ngày lạc bước. Nhưng còn gì đó vẫn chưa đủ, bức tranh vẫn mơ hồ và dường như là thiếu những mảng ghép từ tôi là chính. Khép mình lại một thời gian dài, luôn lưỡng lự khi muốn chia sẽ điều gì đó tận sâu bên trong, tôi cho rằng người khác sẽ không thể hiểu nhưng thật ra là do tôi còn chưa hiểu thấu đáo mình. Tôi nói chuyện với những người đến đây như cách Trang Vũ đối đãi với tôi khi xưa, luôn có câu trả lời cho họ. Có thể cô dược sĩ kia nói đúng, kẻ yếu thường luôn cố gắng nâng đỡ người khác với mong mỏi nhận lại được điều tương tự. Họ cảm giác sâu bên trong mình cần được giúp đỡ nhưng lại không dám nói ra, họ dùng cách nổ lực giúp kẻ khác như một cách kêu cứu cho chính mình. Liệu ngày xưa tôi có phải là một kẻ kêu cứu, chục năm trước mọi người nhìn tôi thế nào ? Tối đó tôi tìm về những mảnh ghép ấy qua người bạn còn sót lại là An. 

    Trong những năm đại học người tôi nói chuyện nhiều nhất chắc là chị tôi và An, người bạn liên kết nông nghiệp online với tôi vài năm qua mà tôi đã kể. Thật ra nói là thân thiết hay thấu hiểu thì chắc là không, nhưng cơ duyên đưa chúng tôi gặp nhau từ việc học, thực tập đến công việc khi ra trường. Trước khi mỗi đứa một phương thì hay thâu đêm suốt sáng nói đủ chuyện trên đời, có lẽ cũng chỉ để giảm bớt nỗi cô đơn nào đó trong tôi. 

    An kể anh bị ấn tượng với tôi khi lần đầu xuống học, “Tuần đầu tiên mày đã có cả nhóm bạn đi ăn trưa cùng “, câu nói của An làm tôi chưng hững không biết cậu ấy kể về ai. Nhưng nghĩ lại thì không lạ khi chúng ta thật sự đôi lúc thay đổi bề ngoài rất nhiều sau những thời khắc nào đó trong đời, ta vẫn có thể cười có thể khóc nhưng sâu bên trong vẫn là thứ như cũ. Tôi nghe An nói tiếp, cậu ấy bảo kỳ lạ rằng tôi luôn tránh các quan hệ khác giới dù chẳng có ai xì xầm về giới tính của tôi, “Mày luôn chỉ làm việc xong với bọn con gái rồi thôi, hiếm khi có bên lề trừ phi liên quan công việc cụ thể”. An nói tiếp rằng ai hỏi gì thì tôi bảo rằng mình không cô đơn nên chưa cần bạn gái, bọn bạn lúc đó đoán tôi có người yêu ở trường khác hay có đứa đồn rằng tôi lấy vợ ở quê rồi.

    Sau một hồi bị cuốn theo câu chuyện thời đại học, những cái tên cũ được nêu ra, cả hai kể hết chuyện này tới chuyện kia trong tràng icon cười toe toét. Có người vẫn làm nghề đã học, kẻ thì bệ rạc trong rượu chè, vài bạn quay vào vòng xoay cuộc sống bình thường rồi chẳng còn liên lạc nữa. “Đời mà”, cả hai cùng chốt lại một câu như vậy chứ cũng không biết đời là cái gì. 

    Một khoảng lặng giữa cuộc chat online, đêm cũng xuống lạnh hơn, tiếng hát của Can Bình chen vào không gian tĩnh mịch quanh tôi. Là bài cô viết lời cho khúc nhạc của Sakamoto, lần đầu tôi nghe thấy giọng cô bên kia bức tường. Chợt tôi giật mình nhớ ra mình cùng Trang Vũ coi phim Merry Christmas, Mr. Lawrence khi mỗi người một nơi, bọn tôi còn đếm 1,2,3 để bấm nút bật cùng nhau, vậy là khi tôi học đại học cô ấy còn sống. Bất giác tôi nhắn cho An mà không hề chắc chắn bất kỳ điều gì, “Hồi đó mày có tao nhắc đến cái tên Trang Vũ không ”. An đã seen tin một lúc rất lâu nhưng không trả lời, tôi chỉ nghĩ chắc hắn bị vợ réo, nhưng lúc sau cậu ấy hồi đáp cho tôi về thời ký lạnh nhạt ấy.

     “Có lúc đang ngồi học mày ra khỏi lớp rồi lấy xe đạp đi đâu đó, đến giờ ăn trưa quay lại với bộ dạng mồ hôi nhễ nhại”, tôi đã đi đâu qua lời kể của An mà tôi không nhớ. An kể tiếp nhiều lần thấy tôi nằm lăn ra hành lang ngủ rất sâu như thể cả đêm qua thức trắng, “Mắt đỏ như mạch máu mắt của mày bị nở ra do chứa cả tá thứ dồn ép”, đó là lời miêu tả về con mắt tôi khi ấy của cậu. Một thời gian sau theo An thấy thì tôi khá hơn, nhưng ít nói và chỉ chăm chăm việc học, ít đi chơi cùng mọi người nhưng mỗi lần uống thì lại say như bã hèm. 

    Cậu ấy kể rất nhiều chuyện khác lạ của tôi sau đó so với ngày đầu gặp, rồi cả những thay đổi trong lúc bắt đầu đi làm của hai đứa. “Nói thiệc nếu không quen nhau hồi đầu tao không muốn làm bạn mày thời gian đó đâu, bất ổn khó đoán mà ở gần như một tảng băng lạnh lẽo”, cậu chốt lại làm tôi một chút rùng mình. Hóa ra cái gọi là bản thân mình đôi khi lại lạ lẫm và không thể tự nhận ra, thế mà người ta cứ cho rằng chỉ mình mới hiểu mình. Giả sử lúc đó tôi là một kẻ hỗn loạn, làm sao còn nhận ra bản thân, chính tôi bây giờ nghe lời kể ấy còn mông lung vô cùng về hiện thực thật ra là gì. Thế nhưng, tôi tự hỏi, nó có liên quan gì tới Trang Vũ, vậy là tôi nhắn tin hỏi lại: “Nhưng mày chưa trả lời câu hỏi của tao về chuyện có nghe tao nhắc đến cái tên Trang Vũ chưa”. Lại là một khoảng lặng dài, không rõ cố tình hay vô ý mà xảy ra. Lát sau An video call cho tôi mà không nhắn tin nữa, điều đó làm tôi chột dạ đôi phần.

    – “Sao, vợ ngủ rồi hay sao mà gọi ? Mày làm tao lo đấy” – Tôi nói khi nhìn ánh mắt có vẻ không thoải mái của An.

    – “Sao tự nhiên mày lại nhắc cái tên đó lúc này ?” – An nhìn lên nhìn xuống một lúc trong tiếng thở sâu hỏi.

    – “Đâu có gì, thì tại vô tình nghe ra và nhìn thấy vài âm thanh cũ, đầu tao cũng không hẳn nhớ ra mà mọi thứ xung quanh hướng về phía cái tên ấy nên phải hỏi mọi người xung quanh. Sao ? Mày biết chuyện gì à ? Thật lòng chẳng hiểu sao tao quên nhiều vậy” – Thấy vẻ mặt nghiêm túc của An tôi cũng chậm rãi giải bày, không đùa cợt.

    – “Tao biết rồi ngày này cũng đến, chẳng ai quên nổi nếu đi qua chuyện như vậy ?”.

    – “Chuyện gì kia ? Tao bắt đầu bối rối rồi đây, tao làm gì đó sai với cô ấy lắm sao ?” – Tay tôi đột nhiên có chút run lên.

    – “Không không, không ai làm gì sai cả, chỉ là chuyện khó nói ra thôi”.

    – “Nói đi, thời gian qua về quê sống và làm việc, dù không dám nói lòng tao bình lặng nhưng có vẻ đối đầu được mọi thứ rồi” – Tôi nghĩ một lúc nói chen vào vì thấy An vẫn yên lặng.

    – “Có chắc mày muốn biết về cô ấy không, quan trọng đến mức đó sao ?” – Cậu ấy giờ đã nhìn thẳng vào mắt tôi dù chỉ qua gương điện thoại.

    – “Quan trọng, tao muốn biết, cảm giác gì đó bị thiếu sót mãi không dứt ra được …” – Chưa nói hết lời thì An chen vào chi ba từ “Cổ tự sát”.

    Đầu tôi như đông cứng, có tiếng kim loại trượt lên nhau kéo dài trong ốc tai, hàng loạt hình ảnh hiện lên không biết cái nào là thật làm tôi không sao xử lý kịp. An gọi to tôi trong điện thoại “Này, còn đó không, đừng như hồi đại học là tao mang họa đấy”, tiếng hét của hắn làm tôi tỉnh lại đôi chút. Tôi hít sâu vài hơi rồi mới phát hiện ra vài giọt nước mắt chưa chịu rời đi khỏi mi mắt, đến nước mắt của tôi cũng do dự như chính tôi. “Nói rõ hơn được không ?”, tôi chỉnh lại tư thế ngồi rồi lấy hai tay vuốt mặt liên tục vài cái mới hỏi An. Cậu ấy bảo chẳng ai thời đại học biết Trang Vũ cả, chỉ nghe tôi kể khi say rượu, mà hầu như chỉ nói ra lúc đã lăn ra ngủ chứ vài lần bạn bè dụ chuốc vài chai cũng không hé lời. An kể một thời kỳ tôi như cái máy làm cậu ấy rất lo lắng nên gọi điện hỏi chị tôi xem cái tên ấy có thật không. Chị tôi bảo An rằng gặp nhiều lần, chuyện trò thân thiết với mọi người nhưng chẳng nghe tôi hay Trang Vũ nói gì về gia đình hay bạn bè của cô. “Con bé như thể không có gì dấu ở trước mặt mình nhưng mọi thứ sau lưng lại chẳng ai biết gì”, An bảo chị tôi làm cậu khó hiểu pha chút ớn lạnh khi nghe lời nhận xét ấy về Trang Vũ của chị, hắn nhớ tới tận bây giờ.

    – “Mày thật sự không nhớ gì cụ thể sao ? À mày có đang ổn không vậy, bởi vậy tao ngại kể hay hỏi lại là vậy” – An nói khi thấy tôi ngồi im suốt năm phút.

    – “Tao cũng không biết sao là ổn nữa, tinh thần hiện tại ổn nhưng bức rứt sao lại quên được và chuyện gì còn thiếu lắm. Có lẽ lúc đó tao thật sự chẳng biết gì về cô ấy mà cô ấy biết mọi thứ về tao. Nhưng sao Trang Vũ lại tự sát chứ, lúc đó tao có biết lí do hay kể ra lúc say không ?”.

    – “Không, bạn bè không ai biết cả, mày hỏi lại chị xem có khi mấy năm qua biết thêm mà không nói gì với mày” – An nói giọng trầm hẳn.

    – “Ừ, thôi chắc hôm khác nói tiếp, cảm ơn kể ra cho tao, nó như ném cục đá khỏi mạch nước ngầm vậy, chuyện chết đuối hay cây xanh tốt thì chắc là chuyện của tao”.

    – “Nói gì chết chết nghe ớn vậy cha nội”.

    – “Không, tao không có ý chết đâu, chỉ là không thể lờ nó đi được nữa dù có đau lòng đến đâu, giờ mình cũng sắp già rồi, chai sạn cả rồi đâu thể giả vờ lạc quan”.

    Tay tôi vẫn còn run lên sau đó, hơi thở không đều dù đã cố dằn lại để An bớt lo lắng. Một cảm giác tội lỗi bao lấy tôi, có thể tôi không làm gì dẫn đến cái chết nghiệt ngã của Trang Vũ nhưng lãng quên cũng là một cái tội. Điều gì đã xảy ra có thể tôi không bao giờ biết đầy đủ, tại sao một con người quyết định ngừng sống thì những kẻ cố níu giữ sự sống như tôi làm sao hiểu được, dù có bao nhiêu ngôn từ ngữ nghĩa trôi nổi trước mặt. Ngay cả khi đó không phải Trang Vũ, thì khi một con người tự sát cũng khiến ta đau lòng, ta không rõ chuyện gì nhưng biết họ giống ta đã chịu đựng quá nhiều với nhiều thứ quái quỷ ngoài kia. Nếu tuyên án cho cái chết của Trang Vũ, liệu tôi có thoát tội không, cái thứ tội lỗi người ta nói tới chỉ là một lát cắt cuối khi sự kiện xảy ra, nhưng bối cảnh những kẻ bên ngoài nhúng tay vào mỗi người một ít thì sao, có ai vô tội trên thế gian này chứ ?

    Trong đêm đen của khu vườn tối, tôi dần bình tĩnh lại, không phải vì tôi tìm ra lời ngụy biện xoa dịu cho chính mình, mà vì tôi tìm ra lí do buộc phải tỉnh táo hơn. Tôi phải hiểu rõ chuyện này và làm lành với Trang Vũ và bản thân, ở mức độ tâm hồn hay cấp độ hạ phân tử đều phải làm cho được. Cái cảm giác muốn được ôm mà Can Bình nói chuyện với nội vài đêm trước trong ánh nến, tôi nhớ ra nó, lúc này tôi cảm giác trọn vẹn thứ ấy ở Trang Vũ và cả chính tôi. Chúng tôi bị thứ gì đó, vách ngăn nào đó, khoảng đứt gãy đâu đó mà không thể cho nhau cái ôm, nó vượt ra khỏi thứ tình cảm cá nhân mà là như những con người với nhau. Giờ đây tôi phải trao cho cô ấy và mình cái ôm vô hình, phải nhìn cho rõ và sống phần đời còn lại để bù đắp thứ gì đó đã mất. Có thể nó chẳng dể dàng đủ như triết lý xa xưa người ta rao giảng ngoài kia, mà chỉ đơn giản họ xứng đáng có nó vì đã tửng sống trong cuộc đời tôi và chưa bao giờ thật sự chết đi. 

    Gạt tàn thuốc tôi đi vào nhà, kéo cái chăn cho thằng cháu đang ngủ và lấy thêm áo lót để Bo và Tai ngon giấc trong một đêm lạnh lẽo từ trong ra ngoài. Tôi leo lên võng đung đưa, lại nhìn thấy cái bóng trên tường nhà đang mấp mấy nói điều gì đó như mấy tuần trước tôi chìm trong men rượu, giờ chúng vẫn ở đó thì thầm trong lúc tỉnh táo cùng sự bao bọc của khao khát bù đắp. 

    Lâu rồi tôi mới thức khuya như vậy, ánh nắng chiếu làm ấm cả căn nhà, tôi giật mình ngồi dậy không thấy Bo Tai cùng đứa cháu nhỏ ở đâu. Có tiếng nói của cả ba đứa tụi nó ngoài vườn, và cả ai đó khác, không lẽ nó mở cửa cho khách vào rồi bán hàng luôn. Lồm cồm đứng lên với chút rã rời cơ thể, những điếu thuốc đầu tiên sau nhiều tháng làm tôi hơi mệt, cố đi vào rửa mặt thì nghe ra đó là giọng nói mẹ con Can Bình. Nghe tiếng họ đi gần đến cửa sổ bên hông nhà bếp, tôi mở cửa ra chào hỏi, Bình vẫn kiểu xin lỗi liên tục về chuyện đi vào đột ngột. Chưa kịp nói gì thì cháu tôi hỏi họ có muốn ở lại ăn sáng không, còn khen rằng cậu nó nấu ngon lắm, thật là khó mà không hiếu khách khi ở cùng nó.

    Ông cháu lịch lãm dẫn hai vị khách tiếp tục đi quanh tham quan, tôi nghe thấy Bình kể về căn nhà gỗ hồi xưa, mấy câu chuyện tôi nhặt quả cầu cho cô, mà thật lòng tôi chỉ còn nhớ cây nhãn đã không còn ở khoảng sản giáp ranh đó. Hồi đó khi nhìn qua thì thấy rất đông con nít đến học tiếng Anh, ký ức về sự ồn ào của tụi nó lấn áp mọi thứ còn lại. À phải rồi, chuyện cô ấy kể giúp tôi nhớ ra đúng là Bình hay mở cửa sổ nhìn sang, vài lần ném máy bay giấy lỡ tay lạc qua không phận bên này. Hình như cô ấy chơi với ai đó lớn hơn mình, phải rồi, tôi hay thấy họ ngồi ngoài sàn gỗ bên hông thòng chân xuống cá hát nói chuyện. Tán cây nhãn trên cao khá rậm, tôi chẳng thể nhớ nổi mặt Bình và người bạn kia, chỉ nhớ họ lúc ấy đều có mái tóc rất dài mà giờ Bình lại để ngắn cao hơn vai.

    Tôi vẫn còn mệt nên nấu nhanh một ít cháo hành thịt bằm và khuấy ít trứng vào để hồi phục cho chính mình sau một đêm day dứt nhiều thứ, cảm giác tôi làm Thị Nở để cứu lấy chính tôi để tìm đường sống cho đàng hoàng hơn anh Phèo bên trong. Can Bình và con cô có vẻ thấy lạ lẫm với một ngôi nhà cũ chẳng có gì đặc biệt, họ nhìn quanh với chút ngại ngùng, nhưng cháu tôi luôn biết cách tạo không khí nên cả bốn nhanh chóng lên bàn cùng sự thoải mái. Trông cô khá hơn so với hôm anh chồng ghé qua làm không khí bên đó khiến cho cả xóm bàn tán, mấy ngày qua thấy cô làm việc với cháu tôi nhiều hơn và tập hát về đêm thường xuyên, mong sao cô không lạc vào công việc như tôi những năm tháng đại học tôi vừa tìm lại đêm hôm trước. 

    Hai đứa nhỏ húp vài phút là cạn chén cháo rồi lại tiếp tục bay nhảy ngoài sân cùng Bo và Tai, bỏ lại hai người quen cũ mà lạ lẫm ngồi ăn sáng, trong giấc mơ họ cũng không thể hình dung ra. Tôi hỏi cô thấy món đơn giản này thế nào thì cô gật đầu bảo rất tốt để nạp năng lượng cho ngày mới, it ra cô không xin lỗi và cũng không khen ngon lấy lệ. Tôi pha sẵn ít café nên mời cô một tách, cô bảo chiều tối nay có buổi tổng duyệt nên sáng nay cô xin nghỉ ngơi, vậy là cô đồng ý chọn khu vườn của tôi là khu nghỉ dưỡng tốc hành cho buổi sáng.

    – “Ở đây giống thế giới trong một quyển sách văn học hơn” – Can Bình mở lời với nụ cười thoáng qua, trông cô không quá căng thẳng nhưng chưa thể cho mình thoải mái.

    – “Vài người đến cũng nói những điều tương tự, không dễ dàng như cô nghĩ hay trong sách kể đâu” – Tôi cười nhạt nói.

    – “Em có thể hiểu, vài lần nhìn và nghe thấy anh khá vất vả khi một mình. À xin lỗi em không có ý nhìn lén hay gì chỉ là tình cờ” – Cô nói xong thì che miệng.

    – “Đừng xin lỗi nhiều quá. Ai mà chẳng một mình. Mà thôi, cô về đây ở lâu không, ý tôi là vì trước giờ không thấy nên tôi đoán cô ở tạm để thu xếp công việc mới hay đại loại vậy ? Chắc cô có gia đình riêng rồi nhỉ, Mosa hình như nhỏ hơn cháu tôi một tuổi” – Tôi lãng tránh những gì mình nghe thấy, cũng không mong cô kể ra.

    – “Em ở đây lâu đấy, từng có gia đình. Không sao, hôm đó em nhìn thấy anh qua viên gạch thủng phía mảng tường cũ, chỗ ba em trồng rau, chắc là lỡ nghe hết rồi nên không dấu làm gì. Chắc anh nói đúng, ai rồi chẳng một mình” – Cô gác chân phải qua trái trông không lấy gì buồn bã nhưng có chút mệt mỏi.

    – “À tôi cũng thấy cô chỗ đó, không ý tôi là phải rồi, hôm đó tôi cố giữ im lặng nên đứng im chứ không phải cố tình” – Tôi chợt nhớ ra ánh nến đêm đó nhưng chuyển hướng.

    – “Không có gì tự hào nhưng chẳng xấu hổ, chắc chỉ là suy nghĩ khác nhau”.

    – “Tôi tin là cô đã cố gắng rồi, vì trong giọng điệu hôm đó không thấy sự mất bình tĩnh” – Tôi thử mở lòng một chút cho chính mình dù trước đó muốn im lặng dừng lại.

    – “Em không biết nữa, chỉ là em mệt rồi. Với em cũng không muốn Mosa phải thấy tranh cãi lâu hơn giữa ba mẹ nó. Thà dừng hẳn rồi tìm cách giải thích và bước tiếp. À kể lể nhiều rồi, sáng nay anh có làm gì không, tối khách đến ăn phải đặt trước món nên phải chuẩn bị mà đúng không ?” – Cô uống thêm chút café rồi ngồi thẳng lưng quay sang nói.

    – “Tôi tiếp ít khách thôi, làm đủ sống, cô cứ ngồi thư thái nếu thích. Thật ra cửa rào tôi không bao giờ khóa, chỉ cần kéo ngang là vào được, chẳng có gì quý giá ngoài hai con chó nên khi nào muốn dẫn bé con qua thăm cây và chó thì cứ tự nhiên” – Tôi nói xong cô cười to làm tôi ngạc nhiên không rõ mình sai chuyện gì.

    – “Không, em cười vì cách anh nói không có gì quý giá ngoài hai con chó mà nghe rất thành thật. Em từng có người bạn nói chuyện rất lạ lùng nhưng cũng y vậy, cứ như nó đi ra từ người chị ấy vậy. À mà dạo này còn gặp một cậu bé giống vậy, hơi khác chút vì mặt cậu tỉnh bơ khác với anh và chị bạn có vẻ gì đó nghiêm túc hơn” – Can Bình cười một hơi rồi giải thích.

    – “Chắc tại cô ấy nói thật như tôi, với tôi ở đây mất cái gì cũng được, tụi chó như bạn thân của tôi vậy. Cô nên quý mến người bạn ấy, trong thời đại này người ta nói gì cũng điều chỉnh trước sau nên hiếm khi thấy sự thành thật. À mà tôi được một người bạn khích lệ thành thật khi còn trẻ và tôi phải tốn một thời gian dài mới cởi bỏ mọi thứ mà học theo cô ấy, tôi còn kém xa bạn mình, ở gần cô ấy cảm thấy như có thể làm mọi chuyện cùng nhau” – Tôi nhớ về Trang Vũ nói.

    – “Bạn em cũng tạo ra cảm giác ấy cho em. Có lẽ đó là đặc tính của thành thật nhỉ, mà cũng phải thôi, khi mình giấu diếm thì sẽ tốn năng lượng để suy xét phơi bày. Một dạng công hao phí” – Cô tỏ ra thích thú nói nhanh suy nghĩ của mình.

    – “Chắc là vậy, nói thì nói vậy, có lẽ cô ấy cũng có những điều thầm kín, cô biết đấy, không phải dối trá mà không thể hoặc không muốn nói ra. Thành thật đâu phải nói tuột ra hết một cách thô lỗ, châm chọc, tranh xem ai thành thật hơn” – Tôi nghĩ đến cái chết tự sát của Trang Vũ và điều tôi chưa thật sự hiểu hết.

    – “Anh chắc quý người bạn của mình lắm, ánh mắt nói lên điều đó” – Cô giọng trầm buồn nhìn xuống đất.

    – “Tôi không chắc lắm, ý tôi là làm sao biêt mình có thật sự quý ai đó không, chúng ta hầu hết đều chạy theo cuộc sống riêng rồi bỏ quên bạn mình. À không, xin lỗi tôi không nên đào sâu thêm. Sao cô trông buồn vậy ý tôi là … tôi có nói gì sai không ?” – Không hiểu sao càng nói chuyện tôi cảm thấy điều gì đó gắn kết với Can Bình, cứ như chúng tôi có liên quan với nhau rất mật thiết trước đây và cả ngay lúc này. Có lẽ lúc nhỏ tôi có chơi với cô ấy mà quên mất, giống như cái cách tôi chối bỏ Trang Vũ, chúng ta thường hay vứt bỏ những thứ thân thuộc đáng quý như vậy trong cái quá trình xã hội đưa ta vào trưởng thành còn gì.

    – “Không không, em dễ bị đọc vị vậy sao, anh không nói gì sai cả. Chỉ là ánh mắt anh làm em ước gì ai đó nói về mình cũng như vậy. Và em cũng nhớ chị bạn hồi nãy em kể, anh nói đúng, có khi mình bỏ quên bạn mình mà mình không hay biết. Có quá nhiều điều bận tâm ở cái thời đại mà ai cũng khuyến khích người khác theo tiêu chuẩn của mình, có cả tỉ tỉ cái hộp quan tài tiêu chuẩn gắn mác cùng nhãn hiệu tự do, chúng làm tâm trí mình như chết ngạt vậy” – Cô ấy nói với sự lên xuống như một bản nhạc giao hưởng.

    – “Hai người không còn gần nhau nữa à, vì khi cô nói bỏ quên bạn mình trông cô rất buồn”.

    – “Em cũng không biết chị ấy còn ở gần đây không nữa, rất lâu rồi, từ hồi nhỏ xíu, chắc anh nhớ lúc còn cái nhà gỗ mà phải không ? Nghĩ lại tự nhiên trong lòng vừa rộn ràng vui lắm, mà cũng cái gì đó buồn lắm” – Cô vừa nói vừa chỉ tay phía ngôi nhà gỗ không còn nữa.

    – “Có phải cô gái tóc dài hay ngồi hát cùng cô ngoài sàn gỗ phía trên gác không, chỗ có mấy cây nhãn, giờ thì nó bị ba mẹ tôi chặt trồng mai tứ quý rồi”.

    – “À đúng đúng, trời, lúc đó anh nhìn thấy tụi em luôn à, xấu hổ thật đấy. Bọn em còn trộm hái nhãn nhà anh nữa. Này, anh có tình cờ quen chị ấy không ?” – Cô ấy nhìn chằm chằm tôi như thể rất muốn biết.

    – “Không, tôi chỉ nghe hai cô hát rất vui vẻ rồi khi nói chuyện thì tôi không nghe lén chuyện con gái làm gì” – Vừa nói tôi lại nghĩ nếu là bây giờ tôi sẽ nghe lén.

    – “Tiếc thật, vì em mất thông tin chị ấy rồi. Nói chuyện với anh khiến em thoải mái thật đấy, à không không anh đừng hiểu lầm, giống như gặp lại người anh họ lâu ngày vậy, cả khu vườn và anh đều cởi mở. Hai con chó cũng vậy, tên nghe thật ngộ, anh kinh doanh cũng ngộ, cái gì cũng phải nhìn một chút, nghĩ một chút. Lại còn được ăn uống miễn phí nữa, ở nhà em và Nị chắc anh biết Nị, lâu lâu hay nói về mùi thơm bên này bay qua là món gì, đôi khi em ngồi đoán xem anh và bạn mình bàn cái gì mà lâu dữ vậy. Hóa ra giờ em hiểu rồi, vì anh và bạn mình cởi mở nên câu chuyện nó trãi rộng như tâm địa con người vậy. Mà anh cứ gọi tên em là Bình, đừng cô và tôi, nói thiệc có chút sợ sợ, không hợp với anh lắm. Ý em là anh không phải kiểu người nghiêm trang đến mức kệt cỡm vậy” – Cô nói trong khi bưng ly chén xuống bếp.

    – “À tôi còn nhố hôm lần đầu nghe thấy mẹ con cô, à không, anh xin lỗi, mẹ con Bình nói chuyện anh giật mình té lăn ra đất” – Chúng tôi nhớ lại rồi cùng cười.

    – “Sốt Roux phải không, với chữ X là mùa xuân muộn” – Bình làm tôi giật mình khi nói vậy, sao cô ấy biết cách nói ấy của Trang Vũ.

    – “Sao, sao em biết đánh vần như vậy ?”.

    – “Không, chị Nị từng nghe lén anh một lần khi có khách hỏi đặt”.

    – “Ra là vậy, đúng là tai vách mạch rừng. Mấy bức tường theo nghĩa nào thì cũng thật vô dụng, nó chẳng ngăn được gì ngoài sự thấu hiểu trọn vẹn nhau cả” – Tôi buộc miệng nói ra vì vẫn còn nghĩ về Trang Vũ.

    – “Đúng thật, người muốn trộm hay hại mình thì tường không ngăn nổi, nhưng lại làm rào cản cho mọi người hiểu nhau hơn. Dù sao thì mùi đồ ăn thì không gì ngăn nổi, cái sốt Roux đó chắc hôm nào em sẽ sang ăn. Phải đặt trước mà hả anh ?”.

    – “Món đó thường làm một mẻ chứ làm ít dư ra không dùng được lâu, đôi khi có khách đặt, khách khác ghé vào nghe mùi bị thu hút nên gọi theo luôn. Không chỉ riêng món đó mà ở đây chuyện đó hay xảy ra, cũng là một mánh kinh doanh đấy. Tuần sau có ông chú đặt cho lễ kỷ niệm, nếu Bình ăn thì ghé vào dịp đó luôn cũng được, gần nhà mà” – Tôi nhớ ra vị khách thường gọi món đó, một người đàn ông trung niên sầu muộn, yêu mọi thứ về Pháp nhưng chưa bao giờ đến đó.

    – “À vậy là đi hai người được hả anh, em nghe Nị bảo anh chỉ cho phép mỗi người một bàn “.

    – “Chỉ là quy ước vì tôi muốn tạo không gian cho người ta tận hưởng một mình” – Thật ra tôi không chịu nổi cả đám người ăn uống ồn ào rồi thừa mứa bỏ đi.

    – “Vậy tốt quá, khi nào em nghe mùi sẽ chạy qua, chắc em cũng muốn kỷ niệm với ai đó và Mosa nữa” – Cô cười rồi ngoái nhìn tìm con mình đang chơi với cháu tôi ngoài sân cùng Bo và Tai.

    – “Welcome hai mẹ con, cháu tôi không chắc nó ở đến tuần sau, săp đi học rồi, nó phải về với mẹ ở thành thị”.

    – “À phải, vài hôm khai giảng rồi. Thôi cảm ơn anh, vì nhiều thứ, anh không biết nó giúp ích cho em thế nào đâu. Thật đấy, em đã rất thoải mái. Hẹn gặp lại khi có mùi thơm tỏa ra từ bên đây bức tưởng” – Cô cười rất tươi trước khi ra ngoài sân chơi cùng tụi nhỏ và hai chú chó thêm một lát rồi mới ra về.

    Thật lòng mà nói, hồi đầu tôi cởi mở hơn với Can Bình cũng vì những điều tôi nghe được về cô trong những ngày qua, và cũng vì nhận thức khác đi của chính tôi sau khi biết về cái chết đau đớn còn mơ hồ của Trang Vũ. Tôi lo rằng có một sự tương đồng nào đó, khi con người ta rơi vào khó khăn, tuyệt vọng, có thể bên ngoài họ cũng rất bình thường. Nhưng có lẽ sâu bên trong họ tìm cách kết nối ra xung quanh, mọi việc đâu có dễ dàng như vậy trong thế giới đầy thờ ơ này. Tiếng hét lớn nhất chính là sự im lặng của kẻ cùng đường. 

    Nhưng càng nói chuyện, tôi cảm giác dần thoải mái hơn, như chính tôi là kẻ được giúp đỡ vậy. Dường như con sông vô hình của ông năm Ngữ nói có tồn tại, khi bạn quan tâm người khác, sự quan tâm ấy không ở yên trong bạn, truyền đi cho người đối diện mà nó còn lây lan và sinh sôi nãy nở. Cảm giác như một mọi thứ của mỗi con người khi tương tác giống quả bóng tuyết lăn từ trên đỉnh núi, nó ngày một lớn trong một thụ cảm chung nào đó, một dạng thức tâm lý của toàn bộ nhân loại. Quả bóng cứ lớn dần, lớn dần rồi vỡ ra ở mức độ nào đó, nó sẽ chuyển đổi thành những viên bóng tuyết nhỏ hơn. Có thể đó là tình bạn, tình làng nghĩa xóm hay trông nom như những con người cạnh nhau. Những bóng tuyết nhỏ hơn ấy lại lăn xuống đồi và lớn dần lên, thông qua tương tác và rồi chuyển động không đầu không đích ấy cứ tiếp tục. Tất nhiên nó cũng đúng với thù hận, đay nghiến, định kiến và bất kỳ thứ gì khác con người đặt tên cho những viên bóng tuyết vô hạn lượng này. 

    Không thể biết thoải mái này sẽ dẫn đến điều gì, nếu niềm vui luôn dẫn đến niềm vui khác thì lịch sử nhân loại không đầy khổ đau. Chỉ là ít ra trong tôi, một con người bình thường cảm giác được thứ gì đó to lớn hơn chính mình, không phải loại cảm giác bình thường dễ vỡ, thứ gì đó sâu hơn và bền vững hơn. Tôi biết, trong quá khứ dù chưa rõ ràng, tôi mắc sai lầm nào đó với việc Trang Vũ quyết định bỏ thế giới này ra đi. Tôi từng trốn tránh, não bộ của tôi thậm chí đã trốn thoát khỏi ký ức đau đớn ấy, nhưng làm vậy tôi không khác gì xóa đi dữ liệu để ở cứng sạch sẽ, che đi dấu vết tội ác không khiến tôi cảm thấy mình là một con người. Tôi sẽ đối mặt với ký ức đó, bình thản chờ nó và nghe cho thật kỹ, thật rõ. Nếu nó là đau đớn tột cùng tôi cũng sẽ ôm nó vào lòng, dù nó nóng rang như nham thạch tôi vẫn sẽ ôm nó. Trên người tôi ít ra phải có một vết sẹo cho những sai lầm ngu xuẩn và thiếu tình người của mình, tôi không trốn chạy như hầu hết con người, như tôi đã từng. 

    Tôi ngồi trong khu vườn vắng sau khi Can Bình và con gái rời đi, trưa hôm ấy trời nồm ngột ngạt đến khó thở, thứ gì đó như chậm lại trong tôi. Đứa cháu nhỏ đang cùng hai chú chó Bo và Tai chạy nhảy chọc phá con rắn mối mập ú, đàn bướm thì cùng con ong bầu vẫn chăm chỉ lao động. Lạ thật, cái cảm giác năm xưa khi ở cạnh Trang Vũ trở lại ngay lúc đó, nhưng ở một giai điệu trầm mặc hơn là kích thích tuổi trẻ. Tôi lại thấy mình có thể làm mọi việc, đón nhận mọi việc, chấp nhận mọi thứ của mình và của người khác. Nói vậy không có nghĩa cuộc đời tôi sẽ thành công hơn, giàu có hơn hay hạnh phúc hơn, không phải, đó là những thứ ở vùng đất của lòng tham cạn cợt như một vũng nước nhỏ sau mưa. Thứ tôi cảm nhận lúc này đây rộng lớn hơn chính tôi, như đại dương vô hình, không còn là con sông như ông năm Ngữ nói nữa. Tôi chờ chị tôi về, người nắm giữ ký ức quan trọng mà tôi cố tránh né, tôi sẽ lắng nghe với tất cả khát khao được làm người một lần nữa.