B. Huấn địch thập điều

1 la mã. Đôn nhân luân

1. Phù nhân đạo mục tiên ư minh luân (80), quân thần hữu nghĩa (81), phụ tử hữu thân (82), phu phụ hữu biệt (83), huynh đệ hữu tự (84), bằng hữu hữu tín (85), thử nhân chi đại huân dã, nhân luân minh nhi hậu nhân đạo lập (93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102).

 

2. Trẫm nguyện thần thứ quân dân đẳng, giai tri dĩ đôn (86) nhân luân vi trọng (103, 104).

 

3. Sĩ giả phụng công (87), lý chính (88) nhi tất tận kỳ tâm, xu sự, (89) phó công (90) nhi bất tích kỳ lực (105, 106).

 

4. Vi sĩ giả (91) giảng học minh đạo, để lệ (92) thành tài, dĩ cung quốc gia chi dụng (107, 108).

 

5. Vi binh, nông, công, thương giả, lạc nghiệp phục cần, an thường thủ phận, nội dĩ ngưỡng sự phụ mẫu (93), phủ dục thê tử, ngoại dĩ cung tô tựu phú (94), hiếu nghĩa cấp công (95) (109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116).

 

6. Lệ quân tịch (96) giả, vật ly ngũ nhi cẩu (97) đào, vật đọa khí (98) nhi bất chấn, cư bình tắc luyện tập kỹ nghệ (99), hữu sự (100) tắc phấn dũng hướng tiền (101) (117, 118, 119, 120).

 

7. Vi tư lại giả, vật vũ văn lộng pháp, vật xâm đố (102) tiểu dân (103), duy tư túc dạ (101) hàm cần (105), vô phế công sự (121, 122, 123, 124).

 

8. Nhược (106) phù sự phụ mẫu tất dĩ hiếu kính, xử phu phụ tất dĩ hòa thuận, huynh đệ tắc tương ái nhi vô quai tranh (107), bằng hữu tắc tương tín nhi vô khi vũ (108) (125, 120, 127, 128).

 

9. Trung kinh (109) viết: “Quân tử thủ đạo, sở dĩ trường thủ kỳ hưu”, nhĩ đẳng tín năng như thị, tắc di luân du tự (110), chư phúc hàm trăn (111), vu dĩ vĩnh nhạ (112) thăng bình chi trị, hoán hồ (113) vĩ tai! (110) (12, 130, 131, 132, 133, 134).

 

 

 

2 la mã. Chính tâm thuật

1. Phù tâm giả, nhân chi bản dã, kỳ tâm chính, tắc vạn thiện sở do sinh, kỳ tâm bất chính, tắc bách ác sở tùng xuất, khả bất thận dư? (135, 130, 137, 138, 139, 140).

 

2. Duy hoàng Thượng đế, giáng trung (115) vu hạ dân, nhược hữu thường tính, thị dĩ nhân nghĩa lễ trí, ái nhiên tứ đoan (116), nhân chi sơ sinh, vô bất cổ hữu (141, 142, 143, 144).

 

3. Trẫm nguyện nhĩ bách tính (117) đẳng, các tư thường thủ thiện tâm (118), tồn dưỡng lương tính (119), tuy sở nghiệp (120) hữu bất đồng nhi hướng thiện tắc nhất (121) (145, 146, 147, 148).

 

4. Phú giả, vật chí ư kiêu xa, (122) bần giả, vật lưu gian ngụy (123) vật thiên ư lợi dụ (124), vật hãm ư ác tập (125) (149, 150, 151, 152).

 

5. Cẩu (126) hữu nhất ngôn chi bất chính, nhất hành chi bất thiện, tất tri quý sỉ (127) ư tâm, thâm tự cải hối, lạc thiện hiếu nghĩa, dĩ bảo kỳ sinh, tịch ác khử tà (128), hàm quy vu chính (153, 154, 155, 156, 157, 158).

 

6. Nhược bất tư cảnh tỉnh (129), dâm tịch tà uế, vô sở bất vi, đáo thử hãm vu hình trụ, phệ tê (130) hà cập. Thư viết “Huệ địch cát (131), tùng nghịch hung (132), duy ảnh hưởng” (133) (159, 160, 161, 162, 163, 164).

 

7. Phù Trẫm giáo dưỡng vạn dân, lạc quan nhĩ đẳng chi thành, nhi bất lạc kiến nhĩ đẳng chi ly (134) vu cữu (135) dã, nhĩ đẳng kỳ thận tư chi (136) (165, 166, 168).

 

 

 

 

3 la mã. Vụ bản nghiệp

1. Phù thượng thiên sinh dân, tất các phó chi nhất nghiệp, cố nhân tự trạch nhất nghiệp, dĩ vi lập thân chi bản; sĩ, nông, công, thương, viên, phố (137), trạch, mục (138), dĩ chí võ biền (139) quân lữ, các hữu sở nghiệp, giai tư (140) chi dĩ sinh dã. (169, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176).

 

2. Phù nghiệp thành ư cần, nhi phế ư đãi (141), đản năng (142) trị nghiệp tinh chuyên (143), bất giải dụng lực (144), tắc nhật kế bất túc, nguyệt kế hữu dư, chung tất kiến kỳ thành hiệu (145) hĩ. (177, 178, 179, 180).

 

3. Vi sĩ giả (146) tháo thân (147) lệ hạnh (148) bác học (149) hiệp văn (150) kỳ dĩ cập vu thành lập (151), túng (152) hữu mục tiền tiểu lợi, diệc bất khả cự nhĩ (153) cải đồ (154) (181, 182, 183, 184).

 

4. Vi nông giả tu kỷ lỗi cử (155), cần kỳ giá sắc (156), vụ dĩ nhật để doanh ninh (157), túng hữu phong liễm (158) bất tề, diệc bất khả nhân nhi xuyết nghiệp (159) (185, 186, 187, 188).

 

5. Dĩ chi bách công chi sức hóa nhập tài (160), thương cổ chi phụ thông hóa hối (161), quân ngũ tắc giảng tập võ nghiệp, phàm hữu thường chức (162) dĩ trị sinh (163) giả, mạc bất tập nhi an yên, cần nhi hành yên, thử vụ bản nghiệp chi nghĩa dã. Thư viết: “Nghiệp quảng duy cần” (164), nhĩ đẳng kỳ miễn (165) chi (189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196).

 

 

 

4 la mã. Thượng tiết kiệm

1. Phù sinh tài hữu đại đạo, sinh chi giả chúng (166), thực chi giả quả (167), vi chi giả tật (168), dụng chi giả thư (169) tắc tài thường túc hĩ! Cố thánh hiền mỗi luận dụng tài, tất dĩ tiết kiệm vi tiên. Kim hải vũ thừa bình (170), nhân dân đa thượng xa xỉ (171), y phục, khí dụng, xa lệ quá độ (172), thù tạc vãng lai (173), suất đa phù phí (174) (197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206).

 

2. Hựu hữu sự Thần phụng Phật, nhất diên (175) chi tiếu tế (176), sở nhu (177) diệc lũy (178) thiên bách, thậm giả minh ngoan chi đồ (179), dâm (180) vu nha phiến, đãng (181) vu tửu hác, tốt chi phá sản khuynh ti (182), xúc hình mạo pháp, thậm khả mẫn (183) dã (207, 208, 209, 210, 211, 212).

 

3. Nhĩ sĩ thứ quân nhân đẳng, các nghi lẫm (184) tuân Trẫm huấn, dĩ cần kiệm vi trì thân trị gia (185) chi lương thuật, y phục bất khả quá xa, ẩm thực bất khả vô tiết, phòng ốc, khí cụ, vụ thủ chất phác (186), quan, hôn, tang, tế (187), đản quý đắc nghi (188), thiết bất khả quá vi xa phi (213, 214, 215, 216).

 

4. Chí như ngu nhân đãng tử, từng ngộ ngật (189) nha phién (190), cập hiếu tửu bác giả, tốc nghi tẩy trừ (191). Thư viết: “Thận nãi kiệm đức, duy hoài vĩnh đồ”. Nhĩ đẳng tín năng như thị, tắc kiệm ước chi phong thành, ân phú chi hiệu khả trí, cố bất vĩ tai! (217, 218, 219, 220, 221, 222).

 

 

 

5 la mã. Hậu phong tục

1. Phù phong tục sở quan phi tế (192), phong thuần tục mỹ tắc hình thố (193), binh tẩm (194) tứ hải chi nội, hữu thái bình âm, Trẫm nguyện nhĩ sĩ thứ quân nhân đẳng, tương quan (195) vi thiện, giai chi đại đạo (223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230).

 

2. Hữu ân ý (196) dĩ hậu thân tộc (197), hữu tín thuận (198) dĩ mục (199) hương đảng (200), hữu lễ nhượng dĩ hòa thượng hạ, vô dĩ phú xâm (201) bần, vô dĩ cường lăng (202) nhược (231, 232, 233, 234).

 

3. Cư bình tắc tương bảo ái (203), hữu sự tắc tương chu tuất (204), vật tích thù phẫn (205) dĩ cấu tranh doan (206), vật hiếu kiện tụng (207) dĩ phương sinh lý (208) (235, 236, 237, 238).

 

4. Liên thủ vọng (209) dĩ nhị (210) đạo tặc, giới nặc đào (211) dĩ miễn châu liên (212), hữu liêm sỉ trung tín chi tập, vô phù ngụy hiểm trá chi phong (239, 240, 241, 242).

 

5. Vi sĩ giả, (213) tất tri xử tâm thuần hậu (214), lập thao điềm tĩnh (215), nông phố (216) tắc vật việt bạn (217) dĩ cầu ích, vật khúc phòng (218) dĩ hại nhân, công cổ (219) tắc vật xạ lợi nhi giao tranh (220), vật huyễn hóa (221) nhi cầu thụ (213, 24, 245, 2010, 217, 248).

 

6. Thư viết: “Phàm quyết thứ dân (222), vô hữu dâm bằng (223), nhân vô hữu tỵ đức (224)”. Nhĩ đẳng nghi dụ (225) thử ỷ, ư dĩ tận cách kiêu phong (226), hàm trăn mỹ tục, vĩnh nhạ hòa binh chi phúc, duật tễ (227) đại thuận chi hưu; nhĩ đẳng kỳ miễn chiên (228) tai! (249, 250, 251, 252, 253, 254).

 

 

 

6 la mã. Huấn tử đệ

1. Phù nhân thủy (229) vi tử đệ (230), hậu (231) vi phụ huynh sư trưởng (232); kim nhật bất tri tử đệ chi đạo, tha nhật tức bất năng tri phụ huynh sư trưởng chi đạo, cố cổ chi giáo tất tự tử đệ thủy, cái dĩ kỳ hồ vi phụ huynh sư trưởng dã, thị dĩ cổ giả ái tử, giáo chi dĩ nghĩa phương, phất nạp (233) ư tà. (255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264).

 

2. Kim Trẫm nguyện nhĩ đẳng chi vi phụ huynh sư trưởng giả, các cần giáo kỳ tử đệ, vụ tỷ (231) khắc thủ thiên lương (235), vô thất thế nghiệp (236), vật sử du đọa (237) bất cần, vật sử hiếu bác túng tửu (238) vật sử giao kết phỉ nhân (239), vật sử tập thượng xa xỉ. (265, 266, 267, 268, 209, 270, 271, 272).

 

3. Hành tất trọng ư hiếu dễ (240), lực điền (241), tâm tất tồn ư lễ nghĩa liêm sĩ (242), cửu chi (243) tâm địa thuần lương (244), nhật tiến ư thiện, cao giả khả dĩ thành tài đạt đức, quang hiển môn lư (245), hạ giả diệc bất thất vi lương dân (246), bảo thủ gia nghiệp, bình nhật giáo hối chi công, khởi bất đại thả viễn hồ tai? (273, 274, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 282).

 

4. Phù ấu tử đồng tôn (247), thánh nhân chi sở tất giáo (248) Thiếu nghi, đệ tử chức (249), quân tử chi sở trí nghiêm (245). Mạnh tử viết: “Dật cư nhi vô giáo, tắc cận ư cầm thú” (251), Nhĩ đẳng kỳ vô hốt (252) yên.

 

 

 

 

 

 

7 la mã. Sùng chính học

1. Phù học giả sở dĩ học vi nhân (253), cố thiên hạ bất khả nhất nhân vô học (254), diệc bất khả nhất nhật vô học, nhi kỳ sở học vưu bất khả bất chính. (255). (291, 292, 293, 294, 295, 296).

 

2. Trẫm nguyện nhĩ triệu thứ đẳng, vụ sùng chính học, giảng minh nhân luân; Nghiêu Thuấn chi đạo, hiếu đễ nhi dĩ (256), Khổng Mạnh chi giáo, nhân nghĩa vi tiên (257), thị giai sở đương giảng dã. (297, 298, 200; 300, 301, 302).

 

3. Nhược phù nhất thiết tả đạo dị đoan (258), vật vi kỳ sở cuống hoặc (259), Da tô chi thuyết (260), vưu vi vô lý (261), thậm chí nam nữ hỗn hào (262), hạnh đồng cầm thú (263), phiếu gian thụ đảng (264), tự đạo hình tru (265), thử kỳ hoại giáo đố luân (266), vưu bất khả tín (267), kỳ hữu nghiệp (268) vi sở dụ, đương tốc cải trừ (269); phàm quan, hôn, tang, tế, tất tuần quốc lễ (270), cẩu bất hoặc ư tha kỳ (271), tự năng quy ư chính đạo (272), (303, 301, 305, 300, 307, 408, 309, 310 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318).

 

4. Phù nghiệp vi sĩ giả, tụng tập thi thư (273) tự trị nghĩa lý (274), chí ư binh, nông, công, cổ (275), khởi tất giai năng độc thư thức tự (276), nhiên kỳ kiến nhân chi thiện ngôn, duyệt nhi tùng chi, kiến nhân chi Thiện hạnh, hiệu nhi vi chi, bỉnh di hiếu đức (277), bất thất bản tâm (278), nhập túc dĩ sự phụ huynh, xuất túc dĩ sự trưởng thượng, thánh hiền chi học, diệc bất ngoại thị. Mạnh Tử viết: “Tức tà thuyết, cự bí hạnh, phóng dâm từ” (279) Trẫm khải hối truân thiết (280), bản dục gia huệ (281) ngã dân, nhĩ đẳng kỳ kính thính chi. (319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 334).

 

 

 

 

8 la mã. Giới dâm thắc

1. Phù nhân tại thiên địa chi trung dĩ sinh, quý thủ chính tính nhi bất lưu ư dâm đãng (282), quý do thiện dạo nhi bất nhập ư tà thắc (283); phù nam nữ chi tế (284), tình dục tối vi dị hoặc (285), cẩu bất dĩ lễ (286) tự phòng, tắc kỳ đoan thậm vi (287), kỳ họa thậm cự (288), thù hấn sinh yên, ngục tụng khởi yên, khả bất tri sở thông (289), giới át chỉ (290) dã tai (335, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 316).

 

2. Hướng lai chư địa phương hữu tiết phụ trinh nữ giả, Trẫm đặc gia tinh thưởng (291), hoặc kiến từ sở, hoặc tứ biển ngạch, dĩ vi thiên hạ chi trinh giả khuyến, nguyện nhĩ bách tính đẳng vi phụ mẫu huynh trưởng giả, các tri giáo hối kỳ tử đệ, nam dĩ lễ pháp tự nhân (292), nữ dĩ trinh tiết tự thủ (293), nam nữ chi tình chính, nhi bách phúc chi sở do tập (294) hĩ, (347, 348, 349, 350, 351, 352, 353 354, 355, 356, 357, 358).

 

3. Nãi nhược hào đảng hiệp thế (295) dĩ xâm lăng, điêu hoạt (296) vũ trí (297) dĩ túng dũng (298), thậm vi bình dân chi hại; hựu như vô lại (299) du côn (300) quán (301) vi bất thiện, thủy tắc phát quỹ huyệt tường (302), chung tắc phiến hoặc tư sự (303), thử giai thiên lý chi sở bất hựu (304), quốc pháp chi sở bất thế (305). Thư viết: “Thiên đạo phúc thiện họa dâm” (306), kỳ hữu phạm (307) thử đẳng điều, tốc nghi tự tri úy hối (308), cải ác hoàn lương, tư hựu (309) ư tương dưỡng tương an chi vực (310), duy nhĩ bách tính đẳng niệm (311) chi (359, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 370, 371, 372).

 

 

 

9 la mã. Thận pháp thủ

1. Phù triều đình chi ư dân, dục kỳ thủ pháp (312), nhi bất dục kỳ phạm pháp (313), ngô dân năng tri thủ pháp, nhiên hậu quả quá (314) bất nhập ư tội lệ (315), nhi hoàn kỳ sinh yên, tắc pháp kỷ chi thiết, dĩ vị dân (316) dã, nhĩ đẳng khả bất tư sở dĩ thận thủ chi dư? (373, 374, 375,376, 377, 378, 379, 380, 381, 382).

 

2. Trẫm cáo (317) nhĩ bách tính đẳng, gia chi phụ huynh, các giáo kỳ tử đệ, hương chi trưởng chính, các giới (318) kỳ tiểu dân, mỗi dĩ pháp luật, chuyển tương hiểu thị (319), vật mạn pháp (320) nhi cố vi (321), vật khí pháp (322) nhi khinh phạm (323) (383, 384, 384, 385, 386, 387, 388).

 

3. Như tri bất đạo bất hiếu chi luật (324), tắc bất cảm vi (325) can thường phạm nghĩa chi hành (326), tri đấu ẩu nhương đoạt chi luật (327), tắc bất cảm sinh (328) cường bạo hiêu lăng chi khí (329), tri gian dâm đạo thiết chi luật (330), tắc hữu dĩ át kỳ tà tích chi tâm (331), tri việt tố vu cáo chi luật (332), tất hữu dĩ cách kỳ kiện tụng chi tập (333) tri thuế khóa chi tự hữu định ngạch (334), tắc vật tư đồ bao lãm nhi đà khiếm chính cung (335), tri nặc phạm chi tất chí can liên (336), tắc vật hỗ tương quán thông (337) nhi oa tàng đào phạm (338) (389, 300, 391, 392, 393, 394, 395 396, 397, 398, 399, 400, 401, 402).

 

4. Phàm nhất thiết công pháp sở cấm, giai đương cẩn tỵ (339), tự năng khư (340) kỳ ngụy vọng (341), tiến nhi tu lương (342). Thư viết: “Các thủ nhĩ điển (343), dĩ thừa thiên hưu” (344), phù như thị tắc hạ hữu phong động chi hưu (345), thượng hữu hình thố (346) chi trị, cố bất thịnh tai! (403, 404, 105, 406, 407, 408).

 

 

 

10 la mã. Quảng thiện hạnh

1. Phù tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh (347), thiện giả, phúc chi tập dã, sở vị thiện giả, vô tha (348), bất quá hiếu đễ, trung tín, nhân nghĩa, lễ trí nhi dĩ; tư Trẫm giáo nhĩ hữu dân, phi vị tiền hạng đẳng điều chi sở năng tất, nhiên kỳ di luân nhật dụng chỉ thường, đại yếu diệc bất ngoại thị (409, 410, 411, 412, 413, 414, 415, 416, 417, 118, 419, 420).

 

2. Nhĩ sĩ thứ quân nhân đẳng, các nghi kính thính (349) Trẫm ngôn, miễn (350) tiến ư thiện, kim nhật hành nhất thiện, minh nhật hành nhất thiện, cửu chi nhi thực đắc chư kỷ (351), tích chi nhi khả quảng âm công (352), tự nhiên tai ương bất chí, phúc lộc nhật lai, túng sử báo ứng sảo tri (353), kỳ thân vị hiền, tắc kỷ tử tôn diệc tất bằng tạ (354) dư khánh, phòn diễn (355) thịnh đại ư vô củng (356) lĩ. (421, 122, 423, 424, 425, 426, 427, 428, 429, 430, 431, 432).

 

3. Thư viết: “Tác thiện giáng chi bách tường” (357), nhĩ đẳng hàm thể Trẫm ý (358), đôn hành (359) thiện đạo nhi bất đãi (360), vu dĩ các chính kỳ tính mệnh, bảo hợp thái hòa (361), cộng tễ (362) nhân thọ chi vực, hoán (363) hồ vĩ tai! (433, 434, 435, 436, 437, 438, 439, 440).