Author: editor editor

  • CHƯƠNG V: Chiếc nhẫn trong miệng

    Chương V

    Chiếc nhẫn trong miệng

    Lại một giấc mơ. Giấc mơ về một mái tóc màu hung đỏ cứ chảy dài ra bất tận như suối, như sông. Ai đó đã dùng những lọn tóc đỏ sắc lạnh như kiếm để siết cổ Thảo Nguyên. Tóc cứa rách da, tóc cứa đứt cuống họng, cứa mãi, cứa mãi cho tới khi Thảo Nguyên trở thành cái xác không đầu. Máu từ cổ phun lên như vòi nước, nhuộm cho mái tóc kẻ thủ ác thêm đỏ, đỏ nhức mắt.

    Ngày hôm ấy, Hải Đăng từng bảo, anh ta chưa từng đủ kiên nhẫn để đọc xong hết một cuốn tiểu thuyết. Một kẻ không thích sách mà kiên trì ngồi hàng giờ liền đọc bản thảo truyện ngắn của người yêu và góp ý từng câu, từng chữ? Những chương truyện của Thiên Di luôn mở ra trong tôi một khoảng liên tưởng sâu sắc đến các vật chứng. Nhớ đến câu nói của Trần Phương hôm nào, tôi chợt có chút hoài nghi, phải chăng những bức ảnh vật chứng mà tôi cho cô ấy xem là một phần cảm hứng để cô ấy phát triển cuốn tự truyện đang viết dở này?

    Cái tên Hải Đăng liệu dính líu gì đến “Dính”, cuốn tiểu thuyết màu đỏ máu ấy? Tôi nhớ đến gương mặt biến sắc đột ngột của Hải Đăng khi Trần Phương lướt màn hình điện thoại cho anh ta xem ảnh Thảo Nguyên, nhớ đôi tay run lẩy bẩy không ngừng sau mỗi câu trả lời hơi ấp úng. Và nhớ đôi mắt nhỏ ti hí với phần đuôi mắt dài như hai mũi dao đảo xuống, đảo lên liên tục. Tất nhiên trong điều tra, không thể nhìn mặt mà bắt hình dong được. Nhưng linh cảm mách bảo tôi anh ta có những biểu hiện thật bất thường mà trong buổi làm việc ngày hôm nay, tôi sẽ thay Trần Phương cố gắng khai thác và làm rõ.

    Ở góc phòng, thượng úy Trần Phương chắc đã đọc xong Chương 2 tự truyện tôi chuyển tiếp cho anh ta hồi rạng sáng. Anh ta vừa lướt điện thoại vừa cầm bút gạch liên hồi lên tờ giấy nháp nhâm nhít số và chữ, ngổn ngang, nguệch ngoạc. Chính anh ta cũng đã bị cuốn vào trò chơi phá giải mật mã. Tôi đá xoáy:

    – Tưởng không bao giờ tin những cuốn tiểu thuyết cơ mà?

    Trần Phương im lặng, mắt chăm chăm vào dòng mật mã bí ẩn. Thầm nghĩ đây không phải là lúc để làm phiền anh ta, tôi cũng tập trung vào công việc của tôi. Giữa buổi sáng, trung tá Văn Lê chuyển cho chúng tôi các kết luận giám định: nạn nhân chết vào khoảng hai mươi ba giờ hai mươi phút ngày mười hai tháng mười một do bị siết cổ. Và “tác giả” của dấu vân tay thu được trên túi da và màn hình điện thoại của nạn nhân không ai khác chính là Hải Đăng. Tôi mở lời:

    – Mọi thứ đã dần sáng sủa hơn. Ngay bây giờ, chúng ta có thể triệu tập Hải Đăng đến tiếp tục lấy lời khai?

    Giơ một bàn tay lên, giọng thượng úy Trần Phương quả quyết:

    – Khoan đã! Đợi một vài ngày nữa. Đừng đánh rắn động cỏ. Các kênh thông tin của tôi luôn hoạt động 24/24. Mấy hôm nay, anh ta không có biểu hiện bất thường nào đáng nói cả.

    *

    Hai ngày sau, Hải Đăng đến sớm hơn ba mươi phút. Không như Trần Phương, tôi bắt đầu buổi làm việc bằng một câu hỏi trực diện:

    – Anh còn nhớ tối ngày mười hai tháng mười một, anh đã làm gì không?

    Hải Đăng ngồi thần ra một lúc mới trả lời:

    – Tối mười hai tháng mười một, sau khi dùng bữa tối với Thảo Nguyên ở nhà hàng Hải Vị, tôi chở Nguyên đi dạo loanh quanh thành phố – Hải Đăng ái ngại dừng lại một vài giây – Rồi tầm chín giờ, chúng tôi vào nhà nghỉ Toronto.

    – Anh có thể kể chi tiết hơn được không? – Tôi nghiêm nghị.

    – Ngày mười hai tháng mười một là kỷ niệm tròn một tháng chúng tôi yêu nhau. Lúc sáu giờ chiều, tôi gọi điện rủ Nguyên đi ăn hải sản. Cô ấy bảo chờ cô ấy tắm đã. Khoảng sáu giờ bốn mươi lăm phút, tôi đã có mặt ở ngoài Ngõ 314 đợi cô ấy. Mười lăm phút sau, Thảo Nguyên mặc một chiếc váy trắng bước ra. Tôi bảo cô ấy mặc mong manh vậy mà không sợ lạnh à? Cô ấy đáp: “Đường cong của em chưa đủ nóng bỏng để xua tan cái lạnh sao”. Thảo Nguyên lên xe. Tôi chở cô ấy đến nhà hàng Hải Vị ăn mực nướng bởi nhà hàng đấy mới khai trương. Ăn no, uống say, Thảo Nguyên hỏi tôi: “Anh thấy hải sản nhà hàng này thế nào?”. Tôi bảo: “Rất ngon!”. Mắt Thảo Nguyên đong đưa: “Nhưng em tin có một thứ “hải sản” còn ngọt nước hơn gấp chục lần. Anh có muốn “ăn” không?”. Hiểu ý Thảo Nguyên, tôi đèo cô vào một nhà nghỉ có cái tên tây Tây là Toronto. Cô ấy nũng nịu đòi tôi cõng từ cổng lên đến phòng 212. Lúc ấy khoảng hơn chín giờ tối gì đấy, tôi không nhớ nữa, sẵn có men rượu tưng tửng trong người, máu lên, chúng tôi cứ thế vồ vập lao vào nhau như thiêu thân. Sau khi đã thỏa mãn, phần vì mệt bở hơi tai, phần vì say rượu, tôi nằm vật ra giường ngủ thiếp đi. Lúc tôi tỉnh dậy bởi vì lạnh quá thì đã không thấy Thảo Nguyên nằm bên cạnh. Tôi không hề hay biết cô ấy đã đi đâu, gặp ai, làm gì?

    Câu trả lời của Hải Đăng đã giải thích cho dấu vết vân tay trên túi xách da của Thảo Nguyên? Tôi nhìn anh ta, thấy trên cổ có những vệt xước dài và một quầng tím hình elip nhỏ nhìn như vết răng cắn. Chắc để chuẩn bị cho một lời khai hợp lý như trên, hẳn anh ta đã tốn nhiều chất xám. Tôi tiếp tục một câu hỏi bổ trợ:

    – Quá trình hai người quan hệ với nhau, Thảo Nguyên hoàn toàn tự nguyện?

    – Cô ấy còn là mẫu phụ nữ phóng khoáng đến hoang dã nên hoàn toàn chủ động trong chuyện giường chiếu.

    – Anh có gì để chứng minh sự chủ động của Thảo Nguyên?

    – Thảo Nguyên đã dùng điện thoại của cô ấy quay lại cảnh chúng tôi ân ái để giữ làm kỷ niệm. Cô ấy có chuyển clip ấy sang máy tôi qua bluetooth. Nhưng cũng trong đêm đó, chiếc điện thoại của tôi đã bị lấy trộm.

    Lời khai của Hải Đăng từ đầu đến cuối đều khá trơn tru, chặt chẽ, nhưng không thể che đậy hết những dấu vết còn lưu lại trên cổ đang tố cáo anh ta. Tôi hỏi một câu chẳng ăn nhập gì với nội dung cuộc hội thoại đang diễn ra để kiểm tra tính trung thực của anh ta:

    – Anh từng nói mình không thích đọc sách?

    – Tôi không thích. Nhưng thi thoảng có đọc linh tinh trên mạng.

    *

    Thượng úy Trần Phương và tôi đến nhà nghỉ Toronto khi bóng chiều đã lờ mờ, nhập nhoạng càng làm cho những dãy nhà cao tầng màu trắng được thiết kế theo phong cách Âu châu thêm phần cổ kính, uy nghi, huyền hoặc. Nhà nghỉ này khá sang trọng. Bao quanh là hệ thống tường cao rào thép, cây cảnh xanh tươi, bể bơi rộng rãi. Đây có lẽ là một nơi thích hợp cho các cặp tình nhân muốn kiếm tìm những khoảng lặng riêng tư. Nhưng cảm giác hơi vắng vẻ và lạnh lẽo. Tôi nhận ra nơi này chỉ cách hiện trường vụ án khoảng gần một cây số.

    Trần Phương xuất trình thẻ Ngành và đề nghị nhân viên nhà khách cho xem danh sách lưu trú từ ngày mười hai đến ngày mười ba tháng mười một. Tên Hải Đăng nằm ở vị trí số 28, nhận phòng lúc chín giờ tối. Một cô lễ tân đưa chúng tôi lên xem phòng 212. Căn phòng nhỏ. Cửa sổ không có song chắn hướng ra bể bơi. Trên bậc cửa có những vệt màu nâu loang lổ. Trần Phương dùng thân bút ước lệ khoảng cách và vẽ chi tiết cách bài trí của căn phòng. Mắt nhìn vệt nâu sờn cũ bám trên bậc cửa mòn vẹt, tôi hỏi cô lễ tân:

    – Tình hình an ninh trật tự ở đây tốt chứ ạ?

    Cô lễ tân ngao ngán lắc đầu kể lại:

    – Trước đây thì khá an toàn. Nhưng đúng cái đêm mười hai tháng mười một, bác bảo vệ nghe có tiếng vật rơi xuống bể bơi một “ùm” rất mạnh. Lúc chạy ra đến nơi thì không thấy gì ngoài tiếng nước va vào thành bể óc ách. Phần tường từ cửa sổ phòng 212 xuống đến bể bơi ướt những vệt nước lem nhem. Hôm đó, thời tiết khá rét. Vả lại, bể bơi mùa đông cả tháng liền chưa thay nước, rêu lợn cợn mọc lên xanh rì. Tay nào đó rớt xuống đấy, không cảm lạnh thì cũng nổi mẩn ngứa, dị ứng da mà chết mất thôi. May mà không thấy khách phòng 212 báo mất đồ.

    Tiến lại phía ô cửa sổ, tôi nhìn xuống bên dưới hồ bơi. Toàn bộ bức tường đằng sau nhà khách được thiết kế đặc biệt với những mấu sắt to bằng ngón tay cái chìa ra làm thành giá treo những giỏ hoa phong lan lủng lẳng để khách tắm ở bể bơi ngay bên dưới cảm giác thực sự được hòa hợp với thiên nhiên. Tôi cho rằng ý tưởng khá thú vị. Song, chính những cái mấu sắt kia vô tình đã làm một thứ cầu nối để trộm cắp dễ dàng bám víu, leo trèo, đột nhập. Tôi góp ý:

    – Bên chị nên lắp cả camera phía sau dãy nhà nữa.

    – Chúng tôi cũng tính toán cả rồi. Nhưng khổ nỗi, nó liên quan đến bể bơi, nhạy cảm lắm. Khách tắm sẽ không tự nhiên.

    Trần Phương thêm vào:

    – Vậy còn camera ở hành lang vẫn còn hoạt động tốt chứ?

    – Vẫn ổn.

    – Vậy phiền chị dẫn chúng tôi đến máy chủ trích xuất camera để chúng tôi quan sát lại những diễn biến sự việc đêm mười hai tháng mười một.

    *

    Khoảng thời gian từ đầu buổi chiều đến mười giờ tối ngày mười hai tháng mười một, do sự cố chập điện, camera ngừng hoạt động nên không ghi lại hình ảnh nào. Vào hai mươi hai giờ năm mươi mốt phút cùng ngày, Thảo Nguyên mặc váy trắng, từ căn phòng số 212, một mình ra ngoài, bước đi vội vàng như chạy, vai đeo một chiếc túi xách màu hồng bé tẹo bằng tấm thiệp cưới. Chính là chiếc túi chúng tôi thu được tại hiện trường vụ án. Hình ảnh trong hệ thống camera sắc nét đến nỗi chiếc nhẫn kim cương trên ngón tay giữa của Thảo Nguyên hiện lên rõ mồn một.

    Nhân viên kỹ thuật của nhà khách cung cấp thêm thông tin vào khoảng hai mươi hai giờ năm mươi ba phút cùng ngày, Hải Đăng có gọi anh lên phòng 212 sửa điều hòa. Căn phòng lúc đó trông rất xộc xệch, bừa bộn. Trên nền ga trắng điểm lâm thâm những vệt máu. Hải Đăng cau có hỏi:

    – Các thiết bị ở đây hình như đã cũ kỹ, lỗi thời lắm rồi. Và mấy cái camera gắn ngoài kia chắc cũng chỉ là vật trang trí cho đủ bộ phận chứ chắc gì đã quay được cái quái gì?

    Đúng lúc vừa mới sửa xong hệ thống camera cách đó chưa lâu, anh nhân viên kỹ thuật tự tin nói dối:

    – Camera ở đây ghi hình nét từng xen – ti – met luôn anh ơi. Chả thế mà khách đến đây chưa kêu bị mất trộm bao giờ.

    – Ok, còn điều hòa thì chắc là nhập hàng thanh lý.

    Anh nhân viên kỹ thuật vỗ vỗ cái điều khiển điều hòa một lúc rồi bảo:

    – Nó chỉ bị hết pin thôi. Anh chờ em đi lấy pin.

    Năm phút sau, anh nhân viên kỹ thuật quay lại gõ cửa phòng 212 thì không thấy động tĩnh gì. Nghĩ là khách đã ngủ nên anh không dám làm phiền.

    Sáu giờ sáng ngày mười ba tháng mười một, Hải Đăng rời khỏi căn phòng 212.

    Các mốc thời gian xuất hiện nhân vật được tôi ghi chép vào sổ tay một cách cẩn thận. Theo đó, khoảng thời gian từ chín giờ tối ngày mười hai tháng mười một đến sáu giờ sáng ngày mười ba tháng mười một, Hải Đăng vẫn ở trong phòng 212 của nhà nhỉ Toronto? Thời điểm Thảo Nguyên bị sát hại là khoảng hai mươi ba giờ ba mươi phút ngày mười hai tháng mười một. Vậy đồng nghĩa với việc Hải Đăng vô tội?

    Những diễn biến khác trong căn phòng 212 thì chỉ có Hải Đăng và Thảo Nguyên mới biết được. Hải Đăng khẳng định Thảo Nguyên tự nguyện quan hệ với anh ta. Vậy tại sao căn phòng lại xộc xệch và Thảo Nguyên phải bỏ chạy khỏi căn phòng 212 hối hả như vậy? Bác bảo vệ nhà khách khẳng định chắc chắn mốc thời gian nghe tiếng động ở hồ bơi là hai mươi ba giờ năm phút ngày mười hai tháng mười một, rất gần với mốc thời gian Thảo Nguyên bị siết cổ.

    Nhà nghỉ Toronto hướng về sông A., phía Bắc. Sau quá trình quy hoạch của thành phố, phía đông nhà nghỉ, nơi ngày xưa vốn dĩ là bãi đất hoang bỗng trở thành một con đường lớn chạy từ khu dân cư bên này bờ sông, qua chiếc cầu Q. mới xây chạy tít sang khu dân cư bên kia nối với đường liên tỉnh. Bởi vậy, hiện tại, ngõ vào Toronto con đường độc đạo nhỏ hẹp hình chữ “L” có điểm bắt đầu từ cầu Q. men dọc một đoạn sông A., ngoẹo trái khoảng bảy trăm mét và điểm kết thúc chính là cổng chào của nhà nghỉ. Nhằm thuận lợi cho việc đi lại của khách lưu trú, chủ nhà nghỉ đã cho đập bờ tường ở phía đông, ngay sát khu vực bể bơi, trước mặt nhà nghỉ để xây cổng mới thông ra con đường lớn. Có thể, Thảo Nguyên bỏ chạy theo con đường hình chữ “L”. Hải Đăng đã luồn đằng bể bơi, qua cổng mới đang xây dở, theo con đường chính, chạy về phía gầm cầu, đón đầu cô, kéo cô đến gầm cầu Q. và ra tay sát hại?

    *

    Để không lộ mục đích trinh sát và thu thập thông tin khách quan, chúng tôi tiếp tục đóng vai hai phóng viên trẻ đến nhà Thảo Nguyên. Tấm bạt xanh vẫn còn đó, lung lay trong gió như phủ trùm lên sự nghèo khó, bần cùng. Ngoài cổng, bầy em lít nhít của Nguyên không có quần áo bông để mặc, ngồi xoài ra bãi cát chơi đồ hàng. Đứa bé nhất bốc cát cho vào mồm nhai chóp chép. Trần Phương đến bên gỡ những hạt cát ra khỏi miệng con bé mặt lem nhem đất và nhọ nồi, nó ngọ nguậy khóc ré lên. Lấy hộp bánh bông lan từ trong túi ra, tôi thân thiện:

    – Cho các em này.

    Một đứa lớn hơn lắc đầu:

    – Bánh này trên bàn thờ chị Nguyên có mà còn hàng đống. Chả ngon lành gì cả. Ngọt kháy.

    Tôi xoa đầu nó:

    – Có em nào nhớ chị Nguyên không?

    Đứa bé gái nãy giờ đang mải mê đút cát vào chiếc ống bơ làm nồi nấu cơm thè lưỡi lốm đốm những chấm trắng liếm hàng mũi xanh thò lò:

    – Nhớ là gì? May mà chị Nguyên chết nên mấy ngày nay, ngày nào cũng được ăn cỗ. Chứ cứ như ngày trước ấy à, toàn ăn cơm với muối trắng và rau luộc thôi. Chán òm.

    Tim tôi hơi nhói trước những câu nói ngô nghê của mấy đứa trẻ. Chúng còn quá nhỏ để cảm nhận hết nỗi đau khi mất đi một người chị. Phía trong sân, mẹ Thảo Nguyên ngồi ngẩn ngẩn ngơ ngơ nơi góc hiên, tóc bà đã bạc cả mái đầu xơ xác. Bà khàn giọng gào: “Nguyên ơi! Nguyên ơi!” kèm theo những tiếng nấc khò khè, đứt quãng. Bố Nguyên đang khom lưng thái bèo cho lợn. Đôi bàn tay chai sần sẹo dọc, sẹo ngang. Thấy chúng tôi, ông quệt hai bàn tay dính nhựa đen kịt vào đít quần rồi chạy đến chiếc chõng tre ọp ẹp xếp gọn cái ống điếu thuốc lào và mấy chén trà lấy chỗ cho chúng tôi ngồi:

    – Chào hai nhà báo.

    Chỉnh lại cái máy ảnh trên cổ cho ra dáng một phóng viên chuyên nghiệp, tôi nhã nhặn đáp:

    – Chào bác. Chúng cháu tranh thủ đến thăm gia đình.

    – Vâng, cảm ơn các anh.

    Trước những đôi mắt buồn rười rượi của bố mẹ Thảo Nguyên, ngoài những câu an ủi xã giao, ngôn ngữ của tôi như bị đóng băng trong cổ họng. Trần Phương đẩy nhẹ chiếc phong bì về bố Thảo Nguyên, giọng anh cố ra vẻ bùi ngùi, thấu cảm:

    – Đây là chút tấm lòng của các nhà hảo tâm và anh chị em trong tòa soạn. Hai bác gắng giữ gìn sức khỏe để nuôi các em ăn học…

    Hốc mắt người đàn ông lại rỉ ra những giọt nước tròn vo. Trần Phương vỗ nhẹ vai ông:

    – Bác cho cháu hỏi thêm một chút với. Bác có biết người bạn nào của Thảo Nguyên, tên là Hải Đăng không?

    – Bạn nó, tôi chỉ nhớ tên mỗi con bé Thiên Di thôi.

    Tôi chìa tấm ảnh Hải Đăng ra:

    – Bác đã bao giờ gặp người này chưa?

    Ông nheo nheo mắt rồi lắc đầu:

    – Chưa. Tôi không biết cậu này.

    Nhắc tới những người bạn của con gái, ông lại kể về cái chuyện mẹ Thiên Di không đến thắp hương viếng Thảo Nguyên mà có lẽ ông quên rằng đã kể với chúng tôi một lần trước đó. Rồi ông nói thêm, cách đây bốn hôm, có người trong làng đi cắt cỏ bắt gặp mẹ Thiên Di ngoài nghĩa địa, vừa đấm thùm thụp vào mộ Thảo Nguyên, vừa khóc nức nở…

    *

    Mẹ Thiên Di là người như thế nào?

    Không giống như đa phần những người đàn bà chân lấm tay bùn ở miền quê bần nông này, mẹ Thiên Di từng là phu nhân của một doanh nhân nổi tiếng trên thành phố. Rồi sóng gió bất ngờ ập tới, công ty phá sản, bà ly hôn chồng, lang bạt đầu bắc, cuối nam một thời gian dài trốn nợ. Đến khi Thiên Di đi du học, bà mới quyết định hồi hương phụng dưỡng mẹ già.

    Chẳng mấy khó khăn, tôi đã lần tìm ra trang Facebook cá nhân của mẹ Thiên Di. Với chế độ quyền riêng tư mà bà cài đặt, tôi chỉ có thể xem được avatar bà chụp chung cùng Thiên Di tại một bãi biển hoang sơ ngập đầy nắng mới. Sau lưng họ, những con thuyền san sát nằm cạnh nhau với dáng vẻ ung dung, tự tại. Bàn tay người mẹ âu yếm ôm lấy gương mặt cô con gái đội vòng hoa muống biển tím người để lộ một chiếc nhẫn đính kim cương sang trọng. Tôi gọi Trần Phương:

    – Xem này, chiếc nhẫn mẹ Thiên Di đang đeo trông rất giống chiếc nhẫn thu được trong miệng Thảo Nguyên.

    Tôi zoom màn hình cảm ứng lên đem đối chiếu với bức ảnh chụp cận cảnh chiếc nhẫn ở hiện trường mà Trần Phương còn lưu trong máy điện thoại của anh ta: giống nhau y hệt. Tôi nhớ Thiên Di lúc trò chuyện với tôi đã dừng ánh nhìn rất lâu ở tấm ảnh chụp chiếc nhẫn rồi cô ấy làm ra vẻ chập chờn nửa nhớ, nửa quên.

    Một chiếc nhẫn mà có lẽ mẹ Thiên Di sẽ đeo thường xuyên ở ngón tay áp út. Một chiếc nhẫn xuất hiện nổi bật trong bức ảnh mẹ cô chọn làm hình đại diện Facebook, lẽ nào cô lại không nhớ nổi? Cô ta đang giấu giếm chúng tôi điều gì? Dụng ý của cô ta khi gửi từng chương tự truyện vào lúc không giờ đêm, gần với mốc thời gian Thảo Nguyên bị sát hại? Hay cô ta đang thách đố cơ quan điều tra?

    Thiên Di biết gì về vụ án?

    Tôi kể với Trần Phương về giấc mơ tóc đỏ. Thật kỳ lạ, cả tôi và Trần Phương đều phán đoán hung thủ là nam giới. Nhưng hung thủ xuất hiện trong giấc mơ của tôi lại là một người phụ nữ.

    Trong hai chương đầu cuốn tự truyện của Thiên Di hoàn toàn chỉ nhắc đến Hải Đăng như một sự chỉ dẫn ngầm nào đó. Thiên Di từng yêu say đắm Hải Đăng. Nếu cô ta biết Hải Đăng yêu Thảo Nguyên thì điều cô ta viết và đã gửi cho tôi có nội dung như thế cũng là điều dễ giải thích.

  • CHƯƠNG III: Manh mối đầu tiên

    Chương III

    Manh mối đầu tiên

    Hôm qua, khi tôi gọi video cho Thiên Di và bật chế độ loa ngoài, Trần Phương đứng bên chiếc tủ đựng hồ sơ, vờ tìm Biên bản ghi lời khai nhưng thi thoảng lại đánh mắt vào màn hình điện thoại của tôi để quan sát biểu hiện của Thiên Di. Thiên Di là một cô gái khó hiểu, khó đoán. Cách nói chuyện của cô khi rụt rè, nhỏ nhẹ, lúc cứng rắn, lạnh lùng; vừa tạo cảm giác thân thiện đó, lại gây sự lạnh lùng, xa cách ngay. Và đêm qua, sau khi đọc xong Chương 1 tự tuyện của cô, tôi nhận ra ở cô hình như có một chút lãng mạn, mộng mơ và cả đỏng đảnh nữa. Tôi không bình phẩm về các yếu tố thuộc về văn phong hay cốt truyện của chương mở đầu cuốn tự truyện này. Điều tôi quan tâm nhất là chi tiết vỏ ốc. Đọc và thường xuyên mơ về những thứ mình đã đọc theo chiều hướng tiêu cực có phải là triệu chứng của một căn bệnh? Đêm qua, những chiếc vỏ ốc bé tin hin bằng cách nào đó đã len lỏi vào trong giấc mơ chập chờn của tôi. Những chiếc vỏ ốc bị những con sóng cuộn trào màu máu đánh dạt vào bờ. Những chiếc vỏ ốc nằm la liệt trên mặt cát hoang sơ. Những chiếc vỏ ốc đang cố gọi tên kẻ sát nhân nhưng cứ ù ù mãi không thể tròn vành, rõ tiếng để rồi vương vào trong gió thứ âm thanh u u, tà mị. Sáng ra, tôi ngồi trên bàn làm việc, chăm chú đọc lại Chương 1 tự truyện Thiên Di, lần thứ hai. Trần Phương xuất hiện, như thường lệ, muộn năm phút so với quy định. Anh ta quẳng một câu móc mỉa:

    – Dân Văn gặp nhau hợp gu ghê?

    – Ông có tin là tôi vừa phát hiện thêm một chi tiết vô cùng đắt giá trong tự truyện này.

    – Chi tiết gì? Thử hỏi dân Văn các ông viết cái gì mà không thêm mắm dặm muối một ít không?

    Như tôi được biết, trong quá khứ, Trần Phương từng bị trượt danh hiệu tiên tiến năm lớp mười vì thiếu điểm môn Văn trong khi các môn tự nhiên của anh ta luôn vững chắc ngôi vị đầu bảng. Sự thất bại ê chề ấy đã khiến một học sinh chín năm liền giỏi toàn diện càng thêm căm ghét môn học này. Anh ta luôn nhìn những đứa xuất thân dân Văn như tôi bằng nửa con mắt sắc lẹm như loài cáo hoang. Cái miệng anh ta luôn ra rả chê tôi là một con chuột bò cùng sào nên bất đắc dĩ mới chui vào học khối C. Từng là á khoa khối A nên Trần Phương rất coi thường khả năng suy luận logic của tôi. Ban đầu, tự ái, nhiều lần, tôi chỉ muốn điền vào mắt anh ta một cú đấm thật lực. Dần dà, nghe quen thì thấy bình thường. Tôi là một đứa giỏi nhẫn chịu. Dù tôi có là con chuột ngốc nghếch và anh ta có là một con cáo thông minh thì chúng tôi, run rủi thế nào vẫn học cùng một lớp Trinh sát Hình sự rồi tốt nghiệp lại được phân việc cùng đơn vị. Oan gia vẫn thường chung ngõ hẹp.

    Tôi đáp khô khốc:

    – Dù chẳng có căn cứ nào cho vừa ý ông nhưng tôi linh cảm những điều Thiên Di viết phần nhiều là sự thật. Chi tiết quan trọng nhất xuất hiện trong chương đầu này là những chiếc vỏ ốc.

    Vừa nghe đến vỏ ốc, mắt Trần Phương sáng rỡ lên, đấu dịu:

    – Chuyển tiếp cái tự truyện của cô bé Thiên Di kia qua mail tôi để tôi xem trình chém gió của một học sinh giỏi Quốc gia Văn thế nào với?

    – Sao ông biết cô bé đoạt giải quốc gia?

    Trần Phương cuộn tập giấy mỏng gõ vào đầu tôi:

    – Trung úy Phan Hà ơi – Anh ta lại nhấn âm – Trái Đất không phải là nơi phù hợp với một người đầu óc lãng đãng trên mây như ông đâu. Danh sách học sinh giỏi quốc gia năm nào mà chả được công khai trên internet.

    Tôi không tiếc cái mồm của Trần Phương mà chỉ thấy thương cái tên tôi bị anh ta dìm xuống đến mức méo xệch. Tôi tốt nghiệp bằng khá; anh ta bằng giỏi, được phong hàm vượt cấp trước tôi một năm nên bao giờ anh ta cũng kiêu ngạo lôi thành tích ấy ra thị uy như thể muốn nhắc tôi rằng tôi luôn là kẻ xếp sau một nấc, xếp dưới một chiếu. Chưa bao giờ tôi phủ nhận Trần Phương giỏi hơn tôi về nhiều mặt. Tôi từng rất ngưỡng mộ và cả ghen tị nữa. Nhưng, thói tự cao, tự đại của anh ta khiến mối quan hệ đồng nghiệp của chúng tôi chung thuyền, chung sông nhưng không chung sức, chung lòng. Thủ trưởng đơn vị nhiều lần dặn chúng tôi, làm nghề này nói chung và lĩnh vực điều tra nói riêng, chủ nghĩa cá nhân là đào hố chôn chân; bởi vậy, phải đoàn kết mới mong làm nên nghiệp lớn. Trước mặt lãnh đạo, chúng tôi tỏ vẻ ăn ý, hòa hợp. Còn trong lòng mỗi người luôn ủ sẵn những con sóng ngầm chực trào lên để so tài cao thấp. Đọc được đâu đó câu nói, một trong những điều gây ra sự nông nổi của tuổi trẻ xuất phát từ ý nghĩ mình là cái rốn của vũ trụ.

    *

    Buổi trưa, một chút mưa lâm thâm báo hiệu đợt rét đậm, rét hại tràn về. Căn phòng nhỏ phải dùng tủ đựng hồ sơ ngăn cách thành hai nửa, nửa bên ngoài rộng hơn là gian làm việc, nửa bên trong hẹp hơn, chỉ đủ diện tích đặt một chiếc giường nên bất đắc dĩ, tôi phải chung chăn với Trần Phương. Anh ta nghiêng người, nằm gối đầu liên ô cửa sổ, mắt dán vào cái màn hình điện thoại, chăm chắm. Tôi biết Trần Phương đang đọc Chương 1 cuốn tự truyện của Thiên Di. Tôi vừa thiu thiu khép mắt được một lát thì lại choàng tỉnh vì tiếng lầm bầm của anh ta:

    – Như phim Hàn ý nhỉ?

    Tôi quạu cọ:

    – Phim gì?

    – Tôi có nói với ông đâu? Đã điếc còn hay hóng – Trần Phương quay về phía tôi – Nhưng mà công nhận cô Thiên Di này viết sến súa thật.

    – Anh thấy có điểm gì đáng lưu ý ở Chương 1 này?

    – Những chiếc vỏ ốc. Song tôi chưa thật tin vào những điều cô Thiên Di này viết lắm – Trần Phương chau mày, tư lự – Liệu cô Thiên Di này có dựa vào các vật chứng để bịa nên một câu chuyện sướt mướt theo cách riêng của cô ta?

    Trần Phương luôn hoài nghi mọi thứ. Anh ta không bao giờ sống và làm việc theo linh cảm hay niềm tin. Tôi chợt tưởng tượng, sau này khi người yêu chấp nhận lời cầu hôn, hẳn anh ta sẽ nói: “Em hãy đưa ra bằng chứng chứng minh em muốn làm vợ anh”. Sự hoài nghi trong điều tra, một khi lạm dụng quá mức sẽ trở thành một chướng ngại vật cản trở hành trình đi tìm manh mối. Bởi vậy, bình thản, tôi đáp:

    – Thì hãy cứ xem như đây là một kênh tham khảo thêm. Muốn xác minh tính trung thực của câu chuyện cũng như xác định chủ nhân của chuỗi vòng vỏ ốc thì hãy viết giấy mời cậu Hải Đăng kia đến làm việc ngay lập tức.

    – Hợp lý đấy, theo thông tin tôi thu thập được từ bà chủ nhà trọ Thảo Nguyên thuê thì đêm xảy ra án mạng, lúc sáu giờ bốn mươi lăm phút chiều ngày mười hai tháng mười một, có một chàng trai tóc đỏ đến đón Thảo Nguyên đi chơi.

    Trần Phương nhanh chân hơn những gì tôi nghĩ. Sáng nay, anh ta đã kịp trinh sát khu vực nhà trọ Thảo Nguyên và thu thập được những thông tin đầu tiên. Một chàng trai tóc đỏ? Lại màu đỏ. Có vẻ như màu đỏ trong những giấc mơ không đầu không cuối của tôi đã xâm nhập vào đời thực. Chàng thanh niên tóc đỏ là ai?

    *

    Hải Đăng có mặt muộn hơn với giấy mời làm việc những hai tiếng đồng hồ. Anh ta ăn mặc bụi bặm, phong trần với chiếc áo Parka màu xanh xám theo phong cách Military và chiếc quần Jeans màu ghi sáng thủng lỗ chỗ theo phong cách Rock kết hợp với đôi boot màu nâu cao quá mắt cá chân rất năng động. Khi anh ta cởi chiếc mũ lông dày sụ, mái tóc màu hung đỏ khiến tôi hơi chói mắt. Lần này, Trần Phương sẽ trực tiếp làm việc với Hải Đăng và tôi lại làm một cái camera hành trình đứng bên ngoài cửa sổ giả vờ lướt Facebook chẳng hạn, để nghe ngóng. Trần Phương lần giở từng trang cuốn Bình luận Bộ luật hình sự như cái cớ để vào đề:

    – Anh có thích đọc sách không?

    – Tôi không. Cho đến chừng này tuổi, tôi chưa bao giờ đủ kiên nhẫn để đọc hết một cuốn tiểu thuyết trên hai trăm trang.

    Từ “tiểu thuyết” Hải Đăng vừa nhắc đến khiến tôi ngừng giả vờ lướt Facebook, dịch lại gần cửa sổ hơn một chút mà tập trung cao độ. Trần Phương chỉ mới hỏi đến những cuốn sách, vậy mà chưa gì, Hải Đăng đã trình bày như vậy. Bên trong bàn làm việc, hai hàng lông mày rậm của Trần Phương không hề chuyển động càng làm tăng thêm vẻ nghiêm nghị:

    – Chắc anh biết lý do chúng tôi mời anh đến đây làm việc rồi chứ.

    Hải Đăng vuốt vuốt chóp mũi:

    – Tôi không rõ lắm.

    Thượng úy Trần Phương đưa cho Hải Đăng xem bức ảnh Thảo Nguyên mặc váy hồng ngồi trên chiếc xích đu cũ kỹ ôm bó hoa cúc họa mi trắng tinh khôi mà anh download từ trên tường Facebook cá nhân của cô ấy về:

    – Anh biết cô gái này chứ ?

    Mặt Hải Đăng đột nhiên biến sắc, dáng ngồi chùng thõng xuống và hai bàn tay đan chặt vào nhau, vần vò:

    – Tôi có biết.

    – Rất mong anh hợp tác với chúng tôi – Trần Phương hạ giọng xuống một tông nhẹ hơn – Công việc của anh đơn giản chỉ là xem những bức ảnh và nói cho chúng tôi rằng anh có biết những thứ đó hay không thôi. Được chứ?

    Quá trình làm việc diễn ra khá trôi chảy. Ngoại trừ chuỗi vòng vỏ ốc, Hải Đăng không biết gì về chủ nhân của những vật chứng còn lại. Trần Phương lặp lại câu hỏi:

    – Anh chắc chắn chuỗi vòng vỏ ốc này là của anh tặng Thảo Nguyên?

    – Vâng, đúng vậy!

    – Anh chọn mua ở đâu chuỗi vòng độc vậy?

    – Cái đấy là tôi tự làm từ số hạt ốc tôi và bạn gái cũ nhặt được trong chuyến đi Cô Tô cách đây khá lâu rồi.

    – Tôi tò mò thêm chút, bạn gái cũ của anh tên gì?

    – Thiên Di.

    – Anh có hay liên lạc với Thiên Di không?

    – Vì cô ấy đang giận dỗi nên khá lâu rồi, chúng tôi không nói chuyện với nhau.

    – Vậy giữa anh và Thảo Nguyên có mối quan hệ gì mà anh lại mang tặng cô ấy chuỗi vòng đáng nhẽ gắn liền với kỷ niệm của anh với bạn gái cũ?

    – Chúng tôi mới yêu nhau. Nói đúng ra là tôi yêu cả Thảo Nguyên và Thiên Di cùng lúc. Tôi là kẻ bắt cá hai tay.

    Mặc một chiếc áo Parka dày sụ, nhưng tay Hải Đăng vẫn run lật bật sau mỗi câu trả lời. Trần Phương với tay lấy chiếc phích tích nhiệt để dưới gầm bàn, rót cho Hải Đăng một cốc nước còn hơi âm ấm:

    – Anh bình tĩnh uống cốc nước. Hãy xem đây là một cuộc nói chuyện bình thường. Không việc gì phải căng thẳng cả.

    Hải Đăng rón rén bê cốc nước lên miệng, uống cạn một nửa rồi mới đáp:

    – Vâng…

    Với biệt tài nắm bắt tâm lý người đối diện, Trần Phương chuyển đề tài, khui ra những câu chuyện chẳng liên quan đến vụ án cốt để Hải Đăng thoải mái và thả lỏng. Cuộc làm việc kết thúc nhanh. Trần Phương tiễn chân Hải Đăng ra cầu thang, giọng anh ta ôn tồn đến mức tôi nghe sởn cả gai ốc:

    – Cảm ơn anh đã hợp tác. Có gì, anh tiếp tục cung cấp thông tin cho chúng tôi nhé.

    Tôi cứ tưởng rằng sau khi chuyển chủ đề, Trần Phương sẽ tung chiêu để khai thác thêm những thông tin khác. Nhưng hóa ra không phải. Trần Phương làm việc hời hợt đến mức chân tay tôi nôn nao, ngứa ngáy. Khi Hải Đăng bước ra khỏi cổng cơ quan, tôi nói như gắt vào mặt Trần Phương:

    – Anh tưởng chúng ta còn nhiều thời gian lắm sao? Sao anh không xoáy vào những vấn đề trọng tâm?

    Trần Phương nheo nheo mắt, cười đắc ý:

    – Đây chỉ mới là khúc dạo đầu thôi. Cơm chưa ăn thì gạo còn đấy. Việc gì phải nóng?

    – Sẽ ra sao nếu Hải Đăng là thủ phạm và nhanh chóng bỏ trốn đến một nơi xa?

    Trần Phương chỉ vào tấm mạng nhện ràng rịt giăng giăng trên bồn hoa trước cửa phòng, cười nhẹ:

    – Ông hiểu ý nghĩa của tấm mạng nhện kia chứ? Nên hãy yên tâm. Tôi cho anh ta về là nằm trong sự tính toán của tôi cả rồi. Việc lấy lời khai cũng như bón cháo cho trẻ con, từng chút, từng chút một, khẽ khàng, chậm rãi, nhẩn nha. Đừng để trẻ ăn thật nhiều cùng lúc, kẻo đến khi thấy cháo, bọn trẻ lại khóc ré lên vì sợ.

    – Mạng nhện cầu kỳ nhưng cũng mong manh lắm.

    Rồi Trần Phương nhanh tay rút chiếc túi bóng đã giấu sẵn trong túi áo bọc miệng cốc mà Hải Đăng vừa uống lại:

    – Sẽ có rất nhiều việc quan trọng cần dùng đến chiếc cốc này. Tôi học cách làm ấy từ một bộ phim truyền hình đấy.

    Nhìn chiếc cốc nằm gọn trong túi bóng, tôi chợt hiểu ra điều quan trọng mà Trần Phương nhắc tới. Sự khoa học trong cách làm việc của Trần Phương là mọi đường đi nước bước đều được vạch sẵn trong đầu. Đấy là điểm đặc biệt của Trần Phương mà tôi luôn thầm ghi nhận trong quá trình hợp tác làm việc. Chiến thuật điều tra của Trần Phương như một thứ đất nặn có thể biến đổi dáng hình liên tục. Chẳng hạn như sự việc vừa rồi, khi quan sát anh ta nói chuyện với Hải Đăng, bề ngoài có vẻ rất hời hợt nhưng bên trong là sự tính toán chỉn chu, thấu đáo. Sự bộp chộp chỉ nhìn ba phần nổi đã vội khẳng định thể tích cả tảng băng trong cách nghĩ có phần nông cạn của tôi nhiều lúc phải nhận cái kết bẽ bàng. Nhưng tôi chưa kịp buông một lời khen thì bản tính kiêu ngạo trỗi dậy, anh ta lại lên giọng ta đây:

    – Cuộc đấu trí bây giờ mới thực sự bắt đầu. Phá án, nhanh mà ẩu không bằng chậm mà chắc, trung úy trẻ à.

    Trần Phương vừa nói xong câu ấy cũng là lúc kẻng đơn vị vang lên báo hiệu hết giờ làm việc. Treo ngay ngắn bộ cảnh phục màu xanh lên giá, Trần Phương mặc quần áo thể thao, đi giày ba ta nhún nhẩy chạy xuống sân vận động chơi bóng chuyền. Nom anh ta vô cùng tự tin và thoải mái. Tôi là một người mà nói theo ngôn ngữ teen bây giờ là “phi thể thao”. Gác lại những bộn bề của một ngày làm việc áp lực, tôi thường thích một mình leo lên ban công tòa nhà cao nhất của đơn vị, đứng ngắm sự chuyển động của thành phố trong thời khắc giao thoa giữa chiều và tối.

    Những chiều mùa đông rét mướt, thành phố chừng như co mình lại dưới nền trời trầm u, xám ngắt mặc cho ngoài kia từng dòng xe chen chúc ngược xuôi. Những trăn trở về vụ án vẫn đang thổn thức cựa mình trong não bộ căng như dây đàn của tôi. Chợt chạnh lòng nhớ về ngôi nhà bé nhỏ, điêu tàn chìm trong màu trắng tang tóc ấy, nhớ những giọt nước mắt đầy xót đau của bố mẹ Thảo Nguyên và bầy em thơ nheo nhóc. Theo như bố cô kể, Thảo Nguyên là trụ cột chính trong gia đình. Mấy năm đại học, cô tất bật làm thêm vừa để đóng học phí, vừa dụm dành gửi về cho bố mẹ nuôi các em ăn học. Mẹ cô bị thoái hóa cột sống nặng. Bố thì bị viêm loét dạ dày. Đàn em thơ đang tuổi ăn, tuổi lớn. Thảo Nguyên ước sau khi ra trường, sẽ tìm được một công việc ổn định để thay cha mẹ gánh vác các khoản nợ nần. Vậy mà…

    *

    Trong các tiểu thuyết trinh thám và bộ phim hình sự nổi tiếng khắp thế giới, có những vụ án, hung thủ không để sót bất cứ một dấu vết nào mà người ta vẫn tìm ra chân tướng bằng những chuỗi suy luận logic liên hoàn. Đằng này, vụ án này có quá nhiều những vật chứng thu được, chả nhẽ lại chịu bó tay sao? Bố tôi từng dạy, đã xác định chọn nghề Cảnh sát thì hãy gạt khái niệm bỏ cuộc ra khỏi từ điển của cuộc đời mình. Có những lúc ngồi vẽ sơ đồ hình cây để đặt giả thuyết về động cơ, mục đích của đối tượng khi ra tay giết hại Thảo Nguyên, đầu tôi ro ro như có bầy ong vỡ tổ. Để giữ cho bộ não luôn trong trạng thái tỉnh táo nhất, tôi phải dùng đến thuốc an thần và cà phê. Kể từ khi tiếp nhận thông tin vụ án đến nay, tôi đã giảm ba cân. Hôm rồi soi gương trong nhà tắm, tôi suýt chút không còn nhận ra gương mặt mình: hai hốc mắt thâm quầng, gò má li ti những nốt mụn trứng cá mưng mủ.

    Mảnh ghép đầu tiên đã được mở ra. Hải Đăng liên quan gì đến vụ án hay không, chờ lúc có kết quả giám định pháp y, mọi thứ sẽ được làm sáng tỏ.

    Vậy vật chứng nào sẽ mở ra mảnh ghép tiếp theo?

    Chiếc túi xách?

    Chiếc nhẫn?

    Chiếc đồng hồ?

    Cuốn tiểu thuyết?

    Tạm thời gác hình ảnh chiếc nhẫn, chiếc túi xách và đồng hồ qua một bên, tôi tiếp tục đi sâu phân tích vật chứng cuốn tiểu thuyết màu đỏ mang tên “Dính”? Một màu đỏ rất ám ảnh. Đỏ như máu. Đỏ đến nhức nhối. Đỏ đến giật mình. Tôi là một con mọt sách nhưng chưa từng đọc Ngưng Nguyễn, dù tên tuổi của anh từng một thời làm mưa, làm gió trên các mặt báo lớn, nhỏ. Cuốn tiểu thuyết dày hơn ba trăm trang, chi chít chữ. Thời gian đang vô cùng gấp rút nên tôi buộc phải Google search nội dung sơ bộ của cuốn sách. Có hàng mấy chục bài báo bình luận về “Dính” như một hiện tượng văn học đáng chú ý. Tôi nhấp chuột vào đường link “Cảnh sex đồng tính trong tiểu thuyết “Dính” của Ngưng Nguyễn – ranh giới mong manh giữa gợi cảm và phản cảm?” trên một trang báo mạng và bị thu hút bởi lời bình của tác giả Lữ Thạch Anh: “Ngưng Nguyễn chẳng ngần ngại sử dụng ngòi bút táo bạo của mình lột tả những cảnh sex đồng tính với đầy đủ cung bậc khát khao, đau đớn, mê đắm, cuồng điên. Tất cả nhịp điệu cơ thể chập chờn nửa kín, nửa hở được đẩy lên tột độ khoái cảm giữa nền không gian nhập nhoằng sáng tối, vừa huyền hoặc, nên thơ, vừa trụi trần, ám ảnh. Ngưng Nguyễn không chủ đích dùng cảnh nóng làm trò câu khách rẻ tiền mà đó chính là phương tiện để nhà văn vén mở những góc khuất của hiện thực xã hội hôm nay. Đọc “Dính”, có thể vừa lạnh sống lưng đó, lại rưng rưng nước mắt ngay. Sự thiếu thốn về vật chất không đáng sợ bằng thiếu đi niềm cảm thông, an ủi. Nhân vật Song dành cả thanh xuân khắc khoải kiếm tìm mối tình đẹp như tiểu thuyết đam mĩ. Nhưng rồi, anh bị chính chàng trai mà anh yêu hơn cả bản thân mình lừa dối và sa lầy vào kiếp trai bao tối tăm, nhơ nhuốc. Cuối cùng, vào những ngày căn bệnh hiểm nghèo đang hút cạn kiệt dần sự sống, giữa biển đời rộng lớn, Song đã tìm thấy Đương – chàng trai hoàn hảo nhất được trí tưởng tượng của Song nhào nặn từ hàng chục cuốn sách ngôn tình mà anh từng đọc”.

    Đọc qua một số bài báo ngắn khác nữa, tôi có thể hình dung nôm na cuốn tiểu thuyết này ít nhiều viết về thế giới thứ ba và cả những cảnh sex vô cùng táo bạo. Nhưng mấu chốt chưa chắc nằm ở nội dung và hình thức của cuốn sách mà là dòng mật mã “A.G.Z.G.2A”. Phá án bằng cách giải mã, tôi gặp nhiều trong những cuốn trinh thám được các tác giả kỹ lưỡng đầu tư chất xám. Song trên thực tế, ở xứ mình, tôi chưa từng nghe nói đến điều này. Hoặc giả, phá giải mật mã chỉ xuất hiện trong những vụ án liên quan đến tội phạm công nghệ cao? Một kẻ không có bất kỳ tý vốn liếng nào về kỹ thuật mật mã như tôi xem qua dòng chữ màu hồng kia chẳng khác nào mèo xem thời sự. Nhưng tôi luôn đau đáu bằng cách nào đó, phải giải được nó.

    A.G.Z.G.2A là gì?

    Là tên một tổ chức bí mật? Là viết tắt của những danh từ? Là một câu nói ẩn chứa những thông điệp riêng tư, thầm kín?

    Các chữ cái và con số trên có được sắp xếp theo một trật tự logic? Hay đơn giản, dòng mật mã trên chẳng có ý nghĩa nào cả, đó là dòng chữ được viết ra một cách vu vơ, vô định. Bởi bản thân tôi nhiều lúc mải suy nghĩ về những chuyện đâu đâu, sẵn cầm cái bút trên tay, vô thức viết những thứ linh tinh mà đến lúc đọc lại không hiểu sao mình lại viết như vậy.

    Trần Phương đi chơi bóng chuyền về, mồ hôi nhễ nhại như tắm. Đặt hộp cơm rang dưa bò trước mặt bàn tôi, anh ta giục:

    – Ông định nhịn đói hả?

    – Cảm ơn đồng chí.

    – Với cái kiểu làm việc không giờ giấc của ông thì sớm muộn cũng đi theo nạn nhân vì đột quỵ.

    – Phỉ phui cái miệng ông – Tôi công kích lòng tự tôn của cựu á khoa khối A Học viện Cảnh sát nhân dân – Ông giỏi Toán lắm phải không, cố phá giải cái mật mã này đi.

    Trần Phương vo cái tờ nháp vô nghĩa của tôi rồi ném bịch vào sọt rác:

    – Tỉnh mộng đi, trung úy Phan Hà ơi. Đời không phải là cuốn tiểu thuyết cho ông mặc sức suy tưởng đâu. Thủ phạm đã mất công tạo hiện trường giả rồi thì dại gì anh ta để lại một dòng mật thư cho ông phá giải. Há chẳng phải lạy ông con ở bụi này à?

    Tôi bỗng nhớ đến Đông Kim, chị bạn học trên tôi sáu khóa, hiện đang là một điều tra viên xuất sắc đồng thời là nhà văn trẻ chuyên viết trinh thám về mật mã. Phen này, tôi phải “cầu cứu” chị rồi.

  • CHƯƠNG I: Giấc mơ chảy máu

    Chương I

    Giấc mơ chảy máu

    Phố chìm trong sương. Phố chìm trong bụi. Bảng lảng. Mịt mù. Ngỡ rằng sau một cái chớp mắt, bóng tối đã vội vàng đổ ập xuống, nhanh như vết mực loang trên trang giấy trắng. Chỉ chờ có thế, gió Đông Bắc vồ vập ùa tới, xạc xào trên mấy tàng cây cỗi cằn, ca thán những câu chuyện ơ hờ cũ rích suốt hành trình thiên di từ phương Bắc. Đông đã về. Trong cái lạnh se sẽ đầu mùa, còn gì thú vị hơn cái cảm giác khi được cuộn mình lại trong tấm chăn bông mềm ấm, bật chiếc đèn bàn nhỏ xinh, pha một ly cà phê nhiều sữa bốc hơi nghi ngút và đọc một cuốn tiểu thuyết trinh thám li kì?

    Sau một ngày làm việc bận rộn với chồng hồ sơ, tài liệu cao chất ngất, tôi quyết định tự thưởng cho mình niềm vui bé mọn ấy. Lần giở từng trang cuốn “Kỳ án Ánh trăng” của Quỷ Cổ Nữ, đầu óc tôi như trôi đi trong những dòng văn ma mị, u huyền và cuốn hút đến mức nghẹt thở. Vì tò mò muốn xem hung thủ ẩn sau lớp bóng tối mông lung trong tiểu thuyết là ai, tôi đọc nhanh như đang ngồi trên con thuyền xuôi dòng nước lũ. Chuông đồng hồ quả lắc dập dìu điểm một giờ sáng cũng chính là lúc tôi đọc đến những trang cuối cùng. Tách cà phê nâu bên cạnh đã cạn đáy tự bao giờ. Thở phào một cái, mọi thứ cảm xúc như vỡ òa theo những giọt mồ hôi túa ra đầm đìa như tắm mặc dù ngoài kia, gió càng lúc càng mạnh hơn. Nhưng trong căn phòng này, mọi thứ dường như đều ngừng chuyển động ngoại trừ nhịp tim tôi và nhịp đập của chiếc đồng hồ quả lắc màu mận chín. Tôi thích một mình trong cơ quan những ngày cuối tuần thế này, rất đỗi yên lành. Nghĩ đến sự yên lành, tôi với tay tắt đèn rồi khẽ khàng khép đôi mắt mỏi rã rời, cứ thế miên man chìm vào giấc ngủ…

    Sự ám ảnh của cuốn tiểu thuyết vừa đọc len lỏi vào giấc mơ tôi. Và tôi thấy một đêm trăng tròn màu đỏ thẫm, những nữ sinh mặc váy trắng toát, thả mái tóc dài óng ả chấm gót chân đang xếp hang lần lượt từ căn phòng số 405 nhảy xuống như những con chim gãy cánh trong dông bão. Như một cái vòi hỏng khóa, máu ầng ậc chảy ra, nhòa nhện, luênh loang dưới ánh trăng mười sáu rờ rỡ, lạnh lùng. Tôi đứng trố mắt nhìn những cái đầu vỡ toác ra trước mắt mà chẳng giúp được gì. Hai cổ chân tôi bị những bàn tay vô hình từ dưới đất mọc lên, bíu chặt. Tôi càng cố vùng thoát, đôi chân càng lún sâu như đang chìm dần giữa đầm lầy quánh dẻo như kẹo kéo.

    Bỗng nhiên…. Reng! Reng! Reng! Tiếng chuông điện thoại làm tôi giật mình tỉnh giấc, vụt thoát khỏi cơn ác mộng kinh hoàng.

    – A lô! Trực ban…

    – Xin hỏi, đây có phải số điện thoại của…

    *

    Ngay sau khi nhận được tin báo của quần chúng nhân dân, chúng tôi đã thành lập tổ công tác, nhanh chóng có mặt tại hiện trường. Chỉ khi sà vào lòng gió, mới thấm thía gió lạnh nhường nào. Từng cơn, từng cơn nối nhau chở theo hơi nước rờn rợn từ mặt sông tràn lên làm không gian vừa cô quạnh, vừa buốt đến tái tê. Trên cầu, nhiều người dân hiếu kỳ chen chúc chụm lại nhìn chúng tôi, xôn xao bàn tán. Chiếc áo gió khá mỏng không đủ giữ nhiệt, hai hàm răng tôi lộp cộp va vào nhau liên tục như tiếng vó ngựa lao dốc. Thượng úy Trần Phương cất tiếng hỏi lớn át đi những thanh âm nhốn nháo:

    – Xin hỏi, ai là người phát hiện ra nạn nhân đầu tiên ạ?

    Một anh Công an phường V. trả lời:

    – Là bà Mây ở…

    Những cặp mắt đổ dồn về phía người đàn bà có mái tóc bù xù hoe hoe cháy nắng dưới ánh đèn cao áp vàng quạch. Bà ta một tay cầm một chiếc túi bóng lỉnh kỉnh đồ ve chai, một tay khua khoắng liên hồi:

    – Hang dơi! Hang dơi!

    Thượng úy Trần Phương đề nghị lực lượng Công an phường V. làm công tác bảo vệ hiện trường và trật tự của khu vực xung quanh rồi ra hiệu cho tổ án cùng men theo con đường mòn nho nhỏ lút giữa um tùm cây trinh nữ, đi sâu vào bên trong gầm cầu. Bị ánh đèn pin quấy rối, những con dơi cuối cùng cuống cuồng đập cánh bay vút ra ngoài tạo thành những vệt đen nhỏ dần, nhỏ dần rồi chìm khuất giữa nền trời sẫm tím như tấm bạt lớn trùm kín từng khoảng ánh sáng loang loang, lổ lổ. Cảnh tượng hiện ra trước mắt khiến tôi giật thót, dù không phải là lần đầu tiên chứng kiến. Một cô gái đầu tóc xõa xượi mặc bộ váy trắng lấm tấm bụi bặm, cỏ rác, phảng phất một thứ nước hoa thoang thoảng, treo lơ lửng trên sợi dây rút quần. Dưới chân cô ngổn ngang những rác và vài ba thứ đồ vật linh tinh, bừa bộn.

    Trung tá Văn Lê – cán bộ pháp y phòng Kỹ thuật hình sự và tôi vội cắt sợi dây rút quần, đỡ nạn nhân xuống. Toàn thân cô gái toát ra một thứ hơi lạnh gai gai khiến tôi nổi da gà. Bên ngoài gầm cầu, đám lau sậy rì rào ngả nghiêng theo gió. Đâu đó, tiếng chim cú lợn từ một bờ bụi vắng xa vang lên từng tràng dài thê thiết. Tiếng người dân bàn tán phía trên cầu càng lúc càng rôm rả. Bỗng dưng, tim tôi dồn dập đập nhanh. Phải chăng đây là một vụ tự tử?

    Chúng tôi lật nạn nhân nằm úp, dùng đèn pin và kính lúp soi xét vùng cổ. Quan sát kỹ, thấy có hai hình dạng vết thắt chồng lên nhau: một vết thắt hở, sắc mịn hình thành bởi sợi dây rút quần và một vết thắt nham nhở tạo ra vòng tròn gần như khép kín giao nhau ở đốt sống cổ. Bằng kinh nghiệm gần hai mươi năm làm công tác pháp y, trung tá Văn Lê đưa ra nhận định sơ bộ ban đầu, nạn nhân chết do bị hung thủ siết cổ từ phía sau rồi treo lên chứ chắc chắn không phải là một vụ tự sát như ban đầu tôi nghĩ. Lại bắt đầu một cuộc đấu trí căng não…

    Trong khi trung tá Văn Lê khám nghiệm sơ bộ để tìm kiếm những dấu vết bất thường khác trên thi thể nạn nhân thì tôi, thượng úy Trần Phương, trung úy Thế Tài và một sinh viên thực tập của phòng Kỹ thuật hình sự đi loanh quanh truy tìm, chụp ảnh các vật chứng nghi liên quan đến vụ án. Mùi chuột chết khăn khẳn, mùi thức ăn ôi thiu và hàng chục thứ mùi tạp uế từ một đống rác cách đây không xa theo gió xồng xộc tốc vào gầm cầu tanh tưởi, ngái nồng, lờm lợm. Tôi phải ôm ghì lấy cổ họng để khỏi buồn nôn. Trần Phương vẫn thế, vẫn bình thản đi đi lại lại và chăm chú quan sát từng ngóc ngách như chẳng có tác nhân ngoại cảnh nào đủ sức làm khó anh ta.

    Sau ba mươi phút dò từng viên đá, bới từng cọng cỏ, đặt biển số vào từng sự vật, hiện tượng khả nghi và chụp ảnh tỉ mỉ, tại hiện trường vụ án, chúng tôi thu được: một chiếc nhẫn, một chiếc đồng hồ hiệu Carnival mặt kính đã bị vỡ, một chuỗi vòng vỏ ốc bị đứt văng tung tóe khắp nơi, một cuốn tiểu thuyết bìa màu đỏ rực mang cái tên ngắn gọn “Dính” của nhà văn Ngưng Nguyễn và một chiếc túi xách da màu hồng mất quai. Nhanh chóng cho những vật chứng thu được vào từng chiếc túi nilon một, tôi tự nhủ:

    – Bằng này vật chứng thì thủ phạm có mà chạy đằng trời.

    Thượng úy Trần Phương nhìn về phía dòng sông lấp loáng ánh đèn xa xăm, giọng chế nhạo:

    – Càng nhiều càng nhiễu.

    Tôi chẳng muốn đôi co tranh cãi với Trần Phương làm gì. Bởi cái cách nói chuyện luôn tỏ vẻ triết lý thánh nhân của anh ta đã khiến tôi bao phen uất ức như có thanh sắt chèn ngang cổ họng nhưng cố nuốt nước bọt nén chịu. Đang loay hoay với chiếc kính lúp, cậu sinh viên thực tập bỗng dưng chìa sáu tờ tiền polymer mệnh giá năm trăm nghìn đồng mới cứng rồi thốt lên:

    – Trong túi xách nạn nhân, cả tiền lẫn điện thoại di động vẫn còn.

    Trung tá Văn Lê tiến đến chỗ chúng tôi đang đứng, đặt một chiếc nhẫn vào lòng tay Trần Phương và nói:

    – Móng tay nạn nhân dính một lớp biểu bì. Quần lót có phân và nước tiểu. Âm đạo bị rách và có dấu vết tinh dịch. Miệng cô ta ngậm một chiếc nhẫn đính kim cương – Trung tá Văn Lê đưa chiếc nhẫn cho Trần Phương – Anh xem này.

    Trần Phương soi chiếc nhẫn trước luồng sáng ngọn đèn pin, ngắm nghía một lát, mặt trầm ngâm. Rồi anh ta cúi xuống, cầm những ngón tay thon búp đã ngả màu trắng bệch của nạn nhân, săm soi. Quanh ngón tay trỏ thuộc bàn tay trái của nạn nhân có một khoanh tròn trắng hơn hẳn. Trần Phương xỏ chiếc nhẫn vào ngón tay ấy, ướm thử. Hoàn toàn trùng khớp. Nhưng size nhẫn có vẻ hơi rộng so với kích thước ngón tay nạn nhân. Trần Phương lẩm nhẩm:

    – Đau đầu rồi đây.

    – Một vụ hiếp – giết? – Tôi nhanh nhảu – Chắc không quá khó đâu chứ?

    Trần Phương vẫn cái kiểu nói chuyện nhấn nhá từng âm tiết như giảng bài:

    – Chưa ai dám khẳng định được điều gì hết. Hãy cẩn trọng! – Rồi với vai trò Tổ trưởng tổ công tác, anh ta quay sang dặn dò trung úy Thế Tài – Thủ trưởng nhắn tin chỉ đạo, anh có nhiệm vụ ở lại đây cùng các đồng chí khác tham gia bảo vệ hiện trường, chờ cán bộ Viện Kiểm sát và người nhà nạn nhân đến để hoàn thiện các thủ tục khám nghiệm nhé! Vì thời gian cấp bách, lát nữa, tôi và Phan Hà phải tham gia cuộc họp khẩn. Có gì quan trọng, tôi sẽ truyền đạt lại đầy đủ.

    *

    Nạn nhân là Phùng Thị Thảo Nguyên, hai mươi mốt tuổi, hiện đang là sinh viên ngành Văn học, trường Đại học Sư phạm. Việc làm đầu tiên của chúng tôi là phải phân tích chi tiết và đặt giả thuyết cho từng chứng cứ đã thu thập được. Vụ này, thủ trưởng giao cho Trần Phương và tôi cùng đảm nhiệm vị trí chủ công trong việc phối hợp điều tra với dụng ý rằng chúng tôi là hai mảng màu tính cách tương phản. Bởi thế, trong quá trình đưa ra những quan điểm để tranh luận, bên cạnh sự đồng ý, hẳn sẽ có sự phản biện, bác bỏ để vỡ vạc ra nhiều điều.

    Như một thứ công thức bất di bất dịch, để điều tra một vụ án giết người, hai mũi tên chính mà chúng tôi vạch ra là lần theo thuộc tính khách quan của chứng cứ và khai thác mạng lưới các mối quan hệ của nạn nhân rồi từng bước khoanh vùng đối tượng nghi vấn. Căn cứ vào sự đông tụ của máu, vết loang tử thi cũng như độ đậm đặc của dấu vết tinh dịch, trung tá Văn Lê đã phần nào phán đoán được thứ tự thời gian xuất hiện của các dấu vết sinh học để lại trên thân thể nạn nhân.

    – Nếu sự phán đoán của trung tá Văn Lê hoàn toàn đúng thì có thể khẳng định hung thủ đã hiếp dâm nạn nhân trước khi giết.

    Trần Phương phản bác:

    – Cơ sở nào?

    – Ông có cần chất vấn tôi như đang hỏi cung bị can vậy không? Thời gian “ra đời” của dấu vết tinh dịch và thời gian nạn nhân bị chết qua cuộc phân tích của trung tá Văn Lê chẳng nói lên được gì sao?

    – Điều đó chỉ có ý nghĩa một phần. Kết luận giám định mới là một nguồn chứng cứ thực thụ – Trần Phương lại lên mặt – Trong quá trình điều tra, hãy tập thói quen dùng câu nghi vấn thay vì khẳng định.

    Chiếc đồng hồ treo tường tích tắc liên hồi nhắc tôi thời gian đang vô cùng gấp rút. Tôi chẳng hơi đâu mà đôi co với tên mặt lạnh Trần Phương ấy. Tôi ngày càng chán ngán với lối nói chuyện ta đây ra vẻ “gi gỉ gì gi cái gì cũng biết” của anh ta. Tôi nói một câu, Trần Phương đá đểu hai câu. Anh ta và tôi là một cặp oan gia từ kiếp trước không chừng. Làm sao tìm được tiếng nói chung để giải mã vụ án này? Đầu óc tôi quay cuồng rối rắm như mớ bòng bong. Tôi đặt bút lên tập giấy A4 vẽ những ký hiệu vật chứng để xem nó có mối tương quan nào với nạn nhân hay không? Vẽ rồi xóa, xóa rồi vẽ đến nát tươm cả tờ giấy. Tôi bị bủa vây trong mớ giả thuyết tự mình vạch ra, chếnh choáng, ngột ngạt. Một vật chứng đủ để mở ra hàng chục phản ảnh và trường liên tưởng khác nhau.

    Từ sáng đến trưa, nếu tôi vò đầu bứt tai thử hình dung hung thủ, Trần Phương vẫn tưng tửng như không. Anh ta hết pha trà uống lại chui vào góc phòng rục rịch đôi ba hơi thuốc lào. Khói thuốc lãng đãng bay khắp căn phòng nặng nề đến ngộp thở. Đội Điều lệnh đã dán quy chế cấm hút thuốc, ngay trên cánh cửa chính nhưng anh ta bất chấp. Sự mẫu mực chấp hành của tôi khiến anh ta nhệch miệng cười mỉa, lý sự cùn:

    – Ông nhìn lại cái biểu tượng xem. Người ta cấm hút thuốc lá chứ không ai cấm hút thuốc lào.

    – Cái mồm ông thì cả khối điều tra này hợp lại chưa chắc đấu nổi.

    – Đấu với anh em thì đấu làm gì? – Anh ta nhả một làn khói trắng đục luẩn quẩn trước mặt tôi, giọng hơi rè rè – Muốn đấu thì hãy đấu với bọn tội phạm kìa. Làm điều tra mà ngồi một chỗ vẽ vẽ, viết viết như ông thì chi bằng xin chuyển về một bộ phận khác cho đúng sở trường.

    – Ông đánh giá tôi bèo quá đấy, Phương ạ!

    – Bèo tây thành đặc sản lâu rồi!

    Đúng là từ hồi về đội Trọng án, tôi chưa tạo được một dấu ấn đặc biệt nào trong quá trình đấu tranh phòng, chống tội phạm. Những tấm bằng khen, giấy khen mà tôi sở hữu chủ yếu đến từ thành tích hoạt động văn hóa – văn nghệ và các cuộc thi viết lách lớn, nhỏ. Trần Phương là một cán bộ điều tra thực sự tài năng và đã được đông đảo cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị công nhận. Bởi vậy, tôi thầm nghĩ, nhiều lúc phải gắng nhịn anh ta để học hỏi thêm một chút kinh nghiệm. Tôi không giấu giếm khát khao lập nên chiến công ở vụ án đang thụ lý này. Nhưng dường như, những phán đoán bộp chộp, vội vàng và cách điều tra mang hơi hướng sách vở cứng nhắc khiến tôi dễ lâm vào thế tự cầm dây trói chân mình. Như đọc được sự bế tắc trong mạch suy nghĩ của tôi, Trần Phương tháo gỡ:

    – Ông ngồi một chỗ loằng ngoằng mấy đường bút kia mà ra được vấn đề hả?

    – Ý ông là sao? – Tôi vẫn chưa hiểu anh ta nói gì.

    – Đầu đất – Trần Phương cốc nhẹ lên đầu tôi – Phải xâm nhập thực tế. Phải xuống tận nhà Thảo Nguyên để thu thập thêm thông tin về các mối quan hệ xã hội của nạn nhân.

    *

    Buổi chiều, vượt quãng đường mấy chục cây số lỗ chỗ ổ gà ổ voi, chúng tôi đã có mặt tại nhà Thảo Nguyên. Ngôi nhà ba gian nho nhỏ lợp ngói âm dương ám nâu rêu mốc như lút giữa rặng tre biêng biếc, um tùm và tấm bạt màu xanh nước biển bùng nhùng chăng trước sân làm chỗ để mấy bộ bàn ghế nhựa ọp ẹp cho khách thăm viếng. Mẹ Thảo Nguyên ôm di ảnh cô, khóc đến rạc giọng sau bức rèm mỏng manh, phơ phất. Tôi thắp một nén nhang lên bàn thờ Nguyên, miệng lầm rầm khấn vái:

    – Cô có thiêng thì phù hộ cho chúng tôi nhanh chóng tìm ra kẻ thủ ác.

    Trong di ảnh, Thảo Nguyên mặc áo trắng. Ánh mắt cô chăm chắm nhìn tôi muốn nhắn nhủ điều gì? Đôi mắt sắc lạnh lúc này hoàn toàn khác hẳn với đôi mắt trắng dã sắp bung ra, tại hiện trường hôm ấy. Tôi bị ánh mắt cuốn vào một vùng ảo ảnh sâu hun hút. Lại nhớ đến giấc mơ đẫm máu sau khi đọc xong “Kỳ án Ánh trăng”. Một cảm giác quen quen như thể Thảo Nguyên là một trong những cô gái xếp hàng nhảy xuống từ căn phòng 405 ma ám. Mãi đến lúc bố Thảo Nguyên mời chúng tôi ra ngoài sân ngồi trò chuyện, chân tôi mới nhúc nhích rời khỏi gian thờ. Chúng tôi đóng vai phóng viên của một tòa soạn báo đến lấy thông tin làm phóng sự điều tra. Khi được hỏi về các mối quan hệ bạn bè, yêu đương của Nguyên, người cha chợt sững lại mấy giây như bị nghẹn. Nỗi đau chưa thể nguôi ngoai, vừa ôm ghì lồng ngực trái, ông vừa nói, giọng khàn đặc:

    – Con Nguyên nhà tôi ít bạn lắm. Nó chỉ chơi thân với mỗi con bé Di ở xã bên thôi. Nhưng con bé Di giờ du học bên châu Âu – Ông chững lại – Nhà nó và nhà tôi cách nhau chả là bao. Vậy mà mẹ nó chẳng đến thắp cho con tôi một nén hương.

    Người đàn ông luống tuổi lại ngồi trầm tư, trên gương mặt khắc khổ gấp đầy nếp nhăn hằn rõ nỗi ưu phiền, đau đớn. Thi thoảng, gió lại sột soạt trên tấm bạt che làm con chó mun gầy nhẵng cứ giương cổ sủa ăng ẳng. Tôi hỏi:

    – Thảo Nguyên có hay tâm sự với bố mẹ chuyện học hành ở trường không ạ bác?

    Đến đây, không thể kìm nén những cảm xúc ứ đầy trong hốc mắt ngổn ngang vết nứt chân chim, hai dòng lệ ông ứa ra nhòe nhoẹt:

    – Con Nguyên từ bé đã lầm lì, ít chia sẻ. Nó luôn tỏ ra mạnh mẽ như con trai. Ai gặng hỏi gì, nó cũng bảo, con ổn. Về nghỉ lễ, Tết, ngoài con bé Thiên Di, nó chẳng đi chơi với ai bao giờ cả. Có chuyện buồn vui gì hai đứa nó cũng thủ thỉ, rúc rích với nhau như chị em ruột. Vậy mà…

    Nhà Thảo Nguyên có những bảy anh chị em. Bố mẹ cô tất bật ngược xuôi dành dụm từng đồng để chạy ăn từng bữa nên chẳng có thời gian quan tâm cô chu đáo được. Bởi vậy, những thông tin thu thập được về các mối quan hệ của Thảo Nguyên vô cùng ít ỏi và rời rạc. Người có thể giúp đỡ chúng tôi bây giờ không ai khác, chính là Thiên Di!

    *

    Những bức ảnh mô tả chi tiết hiện trường lại được tôi bới tung ra, xếp đầy trên mặt bàn làm việc. Trần Phương nói đúng, phải học cách hoài nghi những suy đoán của chính bản thân mình. Hành vi giết người của đối tượng đã rõ mười mươi. Nhưng tôi vẫn còn chút lấn cấn, vẫn cảm thấy thiêu thiếu một yếu tố nào đó để đi đến kết luận có hay không hành vi hiếp dâm? Thân thể nạn nhân dọc ngang vết xước và dấu răng. Một chuỗi vòng hạt ốc bị đứt. Một chiếc túi xách mất quai. Một chiếc nhẫn nằm sâu trong miệng. Một cuốn sách với dòng mật mã “A.G.Z.G.2A” viết bằng mực hồng. Lớp biểu bì trong móng tay. Dấu vết tinh trùng. Các chứng cứ thu được có nằm trong một mối quan hệ chặt chẽ với nhau?

    Xuất thân là dân chuyên Văn, mỗi lần tham gia điều tra các vụ án, tôi đều quan sát các vật chứng thật kỹ để liên tưởng đến một diễn biến câu chuyện theo trình tự tuyến tính thời gian. Tôi nghĩ rằng, hung thủ đã dụ Thảo Nguyên xuống gầm cầu rồi giở trò đồi bại. Trong quá trình quờ quật phản kháng, chuỗi vòng vỏ ốc của cô đã bị đứt, hạt văng tung tóe khắp nơi. Sau khi thỏa mãn dục tính, để bịt đầu mối, hung thủ thẳng tay siết cổ Thảo Nguyên bằng một sợi dây mà theo như trung tá Văn Lê suy đoán chính là chiếc dây đeo túi xách dạng xích của nạn nhân. Rồi hung thủ dùng dây rút quần treo lên một cái mấu sắt tạo hiện trường giả. Có thể chiếc đồng hồ hiệu Carnaval bị đánh rơi khi đôi bên xảy ra xô xát. Từ những lập luận trên, tôi tự đặt ra câu hỏi, kẻ thủ ác vốn dĩ không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi gây án? Liệu tên sát nhân kia có mối quan hệ quen biết với nạn nhân không? Nếu không quen biết, sao hung thủ có thể dụ nạn nhân xuống gầm cầu? Quần lót nạn nhân có dính phân và nước tiểu. Hay cô ấy mót quá phải chui xuống gầm cầu đi vệ sinh và bị một tên yêu râu xanh vô tình trông thấy rồi bất thình lình ập đến hiếp xong rồi giết? Hồn tôi như bị lạc vào mê cung tình tiết chính mình đặt ra rồi có đôi khi các câu hỏi đối chọi nhau như suy nghĩ của hai người bất đồng quan điểm. Trần Phương bất thình lình cắt ngang mạch suy tưởng của tôi bằng một cái vỗ vai thật mạnh:

    – Đăm chiêu thế?

    – Vụ án không đơn giản như tôi từng nghĩ, ông ạ – Tôi thú nhận.

    – Tôi đã bảo từ đầu rồi. Vật chứng nhiều đôi khi lại là ma trận.

    Tôi đem câu chuyện vừa tưởng tượng dựa trên cơ sở xâu chuỗi những chứng cứ cho Trần Phương nghe. Anh ta gật nhẹ đầu:

    – Khá logic. Vậy ông giải thích thế nào về chiếc nhẫn và cuốn sách đề một mật mã ngắn viết bằng bút mực hồng?

    – Nhiều khả năng, thủ phạm chỉ định thực hiện hành vi cướp. Rồi khi Thảo Nguyên cố nuốt chiếc nhẫn, anh ta lên cơn tức nên đã hiếp và giết cô ấy cho thỏa thú tính? Còn cuốn sách, xét về mặt vật chất, nó chả có giá trị gì mấy cả.

    – Nếu vậy, chả phải vụ án đã chuyển hóa thành cướp – hiếp – giết hay sao?

    – Ừ nhỉ.

    – Nhưng ông nhầm rồi – Trần Phương đưa ngón tay trỏ xoa nhẹ bên thái dương anh ta – Nếu thế thì số tiền ba triệu đồng và chiếc điện thoại của Thảo Nguyên đã không còn nguyên trong túi xách?

    Trần Phương đưa ra quan điểm rằng, chiếc nhẫn là ám hiệu của Thảo Nguyên trước khi chết như một sự chỉ dẫn về danh tính của hung thủ hoặc nó là vật vô cùng quan trọng với cuộc đời cô ấy nên trước khi chết, cô ấy đã cố nuốt lấy để không ai có thể chiếm đoạt được nó.

    Tôi thầm nghĩ, trước khoảnh khắc khốc liệt và nhanh như nháy mắt giữa lằn ranh giới của sự sống và cái chết, Thảo Nguyên đủ thời gian để lột chiếc nhẫn nhét vào miệng? Hơn nữa, những người chết do bị siết hoặc treo cổ, lưỡi bị đùn ra khỏi miệng nên việc chiếc nhẫn giữ được trong miệng là điều rất khó xảy ra. Hay hung thủ đã nhét chiếc nhẫn vào miệng Thảo Nguyên sau khi giết cô ấy? Nếu vậy thì hành động này củng cố thêm cho suy đoán hung thủ không có ý định cướp tài sản của nạn nhân? Vậy anh ta nhét nhẫn vào miệng nạn nhân vì mục đích gì? Liên quan đến tâm linh, bùa chú gì chăng? Về cuốn sách, tôi nghĩ đơn giản là của Thảo Nguyên, vì cô ấy là sinh viên ngành Văn học thì rất dễ hình thành thói quen mang theo cuốn sách bên mình tranh thủ đọc khi rảnh rỗi. Để đặt giả thuyết từ các vật chứng thu được thì tôi có thể ngồi hàng giờ liền và nghĩ ra cả chục câu chuyện theo nhiều hướng khác nhau. Song tất cả cũng chỉ là suy đoán mang tính chủ quan. Cái tên mà tôi hi vọng sẽ giúp chúng tôi giải đáp một phần thắc mắc về những điều bí ẩn của các vật chứng trên là Thiên Di – cô bạn thân của Thảo Nguyên.

    *

    Sau nửa ngày gửi yêu cầu kết bạn qua Facebook, rất may, Thiên Di đã chấp nhận add nick một người lạ như tôi. Không vòng vo văn vở, tôi chủ động nhắn tin giới thiệu mình là Cảnh sát và trình bày lý do cần thu thập một số thông tin nhằm làm sáng tỏ những vấn đề liên quan đến cái chết của Thảo Nguyên. Thiên Di nhắn lại bằng những dòng tin mà tự dưng tôi có cảm giác cô ấy rất thân thiện: “Vâng ạ. Chào anh. Tôi có thể giúp gì được cho anh?”. “Sẽ không phiền nếu tôi gọi cho cô ngay bây giờ chứ?”. “Ok anh. Tôi rất sẵn lòng”. Kỳ thực, tôi có chút hồi hộp lúc đặt tay vào biểu tượng call video trên Messenger. Khi Thiên Di nhận cuộc gọi, chẳng hiểu sao, sự bối rối của tôi bừng ran như kề mặt vào đống lửa. Trên màn hình điện thoại, hình ảnh Thiên Di hiện ra có phần đài các với chiếc áo lông thú dày sụ, kín đáo và mái tóc rẽ đường ngôi nghiêng chải chuốt chỉn chu không che được khuôn mặt sạm lại rệu rã, đôi môi trắng nhợt nhạt và cặp mắt sưng húp như bị ong đốt. Chắc hẳn, những ngày qua, Thiên Di đã khóc liên tục. Mở đầu cuộc nói chuyện trực tiếp, tôi hỏi thăm Thiên Di bằng những đôi ba câu xã giao hơi khuôn mẫu:

    – Xin chào Thiên Di, tôi rất tiếc về những việc đã xảy ra với bạn thân cô. Tôi biết, cô cần phải thật cam đảm để vượt qua nỗi đau này.

    Thiên Di đáp lại nhẹ nhàng, từ tốn và có chút gượng gạo:

    – Cảm ơn anh đã chia sẻ. Để tiết kiệm thời gian của cả anh và tôi, xin hỏi, tôi giúp gì được cho anh?

    Chẳng nhìn vào tôi, đôi mắt Thiên Di hoặc cụp xuống hoặc ngước lên một cách khó hiểu. Xếp lại những bức ảnh hiện trường cho ngay ngắn, tôi điềm tĩnh hỏi:

    – Chị ổn chứ?

    – Tôi ổn – Thiên Di dụi mắt – Anh bắt đầu được rồi.

    Chỉ chờ có vậy, tôi đặt những bức ảnh đặc tả vật chứng ra mặt bàn, đổi chiều camera trước ra sau rồi nói:

    – Chị hãy quan sát kỹ xem trong những đồ vật trên, chị thấy cái nào quen thuộc không?

    Chừng năm phút sau, Thiên Di đáp:

    – Chiếc nhẫn tôi đã gặp đâu đó rất nhiều lần rồi – Thiên Di áp chặt hai bàn tay lên đầu – Nhưng tôi không thể nhớ ra.

    Lại đổi chiều camera, nhìn thấy tách trà nóng bên cạnh chiếc bàn Thiên Di đang ngồi, tôi ôn tồn:

    – Cô cứ bình tĩnh uống trà. Đừng sợ gì hết.

    Đưa tách trà kề môi, Thiên Di nhấp một ngụm nhỏ. Thiên Di đề nghị tôi gửi ảnh chiếc nhẫn cho cô ấy qua tin nhắn. Và tôi đoán rằng cô ấy đang chăm chú quan sát nó bởi khi chúng tôi nói chuyện với nhau, mắt cô ấy không nhìn vào camera. Hơn bao giờ hết, lúc này đây, tôi phải im lặng để Thiên Di bình tâm và tập trung cao độ. Cô ấy cứ ngồi yên như thế mãi một lúc sau mới lên tiếng:

    – Chiếc nhẫn, lúc nào nhớ ra điều gì đó, tôi sẽ báo lại anh. Anh có cần hỏi tôi thêm điều gì không?

    – Cô có biết rõ về các mối quan hệ xã hội của Thảo Nguyên không?

    – Chúng tôi từng có một thời gian dài trọ học chung với nhau – Thiên Di bồi hồi lật lại từng trang ký ức – Ở thành phố ấy, Thảo Nguyên từng chơi rất thân với tôi và Vũ Khang, một cậu bạn học Y. Ngoài ra cô ấy còn quen biết một vài người khác như Hoàng Sang, Hải Đăng.

    – Cô ấy từng có mâu thuẫn với ai không?

    – Tình bạn của chúng tôi đã từng rất êm đềm. Còn nếu mà nói về mâu thuẫn thì cô ấy rất căm ghét Hoàng Sang.

    Những điều Thiên Di lưu lại trong ký ức đều rất tốt đẹp. Bằng vài ba câu phác thảo ngắn gọn, cô đã cho tôi thấy được mấy nét đặc trưng về tính cách Thảo Nguyên và những người bạn. Qua cách miêu tả của Thiên Di, họ như bước ra từ những câu chuyện Hạt giống tâm hồn ngợi ca tình bạn. Thông tin Thiên Di chia sẻ nhìn chung vẫn còn rất sơ bộ và chưa có điểm nhấn gì gây ấn tượng nhiều. Tôi hỏi thêm:

    – Sao không nghe chị nhắc về nhược điểm của họ?

    – Sẽ rất khó cho tôi khi nói tất tần tận mọi thứ về họ chỉ thông qua một cuộc gọi. Trong thời gian tới, ngoại trừ Gmail, tôi sẽ khóa tất cả các kênh liên lạc để bình tâm học tập, viết lách và suy nghĩ về những điều đã diễn ra. Tôi đang viết một cuốn tự truyện. Nếu anh muốn biết chi tiết hơn về tính cách của họ thì hãy gửi địa chỉ mail cho tôi, tôi sẽ gửi từng chương cho anh khi hoàn thiện. Ngoài ra, tôi xin phép không trả lời thêm bất cứ câu hỏi nào khác dù là việc cấp bách thế nào đi chăng nữa. Xin lỗi anh, đây là cuộc nói chuyện đầu tiên và cũng là cuối cùng của chúng ta.

  • CHƯƠNG II: BỆNH VIỆN GIÓ ĐÔNG – CHUYẾN XE ĐỊNH MỆNH (Tiếp theo)

    “Tên mới à? Mùi của ngươi… lạ lắm.”
    Ánh mắt của “bóng đen” – giờ đã là một gã đàn ông gầy gò, nước da xanh xao, khoác chiếc áo khoác bệnh nhân cũ kỹ – như những mũi kim châm vào Đan. Gã không chờ câu trả lời, khóe miệng nhếch lên một nụ cười vô hồn.
    “Không quan trọng. Trên xe này, chỉ có hai hạng người: kẻ sắp chết, và kẻ… biết cách sống.” Gã liếc nhìn về phía người đàn bà đang ôm búp bê. “Số 5. Cô ta sẽ là món quà cho Trạm 3.”
    Người đàn bà như nghe thấy điều gì đó, bỗng ôm chặt con búp bê vào lòng, hát ru càng lúc càng lớn, điên cuồng.
    “Hắn không phải là quản trò,” – Đan thầm nghĩ, mắt không rời gã ta. “Hắn chỉ là một con chó săn. Một kẻ đã học được ‘quy luật’ và đang lợi dụng nó.”
    “Trạm 3.”
    Lần này, xe dừng lại trước một cánh cổng sắt rỉ, phía sau là một dãy hành lang tối om, ẩm ướt. Mùi thuốc sát trùng ở đây nồng nặc đến nghẹt thở, hòa lẫn với mùi hôi thối của rác và chất thải.
    “Mời vị khách… số 5.”
    Người đàn bà khóc thét lên, ôm chặt con búp bê, lắc đầu điên cuồng. “Không! Không! Đừng bắt con tôi! ĐỪNG!”
    Nhưng một lần nữa, một sức mạnh vô hình kéo cô ta ra khỏi ghế, lê từng bước nặng nề về phía cửa. Trong cơn tuyệt vọng, cô ta vùng vẫy, và con búp bê rơi xuống đất, lăn đến chân Đan.
    Khoảnh khắc cô ta biến mất sau cánh cổng sắt, một thứ âm thanh kinh hoàng vang lên không phải từ bên ngoài, mà từ chính con búp bê. Nó không còn là tiếng hát ru. Đó là tiếng khóc thét của một đứa trẻ, thảm thiết, đau đớn, xé toạc bầu không khí vốn đã ngột ngạt.
    “MẸ! CỨU CON! MẸ ƠI!”
    Tiếng khóc ấy phát ra từ con búp bê vải rách nát. Nó giật giật, như đang quằn quại.
    Gã “bóng đen” bật cười, một âm thanh khô khốc. “Xem kìa. Linh hồn đứa bé thực sự vẫn còn kẹt lại trong đó. Thật thú vị phải không?”
    Đan nhìn xuống con búp bê. Một cảm giác buồn nôn dâng lên cổ họng. Đây không còn là một Phó bản đơn thuần. Đây là một nhà máy tra tấn và giam giữ linh hồn.
    “Sự tàn ác… tinh vi,” – giọng Liễu run rẩy, đầy vẻ kinh hãi. “Kẻ nào đã tạo ra nơi này… còn đáng sợ hơn gã hôn phu của ta gấp bội.”
    Và Đan biết, hắn ta chỉ có thể là một người: Bác sĩ Trần Lê Khoa. Kẻ duy nhất đủ “thẩm quyền” và kiến thức để biến một bệnh viện thành địa ngục trần gian này.
    Gã “bóng đen” khom người xuống, nhặt con búp bê lên. “Vật kỷ niệm.” Hắn ta ném nó về phía Đan. “Của ngươi đấy.”
    Con búp bê rơi vào lòng Đan. Tiếng khóc vẫn không dứt, thấm qua lớp vải, lạnh buốt.
    Trạm 4 sắp đến. Và Đan biết, món quà tiếp theo sẽ dành cho anh.

  • NƯỚC CỜ CUỐI CÙNG

    [PHÒNG HỌP MẬT – KHOẢNH KHẮC CHỜ ĐỢI] Vy nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu. Khi mở mắt ra, ánh mắt cô đã hoàn toàn khác – không còn là sự bình tĩnh giả tạo, mà là sự chấp nhận của một kẻ không còn gì để mất. “Ngài nói đúng, tôi chỉ là một quân cờ.” – Giọng Vy bỗng trở nên lạnh lùng. “Nhưng ngài có biết, ngay cả quân cờ cũng có thể hạ gục vua không?” Lão Đỗ Gia nhíu mày, lần đầu tiên tỏ ra bối rối. Vy mỉm cười, một nụ cười kỳ lạ. Cô giơ tay lên, trên đó là một chiếc vòng tay đơn giản. “Chiếc máy tính bảng kia chỉ là mồi nhử. Thứ thực sự quan trọng…” – cô chỉ vào chiếc vòng, “lại là thứ này.” Bíp! Bíp! Những tiếng bíp liên hồi vang lên từ các thiết bị của nhóm Hắc Long. Một trong số họ hốt hoảng báo cáo: “Đã phát hiện tín hiệu kích hoạt! Đó là… đó là tín hiệu định vị toàn cầu!” Lão Đỗ Gia lần đầu tiên biến sắc: “Cô đã làm gì?” “Tôi đã gửi đi tọa độ chính xác của nơi này,” – Vy nói, giọng đầy kiêu hãnh, “kèm theo toàn bộ bằng chứng về sự tồn tại của Hắc Long. Và không phải gửi cho giới truyền thông đâu…” Cô dừng lại, nhìn thẳng vào mắt lão già: “…mà là gửi thẳng cho ‘Cơ quan Điều tra Siêu nhiên Quốc tế’.” Cả phòng im phăng phắc. Ngay cả những thành viên Hắc Long cũng không khỏi run rẩy. Cơ quan Điều tra Siêu nhiên Quốc tế – tổ chức mà ngay cả họ Đỗ cũng không dám đối đầu. Lão Đỗ Gia lặng im một lúc, rồi bất ngờ… cười. “Hay! Rất hay!” – Ông ta vỗ tay. “Vậy thì chúng ta cùng thua. Nhưng trước khi họ tới…” Ánh mắt ông ta đột nhiên sắc lẻm: “…ta sẽ đảm bảo cô chết trước.” Đúng lúc đó, một tiếng nổ lớn vang lên từ phía trên. Cả tòa biệt thự rung chuyển. Bụi và đá vụn rơi lả tả từ trần nhà. “Đan…” – Vy thì thầm, nở nụ cười thực sự đầu tiên. Kế hoạch thực sự của cô cuối cùng cũng đã thành công.

  • XÃ HỘI THU NHỎ TRONG LÒ ĐÚC

    Trong khi Đan vật lộn với cỗ máy, cảnh tượng phía sau hắn là một màn hỗn loạn đáng sợ.

    · Những Lão Làng: Họ không nhúc nhích. Một nhóm đứng co cụm trong bóng tối, mắt lạnh lùng quan sát Đan và cỗ máy, đánh giá thực lực hai bên. Một vài tên khác thậm chí lợi dụng sự hỗn loạn, âm thầm “dọn dẹp” những tân binh yếu ớt xung quanh – mỗi cái chết đều đẩy nhanh tiến độ đạt 70%. Họ không quan tâm ai sống ai chết, chỉ cần bản thân không nằm trong số đó.

    · Những Tân Binh: Hoàn toàn bất lực. Có đứa khóc thét, ôm đầu chạy lung tung. Có đứa đứng hình, mắt trống rỗng nhìn cảnh người ta chém giết nhau mà không hiểu vì sao. Một vài đứa khác thì ngây thơ cố gắng kêu gọi: “Khoan đã! Sao mình không hợp tác lại?! Chúng ta có thể cùng nhau phá cái máy đó!” — Lời nói ngây thơ ấy lập tức bị chìm nghỉm trong tiếng gào thét và tiếng súng.

    · Kẻ Cơ Hội: Một tên lão làng gian xảo nhìn thấy Vy đang ẩn nấp gần cỗ máy. Hắn ta không tấn công cô, mà ném một quả lựu đạn khói về phía cô, với hi vọng khói sẽ làm lộ vị trí của Vy, buộc cỗ máy tấn công cô và tạo ra khe hở cho hắn ta hành động.

    Sự ích kỷ, hoảng loạn, và lòng tham được phơi bày trần trụi. Kẻ Thu Thập đã đúng. Chỉ cần một tia hy vọng mơ hồ (70% người chết thì số còn lại được sống) và một kẻ thù chung quá mạnh, con người sẽ tự động cắn xé lẫn nhau.

    Vy phải vừa tránh những tia năng lượng từ cỗ máy, vừa né tránh những âm mưu từ chính những người chơi khác. Cô siết chặt quả lựu đạn năng lượng trong tay, biết rằng cơ hội này là độc nhất, nhưng cũng có thể là cái bẫy chết người.

    Khoa hét lên với Đan, giọng đầy tuyệt vọng: “Đan! Chúng ta không thể tin ai cả! Bọn họ… bọn họ đang giết lẫn nhau kia kìa!”

    Đan, bị xúc tu kim loại kéo lê trên sàn, vẫn giữ được tinh thần lạnh lùng. Hắn nhìn thấy tất cả. Và hắn biết, không còn đường lui.

    “KHÔNG CẦN TIN!” – Hắn gầm lên, dùng hết sức bẻ gãy xúc tu kim loại, đứng dậy. Máu chảy ướt đẫm nửa người. “CHỈ CẦN PHÁ VỠ NÓ! MÀY VÀ VY CỨ LÀM NHỮNG GÌ MÀY CẦN LÀM! TAO SẼ LO PHẦN CÒN LẠI!”

    Hắn phóng thẳng về phía cỗ máy, lần này không dùng năng lượng, mà dùng chính thân thể làm mồi nhử, lao vào giữa những xúc tu để tạo ra một khoảng trống cho Vy.

  • Chương 4

    Những ngày Chủ Nhật của xứ rừng buồn bã. Phần đông người lao động làm công ăn lương, tìm đám đất vô chủ phát cái rẫy làm thêm lương thực. Cũng có người đi rừng lấy măng, tự luộc, tự phơi làm cái ăn dự trữ, làm quà khi về quê. Đám văn phòng rỗi chuyện thì túm tụm ăn nhậu lai rai cho hết ngày hết buổi. Tín chạy xe máy về làng Dung Dé lội suối leo rừng.

    – Anh lại muốn vào rừng vào suối. Em có bận gì không?

    – Không, anh em mình cùng đi.

    Hơ Thy tót lên chiếc xe Hon đa 67 tòng tọc cùng Tín luồn rừng.

    Ra khỏi làng là tuột xuống con dốc dài. Hai bên lối mòn cây cối tốt um tùm, phả lên vai, lên mặt. Con đường ngoằn ngoèo, len lỏi dưới những tán cây âm ẩm mát lịm. Thỉnh thoảng những con sóc vụt bay qua mặt đến giật mình. Chim thì chao chát như mở hội.

    Đang trong rừng nguyên sinh xanh tốt như thế, được mấy cây số, bỗng ngổn ngang những thân cây đổ vắt qua lối mòn. Xưa nay, người làng chỉ chặt cây ngã ngang con suối trong mùa mưa, làm cái cầu độc mộc vượt qua nước lũ. Chẳng ai chặt cây gác ngang lối đi như vậy.

    – Có đúng đường vào suối không vậy em?

    – Đúng mà. Em thường khi vẫn đi hái măng lối này đó thôi!

    – Sao ngổn ngang như ai ngăn lối thế! – Tín tỏ ra bán tín bán nghi.

    Thì ra cả bãi cây cổ thụ đổ rạp như có trận bom B52 tàn phá vậy. Đó là bãi trầm. Người đi điệu trầm, cứ gặp cây dó bầu cao sừng sững thì dang tay chặt hạ. Cây ngã rồi, hễ cứ có cái mắt sẹo, cái u cục nổi lên, người ta bập sâu mấy nhát rìu để tìm mạch trầm. Những nhát chặt vào thân cây hầu như lộ ra trắng hếu, họ thất vọng bỏ đi hạ tiếp cây khác.

    Dó bầu trong rừng thường mọc thành quần thể lớn. Chúng là cây thân gỗ mềm, thớ trắng, nên việc chặt hạ một cây cỡ người ôm chẳng khó khăn gì. Nhìn cảnh cây dó đổ rạt rừng, Tín như nhói đau ngao ngán. Cứ thầm tiếc thương cho rừng cho cây.

    Khó khăn lắm, hai người mới thoát được bãi dó bầu để đi tiếp. Rất may, bãi dó chỉ ở lưng chừng núi. Xuống thấp, lập địa rừng đã hoàn toàn thay đổi. Cảnh hoang tàn đã chấm dứt.

    Cuối cùng chiếc xe Hon đa 67 màu đen xỉn cũng luồn đến được sát mặt suối. Dưới kia dòng nước trong văn vắt, phả tràn trên những bãi đá rầm rì róc rách. Nước từ trong khe đá chảy ra tinh khiết rười rượi.

    Những chùm hoa rừng trắng muốt lòa xòa trên mặt nước.

    Thoang thoảng hương man mát như mơ.

    Gió và nắng cũng nồng nàn thơm nức.

    Trên một lùm cây cổ thụ, mấy con cà cưỡng cất lên tiếng hót hoang vu thăm thẳm. Nơi rừng sâu, tiếng khướu như xa xôi từ cõi nào đó vọng về. Buồn vẻ siêu thực. Trong phút chốc rừng trở nên thanh tịnh bình yên vô cùng.

    – Đăk Mơ đẹp quá, mơ mộng quá! Dung Dé cũng vậy!

    – Quê anh có cảnh rừng suối thế này không?

    – Có, nhưng lâu rồi. Giờ chẳng còn cảnh ấy!

    – Ôi, thế thì tiếc quá!

    – Nhiều thứ chẳng hiểu sao nữa!

    Tín nhìn xa xôi thoáng buồn…

    Gió đưa nhẹ mái tóc Hơ Thy, ngỡ như bàn tay vô hình ve vuốt. Đôi cánh hoa trắng muốt rụng lả tả trên làn nước. Có cánh hoa vô tình rơi trên mái tóc Hơ Thy, cài thêm chút vấn vương…

    – Anh xa quê đã bao lâu rồi!

    – Gần hai mươi năm em ạ.

    – Cha mẹ cứ cho anh đi hoài đi mãi như con thú hoang thế, không đòi về à?

    – Ừ, cha mẹ cũng nhớ anh lắm, nhưng không như người Tây Nguyên suốt đời chỉ ở làng.

    – Thế mà mãi, không vợ con gia đình, cô đơn lắm!

    – Anh cũng không hiểu sao nữa. Hình như anh quên. Quên từ lâu rồi. Chỉ đến khi gặp em, anh mới ngớ ra là mình quên. Quên một điều khá hệ trọng trong cuộc sống! Đúng ra thì hồi còn học ngoài Hà Nội, anh có quen một cô gái thành phố. Nhưng rồi hoàn cảnh không hợp, buộc phải xa nhau mãi mãi… Cũng tại cái phận anh nó quá nghèo hèn!

    – Đúng là không sao hiểu nổi được anh nữa!

    – Em thấy đấy, anh khòng khoeo thế này. Lại nhếch nhác. Lại nghèo. Anh nghĩ chẳng ai thiết mình! Lâu rồi thì thành quen.

    – Thôi anh, người làng Tây Nguyên thì rõ nghèo. Mà ai cũng có gia đình ấm cúng. Chẳng ai phải cô đơn cả!

    – Ừ, mà lạ thế. Gặp em anh mới nghĩ rằng mình là đàn ông cô đơn!

    – Anh Tín ơi, liệu mẹ anh có thích người dân tộc thiểu số Tây Nguyên không?

    – Thích quá đi chứ! Nhà anh thì ai cũng thật thà như người Tây Nguyên vậy. Vì thật thà thế mà anh mãi không quen được ai.

    – Tại anh kén quá ấy chứ! – Hơ Thy nhoẻn cười một cách hóm hỉnh.

    – Không! Người cứ khờ như anh, lại lãng tử nữa, chẳng cô nào chịu nổi, ngoài em ra thôi.

    – Em thấy anh đâu khờ. Đáng yêu thì có!

    – Khi về làm dâu nhà anh, liệu em có vui không?

    – Ờ, vui chớ. Sướng lắm. Nhất là không phải chặt củi cưới chồng!

    – Có cây củi mà cũng lo đến thế cơ à!

    – Lo chứ. Anh biết không, em mà lấy người làng thì phải mất một năm đốn củi. Gùi đủ một trăm bó to cho nhà chồng thì mới được bắt chồng, cưới chồng! Mà người quê em theo mẫu hệ. Nghĩa là con gái chủ động bắt chồng, lo cưới chồng. Có chồng rồi thì lo việc quản cả gia đình. Chồng theo vợ. Con theo mẹ.

    – Ôi, cưới chồng gì mà vất vả thế, lại mất nhiều củi quá. Hết cả cánh rừng còn gì?

    – Đó là tấm lòng, cũng là thước đo độ giỏi dang đấy anh ạ! Mà chẳng phải cứ vào rừng chặt phứa là được. Phải chọn đúng thứ cây dễ chẻ, là chặt khúc vừa tầm cái gùi, rồi chẻ hai đầu cho nứt ra như hình những bông hoa xòe cánh, cho nhanh khô, dễ tẽ nhỏ. Củi ấy phải cháy tốt, mà lại đượm than mới được.

    – Ừ, hay. Thế ra anh đã cứu được cả một đám rừng rồi nhá!

    Cả hai cùng cười ngặt nghẽo vì cái chuyện không đâu ấy.

    Hai người ngồi trên một nhánh sộp già ngã sà trên mặt suối, bốn bàn chân khỏa nước mát lịm. Tín vòng tay ôm nhẹ qua eo Hơ Thy. Anh thấy trong mình xôn xao lạ. Mũi chạm nhẹ làn tóc mượt mà như có một làn hương bồng bềnh tràn đầy lồng ngực. Hoa rừng hay tóc trinh nữ đang ướp hồn anh. Những bản năng ham muốn của tuổi trai trẻ ngỡ đã quên lãng ở đâu đó bỗng thức dậy rạo rực. Ơ, thế là Tín mơ. Thằng đàn ông trong anh ngỡ ngàng thức dậy.

    Từ nhỏ, Tín đã là một đứa trẻ èo uột. Một thời bị cam tẩu mã ăn mà loét hết hai lỗ mũi đến mấy năm. Sống mũi cứ thế phồng lên, chảy xệ, khi lành khỏi cam không đâu lại sập xuống khoằm khoằm như mỏ quạ. Răng mồm lại hóa hô. Người anh lêu đêu như cây sậy, chân tay lòng khòng, yểu điệu như con gái. Đi học cấp ba đã xa nhà, đói ăn. Rồi đi bộ đội Trường Sơn, vào tận miền Đông Nam Bộ. Đánh nhau đến mấy năm ác liệt, ai cũng nghĩ Tín không sao chịu nổi, thế mà anh sống sót chẳng sứt sẩy gì.

    Hết bộ đội lại đi học đại học xa quê đằng đẵng. Thế là thành thói quen. Học xong Tín xin vào Tây Nguyên công tác. Nơi còn hoang vu mờ mịt.

    Bao nhiêu lần mẹ già cứ giục anh lấy vợ, Tín mãi lần khân. Tuổi trẻ thì rụt rè. Lớn rồi thì lận đận. Khi đã đứng tuổi lại nghi ngại, chẳng dám tiếp xúc với đàn bà con gái. Có người đoán già đoán non anh bị khuyết tật sinh lý bẩm sinh. Lại có kẻ suy diễn anh bị nhiễm chất độc hóa học trong chiến trường. Mọi sinh hoạt cá nhân của Tín đều rất kín đáo, anh không muốn bất kỳ ai tò mò nhìn ngó. Hồi mới ra công tác, có đám còn vật anh ra kiểm tra. Chuyện đùa mà làm anh phát khóc.

    Sau thì lứa trẻ không còn, lứa già không muốn. Rồi lại sinh tự ti thân phận nghèo, khi xã hội thời bình đã trọng của, mặc dù có lúc anh cũng có địa vị khá sang trọng.

    Chẳng hiểu sao, cái thằng đàn ông trong Tín lại chợt thức. Chủ Nhật nào anh cũng muốn đi suối rừng cùng Hơ Thy, như một trải nghiệm về tuổi trẻ yêu đương, lúc thì trèo núi, lúc lại lội suối.

    Đang lúc hai người chìm vào giấc mơ rừng suối, bỗng nhiên một vạt cỏ bên kia bờ suối chợt bừng lên. Nắng lọt qua những tán cây cổ thụ như hoa, lung linh rải vàng trên mặt cỏ. Từ trong đám cây rậm rạp, đôi chim công xuất hiện. Con chim trống xòe bộ lông đuôi ngũ sắc long lanh, lấp lánh những hình mặt trăng mặt trời hư ảo. Đôi công múa giữa thiên nhiên hoang vắng tĩnh mịch. Đó là vũ điệu tỏ tình của con chim trống trước bạn tình. Một hình ảnh đẹp như mơ!

    – Em ngồi yên, anh đi lấy cái máy ảnh!

    – Đừng anh, đừng kinh động đến vẻ đẹp của rừng núi.

    – Nhưng anh phải ghi lại khoảnh khắc cái đẹp vi diệu này!

    Đúng như Hơ Thy dự đoán, khi Tín ra xe lấy được máy ảnh, giơ lên chưa kịp bấm “tách”, thì đôi công chợt sững lại một chút rồi như phát hiện ra sự khác lạ, chúng lủi vào rừng sâu.

    Hơ Thy bảo:

    – Nghe những người đi rừng nói gặp được công múa là hên lắm. Họ chỉ lặng lẽ ngồi yên mà xem.

    – Lỗi tại anh. Chắc là nhìn ống kính máy ảnh, chúng lại tưởng là súng! Chết thật!

    Tín hơi ân hận.

    Hóa ra mình lại là kẻ phá đám một cuộc tình.

    Hết chương 4

  • Chương 3

    Liên hiệp xí nghiệp Lâm Nông Công nghiệp Đăk Mơ, được thành lập ở quy mô toàn huyện như một mô hình thí điểm làm ăn lớn, nhằm đưa đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên, được xác định đang ở mạt kỳ công xã thị tộc, tiến lên làm ăn lớn theo lối hiện đại, đời sống văn minh thời công nghiệp hóa.

    Đó là một kiểu nhà nước kinh doanh, nhà nước làm kinh tế. Liên hiệp xí nghiệp trùm lên toàn huyện. Cơ cấu quyền lực của huyện thành cái bóng của Liên hiệp xí nghiệp. Liên hiệp nắm kinh tế, cần làm gì đụng đến tiền bạc, huyện phải ngửa tay ra xin. Nói đúng ra là huyện đã bị Liên hiệp xí nghiệp nuốt chửng.

    Cổ nhân nói: “Có thực mới vực được đạo!”.

    Lý luận Mác – Lênin cũng nói: “Vật chất quyết định ý thức”.

    Liên hiệp nắm trọn hết mọi vật chất, mọi nguồn “thực” của cả huyện.

    Liên hiệp xí nghiệp có Ban lãnh đạo gồm tổng giám đốc, ba phó tổng giám đốc. Bên dưới có các phòng ban như phòng Tổ chức lao động tiền lương, phòng Hành chính quản trị, phòng Kế Hoạch tài chính, phòng Kinh doanh, phòng Thi đua khen thưởng… Dưới nữa có các xí nghiệp Khai thác (cắt gỗ), xí nghiệp Chế biến (bản chất là xưởng cưa xẻ gỗ), xí nghiệp Khai hoang, xí nghiệp Trồng rừng, xí nghiệp Quy hoạch thiết kế (chức năng chính là lập tiểu khu và bài cây), xí nghiệp Xây dựng – Giao thông, đội xe máy, đội lò rèn… Mười hai xã trong huyện biến thành mười hai cụm Kinh tế – Kỹ thuật, một cái tên rất mỹ miều. Mỗi cụm Kinh tế – Kỹ thuật xã được bố trí bảy đến tám nhân lực có định suất lương do Liên hiệp xí nghiệp cấp.

    Một bộ máy khá hoàn thiện và toàn diện.

    Với một mớ lý luận chặt chẽ, đầy sức thuyết phục.

    Đề vừa là kiến trúc sư, đưa ra mọi ý tưởng của Liên hiệp, vừa là người quyết định tối cao mọi công việc lớn nhỏ trong đơn vị, nhưng y tựa như một phù thủy có bàn tay vô hình. Trên thì y dựa vào một cái bóng ông lớn, dưới thì y giao việc cho những kẻ thuộc quyền trực tiếp ký tá. Bản thân không hề đụng chân đụng tay, mà mọi việc vẫn chạy theo đúng chủ ý của mình, y vẫn ngồi ung dung hưởng lợi.

    – Tín, đây là ý kiến của ông Quyết. Mày ký rồi đưa lên tỉnh. – Khi cần ký tá, Đề chuyển ngay cho cấp phó.

    – Thôi, anh là tối thượng. Anh ký luôn đi cho dễ.

    – Ôi, mày. Phó cứ ký đi. Anh trưởng, ký có việc gì ai cứu. Các chú ký, có sao còn anh lo. Thế mới hợp lẽ!

    Bàn tay phù thủy nắm quyền lực trong bóng tối, hưởng mọi lợi lộc.

    Trước cuộc đời, Đề luôn mang đôi tay sạch.

    Y thao túng tất cả mà không chút dấu vết.

    Hết chương 3

  • Chương 4

    Những ngày Chủ Nhật của xứ rừng buồn bã. Phần đông người lao động làm công ăn lương, tìm đám đất vô chủ phát cái rẫy làm thêm lương thực. Cũng có người đi rừng lấy măng, tự luộc, tự phơi làm cái ăn dự trữ, làm quà khi về quê. Đám văn phòng rỗi chuyện thì túm tụm ăn nhậu lai rai cho hết ngày hết buổi. Tín chạy xe máy về làng Dung Dé lội suối leo rừng.

    – Anh lại muốn vào rừng vào suối. Em có bận gì không?

    – Không, anh em mình cùng đi.

    Hơ Thy tót lên chiếc xe Hon đa 67 tòng tọc cùng Tín luồn rừng.

    Ra khỏi làng là tuột xuống con dốc dài. Hai bên lối mòn cây cối tốt um tùm, phả lên vai, lên mặt. Con đường ngoằn ngoèo, len lỏi dưới những tán cây âm ẩm mát lịm. Thỉnh thoảng những con sóc vụt bay qua mặt đến giật mình. Chim thì chao chát như mở hội.

    Đang trong rừng nguyên sinh xanh tốt như thế, được mấy cây số, bỗng ngổn ngang những thân cây đổ vắt qua lối mòn. Xưa nay, người làng chỉ chặt cây ngã ngang con suối trong mùa mưa, làm cái cầu độc mộc vượt qua nước lũ. Chẳng ai chặt cây gác ngang lối đi như vậy.

    – Có đúng đường vào suối không vậy em?

    – Đúng mà. Em thường khi vẫn đi hái măng lối này đó thôi!

    – Sao ngổn ngang như ai ngăn lối thế! – Tín tỏ ra bán tín bán nghi.

    Thì ra cả bãi cây cổ thụ đổ rạp như có trận bom B52 tàn phá vậy. Đó là bãi trầm. Người đi điệu trầm, cứ gặp cây dó bầu cao sừng sững thì dang tay chặt hạ. Cây ngã rồi, hễ cứ có cái mắt sẹo, cái u cục nổi lên, người ta bập sâu mấy nhát rìu để tìm mạch trầm. Những nhát chặt vào thân cây hầu như lộ ra trắng hếu, họ thất vọng bỏ đi hạ tiếp cây khác.

    Dó bầu trong rừng thường mọc thành quần thể lớn. Chúng là cây thân gỗ mềm, thớ trắng, nên việc chặt hạ một cây cỡ người ôm chẳng khó khăn gì. Nhìn cảnh cây dó đổ rạt rừng, Tín như nhói đau ngao ngán. Cứ thầm tiếc thương cho rừng cho cây.

    Khó khăn lắm, hai người mới thoát được bãi dó bầu để đi tiếp. Rất may, bãi dó chỉ ở lưng chừng núi. Xuống thấp, lập địa rừng đã hoàn toàn thay đổi. Cảnh hoang tàn đã chấm dứt.

    Cuối cùng chiếc xe Hon đa 67 màu đen xỉn cũng luồn đến được sát mặt suối. Dưới kia dòng nước trong văn vắt, phả tràn trên những bãi đá rầm rì róc rách. Nước từ trong khe đá chảy ra tinh khiết rười rượi.

    Những chùm hoa rừng trắng muốt lòa xòa trên mặt nước.

    Thoang thoảng hương man mát như mơ.

    Gió và nắng cũng nồng nàn thơm nức.

    Trên một lùm cây cổ thụ, mấy con cà cưỡng cất lên tiếng hót hoang vu thăm thẳm. Nơi rừng sâu, tiếng khướu như xa xôi từ cõi nào đó vọng về. Buồn vẻ siêu thực. Trong phút chốc rừng trở nên thanh tịnh bình yên vô cùng.

    – Đăk Mơ đẹp quá, mơ mộng quá! Dung Dé cũng vậy!

    – Quê anh có cảnh rừng suối thế này không?

    – Có, nhưng lâu rồi. Giờ chẳng còn cảnh ấy!

    – Ôi, thế thì tiếc quá!

    – Nhiều thứ chẳng hiểu sao nữa!

    Tín nhìn xa xôi thoáng buồn…

    Gió đưa nhẹ mái tóc Hơ Thy, ngỡ như bàn tay vô hình ve vuốt. Đôi cánh hoa trắng muốt rụng lả tả trên làn nước. Có cánh hoa vô tình rơi trên mái tóc Hơ Thy, cài thêm chút vấn vương…

    – Anh xa quê đã bao lâu rồi!

    – Gần hai mươi năm em ạ.

    – Cha mẹ cứ cho anh đi hoài đi mãi như con thú hoang thế, không đòi về à?

    – Ừ, cha mẹ cũng nhớ anh lắm, nhưng không như người Tây Nguyên suốt đời chỉ ở làng.

    – Thế mà mãi, không vợ con gia đình, cô đơn lắm!

    – Anh cũng không hiểu sao nữa. Hình như anh quên. Quên từ lâu rồi. Chỉ đến khi gặp em, anh mới ngớ ra là mình quên. Quên một điều khá hệ trọng trong cuộc sống! Đúng ra thì hồi còn học ngoài Hà Nội, anh có quen một cô gái thành phố. Nhưng rồi hoàn cảnh không hợp, buộc phải xa nhau mãi mãi… Cũng tại cái phận anh nó quá nghèo hèn!

    – Đúng là không sao hiểu nổi được anh nữa!

    – Em thấy đấy, anh khòng khoeo thế này. Lại nhếch nhác. Lại nghèo. Anh nghĩ chẳng ai thiết mình! Lâu rồi thì thành quen.

    – Thôi anh, người làng Tây Nguyên thì rõ nghèo. Mà ai cũng có gia đình ấm cúng. Chẳng ai phải cô đơn cả!

    – Ừ, mà lạ thế. Gặp em anh mới nghĩ rằng mình là đàn ông cô đơn!

    – Anh Tín ơi, liệu mẹ anh có thích người dân tộc thiểu số Tây Nguyên không?

    – Thích quá đi chứ! Nhà anh thì ai cũng thật thà như người Tây Nguyên vậy. Vì thật thà thế mà anh mãi không quen được ai.

    – Tại anh kén quá ấy chứ! – Hơ Thy nhoẻn cười một cách hóm hỉnh.

    – Không! Người cứ khờ như anh, lại lãng tử nữa, chẳng cô nào chịu nổi, ngoài em ra thôi.

    – Em thấy anh đâu khờ. Đáng yêu thì có!

    – Khi về làm dâu nhà anh, liệu em có vui không?

    – Ờ, vui chớ. Sướng lắm. Nhất là không phải chặt củi cưới chồng!

    – Có cây củi mà cũng lo đến thế cơ à!

    – Lo chứ. Anh biết không, em mà lấy người làng thì phải mất một năm đốn củi. Gùi đủ một trăm bó to cho nhà chồng thì mới được bắt chồng, cưới chồng! Mà người quê em theo mẫu hệ. Nghĩa là con gái chủ động bắt chồng, lo cưới chồng. Có chồng rồi thì lo việc quản cả gia đình. Chồng theo vợ. Con theo mẹ.

    – Ôi, cưới chồng gì mà vất vả thế, lại mất nhiều củi quá. Hết cả cánh rừng còn gì?

    – Đó là tấm lòng, cũng là thước đo độ giỏi dang đấy anh ạ! Mà chẳng phải cứ vào rừng chặt phứa là được. Phải chọn đúng thứ cây dễ chẻ, là chặt khúc vừa tầm cái gùi, rồi chẻ hai đầu cho nứt ra như hình những bông hoa xòe cánh, cho nhanh khô, dễ tẽ nhỏ. Củi ấy phải cháy tốt, mà lại đượm than mới được.

    – Ừ, hay. Thế ra anh đã cứu được cả một đám rừng rồi nhá!

    Cả hai cùng cười ngặt nghẽo vì cái chuyện không đâu ấy.

    Hai người ngồi trên một nhánh sộp già ngã sà trên mặt suối, bốn bàn chân khỏa nước mát lịm. Tín vòng tay ôm nhẹ qua eo Hơ Thy. Anh thấy trong mình xôn xao lạ. Mũi chạm nhẹ làn tóc mượt mà như có một làn hương bồng bềnh tràn đầy lồng ngực. Hoa rừng hay tóc trinh nữ đang ướp hồn anh. Những bản năng ham muốn của tuổi trai trẻ ngỡ đã quên lãng ở đâu đó bỗng thức dậy rạo rực. Ơ, thế là Tín mơ. Thằng đàn ông trong anh ngỡ ngàng thức dậy.

    Từ nhỏ, Tín đã là một đứa trẻ èo uột. Một thời bị cam tẩu mã ăn mà loét hết hai lỗ mũi đến mấy năm. Sống mũi cứ thế phồng lên, chảy xệ, khi lành khỏi cam không đâu lại sập xuống khoằm khoằm như mỏ quạ. Răng mồm lại hóa hô. Người anh lêu đêu như cây sậy, chân tay lòng khòng, yểu điệu như con gái. Đi học cấp ba đã xa nhà, đói ăn. Rồi đi bộ đội Trường Sơn, vào tận miền Đông Nam Bộ. Đánh nhau đến mấy năm ác liệt, ai cũng nghĩ Tín không sao chịu nổi, thế mà anh sống sót chẳng sứt sẩy gì.

    Hết bộ đội lại đi học đại học xa quê đằng đẵng. Thế là thành thói quen. Học xong Tín xin vào Tây Nguyên công tác. Nơi còn hoang vu mờ mịt.

    Bao nhiêu lần mẹ già cứ giục anh lấy vợ, Tín mãi lần khân. Tuổi trẻ thì rụt rè. Lớn rồi thì lận đận. Khi đã đứng tuổi lại nghi ngại, chẳng dám tiếp xúc với đàn bà con gái. Có người đoán già đoán non anh bị khuyết tật sinh lý bẩm sinh. Lại có kẻ suy diễn anh bị nhiễm chất độc hóa học trong chiến trường. Mọi sinh hoạt cá nhân của Tín đều rất kín đáo, anh không muốn bất kỳ ai tò mò nhìn ngó. Hồi mới ra công tác, có đám còn vật anh ra kiểm tra. Chuyện đùa mà làm anh phát khóc.

    Sau thì lứa trẻ không còn, lứa già không muốn. Rồi lại sinh tự ti thân phận nghèo, khi xã hội thời bình đã trọng của, mặc dù có lúc anh cũng có địa vị khá sang trọng.

    Chẳng hiểu sao, cái thằng đàn ông trong Tín lại chợt thức. Chủ Nhật nào anh cũng muốn đi suối rừng cùng Hơ Thy, như một trải nghiệm về tuổi trẻ yêu đương, lúc thì trèo núi, lúc lại lội suối.

    Đang lúc hai người chìm vào giấc mơ rừng suối, bỗng nhiên một vạt cỏ bên kia bờ suối chợt bừng lên. Nắng lọt qua những tán cây cổ thụ như hoa, lung linh rải vàng trên mặt cỏ. Từ trong đám cây rậm rạp, đôi chim công xuất hiện. Con chim trống xòe bộ lông đuôi ngũ sắc long lanh, lấp lánh những hình mặt trăng mặt trời hư ảo. Đôi công múa giữa thiên nhiên hoang vắng tĩnh mịch. Đó là vũ điệu tỏ tình của con chim trống trước bạn tình. Một hình ảnh đẹp như mơ!

    – Em ngồi yên, anh đi lấy cái máy ảnh!

    – Đừng anh, đừng kinh động đến vẻ đẹp của rừng núi.

    – Nhưng anh phải ghi lại khoảnh khắc cái đẹp vi diệu này!

    Đúng như Hơ Thy dự đoán, khi Tín ra xe lấy được máy ảnh, giơ lên chưa kịp bấm “tách”, thì đôi công chợt sững lại một chút rồi như phát hiện ra sự khác lạ, chúng lủi vào rừng sâu.

    Hơ Thy bảo:

    – Nghe những người đi rừng nói gặp được công múa là hên lắm. Họ chỉ lặng lẽ ngồi yên mà xem.

    – Lỗi tại anh. Chắc là nhìn ống kính máy ảnh, chúng lại tưởng là súng! Chết thật!

    Tín hơi ân hận.

    Hóa ra mình lại là kẻ phá đám một cuộc tình.

    Hết chương 4

  • Chương 5

    Ông Quyết là một người hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Suốt những năm tháng chiến tranh, ông lăn lộn với nhân dân vùng Đăk Mơ cùng chịu đói, chịu khổ, cùng đánh giặc nước. Ông được người dân trong vùng thương yêu tin cậy, coi như người con ruột thịt. Cả cuộc đời ông, lấy một đời vợ kháng chiến xa nhau biền biệt, đến mấp mé tuổi già mà vẫn không có một mụn con. Ông luôn coi dân làng vùng Đăk Mơ là người thân thích, coi những đứa trẻ núi rừng như con như cháu. Thương yêu hết mực.

    Hòa bình thống nhất, ông đứng đầu tỉnh, trong lòng cứ canh cánh làm cách gì để dân Tây Nguyên bớt đói, bớt khổ. Nghĩ cho cùng, trong hoàn cảnh mới thoát khỏi cuộc chiến khốc liệt, thiếu thốn đủ đường, rồi những năm sau, đất nước bị bao vây cấm vận, để cứu người chỉ còn nhìn vào đất vào rừng. Mà lấy được cái ăn từ rừng vào lúc ấy cũng đâu dễ. Nào đường sá, nào phương tiện cơ giới, nào nhân lực vốn liếng… Cái nào cũng bí! Thế thì phải tập hợp, phải dùng sức mạnh của nhiều người.

    Muốn vậy phải có cơ chế.

    Cơ chế đặc biệt!

    Trăn trở mãi, ông nghĩ, phải ở địa vị cao mới tạo được cơ chế. Ông Quyết phấn đấu, cố vươn mình. Đến lúc cái đích cần đến đã đến, ông được vào Trung ủy, rồi mấy năm sau được rút về Trung ương.

    Khi là tư lệnh ngành, ông bắt đầu nghĩ hung về Đăk Mơ.

    Thời chiến tranh, không có trở lực nào ngăn được ông. Có lòng dân là có tất cả. Ông đã nghĩ ra bao nhiêu là sáng kiến hay, bao nhiêu phong trào tốt cho lực lượng kháng chiến. Những phong trào trồng mì (sắn), phong trào làm rẫy, cách mạng rẫy kháng chiến có thể nói là chống giặc đói giữa núi rừng rất thành công. Là cái gốc bền để chống giặc ngoại xâm đến ngày thắng lợi!

    Lúc đứng đầu ngành, với bao nhiêu là giáo sư tiến sĩ học bên Tây bên Tàu, bao nhiêu viện này cục nọ… ban đầu ông cũng hơi hoang mang. Mình học chắp vá chưa qua bậc phổ thông, nói lý thật khó với các tiến sĩ cạo giấy. Mặc dù bản thân ông rất coi thường bọn người bàn giấy. Ông là con người thực tiễn, lớn lên từ thực tiễn cuộc sống. Cuộc sống nuôi ông. Cuộc sống dạy ông bao nhiêu điều hay điều tốt. Thành công có, thất bại có, nhưng kết cuộc chỉ toàn những điều hay!

    Để khắc chế các nhà lý thuyết bàn giấy, ông rất cần mô hình thực tiễn.

    Thực tiễn có giá trị cao nhất!

    Thực tiễn sẽ thuyết phục tất cả!

    Đang lúc lúng túng trước các tiến sĩ lý thuyết thì ông gặp ngay một vị phó tiến sĩ Kinh tế rất thực dụng. Đó là tay Đề ở viện Quy hoạch. Trước hết Đề là đồng hương của ông. Con người Việt Nam rất trọng gốc gác. Cứ đồng hương là đồng cảm, là gần gũi. Đề là phó tiến sĩ học ở Liên Xô về. Liên Xô là anh cả, là nhất rồi, là đúng rồi!

    Nhân cuộc nói chuyện của ông Quyết ở Viện Quy hoạch, tranh thủ giờ giải lao, Đề tự giới thiệu và làm quen vị tư lệnh. Thật là cơ hội may, hiếm có cho hai người.

    Theo Đề thì nền hành chính của chúng ta đang có vấn đề. Cục vụ viện ở thủ đô thì nhiều quá. Người ta chen nhau về thủ đô cạo giấy ăn tem phiếu, đi nước ngoài. Ở tỉnh cũng vậy. Có cơ quan, cán bộ đi muộn thì hết chỗ ngồi. Trong lúc ở làng, ở xã, ở huyện lại thiếu nhân lực, nhất là vùng sâu vùng xa.

    – Phải làm một cuộc cách mạng anh ạ!

    – Theo cậu thì phải bắt đầu từ đâu?

    – Từ thực tiễn!

    – Đúng!

    Hai người đã tỏ ra tâm hợp ngay từ đầu. Ông Quyết như nuốt lấy từng lời của vị phó tiến sĩ. Té ra lâu nay ông cứ nghĩ tiến sĩ thì chỉ biết cạo giấy. Cũng có những tay thực tế phết. Có tầm nhìn. Mà tư duy cũng khá mạch lạc.

    – Thực tiễn là sao, cậu hiểu nó thế nào?

    – Là mô hình!

    – Rất đúng!

    – Anh ạ. Xét về mặt kinh tế, ta đang ngồi nhiều quá. Quá tải cục vụ viện. Chưa nói ở tỉnh huyện. Ngồi nhiều thì đói là phải thôi. Chẳng có đất nước nào ngồi nhiều như xứ mình. Người ta làm hùng hục suốt ngày mới mong giàu có được. Còn mình thì đủng đỉnh “cơm vua ngày trời”! Đói thì chung cả làng, chẳng phải với riêng ai!

    – Thế cậu nghĩ sao?

    – Phải chia đôi ra. Ý em là đưa một nửa bộ máy hành chính này trở thành bộ máy kinh doanh, làm ra tiền của. Phải động tay động chân, không được ngồi nữa! Như thế vừa hợp lý trong phân công lao động, vừa tạo được sản phẩm cho xã hội!

    – Quá đúng!

    Ơ, tay này xứng đáng là tiến sĩ. Sao Liên Xô lại chỉ cho hắn là phó! Ông Quyết nghĩ vậy và thầm khâm phục Đề. Một mũi tên được hai đích tốt cho xã hội. Vừa giảm bớt biên chế hành chính nặng nề từ bao nhiêu năm tích tụ nên, vừa tổ chức lại xã hội mới, cách làm mới, cho ra sản phẩm hữu ích. Đà này, tin rằng ông lại sẽ giải được bài toán nhân lực hành chính trì trệ xơ cứng!

    Thế là cuộc cách mạng Đăk Mơ được bắt đầu khởi sự.

    Cái sự tự ti học vấn của ông Quyết đã được lấp đầy, che chắn bởi vị phó tiến sĩ Liên Xô. Hai người dựa vào nhau tạo ra thế hoàn hảo để xoay chuyển thời cuộc.

    Quan trọng nhất của mọi vấn đề vẫn là cơ chế. Nắm trong tay quyền tối cao của ngành, lại là con người rất được trọng vọng ở địa phương Tây Nguyên, người không màng tư lợi, ông Quyết bảo sao người ta răm rắp làm vậy.

    Đầu tiên, ông muốn có một cơ chế riêng cho Đăk Mơ.

    Mô hình mới rất cần ưu ái.

    Đăk Mơ được phép đổi gỗ lấy hàng hóa, đổi gỗ lấy hạ tầng!

    Tiền của vốn liếng là từ rừng. Nhưng lấy được gỗ rừng vào thời ấy cũng không phải chuyện đùa. Nào con người, nào phương tiện cơ giới máy móc, nào vật tư, nào giao thông, nào mối lái… Đổi gỗ đứng lấy các thứ là thuận lợi nhất. Cho cơ chế, thầu gỗ các nơi tự chặt lấy gỗ đưa đi, mang về hàng hóa, làm cho hạ tầng. Liên hiệp coi như không phải ra tay mà có tất cả, chỉ cấp những chỉ tiêu thông qua những chữ ký.

    Đường làng, đường xã, đường huyện đều được đổi từ chỉ tiêu gỗ.

    Nhà cửa của xã, của huyện, của Liên hiệp cũng mọc lên từ chỉ tiêu gỗ.

    Đầu tiên có người gợi ý, cán bộ xã làm cái tờ trình, các cấp phê duyệt. Thế là xong!

    Với cơ chế đổi gỗ rừng lấy mọi thứ, ban đầu thấy khá ngon ăn, nhưng về sau đi vào thực tiễn thì việc khai thác có vẻ trở nên hỗn loạn. Ông Quyết đã đích thân về mở rất nhiều đợt tập huấn tại hiện trường về quy trình quy hoạch bài cây, khai thác gỗ… cho hàng loạt kỹ sư, tiến sĩ trong ngành. Họ ngồi nghe và im thin thít. Ông chủ trương, ngoài lô khoảnh, rừng phải chia thành tiểu khu. Cứ một nghìn héc ta rừng chia thành một tiểu khu vuông vức như đám ruộng. Xung quanh mỗi tiểu khu phải đào rãnh hào, đắp bờ ngăn. Nghĩa là phải lượng hóa, hình tượng hóa cụ thể từng mảnh rừng, từng khoảnh cây, từng lô khai thác gỗ trên thực địa. Quản lý cây rừng theo tiểu khu, “cân đong đo đếm” được từng tấc gỗ. Đó là điều cả đời ông Quyết tâm đắc nhất.

    Nghe nói thời Nhà Chu, để lượng hóa ruộng đất, người Trung Quốc đã lập ra phép “Tỉnh Điền”. Nghĩa là chia một miếng đất thành chín phần, theo hình “Chữ Tỉnh”. Tám ô xung quanh, giao cho tám hộ dân canh tác, hình thành một liên gia hỗ trợ nhau, tự quản nhau. Ô đất ở giữa đào một cái giếng. Chữ Nho, “tỉnh” nghĩa là giếng nước. Cái giếng cấp nước tưới cho tám đám đất của tám hộ xung quanh. Đám ở giữa, nơi có cái giếng chín hộ cùng làm chung để lấy thóc lúa nộp thuế cho nhà vua. Người Á Đông có khái niệm “trời tròn đất vuông” có lẽ cũng xuất phát từ ý niệm về chữ “Tỉnh” gồm nhiều ô vuông đó.

    Thì rừng cũng vậy. Ông Quyết nghĩ, nó cũng phải có hình tượng vuông vức cụ thể mà quản lý. Thấy được, sờ nắn được, đếm được…

    Trong quy hoạch bài cây, những cây xác định cho phép khai thác chặt hạ, phải buộc lạt vào gốc để phân biệt với cây khác. Cứ thế, cứ thế… Có tiến sĩ cười mỉm, ông Quyết bảo: Thưa các tiến sĩ, tôi học ít, nhưng tôi gần rừng, sống với rừng quá nhiều, đến mấy chục năm, nên có hiểu về cây. Tôi tin như vậy là đúng!

    Cái phép “Tỉnh Điền” giúp Nhà Chu quản lý đất nước Trung Hoa mênh mông vĩ đại suốt tám trăm năm, cứ tưởng như chân lý vĩnh hằng; không ngờ đến lúc có một người tên là Thương Ưởng đã phá bỏ nó, để mở đường cho xã hội khai mở tiến lên!

    Sau này khâu thiết kế bài cây rừng để khai thác kiểu thủ công buộc lạt không thể đáp ứng tiến độ công việc, lại thiếu cơ sở chính xác, các nhà quản lý, nhà khoa học, trên cơ sở ý tưởng ấy đã đề xuất việc đóng hai loại búa vào gốc cây, cho phép chặt hạ và vào lóng gỗ được cắt từ rừng. Theo đó, Liên hiệp yêu cầu được có đặc quyền giữ búa bài cây, búa kiểm lâm để tạo thế chủ động linh hoạt trong làm ăn. Họ làm văn bản lên tỉnh xin một ông phó chi cục kiểm lâm về làm phó tổng giám đốc Liên hiệp. Thế là đủ tin cậy cho tỉnh. Cơ quan Kiểm lâm liền đẩy ông Tín gàn đi trong dịp đó. Từ ý tưởng sơ khai ban đầu của ông Quyết về chia lô rừng, buộc lạt cây; đến lúc quyền đóng búa, đã trở thành một quyền tối thượng trong ngành lâm nghiệp và kiểm lâm. Bất di bất dịch, phải có cái “búa” ấy mới có quyền chặt cây, vận chuyển, mua bán từng lóng gỗ rừng một cách hợp pháp.

    Về bộ máy cán bộ lãnh đạo huyện, ông Quyết đã đưa ông Tâm, một cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh đã nghỉ hưu, trở lại làm lãnh đạo đứng đầu cơ quan hành chính của huyện.

    – Cái này ông lại phải giúp tôi. Biết ông vẫn còn uy tín với dân Đăk Mơ lắm. Ngoài ông chẳng thể ai làm được! – Ông Quyết tâm tư với bạn cũ.

    – Nhưng, thế hóa ra tôi tham quyền cố vị! – Ông Tâm cởi lòng.

    – Ông yên tâm. Đứa nào nói ông như vậy là phá hoại! – Ông Quyết động viên, cố nói đùa đi.

    Tuy vậy, ông Quyết không hiểu hết cái khó của ông Tâm.

    Không như ông Quyết chỉ một thân một mình, dễ dàng hết lòng vì sự nghiệp cách mạng. Ông Tâm thì hai đời vợ. Bà đầu có một đứa con trai tên là Đáo. Khi thằng Đáo tầm chục tuổi, mẹ nó đã tử nạn trong cuộc chiến. Vì hoàn cảnh công tác, ông coi như bỏ mặc hết tuổi thơ của nó cho đồng đội cho thời cuộc. Nó được đưa ra Miền Bắc ăn học, được Nhà nước nuôi dưỡng, rồi cho đi nước ngoài. Hòa bình lập lại, thằng Đáo vào công tác tại một doanh nghiệp ở thành phố lớn Miền Nam. Cha con chẳng mấy khi gặp nhau. Trong lòng nó như nuôi bao nhiêu buồn hận về người cha. Gần đây, nghe nói Đáo đã theo bạn bè lên Tây Nguyên tìm mối làm ăn trong làng gỗ. Nó không gặp ông, không xin gì ông, nhưng cái bóng của ông cũng là chỗ dựa lặng thầm của nó trong các phi vụ kinh doanh trên đất Tây Nguyên. Ông rất áy náy và khó xử. Một mặt cứ nghĩ dù làm lớn ở đất này mà chẳng giúp gì được nó. Mặt khác lại luôn lo lắng, tuổi trẻ quá ham hố, nó làm việc gì đó quá tay, quá đà! Nay ông làm lãnh đạo đầu huyện, nơi mà cơ chế khai thác gỗ vào loại thoáng nhất trong vùng, nó coi như là có cơ hội làm ăn lớn. Chẳng thể cản nó được, dù lòng ông không tơ hào thiên vị.

    Trước cơ chế mới, thằng Đáo đã ngấp ngó “chân trong chân ngoài”, đơn giản chỉ cần móc nối làm ăn với tay Đề, chẳng ai có thể cản được mọi đường đi nước bước của họ.

    Cả hệ thống đã cố quản lý thật chặt khâu quy hoạch, thay việc buộc lạt vào gốc cây theo ý đồ của ông Quyết, bằng cách đóng búa bài cây khoa học hơn, chắc chắn hơn, nhưng quản lý gỗ rừng quả là nan giải, không như quản lý đồng ruộng. Những nạn búa giả búa lậu, nạn “giấy thiêu” (lý lịch gỗ vòng qua trạm kiểm lâm nhiều lần) cứ tràn lan theo các giao dịch ngầm như âm binh ma quái.

    Mới vào cuộc một thời gian, Đáo đã như con ma rừng. Hắn nắm rõ mọi ngõ ngách quy trình thủ tục hạ từng gốc cây đại thụ. Lần lần, Đáo thao túng toàn bộ đường dây khai thác gỗ của toàn Liên hiệp. Hắn nhận thấy ngay từ khâu thiết kế khai thác đã như là một lỗ hổng lớn. Thường thiết kế một, có thể khai thác gấp hai gấp ba. Việc đóng búa kiểm lâm cho phần gỗ dư, chỉ cần chi thêm hoa hồng thỏa đáng là xong. Hồ sơ qua trạm kiểm soát cửa rừng, lót một ít tiền là mọi việc ổn thỏa. Khi qua trạm phúc kiểm, một hồ sơ gỗ dùng xảo thuật có thể đi được hai đến ba lần. Lần sau cùng mới phải “khai tử”, tức là gạch chéo, lưu, nộp để làm tài liệu quản lý. Thủ đoạn đơn giản là cử người chân tay thân tín đưa gỗ đi trước. Đến trạm phúc kiểm của tỉnh, nếu không có “rơ” thì bảo hồ sơ làm muộn, đi sau, rồi cử người về lấy, nộp hồ sơ thật. Nếu qua lọt, giữ hồ sơ lại, đi tiếp đợt sau. Khi hồ sơ đi nhiều lần quá hạn, thì tìm cách chạy mánh, nêu lí do, xin gia hạn giấy tờ, coi như là hồ sơ hợp pháp.

    Một mánh khóe khác là mua gỗ thanh lý tạp nham giá rẻ rồi bỏ đi để lấy hồ sơ chuyển gỗ tốt, giá trị lớn.

    Cách tinh vi hơn nữa là đấu thầu tiểu khu gỗ kém chất lượng để lấy hồ sơ, khai thác vùng gỗ quý lân cận lăn vào rồi chở đi một cách công khai minh bạch…

    Từ ý tưởng ban đầu của ông Quyết về việc quản lý rừng, cây rừng cụ thể trên thực địa đến từng cây gỗ, từng lô khoảnh, có thể nhìn thấy, sờ thấy được, nó đã tạo ra một phương thức khiến rừng có chủ, được đo đếm chính xác đến từng mét vuông đất, từng gốc cây to nhỏ. Tuy nhiên trên thực tế chẳng ai đủ công sức mà làm được như vậy. Đó như là điều bất khả thi, lại không mang tính khoa học. Bề ngoài tưởng là chặt chẽ, thực tế rừng vẫn bị rút ruột, gỗ vẫn bị mất một cách không ngờ.

    Theo thời gian, các kỹ sư, tiến sĩ đã biến những lô thửa thô mộc ấy thành những tiểu khu mang tính trừu tượng trên giấy, trên bản đồ với bình độ, tọa độ, mốc giới một cách hư ảo. Theo đó, những năm về sau, việc quy hoạch, thiết kế khai thác bài cây được đi vào quy củ nề nếp hơn, dựa vào đủ thứ giấy tờ tài liệu trên bàn trong tủ.

    Để việc quản lý rừng, cây rừng tiếp cận phương thức hiện đại, Liên hiệp phải lập phương án điều chế rừng theo giai đoạn 5 năm đến 10 năm. Trong đó có nội dung khai thác gỗ; được bộ chủ quản cho phép mở cửa rừng. Từ đó mới có cơ sở xin chỉ tiêu khai thác. Tư vấn thiết kế cứ theo chỉ tiêu, phù hợp phương án điều chế rừng đã được phê duyệt để bài cây làm căn cứ cho việc cắt gỗ.

    Hồ sơ thiết kế khai thác sẽ được đơn vị quản lý nhà nước thẩm định. Trên cơ sở đó đơn vị tư vấn sẽ thực hiện công đoạn “bài cây”. Việc bài cây là vạc một phần vỏ cây, đóng 3 con dấu vuông ở phần gốc cây được phép chặt hạ khai thác. Hai con dấu búa cách gốc khoảng 1 mét 30 xen-ti-mét đóng đối diện nhau; 1 dấu búa lưu gốc cách mặt đất 20 xen-ti-mét.

    Khâu tiếp theo là cán bộ có chức năng quản lý ngành tiến hành thẩm định, xem xét hồ sơ mang tính nội nghiệp và đối chứng thực tế mang tính ngoại nghiệp (đếm cây, kiểm tra dấu búa bài). Nội dung công việc phải đạt được các chỉ số: Số lượng cây, khối lượng gỗ, chủng loại gỗ, vị trí lô khoảnh khai thác…

    Cuối cùng là khâu tham mưu cho cơ quan thẩm quyền cấp giấy phép khai thác bao gồm: Số lượng cây, khối lượng, chủng loại, vị trí, diện tích… Dựa trên giấy phép ấy, chủ rừng tự khai thác hoặc hợp đồng đơn vị bên ngoài vào khai thác. Cây cắt xong được đưa ra bãi một. Tại bãi hai, Chủ rừng lên lý lịch gỗ tròn, đề nghị cán bộ kiểm lâm đóng búa tròn cho từng lóng gỗ. Đơn vị Kiểm lâm cử người đi kiểm tra, đóng búa theo lý lịch gỗ của chủ rừng lập, gửi hạt kiểm lâm. Con dấu búa Kiểm lâm được đóng vào mặt cắt tiết diện hai đầu lóng, đó là hai dấu tròn. Búa Kiểm lâm có số hiệu riêng của từng hạt. Những cây gỗ cắt nhiều lóng sẽ được đóng nhiều búa kiểm lâm và đóng bổ sung búa bài cây.

    Gỗ đã đóng búa kiểm lâm sẽ được đưa ra bãi hai để bán. Ở bãi hai có trạm cửa rừng, kiểm tra dấu kiểm lâm trên từng lóng gỗ cụ thể.

    Gỗ đã được cấp bộ lý lịch và đóng búa kiểm lâm xong sẽ có quyền nhập xưởng chế biến hoặc xuất bán gỗ tròn ra thị trường.

    Cuối cùng, Trạm Phúc kiểm, kiểm tra hồ sơ lý lịch gỗ, “khai tử” từng chuyến xe.

    Nhìn chung quy trình lấy một lóng gỗ từ rừng ra đã rất bài bản, rất chặt chẽ, rất chính xác, rất khoa học.

    Rất khó để sai phạm.

    Rất khó để lọt những lóng gỗ lậu!

    Thế nhưng bọn Đáo lại vẫn cứ “tương kế tự kế” mà đối phó. Xứ rừng mơ hồ mông lung trăm chước ngàn phương…

    Ở Trạm cửa rừng có một bản phô tô lý lịch gỗ. Nguyên tắc kiểm tra tại cửa rừng phải xem xét từng lóng, phải “khai tử” từng lóng gỗ. Nếu kiểm tra thừa, số gỗ ngoài sổ sách sẽ bị giữ lại. Lúc ấy, phải tìm cách chi tiền mới đi lọt.

    Đường chở gỗ luôn có sẵn trong thiết kế khai thác. Thế nhưng với thế lực của mình, bọn Đáo lấy đủ lý do để xin mở đường tránh như dốc đèo, đường xấu, cự ly không hợp lý… tìm cách lách các trạm cửa rừng, trạm gác biên phòng…

    Trong khâu thiết kế bài cây, Đáo cũng nghiên cứu ra nhiều cách lách luật.

    Chỉ tiêu cho khai thác 100 mét khối gỗ trên một năm. Điều tra thiết kế được cộng trừ 5%. Lúc khai thác hắn sẽ tận dụng lấy cho bằng được số lượng gỗ tối đa.

    Khi chặt cây trên thực địa, lại có mánh lới làm việc với thiết kế, đóng búa bài cây gồm những cây gần giống nhau về chủng loại đường kính… với số lượng gấp đôi, rồi chia thành hai lần đi.

    Ngoài ra trên địa bàn huyện bọn Đáo lại xin lập xưởng cưa. Ra gỗ thành khí ngay tại huyện để làm mất dấu búa, phi tang nhập nhằng nguồn gốc. Lý lịch đóng búa Kiểm lâm thường chia làm hai phần: 50% xuất bán gỗ tròn, 50% nhập xưởng xẻ. Rất khó xác minh nguồn gốc gỗ thực. Khi trích lý lịch Kiểm lâm sẽ xác nhận có nhập, có xuất. Lợi dụng tỷ lệ thành khí ảo, một giấy xuất kho có thể đi hai ba lần, khối lượng gỗ vì vậy được tăng lên gấp mấy so với hồ sơ giấy tờ. Kỹ càng nữa thì cho máy cạp móc luôn gốc cây gỗ bị cắt lậu để đốt phi tang, coi như xong.

    Gỗ thành một chiến trường âm thầm mà nóng bỏng.

    Không như tư tưởng trong veo tinh khiết ban đầu của ông Quyết.

    Khi đã dày dạn con đường làm ăn, bọn Đáo mở mang nghề nghiệp, kiêm luôn thầu khoán xây dựng cơ bản theo phương châm đổi gỗ lấy cơ sở hạ tầng. Một mũi tên trúng mấy đích. Trong điều kiện dân vùng rừng sâu thiếu cơ sở hạ tầng nhưng quá nhiều rừng gỗ quý, họ lại quá ất ơ về khâu tính toán, nhất là những việc khó như xây dựng cơ bản đầy con số rối rắm.

    Các xã vùng xa đơn giản được hứa sẽ làm cho cái trụ sở, chỉ với điều kiện họ xin được cái giấy khai thác 100 khối gỗ. Nghe vậy ai cũng mừng, vì công việc quá đơn giản mà bỗng chốc có được cơ sở nhà cửa tốt đẹp bền chắc. Đổi lại những công trình ấy, trên thực tế có người bảo rừng mất đến hàng mấy trăm khối gỗ.

    Con đường làm ăn của Đáo và Đề rất êm xuôi nhịp nhàng.

    Kín đáo và hợp lẽ.

    Để giúp bạn hiểu rõ hơn về nội dung, sau đây là phần chú thích của chương 5. Mời bạn nghe cùng BÚC CÁC:

    Chú thích 9: Trong khai thác gỗ, theo quy trình có các khâu bài cây, dùng búa của cơ quan quản lý ngành cấp tỉnh giao cho bên tư vấn thiết kế đóng vào gốc cây đã lựa chọn được chặt hạ (có dấu ở thân gỗ và dấu lưu gốc), búa kiểm lâm đóng vào 2 đầu lóng gỗ tròn ở bãi 1.

    Chú thích 10: Việc đóng búa khai thác vào thân cây và gốc cây gỗ rừng được xác định là đủ tiêu chuẩn khai thác, sẽ cho phép chặt hạ.

    Hết chương 5