Tiếng Ocarina ở đâu

Sau khi ba người tắm rửa xong, bác Tư gọi cả hai người ra ngoài uống một ít rượu cuối ngày với mận ngâm còn lại chỉ 7-8 quả cuối cùng. Cô gái trẻ uống rượu sim, còn hai người đàn ông nhấm nháp Chivas với chanh, chú chó già ở dưới chân họ ve vẫy đuôi, họ ngắm trăng nhìn về phía hồ với đống lửa nhỏ bên cạnh. Vài chú côn trùng thò đầu lên từ hốc mắt cái hộp sọ dưới đất rồi nhảy tọt lên nhánh hoa dại, một con cú đậu trên bức tượng gốm leo cây mắt nhìn thau láu về phía rừng thông, chú tung cánh bay đi khi có tiếng gọi của người yêu hay bạn mình trong bóng tối sâu hút, chẳng cần biết điều gì trước mắt, cứ thế mà tung bay theo tiếng gọi tình thân.

“Con luôn tưởng tượng lúc mình ngủ thì mấy bạn gốm có sống lại rồi nô đùa không”– Cô nhìn về phía lò nung, nơi có hàng ngàn món đồ sống động đang chờ ngày trui rèn trong lửa.

“Nếu có thì chắc bình thường họ không muốn gặp mình”– bác Tư đáp.

“Nghe buồn vậy bác”– Cô gái nghĩ ngợi rồi cảm thán.

“Có những người còn sống mà đâu muốn gặp nhau, vì đời sống đã quá khác nhau rồi, cháu không thể cưỡng cầu được”– Bác Tư hớp một ngụm nhỏ Chivas.

“Cháu chỉ nghĩ là muốn gặp mấy bạn gốm xem mấy bạn có hài lòng với hình hài mình tạo ra không, mình phải làm gì để tốt hơn”– Cô ngã lưng một chút trên chiếc ghế sắt nhìn lên trời, một ngôi sao băng cắt ngang bầu trời, không biết cô có ước được gặp các bạn gốm không.

“Anh không biết hài lòng không chứ nếu các bạn em tỉnh lại chắc anh là người chạy khỏi đây đầu tiên đấy”– Cả ba cùng cười vang, làm chú côn trùng giật mình búng lên cao băng qua ngọn lửa, xuýt tí nữa rơi tọt vào lửa vì niềm vui của kẻ khác.

“Ngày trước ở quê anh có một khu mua sắm cũ, họ bán đủ loại quần áo, vật dung và đồ chơi trẻ em. Đợt đó anh nhớ có người bán hàng ngủ lại trong đó kể. Tối hôm ấy, mấy con búp bê loại vỗ vỗ lưng nó sẽ phát ra âm thanh tự dưng bật dậy, chạy đuổi họ khắp nơi. Một tháng sau họ dẹp tiệm đi khỏi đó luôn”– Dinh kể tiếp cho mọi người nghe.

“Trời ơi anh dọa vậy sao tối em dám ngủ nữa, ưi thấy ghê quá”– Cô làm hai người đàn ông mắc cười nhưng cố nhịn vì không muốn trêu cô quá đà lại mất ngủ. Cô xít ghế lại gần bác Tư rồi lại nhìn về phía lò nung với đám bạn gốm đã bớt dễ thương đi đôi chút.

“Không không anh xin lỗi, không có ý dọa chỉ nhớ ra chuyện vậy thôi. Nghĩ lại có khi họ bán ế quá rồi bịa chuyện cũng không chừng”– Gã vờ biện giải cho cô gái trẻ bớt sợ chứ thật lòng có những lúc gã cũng tự thắc mắc mấy tiếng rao hàng rong bên ngoài cửa có phải của con người thật không, hay là những người còn vương vấn đi lại trên trần thế.

“Thôi thôi nghe ghê quá con đi vào ngủ sofa đây, mày đi với tao vô nhà ngủ đi, chứ tao sợ lắm”– Cô đứng lên dắt chú chó già từ từ vào nhà ngủ, nhìn mắt cô có phần cũng mệt mỏi, hôm nay cô là người làm việc nhiều nhất trong mấy người thợ gốm.

Hai người đàn ông ở lại trong đêm lạnh, Dinh có nhiều câu muốn hỏi nhưng nghĩ đây chưa phải lúc, ít ra cái tuổi trung niên giúp gã kiểm soát được dòng chảy bên trong tốt hơn, không phải khi còn trẻ nghĩ gì là người ta ào ào muốn hỏi. Cắn một miếng mận muối, hớp một ngụm Chivas rồi chấp một lát chanh, Dinh cảm giác như cả cuộc đời mình ở đó vậy, cay đắng mặn ngọt chua đều có cả.

“Chuyện với Lanh là thế nào, nếu anh không muốn nói tôi sẽ không hỏi nữa, tôi cũng không biết cuộc đời anh trước khi lạc vào cái xó này như thế nào, nhưng con bé thì tôi biết rất rõ. Tôi không muốn nó phải mong mỏi chờ đợi trong mơ hồ thêm một người đàn ông chẳng rõ có tồn tại ở đâu đó hay không nữa”– Bác Tư uống cạn ly rượu trong tay.

“Cháu chỉ có thể xin lỗi vào lúc này, còn những chuyện khác chính cháu còn đang mơ hồ. cháu sẽ không quyết định gì khi chính bản thân còn chưa rõ ràng, cảm ơn đã ngăn cháu lúc ấy, cháu nói thật lòng”– Dinh ngồi thẳng lưng, hai bàn tay lồng vào nhau nhìn về phía hồ trả lời bác Tư.

“Nó như con gái tôi vậy, chịu khổ cả chục năm qua rồi, anh có nói gì thì tôi cũng chỉ nhắc anh đối đãi tốt với nó, cứ coi đây là câu dằn mặt của người cha với một kẻ lạ mặt lãng vãng quanh con gái mình, tôi cũng nói thật lòng đấy”– Nhìn gương mặt bác Tư trở nên kiên quyết hẳn.

Ly rượu cạn cùng lời nói ra, ngày hôm đó cả hai cũng đã cạn sức lực, bác Tư đi vào ngủ trước và nhắc Dinh sương đang xuống đừng ở ngoài quá lâu. Gã hớp phần rượu cuối cùng trên tay, bước về phía lò nung vì muốn xem mấy món đồ gốm của mọi người làm cả ngày hôm nay. Thật sự lời nói không sao tả hết được sự phong phú của trí tưởng tượng con người, không phải tự nhiên mà cô bé thợ gốm mong muốn mấy người bạn gốm sống dậy, nếu được như vậy ngay cả một gã trung niên cũng sẽ mê đắm cùng họ. Đủ loại hình dạng như cánh hoa nở ra muôn hướng, tỏa ngát hương thơm của sự sống vạn năm về trước cả vạn nẻo đường về sau. Gã nhắm mắt, nhẹ nhàng lướt đi trên mấy món đồ gốm chờ ngày thức dậy trong lò nung rực lửa, gã lấy ra vài món rồi để xuống một góc nền xi măng, ngồi xuống ngắm nghía. Gã nhìn chúng, cố đoán xem người làm ra chúng là người như thế nào, chuyện gì xảy ra với họ, điều gì đã khiến cơ thể họ tạo ra hình hài trước mặt. Dinh nhớ ngày trước khi hẹn hò với vợ mình, họ chơi trò nhìn vào những người trong quán, cùng nhau đoán xem ngày hôm đó của họ như thế nào, câu chuyện giữa những người ngồi cùng bàn là gì, họ làm nghề gì, từ đâu đến. Những đoán già đoán non như vậy thật sự chẳng dẫn đi đến đâu ngoài tiếng cười của hai người. Gã nghĩ lẽ ra con người nên cùng nhau chơi nhiều trò chơi với nhau hơn, đôi khi chúng hơi lố bịch, ngớ ngẩn và sự thật là vô bổ, nhưng khi chơi mọi thứ đều hiện ra trước mặt. Kẻ láu cá sẽ láu cá, kẻ háo thắng sẽ háo thắng, kẻ do dự sẽ do dự, mọi điều tật xấu của con người hiện ra khi chơi một trò chơi, bất kể nó giản đơn hay phức tạp. Tuy vậy, chơi không phải để đọc vị người khác mang lại lợi thế cho mình, mà trong lúc chơi ấy ta tìm ra được tật lệ và tội lỗi của nhau, của chính mình. Nhìn nhận điều đó quan trọng hơn hết thảy bất kỳ chiến thắng nào, chiến thắng thật sự là nhìn ra bản thân, thay đổi và tiến hóa tận gốc. Thế rồi gã trung niên buộc miệng thốt lên”Chiến thắng duy nhất là được bên cạnh nhau chơi một trò chơi”. Dinh vẫn thích thú khi nhìn vào mấy món đồ sinh động ấy, nên gã đi vào lấy một cái mền rồi ra nằm luôn ở đó, gã để một đống đủ thứ món ở trước mặt, như một đứa trẻ trong vườn chơi của mình, rồi lẩm nhẩm những câu chuyện của riêng gã không ai nghe rõ. Gã thiếp đi cùng những câu chuyện, chú chó đang vẫy đuôi ở đằng xa, có tiếng bước chân ai đó lột xột trên cỏ, mà thôi gã quá buồn ngủ rồi, không còn làm gì nổi nữa cả.

Tiếng gốm va vào nhau làm Dinh tỉnh giấc, trời vẫn còn mờ sương mà hai người thợ gốm đã bắt đầu công việc của mình, họ đang xếp những món gốm lớn do những người thợ làm vào trong lò trước. Chú chó đến khều chân gã, hình như nó khỏe hẳn lại rồi, suýt tí nữa nó làm vỡ cái bình nên bác Tư xua nó ra ngoài sân chơi. Gã đứng lên mang mền và gối vào trong nhà, gã nhớ ra tối qua chỉ lấy cái mền,”Chắc bác Tư kê cái gối cho mình”gã nghĩ vậy nên không bận tâm tiếng bước chân trên cỏ đêm qua nữa. Dinh cất đồ rồi rửa mặt xong thì ra giúp hai người thợ gốm một tay. Bác Tư không cho gã làm vì họ xếp theo một trật tự mà hai người đã bàn trước đêm qua để tối ưu không gian khá nhỏ bên trong lò, gã đi vào trong bếp làm một ít đồ ăn và pha café sáng cho ba người.

Thật sự nếu đây là một cuốn tiểu thuyết thì tên nó nên là Chiếc máy cày diệu kỳ, cứ mỗi khi Bố đến cùng tiếng máy tành tạch thì một ngày mới thật sự bắt đầu. Hôm nay anh ta lại không chở đồ mà chở người, ba người thợ gốm đến cùng Phi và Lanh trên con siêu xe, họ nói cười rôm rả trên tay là rất nhiều hoa dại dọc đường đến đây, hôm nay là ngày cuối của lễ hội nên họ muốn tận hưởng nó một chút. Sáng nay có một nhiệm vụ rất nặng nhọc đó là đốn củi để chụm lò lúc tối, Dinh cùng Bố sẽ làm trước tiên, người thợ gốm đi Harley sẽ xếp cũi cùng cậu bạn thợ gốm trông hơi gầy guộc.”Mọi người đừng lo, thợ làm gốm nếu làm thật sự không ai yếu ớt cả”, chắc cậu thấy ánh mắt hoài nghi của ba gã đàn ông còn lại nên rào trước như vậy. Nghĩ cũng phải, nếu làm thật sự một nghề gì đó, người ta phải vừa thông minh vừa khỏe mạnh, không thể ngồi một chỗ mà làm được việc, cũng không thể hì hục cả ngày mà nhìn ra được vấn đề, cả hai thứ đều phải có để bổ trợ nhau, nghĩ như vậy nên Dinh an tâm hơn cho anh bạn trẻ ấy.

Những người đàn bà thì đang chuẩn bị một ít đồ ăn thức uống, hôm nay họ cắm hoa khắp nơi trong mấy cái bình gốm chưa được nung, họ đặt nó ngẫu nhiên không theo một trật tự nào, hay nói đúng hơn là theo những trật tự của từng người đan xen vào nhau. Phi thì chọn chia ra thành cụm, mỗi cụm có ba cái bình chụm lại vào nhau, các loại hoa ở mỗi cụm cùng một loại, Lanh thì rải rác các chậu hoa ở khắp nơi, cô cứ như đang đi dạo rồi đặt chúng vào nơi mà mình thích, xong thì đặt 5-6 bông hoa đủ loại vào trong lọ. Thật lạ rằng cô bé làm gốm có phần tiểu thư mít ướt lại bảo mình không thích cắm hoa, thế giới này thật muôn màu và không thể đoán định một con người nếu họ thật sự sống với chính bản thân mình. Cô gái làm gốm đến bằng Vespa hôm qua lại chọn cách thả trôi những bông hoa trên mặt hồ, rồi đứng nhìn chúng thật lâu mà chẳng có một biến sắc nào trên gương mặt. Nhìn những người đàn bà đang nô đùa, Dinh thấy họ thật xinh đẹp theo một cách rất riêng, chẳng có một tiêu chuẩn nào có thể xét nét vẻ đẹp này, gã nghĩ vợ mình nếu có ở đây sẽ mang hoa ra cái nhà cháy và đặt lên ngôi mộ nhỏ, còn con gái gã sẽ làm một chậu hoa đủ sắc màu thật to đặt trong gian nhà chính để tặng bác Tư.

Anh bạn dân phòng cũng đã đến, vì chưa có người giữ xe nên anh vào phụ xếp cũi. Mấy người đàn ông vừa làm việc vừa trò chuyện, còn những người đàn bà lại cắm hoa trong Im lặng, đàn ông đàn bà chung quy cũng chỉ là những quy ước vụn vặt tạm thời, tất cả những ranh giới ấy thật mong manh.”Thiệc tình mình thấy đàn ông mà tụ lại nó còn ồn hơn mấy người đàn bà”, Dinh nghĩ trong khi đốn củi nghe câu chuyện đàn ông của họ.

“Hôm nay nữa là cũng hết việc rồi, canh lò nung nặng nhọc đấy sợ anh làm không nổi”– Bố dừng tay lau mồ hôi quay ra hỏi Dinh.

“Nói thiệc tôi chưa nghĩ gì, bận quá tôi quên chuyện sạc pin điện thoại nên tối nay tính”– Dinh trả lời khi dừng tay nhờ anh bạn dân phòng thay phiên cho mình.

“Ủa anh không phải người ở đây à”– Cậu bé làm gốm gầy guộc vừa xếp củi hỏi.

“Anh là khách đi lạc”.

“Bố mày kể ổng vụ cháy đi, hôm qua ổng hỏi mà tao kêu hỏi mày”– Anh bạn dân phòng ngơi tay, anh ta thật sự rất khỏe, nhát rìu lại chuẩn xác.

“Thôi im đi mày, chuyện đó để sau”– Bố nheo mài nhìn anh bạn dân phòng.

“À quên, thôi”– Anh bạn dân phòng như chợt nghĩ tới điều gì đó cấm kỵ nên bịt miệng mình.

“Đốt lò mới thật sự vất vả, bác sẽ ở lại cùng anh Tư, với lại bác cũng nhờ nung luôn mấy sản phẩm, đứa nào rãnh ở lại chơi cho vui”– Ông thợ gốm già lên tiếng.

“An tâm bác sẽ còn thấy mặt mốc của con vài ngày tới, được trả tiền cao mà”– Bố trả lời rồi cười hả hả.

Câu nói của anh bạn dân phòng làm Dinh càng tò mò, gã nghĩ tối nay khi bắt đầu đốt lò nung xong sẽ hỏi Bố rõ chuyện này, còn bây giờ họ vào ăn sáng để chuẩn bị đồng hành làm gốm cùng những người sắp đến. Sau một ngày làm việc cùng nhau, họ gần gũi hơn hẳn nên cùng ăn sáng chung trên chiếc bàn lớn đóng tạm ngoài sân, khi ngày hôm nay đi qua có thể sẽ ai về nhà nấy quay lại đời sống của mình, dù nó có ra sao đi nữa. Trong lúc ăn họ bàn tán chuyện ngày hôm qua, về Diana và ông Carlos, về trò chơi Dinh đề xướng, vài người tối qua về nghe nhạc của anh bạn idol, người lại khen nức màn trình diễn của cậu trai trẻ thợ gốm làm cậu ngại ngần trông thật dễ thương. Lanh và Phi đang thì thầm chuyện gì đó, Bố thì cứ đòi thách đấu vật tay với người thợ gốm đi Harley. Bác Tư muốn thông báo công việc của hôm nay, bác vừa nghe điện thoại của ai đó, mọi người đều đã tập trung đầy đủ.

“Theo kế hoạch thì sáng nay mình sẽ có mấy bạn tù nhân cải tạo tốt xả trại ra ngoài, buổi chiều thì là các em khuyết tật cùng mấy em cấp ba bình thường, ý bác là bình thường theo nghĩa thông dụng. Nhưng vừa rồi có người bên huyện gọi nói sẽ có một nhóm tầm 20 cụ bên viện dưỡng lão. Nói chung các đoàn đều có người quản lý, phạm nhân thì có mấy người quản giáo đi cùng nên công việc chúng ta vẫn không thay đổi lắm. Tôi muốn nói ra điều này, nếu là nơi khác có thể các bạn sẽ được dạy đối xử đặc biệt đối với đối tượng này, còn bản thân tôi thì thật sự thấy họ bình thường như chúng ta, làm được gì cho họ thì làm, không cần cố gắng tỏ ra thế nào cả. Riêng về Bố, tránh va chạm vật lý với mấy ông phạm nhân, họ đang cải tạo tốt đó, mày đừng có đi chọc ghẹo người ta”– Bác Tư thông tin cho mọi người xong thì tất cả nhìn Bố rồi cười.

“Ủa cái gì kì vậy”– Bố nhìn quanh mọi người đang cười rồi giả bộ gãi gãi đầu làm ra vẻ anh ta ngây thơ vô tội lắm.

Trong lúc họ ăn sáng thì cũng có vài người ghé vào làm gốm, anh bạn dân phòng vội lấy ly nước chạy ra giữ xe cho họ, một ngày lễ hội nữa lại bắt đầu. Lác đác 30’ mà đã đầy người ngồi trong tấm bạt dưới đất, hầu hết họ xem những nội dung do người tham gia ngày hôm qua đăng lên mạng xã hội. Vài người chạy lại hỏi Dinh bác Carlos ở đâu, có người lại vừa nặn đất sét vừa than thở sao không có âm nhạc như hôm qua, vài người còn nghĩ mọi thứ hôm qua do dàn dựng,”Thật không biết nên vui vì đông hay buồn vì thế sự này”, gã tiếp tục quay lại đốn củi sau khi nghĩ như vậy. Mặc dù đến vì nhiều lý do khác nhau, nhưng sau một hồi tham gia thì không khí thật sự không khác hôm qua là bao, mọi người đều rất hòa mình vào cùng nhau, quên đi những mong muốn phàm phu trước khi vào đây. Chỉ còn Dinh và người thợ gốm già đối mặt với đống củi trơ, tự dưng ngày hôm nay gã không muốn hòa vào đám đông kia, có thể cái gì nhiều quá đều không tốt.

“Bác làm nghề này bao lâu rồi”– Họ ngồi nghỉ bên đống củi đã được xẻ ¼ số lượng.

“Bác không coi đây là nghề mà là nghiệp”– Người thợ gốm già ánh mắt có chút buồn nhìn về phía hồ.

“Bác có thể kể cho cháu nghe được không ?“.

“Thật ra lúc trẻ hơn cháu một chút ta làm kỹ sư xe máy ở Mỹ, mẹ ta mới là người làm gốm nhưng bà và cha ta ở lại quê nhà không sao kia. Ta lập gia đình với vợ là người Mỹ rồi sinh con ở bên đó. Thật tình mọi thứ trong gia đình ta đều rất Mỹ, dầu cho cộng đồng mình bên đó đông, sinh hoạt hỗ trợ nhau cũng nhiều, nhưng vẫn có gì đó day dứt lắm. Rồi khi cha ta mất, ta về ở một tháng cho mẹ vui, nhưng lúc đó ta cũng chẳng nghĩ sẽ làm gốm đâu, chỉ vọc phá rồi sửa chế máy móc cho công việc của mẹ già bớt nặng thôi. Thiệc tình mẹ ta bảo mấy cái máy ta chế chỉ làm bà lười biếng và không giao tiếp được với đất, bỏ xó luôn. Lúc ấy ta không hiểu những gì bà nói, ta quay lại ở Mỹ như bình thường. Ba năm sau bà cũng mất, ta cũng về chịu tang một thời gian, trong thời gian ấy ta biết thêm về mẹ mình thông qua khách hàng, đối tác và những người trợ giúp bà bao nhiêu năm qua. Càng lúc ta càng thấy được cái nghề gốm này nó đẹp đến chừng nào, gắn bó với đất nước theo cả nghĩa quê hương và vật liệu. Ngay cả tên vật liệu hấp dẫn rồi mà đi vào làm còn mang lại cho mình nhiều kết nối hơn nữa, cháu thấy ở đây rồi đấy. Thì đó ta về đây luôn rồi, giờ ta thuần chủng, chỉ còn lai Mỹ ở con xe Harley thôi”– Người thợ làm gốm già say sưa kể câu chuyện đời gốm của mình rồi tự cười hào sảng.

“Câu chuyện thật thú vị, quả là con người chẳng mấy khi được lựa chọn gì, chỉ là trôi đi mà thôi. Bác và cháu có điểm chung đấy, gắn kết với mẹ, thật tiếc khi họ đều đã không còn ở bên cạnh, đàn bà chắc chắn khôn ngoan hơn chúng ta nhiều”– Dinh uống ngụm nước rồi hai người bắt tay nhau đứng dậy tiếp tục bổ củi.

Chiếc xe chở mấy cụ từ viện dưỡng lão đến nơi được chạy thẳng vào trong vì có vài cụ không di chuyển thuận tiện, nhưng thật kì lạ có một bà lão xuống xe ngoài cổng rồi tự đi bộ vào trong. Bác Tư quyết định xen kẽ giữa mấy người dân đang ở đó với mấy cụ để họ cùng làm, cụ nào khó khăn di chuyển thì ngồi trên bàn, hai cô gái thợ làm gốm đang phụ trách hai khu vực làm gốm được đan xen đối tượng này. Bà lão kỳ lạ đi bộ vào vẫn chưa hết kỳ lạ, bà đi dạo quanh hồ rồi đứng ngắm nhìn mặt hồ lấp lánh ánh nắng. Lát sau có người ở viện dưỡng lão đi đến nói điều gì đó, chắc là muốn bà tham gia cùng, bà ngó lơ không trả lời người đàn ông hình như là quản lý ở đó. Ông ta bắt đầu to tiếng, nói từ xa Dinh nghe loáng thoáng:”Bà suốt ngày gây sự không mệt à, sao không giống mấy người già khác đi cho tôi nhờ”. Bà ta chỉ trừng mắt lên với người đàn ông kia mà vẫn không trả lời câu nào. Thế là người đàn ông kia nắm lấy khuỷu tay bà dùng dằng định kéo bà đi, lúc này Dinh vứt cây rìu xuống đi về phía nhà chòi bên hồ, gã biết là mình không nên chạy vội sẽ khiến mọi việc có thể sẽ trở nên ồn ào phiền phức hơn.

“Có chuyện gì đấy anh ?”– Dinh hỏi từ tốn rồi dần tiền về phía họ.

“Không có gì, tôi đang quản lý người của mình, mà anh là ai”– Người đàn ông kia khá to con, tay ông ta vẫn còn nằm lấy phần khuỷu tay bà lão.

“Anh làm cho viện dưỡng lão phải không, họ là khách hàng của anh mới phải, sao anh lại nói là mình quản lý họ”– Dinh đã tiến đứng cách họ 2m để quan sát.

“Chuyện gì vậy anh Dinh”- Từ xa Bố nhìn thấy có việc gì đó bất ổn nên cũng tiến đến.

“Không, cậu đứng yên đó đi, hiểu lầm thôi, phải không ?”- Dinh ra hiệu cho Bố đứng lại và hỏi người đàn ông kia trong khi nhìn thằng vào mắt anh ta.

Người đàn ông bỏ tay bà lão kỳ lạ ra rồi quay lại chỗ mọi người đang nặn đất sét, Dinh không nói gì mà ngồi lên thanh ngang nhà chòi đứng cách bà lão 2-3m rồi đốt một điếu thuốc. Họ đứng đó im lặng nhìn về phía tảng đá bên hồ. Hồi sau, Dinh hút cũng gần sắp hết điếu thuốc, gió thổi làm chiếc lá thông bay lên vướng vào dạt áo bà lão, bà cầm lên trong tay rồi ngắm nghía nó hồi lâu.

“Giờ này chú chim vẫn chưa về bên tảng đá”– Dinh vừa định vứt điếu thuốc quay lại làm việc thì bà già thả chiếc lá xuống mặt hồ rồi nói.

“Con chim bên tảng đá ?”– Dinh ngạc nhiên khi nghe bà lão nói, gã khựng lại đôi chút.

“Anh cho tôi xin điếu thuốc”– Bà quay ra nhìn Dinh.

“Bà chắc chứ”– Gã do dự móc gói thuốc trong túi quần ra.

“Sao, anh cũng như họ xem tôi là bà lão già nua yếu ớt cần bảo vệ sao”– Bà lão nheo mắt nhìn có vẻ thăm dò.

“Không, chỉ là một câu cảm thán ngớ ngẩn”– Dinh khoác tay rồi đưa gói thuốc ra cho bà lão lấy một điếu, gã che gió châm lửa cho người đàn bà có phần khác thường.

“Tôi đã từng ở đây, gia đình tôi bán đất cho anh Tư đấy, ngày trước đây có cái nhà gỗ để khi rảnh chúng tôi chạy xe về đây câu cá nên có thấy con chim đó vài lần. Loại thuốc này nhẹ thật đấy, nhưng thôi có là tốt rồi, trong đó họ không cho hút”– Bà hút một hơi thật sâu rồi kể.

“Có vẻ bà không thích viện dưỡng lão”.

“Anh nhìn đi, họ bị bỏ rơi và chờ ngày chết. Thật đáng thương nhưng tôi ghét phải ở gần họ, cảm giác như tôi bị hút cạn sinh lực còn sót lại của mình”.

“Ông ngoại cháu ngày xưa nói:”Tao thà chết trên cánh đồng còn hơn sống trên giường bệnh”“

“Họ coi chúng tôi như phế thải, lũ con của tôi nó còn bịa ra tôi bị mất trí nhớ để tống tôi vào đây, bọn vô ơn phản phúc”.

“Sao bà không vào trong thử nặn đất sét”- Bà lão trở nên kích động với giọng nói cáu gắt nên Dinh chuyển câu chuyện sang một hướng khác.

“Anh coi tôi như con nít sao mà chơi mấy trò ấy… Chào anh”– Bà đang lớn giọng bỗng nhẹ xuống rồi nói chào làm Dinh bối rối.

“Anh ra đây cho tôi nói chuyện một chút”– Người đàn bà mang thẻ nhân viên viện dưỡng lão từ xa đi tới, cô lôi Dinh ra khỏi cái chòi ven hồ để nói chuyện.

“Bà ấy bị một hội chứng về trí nhớ, đại loại là cứ 3’ não bà như bị reset lại, bà không có khả năng ghi nhớ ngắn hạn tại thời điểm hiện tại”– Lời của người này làm Dinh đứng hình suy nghĩ.

“Giờ tôi đã hiểu, nhưng khi nãy người đàn ông kia có hành vì và lời nói không thỏa đáng”.

“Tôi nắm tình hình và nghe kể rồi, anh ta sẽ bị kỷ luật nặng, tôi xin lỗi vì sự cố ấy”.

“Tôi có thể mang đất sét ra nhà chòi xem bà ấy có làm cùng tôi không, cô thấy sao”– Người đàn bà băn khoăn một hồi lâu khi nghe đề xuất của Dinh.

“Tôi sẽ ngồi đằng cái bàn lớn chỗ giữa sân, bà ấy có phản ứng gì lạ thì anh đến tìm tôi”.

“Cảm ơn cô, giờ tôi sẽ đi lấy đất sét và dụng cụ, cô cứ quay lại cùng những người khác”.

Dinh lấy đất sét cùng với dụng cụ ra nhà chòi ven hồ, gã không nói gì cả mà cứ thể ngồi xuống sàn chơi, một con trâu hiền lành đang dần hiện hình. Trong lúc nặn đất sét Dinh nghĩ về câu chuyện của bà lão đang đứng bên cạnh, bà ấy chỉ bị mất khả năng ghi nhớ chứ không thể gọi là mất trí nhớ, nên những gì bà nói đều chân thật, từ những ký ức xưa cũ nhất đến cảm giác khi bị đưa vào viện dưỡng lão. Gã hiểu cảm giác này hơn ai hết, mẹ gã từng phát cáu khi gã mua một gói chăm sóc của một viện dưỡng lão cao cấp đắt tiền mà họ gọi là chăm sóc tận răng rồi view đẹp gần thiên nhiên. Mẹ gã luôn nói nghỉ hưu hay hưởng thụ chỉ dành cho kẻ lười biếng và vô dụng, bà không bao giờ chấp nhận ăn không ngồi rồi, bà cũng như cha mình chết trên con đường lao động như con trâu chăm chỉ mà gã sắp hoàn thành. Cuối cùng người đàn bà không thể tiếp tục ghi nhớ cũng chú ý và đến làm quen lại lần nữa với Dinh. Lúc ấy chiếc xe chở phạm nhân vừa mới đến, họ đang đi loanh quanh làm quen không khí xung quanh.

“Sao cậu lại ngồi đây một mình, sao không vào trong làm cùng bọn họ”– Bà lão như chưa hề nói chuyện gã lần nào, cuối người nhìn chú trâu đất sét hỏi.

“Trông họ thật già nua và nhàm chán, ở gần họ cảm giác như bị hút cạn năng lượng, cháu cũng đã trung niên rồi, muốn giữ lại một ít cho tuổi già”– Gã lấy ý chính trong câu nói vừa nãy bà lão nói khi cuộc trò chuyện đầu tiên diễn ra.

“Vậy cậu làm bạn với tôi được rồi, họ thật buồn tẻ, viện dưỡng lão gì chứ, như cái trại chờ chết ấy”– Bà cười vui vẻ rồi ngồi xuống cùng chơi đất sét với Dinh, Bà đang nặn một chú chim.

“Cậu có hút thuốc không, tôi thèm thuốc mà trong kia họ lại cấm”– Con chim đang dần hình thành trên tay bà lão.

“Không cháu bỏ rồi, cháu sợ chết sớm”– Gã nghĩ nếu cứ vài ba phút bà ấy lại reset một lần mà xin thuốc lá thì có khi chẳng còn điếu nào, còn bà ấy nhập viện lao luôn mất.

“Sống trong cầm tù mới đáng sợ”– Bà nhìn về phía tảng đá bên hồ đằng xa.

“Ồ có phải bà đang nặn chú chim bên hồ không”– Gã vờ hỏi chứ bà ấy nặn cũng không giống con chim gã thấy buổi chiều chút nào.

“Cậu cũng biết nó à, vậy là nó còn sống, mà cũng có thể là con cháu của nó. Hồi trước vợ chồng ta hay đến đây câu cá cuối tuần, thật thích khi nhìn thấy nó”.

“Tính ra cuộc sống như một vòng lặp, mọi thứ đến lúc cứ như khởi động lại, chỉ là ở một hình hài khác thôi bà nhỉ”– Dinh đặt con chim đậu lên lưng con trâu.

“Chào anh”

Một vòng lặp khác của bà lão lại được khởi động, lần này bà không biết vì sao mình lại ngồi cùng một người trung niên nên có chút hốt hoảng. Rồi khi nhìn xuống sàn nhà chòi ven hồ, bà thấy con chim đất sét, bà xin phép mượn nó rồi đưa lên bàn tay như thể đó là sản phẩm của ai vậy. Bà nhìn con chim trên tay đặt nó trong không trung để trông giống nó đang đậu trên tảng đá, để rồi câu chuyện về chú chim tảng đá lại bắt đầu nhưng rẽ sang nhiều hướng khác. Bà cảm thấy thích thú nên ngồi làm một con chim khác cho mình, trong ký ức hiện tại của bà đây là lần đầu tiên nặn đất sét cho mình.

Từ khi nhóm phạm nhân bước vào cùng quản giáo công an, không khí trở nên khác đi rất nhiều, những người đến tham gia trở nên do dự dè dặt. Một nhóm người tách ra một khu vực làm gốm khác, một số lại ra ngoài đi dạo ven hồ, có gia đình thật sự đứng lên ra về khi chưa hoàn thành xong món gốm của họ. Về phía phạm nhân, họ cũng phần nào thấy ái ngại không dám hòa vào đám đông, chỉ vài người bắt chuyện được với những người già bên viện dưỡng lão cùng làm gốm với họ. Vài người phạm nhân tụ tập lại bên cạnh người thợ gốm già có chiếc xe Hurley vì trông ông ấy hầm hố nên ít ra dễ dàng bắt chuyện về các hình xăm, một số người khác lại đứng một mình nhìn mặt hồ yên ả luôn chào đón mọi sinh vật. Nhìn về phía bác Tư và những người bạn mới quen, Dinh thấy rõ một chút muộn phiền trên gương mặt họ.

“Anh và bà có thể cho em ngồi cùng được không, em thấy bầy chim bà làm thật vui mắt”– Cậu trai trẻ trạc tuổi Bố đứng bên phía ngoài nhà chòi nhìn vào, anh ta thấy đàn chim đất sét do bà lão nặn sau một hồi reset ký ức và trò chuyện cùng Dinh. Họ cũng làm được 6 con chim và 3 chú trâu lăn lóc trên sàn gỗ, không con nào giống con nào, có con còn chẳng giống trâu hay chim.

“Cậu có thuốc lá không ?”– Bà lão lại hỏi xin thuốc lá.

“À không, cháu là phạm nhân, họ không cho hút thuốc”– Cậu gãi đầu chỉ tay vào cái băng đỏ đang đeo trên tay, cái băng là dấu hiệu để công an quản giáo quan sát quản lý họ, nhưng vô tình trở thành bức tường rào ngăn cách họ với những người khác.

“Cậu vào đi, tôi lấy nhiều đất sét lắm”– Dinh trả lời khi đang chuyển qua làm một chú ngựa.

“Ta cũng bị nhốt như cậu nên thèm thuốc lá”.

“Đúng thật mà sao khi nãy không thấy bà trên xe, cũng không thấy đeo băng đỏ”– Cậu ta vừa nói dứt lời thì Dinh khều nhẹ tay.

“Mắc phải tội già nên nhốt khác chỗ cậu”– Vài giây ngượng ngùng sau câu nói ấy, sau đó bà lão bật cười làm hai người kia cũng cười theo.

“Bà vui tính thật, ra bà từ viện dưỡng lão đến”.

“Ủa hai cậu là ai”.

Bà lão lại không còn nhớ gì cả, nhưng khoảng thời gian giãn cách cho mỗi lần reset cũng dài ra thêm 1-2 phút. Ngoài ra Dinh để ý thấy rằng, mức độ làm quen hòa nhập vào khung cảnh xung quanh cũng nhanh hơn, giống như ký ức mới vẫn được ghi nhận nhưng chìm sâu ở đâu đó khó lấy lên được, nhưng bằng cách nào đó cơ thể và suy tư của bà có chuyển dịch và thay đổi, dù rất nhỏ tuy nhiên không phải mọi thứ bị xóa sạch trơn. Dinh giải thích cho anh bạn phạm nhân mới đến, hồi đầu anh ta không hiểu lắm, nhưng sau đó khi chứng kiến quá trình trên của bà lão anh ta đã hiểu ra và cùng Dinh thích nghi cùng bà lão.

Vừa làm những con vật bằng đất Dinh vừa nghĩ về những tri nhận mấy ngày qua, những nỗi nhớ và ký ức bật lại, những sai lầm hiện hữu bị lãng quên, che mờ của chính mình. Con người có thể quên đi chính mình, quên đi những trăn trở ước mơ thời trẻ, đôi lúc đánh mất kết nối với tình thân trở thành một tên nô lệ cho những ảo mộng. Người ta nói rằng mình yêu thương lo lắng cho gia đình người thân rồi lao vào công việc, tiền tài danh vọng, thoáng chốc mọi thứ như một ngày dài trở về chiều tà và chìm dần vào bóng đêm u mê đánh mất tất cả. Họ hi sinh thời gian, tài nguyên, và quan trọng hơn cả là niềm vui sống cho điều gì kia chứ, một ngôi nhà rộng trống hoặc không một bóng người, một vườn hoa rực rỡ không một con côn trùng ẩn chứa đầy chất độc, tệ hơn cả là một cái xác khô khốc cằn cỗi lạc lõng giữa phố thị lạnh nhạt bạc bẽo, vì điều gì kia chứ. Cha mẹ đã chết, bạn bè xa nhau, vợ chồng con cái không nói được quá ba câu thì tranh cãi, mọi thứ dần đi xa khỏi cái mục đích cao đẹp bạn đầu mà họ dõng dạc tuyên thệ trước đấng tạo hóa, họ còn tệ hơn những hòn đất tưởng như vô dụng kia. Nhưng trời đất có đấng hiếu sinh, mỗi khi con người lạc đường lầm lối, luôn có tha lực nào đó kéo họ lại, một ân huệ cuối cùng nằm rải rác khắp nơi, như ông Bụt hiện ra trong truyện cổ tích. Bụt trong muôn hình hài như những hòn đất này, thiên biến vạn hóa hiện ra nhắc nhở, lay động, thì thầm để con người quay đầu. Bụt tản mạn trong những người thợ gốm, những người đàn bà can trường, Bụt trong chú chim ven hồ. Du dương trong tiếng Ocarina cũng có tiếng vang vọng của những vị thần hộ mệnh, thiên thần và Bụt là một, trong hình hài sống động của thân hữu không bao giờ biến mất, không bao giờ buông tay.”Ta cũng là Bụt, là hòn đất, là tiếng Ocarina bên hồ”, Dinh dừng dòng suy tư rồi ngước mặt lên trong một sự ngạc nhiên nhưng lại cảm thấy thật bình an vô sự, như con người thật sự đã quay về, con người phổ quát, không phải của riêng gã quay lại nâng đỡ cho xác phàm của gã trung niên quay đầu.

Mọi người từ khi nào đã lặng lẽ ngồi xuống quanh nhà chòi ven hồ, ngót cũng gần 20 người, người già ,phạm nhân, công an, những người khác đều ngồi quanh bà lão, anh bạn phạm nhân, và gã trung niên đi lạc. Bà lão đôi lúc lại hỏi thuốc lá, xung quanh đều cười cười rồi bảo không hút, nhìn mặt bà bí xị mà ai cũng vui đến lạ lùng. Cuộc trò chuyện cũng mở rộng chủ đề, không chỉ là những phiền muộn tuổi già, bà kể rõ hơn về gia đình mình, về những ngày đi câu cá cùng chồng, về con chim bên hồ. Thời gian ghi nhớ của bà cũng tăng lên, theo lời của người quản lý viện dưỡng lão nói là kì diệu,”Phải rồi, kì diệu chỉ đến khi cùng làm trong tận lực” Dinh nghĩ vậy nhưng không nói ra. Gã trung niên đứng lên để vài người đứng bên ngoài có thể đi vào, bỏ lại đó một đàn trâu ngựa và những niềm riêng đã qua. Dinh muốn đi bửa củi, đơn giản là vì ngồi lâu nên mỏi cần giãn gân cốt, giờ trong đầu gã trung niên tuyệt nhiên không có gì ngoài mong muốn bửa củi rồi uống một ly trà chanh.

Lúc này Bố và người thợ gốm già đã hoàn thành được hơn một nửa số củi dành cho việc đốt lò đêm nay, Dinh vào thay cho người thợ để ông ấy vào trong nhà nghỉ ngơi. Trời đã gần trưa, có chút nồm ngày hôm nay nên không khí khó chịu, vậy mà Dinh chẳng thấy mệt chút nào. Bố vô cùng ngạc nhiên hỏi sao gã vẫn còn khỏe vậy thì gã chỉ bảo là làm cho kịp tối. Từ căn nhà chòi ven hồ đang đông đúc náo nức tiếng cười, anh bạn phạm nhân khi nãy ngồi làm cùng Dinh và bà lão tiến lại chỗ đống củi, anh ta trông có vẻ sảng khoái lắm.

“Có ai mệt chưa, để em làm thay”– Cậu ta trông rất rắn chắc và cũng tỏ ra thành ý hỏi cả hai.

“Đây, tôi đi uống nước ngồi nghỉ xíu nha anh Dinh”– Bố quay qua nhìn gã trung niên rồi nói.

“Trong trại em làm quen, hai anh đừng lo, anh tên Dinh hả”– Anh bạn cầm cây rìu Bố đưa rồi bắt đầu làm cùng Dinh. Gã trung niên chỉ trả lời”ừ”rồi thôi.

“Bà lão bị bệnh ngộ quá anh”- Làm việc được một lúc, anh bạn phạm nhân ngơi tay quay nhìn Dinh rồi bắt chuyện .

“Đấy không hẳn là bệnh, chỉ là thiếu sót như bất kỳ ai trong chúng ta thôi”.

“Sao bà có vẻ không thích những người ở viện dưỡng lão, khi bọn bạn em trong tù đến chơi cùng thấy bà đối xử khác hẳn với những người trong viện, kể cả lúc vừa mới bị quên”.

“Già một chút cậu sẽ hiểu thế nào là vô dụng, nhưng sao cậu không đi quanh đây chơi đi, cậu lao động chăm chỉ trong trại rồi mới được xả trại đùng không, nghỉ ngơi đi cứ để bọn tôi làm”.

“Không, em không muốn giải trí nghỉ ngơi gì nữa. Em phải chuộc lỗi trong mọi việc”– Mặt anh ta chẳng có vẻ gì phiền muộn mà trông rất kiên quyết làm Dinh phải dừng rìu nhìn anh ta.

“Khi em nghe ai khen mình cải tạo tốt em đều khó chịu, đặc biệt khi ai đó khuyên quên đi lỗi lầm cũ hướng tới thực tại tương lai gì đó, nó làm em bực mình”.

“Sao lại bực, họ cũng chỉ muốn cậu thoải mái hơn”.

“Em hiểu chứ, nhưng con người không nên dễ dàng quên đi sai lầm tội lỗi của mình, thậm chí em còn không muốn được ân xá hay giảm án, vì em thấy mình đáng bị phạt và mình cần thời gian để cải tạo thật sự”.

“Chưa nghe phạm nhân nào lại nói không muốn ân xá”.

“Không phải, được giảm án cũng tốt chứ, nhưng ý em là mình chưa nhìn thấu đáo, chưa đủ hối hận, mà chỉ cố tình làm theo quy định, ráng tìm cách để tranh thủ ra trại nhưng con người mình thì vẫn I xì như cũ. Bởi vậy tụi bạn em nó tái phạm tội rất nhiều, em thật sự muốn làm lại”– Anh ta để cây rìu tựa vào bắp chân, chống nạnh nhìn lên trời mỉm cười thật tươi trông khoang khoái.

“Cậu thú vị thật đấy, nhưng tôi nói cho cậu một sự thật, không phải dễ dập tắt lửa hy vọng trong cậu mà để tỉnh táo hơn. Thay đổi mình thật sự khó đấy. Với lại coi chừng trở nên cực đoan như mấy tên anh hùng DC hay Comic đi trừng phạt người khác thì gay to”.

“Em hiểu ý anh, em sẽ làm Naruto”– Cậu ta làm Dinh có một tràng cười và phải thốt lên”Đúng là vẫn còn con nít, thôi ráng nha”, họ dừng nói chuyện ở đó để tiếp tục công việc.

Hơi nóng đã bắt đầu trở nên khó chịu, công việc bửa củi phải dừng lại, họ nghỉ ngơi uống chút nước. Thật lạ khi nhóm người ban đầu có vẻ đề phòng nhau, có vẻ uể oải mệt mỏi thì sau khi quay quần quanh cái nhà chòi lại trở nên dễ chịu hơn với nhau. Những phạm nhân được chấp nhận bởi những người khác đến làm gốm, những người già cũng trở nên hoạt bác hơn, họ không chỉ tụ lại ven hồ mà chia làm 4 nhóm rãi rác khắp khu đất cùng nhau tạo ra những khu vườn đất sét phong phú. Bác Tư mượn cái loa của công an để thông báo 15’ nữa sẽ phải dừng lại nghỉ ngơi và hẹn mọi người chiều, bác cũng nhắc chỉ tiếp đón mọi người đến trước 18h. Mọi người mang món đồ gốm lên giao lại cho những người thợ gốm phụ trách, còn ai muốn nhận lại thì gặp Phi để làm dữ liệu, sáng nay cô làm thay Gấm vì cô bé bận đi học. Họ tạm biệt nhau, chúc sức khỏe, vài người lớn tuổi động viên phạm nhân thụ án cho tốt để về làm lại cuộc đời, vài anh phạm nhân còn cõng những người già ra xe nữa. Bà lão lúc đến kì lạ thì lúc về chẳng bớt đi chút nào, cũng không phải tự nhiên mà người đàn ông làm việc cho viện dưỡng lão dằn co lúc đầu với bà dễ ức chế, bà lại không chịu lên xe rời đi. Dinh thấy vậy nên thử thuyết phục bà lão xem sao, gã mang mấy con chim chính bà nặn đến, bà nhìn chúng chăm chú như vừa quen vừa lạ, cố nhớ ra xem đã gặp chúng ở đâu.

“Mấy con chim trên kia tảng đá bên kia hồ đấy bà”- Dinh cúi một chân ngồi xuống nắm tay bà rồi chỉ về đằng xa, phía bên kia hồ.

“À, con chim đấy chiều nó mới về, thôi vậy thì về chiều đến chứ đợi nó làm gì, mà cậu là ai sao lại quỳ gối như đang cầu hôn tôi vậy, có chồng rồi nga”– Bà ghịch tay ra rồi bước đi theo người nhân viên viện dưỡng lão ra về.

Bà lão đi được vài bước, lúc này Dinh đang mỉm cười quay đầu đi về phía ngược lại, bà quay lại rồi nói với giọng vừa đủ nghe với chút băn khoăn trong đó:”Này cậu, cậu là Dinh đúng không ?“, Dinh quay lại không trả lời mà chỉ khẽ gật đầu, bà lão lại nói:”Cảm ơn cậu, cậu là người tốt, hãy bình an quay về nhé”rồi bà lão quay đi về phía cổng. Nước mắt gã trung niên cứ thế tuôn ra, gã không khóc thành tiếng, cũng không có cảm giác nấc lên, cũng không hề nghẹn ngào trong cổ họng, chỉ có nước mắt tuôn rơi không sao ngăn được, mà ngăn làm gì kia chứ. Phi đứng gần đó nghe thấy rõ câu chuyện, cô đến đưa cho Dinh miếng khăn giấy choàng tay anh, tựa đầu vào vai rồi cô vuốt nhẹ sóng lưng, như người em gái an ủi anh trai mình. Bác Tư cũng tiến đến, bắt tay Dinh thật chặt rồi nói”Cháu đã làm rất tốt, hãy quay về khi nào sẵn sàng”. Gã thật lòng thấy mình chẳng làm được gì những ngày qua, gã đã phải nương tựa những người nơi đây biết bao nhiêu, học hỏi từ họ biết bao nhiêu, gã thật sự nghĩ mình phải báo đáp họ điều gì đó.