Con đường về nhà cũng chẳng có gì thay đổi, chỉ hai bên đường nhiều người hơn và nhiều cái vẫy tay chào nhau hơn. Chú chó già vẫn còn tỉnh táo nhưng có vẻ như đang rất mệt, vai bác Tư đã được Bố chỉnh khớp lại nên đã bớt đau hơn. Về đến nhà bác Tư thì cũng đã sắp giữa trưa, mặt trời đã lên cao, bên kia hồ đang có ai đó chèo thuyền câu cá, bọn gà đang quậy tung tóe lên vì chú chó vắng nhà, ngoài sân có một chiếc xe đạp cũ của ai đó vừa đến. Đó là Gấm, hôm nay chủ nhật cô bé không đi học, chắc là đến đây để tránh lời chí chóe với ông anh trai mà cô xem là ngốc nghếch. Vừa chạy ra khi xe máy cày tắt máy, cô bé mặt bỗng mếu máo khi nhìn thấy con chó già bị thương, cô chẳng nói chẳng rằng tự bồng nó vào nhà nằm chỗ tấm thảm xơ dừa. Bác Tư vào nhà gọi điện cho thú y nhưng họ bảo hôm nay chủ nhật nên chiều tối họ mới ghé được, mọi người đều lo lắng cho chú chó, một người bạn vui vẻ trung thành của họ và cả với người khách lạ. Bố nói với bác Tư là kiểm lâm nói trên kia xả lũ mà không báo trước nhưng một lát xế họ đóng đập, họ quyết định đi lên khu vực khác để lấy đất rồi xế chiều ghé lại chỗ con suối lúc sáng. Bác Tư nhờ Gấm và Dinh coi nhà rồi chăm sóc cho chú chó đợi chiều bác sĩ sẽ đến khám, hai người họ đều đồng ý.
Gấm lấy gối nằm xuống cạnh chú chó vuốt ve nó,”ngoan nha chiều người ta tới khám cho, khỏe lại còn tiếp khách tới đốt lò như mấy năm trước đó”, cô bé nói với nó như vậy. Dinh thì lục tìm một ít đồ ăn để nấu bữa trưa, gã nhớ ra con cá hôm qua còn rọng trong lu ngoài chuồng gà nên ra đó để mần cá. Gã trung niên đứng nhìn con cá đang bơi, hắn thoáng một chút do dự.
“Chú làm được không đó, hay lại tội nghiệp như mấy bà chị họ ngoài thị trấn lớn của con, tội xong mình mần họ lại ăn ầm ầm”– Gấm đứng sau lưng có vẻ cười cợt.
“Tội chứ con, nhưng tội một biết ơn chín”.
“Lại cái giọng điệu của dân thành thị rồi”– Cô gái trẻ tỏ vẻ không thích luận điệu của gã trung niên, cô quay lưng định đi vào nhà.
“Hồi nhỏ ở quê mẹ chú dạy chính vì tội và biết ơn nên phải ra tay dứt khoát để chúng không đau đớn. Mẹ chú nói cũng như bất kỳ việc gì trong đời, hoặc chấm dứt hoặc thả cho nó ra sông bơi đi mà không bận lòng gì, day dưa sẽ khiến hành động của mình không tới nơi tới chốn, nửa vời, có khi làm kẻ khác đau đớn. Bởi vậy chú đang nhớ lại xem mần cá như thế nào để kết liễu nó nhanh và chính xác”.
“Nghe có vẻ giống chuyện của cháu và chị Phi”– Gấm đứng đó một hồi rồi nói.
“Có phần giống, nhưng thôi lát nói chuyện sau giờ chú sẽ nấu ăn cho hai đứa đây”
Cô gái trẻ lặng lẽ bước vào nhà để gã trung niên ở lại cùng mớ đạo lý mần cá của mình, cô không thoải mái tí nào với những lời nói ấy của gã, nhưng đúng là có gì đó lay động lắm. Cô đi lấy nước cho chú chó uống và dỗ dành nó, cô thì thầm kể cho chú chó nghe chuyện gì đó rồi tự cười vui vẻ. Một hồi sau Dinh cũng làm xong cá, gã mang vào nhà nhờ Gấm phụ mình chuẩn bị bữa trưa. Họ làm món cá chiên ăn cùng rau luộc, họ dọn ra bàn rồi gỡ cho chú chó ¼ con cá đặt cạnh nó, một bữa ăn giữa những người vài hôm trước còn chẳng biết về sự tồn tại của nhau trên đời. Lạ lại hay, lạ chẳng nhìn nhau với định kiến, lạ sẽ tìm hiểu nhau, đặt nhiều câu hỏi hơn là mặc nhiên, nếu mọi người giữ được trạng thái lạ này với những người quen xung quanh mình thì tốt biết bao nhiêu, cô gái trẻ thầm nghĩ khi đang ăn cùng vị khách lạ.
“Cháu có biết ai đang câu cá trên hồ không, chú thấy họ ở đó cũng lâu rồi”– Dinh vừa bới cơm cho Gấm vừa nhìn về phía hồ hỏi.
“Đâu có ai, lúc cháu mới tới đâu có thấy ai”.
Gã trung niên nhìn kỹ lại thì trên hồ đã không còn ai nên gã cũng không hỏi thêm nữa. Dinh kể lại câu chuyện hôm nay cho cô gái trẻ nghe, cô ngồi xuống vuốt đầu con chó già, nó vẫn chưa chịu ăn gì, kiến đã bò vào trong chén cá họ gỡ cho nó, cô mang lên cất đậy nắp lại để dành một lát xem sao. Gấm kể cho vị khách mới quen về tối qua, cô bảo anh cô sẽ còn lèm bèm lâu lắm, nhưng tính khí của anh cô hiểu rõ, nhìn vậy thôi chứ mau cho qua và cũng thuộc dạng nhanh chóng phớt lờ kẻ khác. Họ không hỏi gì thêm chuyện cá nhân mà trò chuyện với nhau về âm nhạc, phim ảnh, chỉ là kể lại những thứ họ thích. Dinh bất giác cảm thấy kì lạ, sao gã lại cởi mở như vậy trong khi mỗi lần nói chuyện cùng đứa con gái thì lại chỉ toàn là chủ đề tương lai sự nghiệp, thứ mà ngay cả bản thân gã cũng không thể chắc chắn và đang cảm thấy bất an về nó. Gã nhận ra có một cái rào cản như tự động bật ra, một bức tường ngày một dày lên do chính bản thân gã xây nên năm này qua tháng nọ.”Mình đá chán chường vậy mà lại muốn quăng con mình vô cái hồ chán chường ấy”, Dinh nghĩ vậy khi nhìn gương mặt rạng ngời của cô gái trẻ miền sơn cước kể về mong muốn thay đổi cách làm nông lâm của người quanh cô.”Sao chúng ta không thể duy trì đức tin vào lẽ phải ấy khi về già, có phải chính vì ta không đủ can đảm để thực hiện nên đã hèn hạ quay lại phỉ báng những điều thiêng liêng và coi rằng nó không tồn tại”, gã chất vấn khi nhớ lại tiếng gào thét của chính mình trên con thác dữ lúc ban sáng. Ở nơi đây có cái gì đó làm hắn dày vò tâm can, nhưng cái dày vò này lại trong sáng, nó âm ỉ len lỏi vào bên trong nhận thức sâu nhất của sự hiện tồn, chúng không phải sự dày vò đay nghiến mà gã gặp trong những năm tháng qua.”Thật kỳ lạ khi sự dày vò cũng có nhiều tính chất như vậy”gã nghĩ khi đang rửa chén dĩa sau khi ăn xong. Tiếng chuông điện thoại của Gấm vang lên làm mạch suy tư của Dinh lặn xuống một lúc, cô gái trẻ nói gì đó về chuyện giao hàng và kể về lễ hội làm gốm sắp đến.
“Con bán mấy món gốm cho ông Tư trên online ấy mà”– Thấy Dinh nhìn mình có vẻ tò mò nên cô tự nói ra, cô đã cảm thấy quen hơn với sự hiện diện của gã.
“Bán thế nào ?“.
“Thì chụp hình tạo fanpage, con hỏi giá ông Tư nói bao nhiêu thì con để giá tăng 20% hehe”– Cô gái trẻ cười có một chút gian xảo nhưng một chút lại ngại ngần có lỗi.
“Ông Tư có biết không”.
“Không cháu chỉ nói là người quen mua, nhưng không sao đâu, ông Tư có biết chắc cũng bình thường”– Gấm tránh ánh mặt của Dinh.
“Nhưng sao phải dấu”.
“À ông Tư hay nói hoặc làm cho, hoặc chỉ bán cho những người ông biết hoặc hiểu việc của ông, nếu cháu kể có khi ông không chịu”.
“Cháu cảm thấy sao khi giấu giếm”.
“Nói thiệc là cũng hơi khó chịu, nhưng cháu nghĩ mình dùng tiền đó để mua sách thì cũng tốt, cháu không dùng nó mua linh tinh”.
“Có khi nào cháu đang sợ nói sự thật mình sẽ mất cái lợi cho mình rồi ngụy biện sau đó im lặng không, chú không có ý phán xét, thật ra bản thân chú cũng thường xuyên đứng trước những lưỡng lờ tương tự”.
“Chú nói đúng, sự khó chịu nó vẫn ở đó, có khi ông Tư không khó chịu như cháu nghĩ”– Gấm im lặng một hồi lâu rồi mới lên tiếng.
“Quan trọng nhất là gì cháu biết không, đây chỉ là chú kể trên bản thân mình thôi, cháu sẽ quen với hành vi che đậy, dần cháu sẽ cảm thấy ổn hoặc tệ hơn là mình đang làm việc tốt. Như một kẻ vào nhà thờ ăn trộm quyển kinh thánh về cầu nguyện vậy”.
Dinh vừa dứt lời thì cả người hắn rùng mình nổi hết da gà, những lời vừa rồi không phải của gã, giống ai đó thông qua gã để nói về chính bản thân gã vậy. Gã trung niên ngồi xuống ghế sofa, nhìn miệng cô gái trẻ nhấp nháy mà không còn nghe thấy gì trong giây lát, những lời nói sáo rỗng bưng bít cho sự xấu xa của chính gã ùa về như cơn lũ sáng nay. Lạ thay, giống như cơn lũ ấy, cảm giác khi nó đến thì nặng nề nhưng khi trãi qua và nhìn thẳng vào nó, chúng lại biến mất để lại một sự nhẹ nhõm kì lạ, như ai đó đã cấy vào người gã một điều gì đó vô cùng mới mẻ vậy. Gã nhìn sang cô bé đang nằm bên cạnh chú chó sau khi nó đã chịu ăn ít cá, cô kể nó nghe về chuyện cô quan tâm Phi như thế nào mà không quan tâm gì đến sự có mặt của gã, thật là một cảnh tượng đẹp đẽ đến lạ thường. Tự nhiên và thoáng đạt như bầu trời trong xanh mùa hè hôm nay vậy. Cô kể được vài chuyện thì ngủ thiếp đi, tay đặt lên hai bàn chân của con chó già, cả hai chắc là đang cùng mơ một giấc mơ, mơ về ngày chú chó khỏe lại chơi đùa cùng mọi người.
Gã trung niên nhìn cô gái trẻ và nhớ về những ưu tư mơ ước thời trẻ của mình, tự hỏi chúng đã lạc nơi đâu trên cuộc đời này. Trước ngày cha gã bị lòng tham dìm chết trong những đụn cát, gã nói với cha mẹ mình muốn mở một quán ăn, mà ở đó những thứ lặt vặt đều có sẵn ở xung quanh, như cây chanh cho tô phở ở tiệm của Lanh vậy. Dinh nghĩ về những chất chứa suốt những năm qua của Lanh, một người đàn bà xinh đẹp, can đảm chờ đợi điều gì cũng chẳng rõ. Gã lại nhớ về mẹ và vợ mình, đàn bà quả là đại diện cho cái đẹp, nét đẹp này nó rộng lớn hơn vẻ bề ngoài mà xã hội này đang theo đuổi. Lòng kiên định, thủy chung, can trường chờ đợi bây giờ lại bị nhìn dưới sự bĩu môi và coi là ngu xuẩn. Vì sao nàng Tô Thị lại biến thành đá, vì đá là biểu trưng cho sự trường tồn, vững chãi, bền bỉ trước phong ba bão táp, và chỉ có con người tự do thật sự mới đủ sức theo đuổi những giá trị vĩnh hằng này. Nghĩ đến đây nước mắt gã bỗng rơi xuống, không ào ạt nhưng lại rỉ rả không sao ngăn được. Thế nhưng chen vào mắt gã không chỉ có những giọt nước rơi ra từ xúc cảm, mà rơi vào tầm mắt gã lúc này là một người câu cá bên kia hồ. Gã trung niên không còn kiềm chế được tò mò nên quyết định đi ra ngoài xem sao.
Gấm vẫn còn đang ngủ cạnh con chó già bị thương, Dinh nhẹ nhàng đi lấy cần câu cá dựng gần chuồng gà rồi đào vài con trùng quanh đường nước thải. Gã chạy vội lên chiếc thuyền mà quên không đội nón và xô đựng cá. Chiếc thuyền con đằng xa chỉ quanh quẩn hòn đá to gần đó, người ngồi trên đó thì đội chiếc nón lá và quay lưng lại không thấy mặt. Càng tiến lại gần người này tự dưng bên cánh rừng có đám sương mù kéo ra mặt hồ, sương mù vào lúc trưa thì thật là lạ, gã nghĩ vậy nhưng vẫn tiến về phía đó. Mặt trời buổi trưa làm bừng sáng đám sương mù nhưng cũng làm gã không nhìn vì một chút lóa mắt, dẫu vậy vẫn thấy trên thuyền đó là một ni sư nhỏ nhắn, hóa ra là người gã gặp trước khi trận lũ kéo xuống.
“Chào ni, may quá người không bị cuốn vào cơn lũ lúc sáng, tôi cố đi tìm và lo lắng mãi”– Dinh không chắc chắn đây là cùng một người, nhưng sau khi ni sư quay nửa người lại nhìn thì gã đã nhận ra nốt ruồi bên đuôi mắt trái. Trong lòng gã nhẹ nhõm vô cùng vì người này còn sống.
“Mừng cho anh vì đã lắng nghe chính mình”– Vừa nói vị ni sư vừa kéo dây câu, bên dưới chẳng có lưỡi hay mồi câu, chỉ một sợi dây cước trống trơn.
“Cần câu của ni lạ quá, người làm tôi nhớ Khương Tử Nha chờ thời”– Dinh nói dứt câu thì bên dưới mặt nước chiếc phao câu của gã đang nhịp nhịp rất mạnh.
“Ta không chờ thời, mà đến đây để đợi một người bạn cũ, anh hãy cẩn thận với những gì mình câu được đấy”– Vị ni sư vừa cất cần câu lên thuyền thì gã trung niên cũng có cá ăn mồi.
Cá đã cắn câu kéo đi rất mạnh, Dinh đứng lên thuyền thủ thế kéo nó lên vì đấy là con cá to. Dây câu cọ vào thành thuyền gỗ quặt qua quặt lại kêu lộc cộc, kèm tiếng chân gã dặm trên thuyền do xiểng niểng vì con cá quá khỏe. Biết mình không đua sức được với nó quá lâu, gã quyết định thử vận may giật một lần thật mạnh lôi nó bay lên thuyền. Gã ngồi xuống hai chân dặm vào thành thuyền, lưng tựa vào bên còn lại, uốn cong người để có thêm lực phần thân trên. Dùng hết sức bình sinh kéo thật mạnh một phát, dây câu bay thẳng lên không trung nhưng lại chẳng thấy cá đâu, lưỡi câu bị đứt mất luôn theo con cá sẩy. Vì quá mệt nên gã nằm dài ra luôn trên thuyền, mặt trời cũng vào khoảng 2h trưa, vài chú chim bay bay quanh trên đầu. Gã nhớ về cái lần mình cầu hôn vợ mình, là một buổi sáng mùa xuân, họ đi du xuân cùng nhau rồi đi thuyền có hình con vịt trên cái hồ trong khu du lịch cạnh một ngọn núi. Khi cả hai đạp ra giữa hồ, lúc ấy mặt hồ vàng rực hoa tràm rơi rụng, vài con chim én liệng trên đầu đang chào nhau, gã lấy hết can đảm cầu hôn. Thật hài hước khi lúc ấy gã còn dọa nếu không đồng ý sẽ không đạp vào trong nữa, thế rồi phi vụ đó cũng thành công quanh tiếng reo hò của những đôi tình nhân quanh đó. Còn giờ đây, nằm trên chiếc thuyền giữa hồ, gã cũng không muốn chèo vào trong nữa, nhưng đây không còn là dọa mà là mong muốn thật sự lúc này, cứ thế này lại hay. Dinh nằm đó bao lâu rồi cũng không rõ, từ trong bờ có ai đó gọi lớn, không hẳn gọi tên hắn mà là hú thì đúng hơn. Gã bật dậy rồi lại nhớ ra vị ni sư, nhìn quanh thì chẳng còn thấy, chiếc thuyền cũng mất đâu không còn cặp bờ bên kia, nhìn vào trong nhà bác Tư thì Gấm đang đứng đó cùng Lanh vẫy tay gọi.
“Tưởng anh bị ngất xỉu hay gì rồi chứ, trưa nắng sao lại ra giữa hồ chi vậy”– Lanh kéo phụ giữ chiếc thuyền và neo nó vào cộc để Dinh leo lên bờ.
“Có vị ni sư chèo phía bên kia nên tôi ra xem thử”– Dinh chỉ tay về phía tảng đá to bên kia hồ.
“Ni sư ?”– Lanh nhìn sang Gấm ý hỏi có thấy không, cô gái trẻ trả lời là ngủ say nên không thấy gì, cô bảo lúc trưa cũng nghe Dinh hỏi có thấy ai trên hồ không.
“Uh, người đó nói là đợi người bạn cũ nào đó, tôi câu hụt con cá to rồi nằm lăn ra thuyền, mơ mơ màng màng chẳng rõ bao lâu, thức dậy đã không còn thấy người đó đâu nữa”.
“Quanh đây làm gì có chùa nào, mà thôi con bé nó phải về nhà bận việc cho thằng Khắc nó đi công chuyện nên tôi qua trông con chó già để chiều thú y qua, bác Tư chưa chắc về sớm vì phải đi gom đủ màu khoáng mới về được”– Lanh vừa nói vừa đưa chìa ổ khóa xe đạp mình cho Gấm vì xe cô bé để ngoài nắng bị xẹp bánh.
“Cô về lo cho quán đi, tôi chăm nó được mà, lúc nhỏ tôi hay nuôi chó lắm”– Họ vừa nói chuyện vừa vẫy tay chào Gấm đang rời đi trên chiếc xe đạp của Lanh.
“Không sao đâu, ở đây không ai chết đói khi bỏ làm một hôm cả. Mà anh nói hồi nhỏ hay nuôi, tức là có chuyện gì mà sau đó không còn thích nuôi chó sao”.
“Không, tôi vẫn thích, mỗi lần đi dạo thấy tụi nó lửng tửng lòng tôi vui như Murakami thấy mèo vậy. Nhưng tôi không muốn nhìn tụi nó chết nữa”– Dinh và Lanh ngồi về hai bên phía cột cái chòi bên hồ, ánh nắng buổi xế chiếu li ti như những vì sao ban ngày, lâu lâu lại có một chú chim hót vang gọi bạn, mấy con cào cào đang nhảy lọt tọt bên phía bãi cỏ gần mép nước.
“Murakami là ai mà giống tôi vậy”.
“À không chỉ là một gã chủ quán bar nhạc Jazz”.
“Anh có nhớ tên tụi nó không, tụi chó anh nuôi hồi nhỏ ấy ?”– Lanh nở nụ cười rồi nhìn ra xa về phía bên kia rừng thông.
“Nhớ hết, hồi 5 tuổi mẹ tôi phải lừa tôi là con Luốc đi lạc vì sợ tôi khóc khi biết nó bị xe tông chết. Tôi thật sự đã đợi nó suốt đến năm 7 tuổi, tình cờ mới nghe thằng hàng xóm khai ra. Lúc đó tôi còn khóc dữ nữa,, người lớn thật kì lạ sao phải lừa và không dám nói về cái chết cho con nít”
“Vì họ đôi khi hy vọng những thứ mất đi sẽ quay trở lại, thói quen xấu đó giúp họ sống tiếp”.
Cô đứng lên khoanh hai tay vào nhau đi vào nhà, gương mặt cúi xuống đất như không muốn ai thấy mình lúc ấy. Dinh nhận ra đã lỡ lời, gã đập tay lên trán rồi đi theo sau, muốn nói gì đó nhưng rồi lại thôi. Lanh vào nhà ngồi xuống cạnh con chó già, vuốt đầu an ủi nó, cô hỏi nó có nhớ chuyện này chuyện kia không rồi cô lấy thêm ít nước chế vào đĩa đặt cạnh chỗ nó nằm. Dinh thì đến lấy một quyển sách rồi ngồi xuống sofa đọc nhưng thật ra đang nghe mấy mẩu chuyện nhỏ Lanh đang nói cùng người bạn bốn chân.
“Nó giữ nhiều ký ức của mọi người nơi đây còn hơn từng người biết về nhau nữa đấy”– Lanh nói lớn hơn sau một hồi thầm thì với chú chó.
“Tôi thấy ai cũng thương nó còn hơn một con chó”.
“Vì nó làm việc mà chẳng đòi hỏi gì, thông minh được việc, quan trọng chắc là nó không nói gì, càng nói người ta lại càng chẳng hiểu nhau, thật lạ”– Lanh đứng lên pha một ít café cho cả hai.
“Nhưng đôi khi không nói gì có khi lại càng tệ, nói ra có lúc lại tốt”– Dinh nhớ lại bầu không khí lạnh nhạt của gia đình gã những năm qua, hầu như mỗi lần họ mở miệng ra với nhau là chỉ toàn về công việc, tiền bạc, điểm số học hành, hoặc là chuyện của một kẻ xa lạ nào đó, chẳng mấy khi họ kể về những gì họ thật sự đang nghĩ, mà nếu có thì chỉ toàn là kết thúc trong cãi vả.
“Cũng phải, đôi khi tôi cũng nói chuyện với hòn đá trên bàn thờ”
“Ý cô là sao ?”– Dinh vờ như chưa hề nghe qua về chồng cô.
Người đàn bà bắt đầu kể về câu chuyện của người chồng mình, gã trung niên ngồi nghe lại cùng một câu chuyện nhưng ở một góc nhìn khác, cảm giác không giống khi nghe lúc sáng. Đôi khi những hy vọng dần cạn nhưng những mảnh ghép le lói được tìm thấy lại hồi sinh một tia sáng, sau đó mọi thứ lại vụt đi mất như ngôi sao chưa từng tồn tại trên trời. Có lúc tưởng chừng cô đã quen dần với cuộc sống mới thì những hình ảnh lờ mờ, những đồ vật quen thuộc, giọng nói hay gương mặt dường như thân thuộc lại dấy lên những khao khát được gặp lại, dẫu sao họ đã có những năm tháng tâm tình gắn bó cùng nhau.”Nếu dễ dàng vứt bỏ như vậy, con người sẽ vứt luôn cả phần người của mình trong chớp mắt”đó là câu tự sự của người đàn bà với điếu thuốc bí mật cháy dang dở trong tay, Dinh chỉ ngồi đó nghe, gã như được nhìn thấy một góc khác của những người đàn bà chân thật xưa cũ đã dần biến mất. Thời đại này con người đối đãi với chính mình thật lạ, họ che đậy, vẽ vời, tạo ra muôn vàn hình ảnh về bản thân, họ lạc vào một ngôi nhà cười với muôn vàn mặt kính vây quanh chỉ để nhìn mình biến dạng rồi cười cho khuây khỏa. Nếu không họ sẽ lại vứt bỏ tất cả, giả vờ thành thật, sống trong sự phóng đãng du thủ du thực, cuộc đời vô trụ với cái mác của tôn giáo hay triết học nào đó. Ai cũng tỏ ra là mình ổn và chắc chắn vào những chân lý vụn vặt, nhưng chuyện xảy ra trong đời họ là một đống những hỗn độn không sao thu xếp được. Gã trung niên khi nghe người đàn bà chân thành phơi bày tâm tư, gã chìm vào sự phỉ báng chính mình, cố tìm ra những điều gì là thật chất nhất về bản thân, xem mình còn cứu được không, còn sắp xếp lại phần người được hay đã mất luôn không bao giờ có lại.
“Có khi nào cô tức giận bác Tư vì chuyện đó không”– Dinh chợt nghĩ tới rồi hỏi luôn.
“Hồi đầu thì có, đôi lúc tôi còn muốn phá tan mấy món gốm rồi hét lên rằng những thứ vớ vẩn này mà làm mất đi một con người. Nhưng càng ở gần bác tôi nhận ra bác coi công việc ấy như sinh mạng mình, nó là tất cả còn lại với bác, bác xem nó như đứa con, nguồn sống của mình vậy. Nên nếu tôi đập phá hay giận bác thì tôi cũng khác gì kẻ giết người hay tệ hơn là một kẻ sẽ sống trong oán hận cả thế giới này mất. Má tôi hay nói”nếu con giận người khác mỗi khi bản thân gặp bất hạnh thì cả đời này con sẽ hận chính mình mất”. Ngoài ra thì ai có thể oán ghét một ông già tội nghiệp như vậy chứ, anh biết đó chuyện đời bác cũng có vui vẻ gì đâu”– Lanh vừa kể vừa nhìn ra ngôi nhà cháy phía rừng thông.
“Cô có thể kể chuyện đó cho tôi nghe được không”.
“Chuyện gì kia, về ngôi nhà cháy à, tôi không rành đâu, cũng không ai dám hỏi cả, có Bố và cha cậu ấy trực tiếp chừng kiến đấy, nhưng cậu ta cũng không kể ra mấy”.
“Anh bạn ấy có vẻ là người rất đáng tin cậy”.
“Đúng vậy nhưng lại mắc nợ đàn bà, mà thôi đó là chuyện của cậu ta”.
Một vị khách lại đến khi hai người họ đang kể chuyện cho nhau, họ đứng dậy nhìn ra thì đó là bác sĩ thú y đi cùng một người trợ lý trẻ. Họ bước vào nhà chào hỏi vài câu rồi ngồi xuống nói chuyện an ủi chú chó để làm quen và trấn an cho nó trước khi thăm khám,”phải chi bác sĩ khám người ai cũng vậy thì tốt biết mấy, có khi chưa trị đã thuyên giảm một ít bệnh”gã trung niên thầm nghĩ như vậy. Sau một hồi thăm khám, bác sĩ kết luận chú chó bị nội thương xuất huyết bên trong, vấn đề là nó già quá nên lo rằng càng can thiệp sẽ làm nó đuối sức không chịu nổi, trước mắt họ truyền nước biển và tiêm giảm đau cho nó, mai phòng khám mở cửa thì mang nó lên chụp chiếu xem cụ thể như thế nào rồi mới tính tiếp được. Hai người bác sĩ thú y ra về mà không nhận tiền vì bảo mai lên làm thủ thuật rồi tính luôn, ngoài ra bác Tư cũng gọi dặn sẽ thanh toán sau nên họ không nhận của Lanh.
Trời cũng dần tắt nắng, đàn chim đã về tổ, lũ gà và chú heo mọi cũng đang quanh quẩn quanh chuồng gà khi đã hết một ngày kiếm ăn, chú dê thì vẫn còn gặm cỏ gần hồ kêu ber ber vài tiếng, có chú chim nhỏ bay vào nhà thăm hỏi con chó già. Hai người đắp chăn cho chú chó già ngủ thiếp đi rồi ra ngoài đi dạo quanh hồ, họ đứng trong mô đất ven suối chỗ mà hôm qua bác Tư nổi điên chặt nát những khúc gỗ, mọi dấu tích hỗn mang vẫn còn đó. Lanh ngồi trên một gốc cây đã bị chặt ngang phẳng lì, còn Dinh tựa lưng vào một thân cây nằm ngã đổ xuống đất.
“Ngày mai anh quay lại nơi anh đã rời đi à”– Lanh quay sang hỏi Dinh.
“Tôi thật sự đang trống rỗng, không có bất kỳ định hướng nào tiếp theo”– Gã trung niên ngước mặt lên nhìn trời, mấy con bướm cũng đang bay quanh mà không có định hướng nào, nhưng sao trông chúng chả có gì là lo lắng ưu phiền vậy chứ.
“Ít ra anh cũng không lo về tiền, như người ở đây mà xem, họ phải chật vật hằng ngày”.
“Họ biết mình làm vì điều gì, còn tôi nhìn lại những năm qua như một cỗ máy, cứ bị cuốn theo những kẻ khác. Đôi khi còn cố tình tìm gì đó vui vui để lao vào cho bớt chán, suy cho cùng chỉ phá thêm, bận rộn thêm mà chẳng để tâm tới thứ gì thật sự”.
“Người ở đây do họ nghèo quá mà thôi, chẳng ai lại muốn è đầu ra làm việc như trâu cả, người có tài sản như anh thật kỳ lạ, có phải các anh nghĩ chúng tôi an nhàn thanh thản lắm khi làm việc trên nương đồng, trong bếp lò và hiểm nguy trên núi đá ao hồ sao.”– Lanh đứng lên tựa vai vào một cái cây còn nguyên vẹn cạnh mép hồ.
“Có thể tất cả chúng ta đều thiếu sót và trống trãi phần nào đấy sâu bên trong phận làm người, rồi nhìn kẻ khác chỉ thấy được họ có thứ mình không có và bắt đầu buồn chán cho thân mình”.
“Rồi họ bày ra đủ trò tiêu khiển cố gắng dùng vật chất để lấp đầy chúng, có người thì rượu chè, kẻ câu cá vườn tược, hôm trước hôm sau họ lại chán rồi phá tan tành lên hết, lại phải tìm cái mới lấp vào”– Tay cô nhịp ngón trên thân cây với vỏ xù xì.
“Tôi nghĩ mình là loại người dùng sự duy trì gia đình để làm mục đích sống, đáng lẽ ra nó phải là sự vun đắp cùng nhau thì nay lại thành ra gồng lên chịu đựng nhau”
“Hãy nhớ về lí do ban đầu anh làm việc gì đó, tôi nhớ bác Tư có nói, đến lúc phải tìm ra sứ mệnh của mình trên đời và cứ thế tiến về phía trước mà không do dự”.
“Tôi còn chẳng nhớ nó là gì, nhưng nói thật những ngày qua nơi đây làm rung lắc nội tâm tôi ghê lắm, cách mọi người đối đãi với nhau thật hiếm có”– Dinh đứng lên đi về phía bên kia của cái cây Lanh tựa vai, thả lưng mình tựa vào đó rồi ngồi xuống.
“Hay anh ở lại đây đi, à không đừng hiểu lầm, tôi không muốn dụ dỗ anh ở lại hay gì đâu, chỉ là ở lại phụ việc lễ hội cho bác Tư”– Lanh cũng ngồi xuống tựa lưng về phía đối diện.
“Chung quy chúng ta đều là những kẻ cô đơn cần có nơi để tựa lưng”– Dinh im lặng giây lát rồi nói câu đó trong một sự mơ hồ, gã quên mất lời mời ở lại của người đàn bà. Lanh quay qua nhìn nhưng gã không hay biết, tâm trí lại trôi mất về phương trời nào.
Họ ngồi tựa lưng vào thân cây, không còn âm nhạc như ngày hôm trước, thay vào đó là sự im lặng trong cái lạnh đang kéo dần về cùng bóng đêm, sự cô đơn chảy vào tận tâm can họ. Dẫu vậy, ít ra bây giờ họ có ai đó bên cạnh, một người không làm họ sao nhãng trong khi tận hưởng nỗi cô độc, chẳng ai đưa ra lời khuyên hay cách thức để thoát khỏi trạng thái trầm mặc đó, không một triết lý đạo trời nào chen vào giây phút đó, thời khắc họ nếm trãi tận cùng của cô độc với mây trời. Ít ra họ bên cạnh nhau và không làm gì cả. Thời gian cảnh vật như dừng lại vậy, mọi thứ xung quanh như đang cùng họ hòa nhịp thành một bản hòa ca chỉ đánh một lần trên cõi đời vắng lặng. Lanh nằm xuống chân Dinh, gã không thấy kinh ngạc gì cả, gã chấp nhận chuyện đó để nó trôi đi, không nghĩ về ngày mai hay một phút tới. Họ nhìn về phía tảng đá bên kia hồ, vị ni sư ngồi ở đó, rõ mồn một không phải trong cổ tích hay liêu trai, hai người đều thấy. Tiếng Ocarina bắt đầu vang lên, không phải một giai điệu u sầu, một bản nhạc lễ hội vang lên, không khí như đang trong những quán rượu Bắc Âu trung cổ. Hai người họ bắt đầu nhảy múa theo giai điệu, họ nắm tay nhau xoay vòng tròn, rồi họ đá cao chân rồi lại xoay qua một nửa vòng tròn, họ lướt qua những khúc gỗ và thân cây đầy sẹo. Ở đó không còn oán hận nữa, những khúc cây đầy vết chém không còn phẫn nộ của ông Tư, nó tan biến và trở thành những nốt nhạc để họ lướt đi trên đó, chỉ thiếu một đám đông reo hò nữa là thành đại nhạc hội mùa hè. Mà cũng không cần, tâm hồn họ giờ đây tràn ngập vang ca, nhạc ngày một nhanh, nhịp di chuyển của họ cũng nhanh theo. Họ xoay thật nhanh quanh thân cây khi nãy họ cùng tựa lưng, rồi ngã lăn ra đất, họ cười vang như những đứa trẻ lâu ngày mới được nô đùa, họ như con thú bị nhốt trong lòng xả trôi hết những năng lượng bóng đêm đã chất chứa từ quá lâu. Mọi thứ phải cạn kiệt thì mới có thể tái tạo nguồn sống mới, họ vẫn còn cười và thở thật mạnh.
“Cô cũng thấy bà ni sư phải không”– Dinh hỏi trong khi vẫn còn nằm ngước mặt lên trời.
“Có, chúng ta không mơ đâu, thật lạ mà cũng sảng khoái”.
“Tôi còn tưởng mình bị điên hay gặp ma”.
“Mà chuyện này có kể thì chẳng ai tin đâu”– Lanh ngồi bật dậy.
“Vậy coi như một bí mật của chúng ta”– Dinh cũng ngồi lên.
“Nhất trí, nhưng tôi tò mò vị ni sư kia là ai”.
Vừa lúc ấy bác Tư và Bố về đến nơi, Dinh ngồi dậy rồi đưa tay kéo Lanh đứng lên, cô cuối mặt cười không để cho gã thấy. Hai người đi đến phụ một tay với hai thợ đào khoáng nửa mùa, người họ toàn bùn sình lấm lem, dụng cụ cũng dính đầy đất sét lan luôn ra thùng xe máy cày.”Được ba bao đủ cho đợt này, chỗ anh chỉ có màu khoáng lạ lắm, lát vào xưởng cho xem”Bố nhìn Dinh rồi kể về chiến công của hai người, còn bác Tư chỉ hỏi Lanh một câu”Nó sao rồi con”. Sau khi nghe Lanh kể về chẩn đoán của bác sĩ thú y, bác Tư vứt vội đống dụng cụ chỗ vòi nước cạnh chuồng gà rồi đi vội vào nhà mà chưa kịp rửa tay chân gì. Bố thì để ý thấy gì đó lạ đã xảy ra nên kéo vai Dinh lại rồi hỏi nhỏ.
“Hai người làm gì mà mồ hôi rồi thở dữ vậy”– Bố chau mài không có vẻ gì là đùa cợt, nếu gã trung niên không cứu anh ta một lần rưỡi thì có khi không hỏi nhẹ nhàng như vậy.
“Đừng nghĩ bậy, đó là người đàn bà đẹp, chúng tôi nhảy với nhau”– Dinh đứng khựng lại nhìn vào mắt Bố một cách nghiêm túc.
“Ok, vào đi lát cho coi khoáng tìm được chỗ anh nói”– Bố không hỏi gì thêm về chuyện đó từ đấy về sau nữa, trông anh ta thật sự thích thú khi nói về viên khoáng hơn.
Ba người đàn ông khinh mấy bao khoáng vào bên trong xưởng, từ khi đến đây Dinh mới được tận mắt nhìn bên trong thế giới riêng của bác Tư. Xưởng được xây như một nhà kính trồng hoa, các cột đứng dựng bằng gỗ còn thanh ngang bằng kim loại, mái nhà đổ về hai bên và lợp bằng tole trong suốt. Có thể nói là ánh sáng được đưa vào một cách tối đa, vách thì xen kẽ giữa kính tấm to và đá tảng to được cắt khối chữ nhật. Những chỗ vách đá sẽ là nơi các công đoạn thường hay tiếp xúc với đất sét, còn chỗ lắp kính thì để làm nơi trang trí, pha chế men hoặc làm việc trên giấy. Dọc theo chiều dài của gian nhà là hai cái bàn gỗ dài, còn cạnh ngắn hơn là một cái kệ to để chứa sản phẩm. Cả gian nhà chỉ có một bóng đèn led to trên mái, còn hai cái đèn led nhỏ hơn thì chạy theo chiều ngang trên một hệ bánh xe gắn trên thanh ngang trên vách, chúng được đặt chạy song song bàn làm việc, và có thể tháo ra treo lên tùy nhu cầu sử dụng. Mọi thứ đều rất gọn gàng ngăn nắp, với một người ngoài nghề nhìn vào thì sẽ có chút bẩn do bùn đất và màu văng tung tóe khắp nơi.”Làm nhiều nên nó mới dính nhiều chứ không làm thì nó mới sạch sẽ”, Dinh nghĩ vậy khi tham quan khu xưởng của bác Tư.
Bố khinh một cục đất tầm 2kg đặt lên chỗ góc bàn có cái kính lúp rất to, bác Tư sau khi thăm chú chó của mình thì bước vào xưởng ngồi ngay vào bàn làm việc. Cầm trên tay cây búa nhỏ cùng với mũi đẽo đá, bác Tư nhìn thật kỹ các vết nứt trên đất rồi gõ nhẹ cho nó nứt ra. Bên ngoài vỡ ra làm lộ những vòng tròn màu đan xen vào nhau trong giống cầu vòng trốn mưa chui tọt xuống đất.”Cục này chỗ anh chỉ đó”Bố nói khi quay sang nhìn Dinh, còn bác Tư thì lẩm nhẩm một mình không biết là nói với ai hay không:”Nó đan vào nhau không tách ra được nhưng thế lại hay màu sắc sẽ đi ra bất định vô chừng như cuộc đời này, chủ đề năm nay sẽ là tương tác”. Nói xong bác Tư xé tờ giấy trong cuốn sổ A5 ra rồi viết hai chữ”Tương Tác”thật to dán lên mặt kính. Sau đó bác nhờ hai người kia phụ bác phân loại đất ra làm các màu sắc khác nhau vào cái thùng nhựa đặt trong góc xưởng, còn loại đất lạ thì để riêng vào một cái thao nhỏ cho lên bàn kính lúp. Trong lúc họ đang làm việc trong xưởng thì Lanh mở cửa chào mọi người ra về, dặn bác Tư có gì cần gọi cô sang, ánh mắt cô có phần liếc về phía người đàn ông lạ đã quen hơn một chút.
Trời vừa chập tối thì họ cũng xong việc, bác Tư nói sẽ làm việc thêm chút nữa, Bố ra về và hẹn ngày mai qua sớm để chuẩn bị đất, vậy là gian phòng chỉ còn lại mình Dinh và con chó già bị thương. Tắm xong gã đi lên ngồi sofa, nhìn mọi thứ xung quanh mình, Dinh chợt mơ hồ nghĩ lẽ ra đây mới là cuộc đời của mình, cuộc đời một con người nên thế này mới phải. Sau cái chết của cha, ngày nào mẹ gã cũng về khuya, nên cái cảnh ở nhà một mình với vài chú chó nó quen thuộc lắm. Ngày đó gã chả lấy gì làm buồn và lúc này tại một nơi xa lạ cũng vậy, thậm chí còn cảm giác thân thiết hơn so với ngôi nhà hiện đại của gia đình mình.”Liệu đây có phải là đợt nghỉ dưỡng vài ngày, sau khi quay lại liệu mình có lại trở nên hèn nhát và buồn chán, liệu mình có tiếp tục sống trong sự hằn hộc với vợ và con gái, liệu sự bình thản này có theo chân mình về lại chốn thị thành”, hàng tá những hoài nghi vẫn còn đó, Dinh do dự muốn ở lại nơi này như một sự đào bới tận cùng mọi ngóc ngách con người thật của gã.
Chú chó đột ngột hứ hé, nó muốn đứng dậy đi đâu đó nhưng không nổi, nó lại nằm xuống liếm chút nước rồi vẫy đuôi nhìn Dinh đang xoa đầu nó.”Đau lắm hả, mai chở mày đi khám rồi trị thương nha”người khách nói với con chó như đây là nhà mình và chú chó đã làm bạn hắn từ thuở nào. Bác Tư đi ra khỏi xưởng không nói gì mà một mạch vào nhà tắm, Dinh thấy vậy liền dọn cơm mà Lanh đã nấu trước khi ra về lên bàn để hai người họ ăn tối, gã lấy trước cho chú chó một cái gan gà bồi bổ. Tắm xong bác Tư ra ngồi sofa, rót cho mình một ít rượu trong chai Chivas trên khay bếp, Dinh sắt một lát chanh đưa cho người thợ làm gốm già, ông nở nụ cười rồi cảm ơn anh.
“Bác ăn cơm chưa”– Dinh ngồi tựa lưng vào chỗ cửa ra vào, chỗ ưa thích của gã từ khi đến đây, quay người vào nhìn hỏi bác Tư.
“Mai anh có thể rời đi, anh trả đủ cho tôi rồi, anh đã làm rất tốt, cảm ơn anh về những ngày qua”– Bác Tư hớp một ngụm nhỏ Chivas rồi chấp một ít chanh trong miệng nói với Dinh bằng giọng chân thành một cách từ tốn. Dinh thì ngồi im không nói gì vài phút.
“Cháu muốn ở lại đây thêm vài hôm”– Sau một hồi suy nghĩ, gã quyết định xin ở lại.
“Vì sao ?”
“Cháu có nỗi ám ảnh với mấy chú chó, không yên tâm khi nó chưa khỏi, ngoài ra cũng muốn ở lại xem lễ hội và xem bác làm gốm”.
“Thật không ?”– Bác Tư trầm ngâm một lúc rồi ngắn gọn hỏi.
“Tất cả là thật nhưng còn một điều không biết nói ra thế nào, chỉ mới vài hôm ở đây mà bên trong cháu có gì đó lung lay lắm, điều gì đó rất đẹp ở con người nơi đây làm bản thân phải coi lại chính mình, có thể nói cháu muốn ở lại để có cơ hội nhìn lại mình”– Dinh đứng lên kéo cái ghế ngồi gần bác Tư.
“Ở đâu chả tìm hiểu bản thân được, hà cớ gì phải ở đây”.
“Như người lọt xuống cái bẫy cát sa mạc, ít nhất cần có một bàn tay hay một thanh gỗ chìa ra giúp, ít nhất để duy trì mạng sống trước khi được cứu khỏi đó”– Dinh suy nghĩ một lúc rồi trả lời, bác Tư mỉm cười rồi đứng lên rót cho anh một ly nhỏ Chivas cùng một lát chanh.
“Anh nói phải, ở cái chốn ấy họ chỉ kịp ăn ngon mặc đẹp và ghét nhau, thời gian đâu mà nhìn lại bản thân. Nhưng anh thật sự còn lý do nào khác không”
“Không, chỉ bấy nhiêu”– Vừa dứt câu trả lời thì trong đầu gã trung niên hiện lên hình ảnh mình cùng Lanh dạo những bước nhảy ven hồ trên nền nhạc của tiếng Ocarina réo rắt. Tim gã bổng nhảy một nhịp bất thường rồi ho sặc ra khi hớp một ít rượu. Tất nhiên gã không kể chuyện đó cho bác Tư.
“Ngày trước một người bạn nhắc nhở tôi, mỗi ngày phải phản tỉnh bản thân ba lần, đến giờ dù người ấy đã hòa vào đất, nhưng tiếng nói ấy vẫn vang động sâu trong màng nhĩ của tôi”.
Câu nói ấy như truyền những âm vang từ lòng đất đi qua người thợ gốm già rồi khuấy động tâm thức Dinh, trước giờ dường như bản thân gã và nhiều người khác cho rằng hai từ bản thân ám chỉ một thứ gì đó cố định, có thể tìm thấy rồi mô tả trong vài hình dung, giống như món đồ chơi trong túi, bao kiếm trong tay không bao giờ hao mòn. Gã trung niên không nói nên lời, sống đến chừng này tuổi mà giờ gã mới nhận ra một lỗ hỏng tai họa như vậy trong nhận thức, cứ như ai có một hành động tốt thì sẽ làm người tốt suốt đời vậy.”Tìm lại bản thân, câu này làm như mình đã mặc nhiên bản thân là thứ chắc chắn tồn tại cố định để tìm vậy” gã mô tả sai lầm của mình bằng dòng suy nghĩ này.
“Thôi được rồi cậu cứ ở lại, vài hôm nữa cũng rất nhiều việc, nhưng khi nào chịu không nổi thì cậu cứ tự do ra đi, giờ cậu đi theo tôi vào xưởng tôi hướng dẫn sơ qua cho việc trong tuần tới”– Bác Tư đứng lên đắp cái chăn cho chú chó già rồi đi cùng Dinh vào trong xưởng.
Trong xưởng chỉ có một cây đèn bàn chỗ để bác Tư ghi chép, phác thảo và đọc sách, xung quanh cũng không cần ánh sáng điện tử vì trăng đã đi vào từ những vách tường gắn kính và mái nhà tole trong suốt. Dưới ánh trăng tỏa ra khắp xưởng, một số món đồ gốm phát ra màu sắc thật đặc sắc. Bác Tư kể hồi trẻ bác được học làm màu men từ hóa chất, nhưng có một hôm đi hội chợ ven đường ở một khu làm gốm ở vùng nông thôn của Đức, bác thấy một cái bình hoa được làm rất mộc mạc mà màu men vẽ trên đó vô cùng thu hút. Bác đến bắt chuyện với người thợ ấy, anh ta tay nghề không thể gọi là khéo, nhưng việc anh ta bảo mình lấy khoáng từ những vùng gần nhà để làm men làm bác kinh ngạc.”Về bản chất men cũng chỉ là khoáng chất, mỗi vùng đất đều có khoáng khác nhau mà”, câu nói này của người thợ bình thường ở nông thôn nơi phương trời châu Âu xa xôi đã làm bác bừng tỉnh. Thời khắc ấy bắc nhận ra mình sẽ quay về quê nhà để làm gốm, bác nhận ra đã có những bước được coi là tiến bộ nhưng thật ra không cần thiết thậm chí là dư thừa. Bác kể hiện tại có một số làng nghề vì khai thác quá đà mà đất sét đã cạn kiệt, họ phải âm thầm nhập đất sét từ nước khác để lừa gạt khách hàng, nhưng trên hết là lừa gạt bản thân phản bội tổ tiên quê hương mình. Bác nhấn mạnh lại với Dinh rằng không hề phủ định công nghệ, bằng chứng là lò nung nhà bác có máy đo nhiệt bằng điện và thông báo thông tin thời gian thực lên máy tính. Ngoài ra những khi tìm thấy một khoáng chất mới, bác cùng những người bạn chung suy tư cho nghề gửi đi phân tích thành phần chi tiết của nó chứ không làm theo cảm tính nhất thời. Những giải thích cặn kẽ của bác Tư làm Dinh mở mang tầm mắt thật sự, ở độ tuổi này mà ngọn lửa lao động vẫn còn cháy mãnh liệt, đó mới là thứ gã học hỏi sâu sắc khi nghe những lời kể trên. Nhưng có một chi tiết làm gã để ý hơn hết, khi nhắc về máy đo nhiệt bằng điện, bác đã khựng lại một chút, như nhớ ra chuyện gì, lúc sau giọng bác trở nên chậm hơn. Phải chăng chuyện gì đó đã xảy ra trong quá khứ liên quan đến chiếc máy đo nhiệt này, nó có liên quan gì đến vụ hỏa hoạn những năm về trước ?
Câu hỏi trên cứ thế treo lơ lửng như ánh trăng mơ hồ đi vào từ cửa kính, Dinh nghe bác Tư nói tiếp về các công việc cụ thể sắp tới. Ngày mai Bố sẽ chở đất sét tới, sau đó mọi người sẽ pha trộn đất sét theo tỉ lệ cụ thể của bác Tư hướng dẫn, mọi người trộn bằng cách dẫm chân lên đất rồi từ từ cho nước vào, đến khi độ mịn và độ dẻo đạt yêu cầu. Sau đó cho chúng vào máy để nén chúng thành những thanh đất sét hình trụ tròn, cắt chúng ra từng khúc rồi bọc lại bằng những tờ nilon lớn để giữ ẩm. Tất cả đất sét đã gói lại này sẽ dùng làm phôi hay xương gốm, ngày mốt sẽ bắt đầu tập hợp người dân bất kỳ ai có thời gian rãnh đến dùng dao cắt ra cho họ để họ tha hồ nặn hình thù bất kỳ. Bác Tư sẽ cùng vài người bạn có kinh nghiệm làm men, sẽ dùng những mẫu khoáng để pha màu men, làm thành các thùng nước men lớn để mọi người tô màu theo ý thích của mình. Quá trình này diễn ra trong hai hay ba ngày tùy vào sự trợ giúp của mọi người. Xong rồi thì xếp chúng vào lò cùng với những sản phẩm của bác Tư và một hội nhóm làm gốm mà bác tham gia. Trải qua quá trình canh lò nung trong ba ngày là xong, tính thời gian để lò nguội dần rồi khui lò thì tối đa bốn năm ngày. Bác Tư có nói ở Nhật người ta làm lò to hơn, nung và làm nguội luôn tổng cộng đâu đó chục ngày nhưng bác chưa học được cách xây lò to như vậy, vấn đề làm sao để nhiệt trong lò đều không bị phân tán. Nhìn gương mặt bác Tư khi thừa nhận cái dở của mình thật hồn nhiên, đã lâu gã chưa thấy ai lại thoải mái khi nói ra cái chưa tốt của mình, vừa thoải mái vừa tràn trề mong muốn được học hỏi thêm, thật đáng quý làm sao ở cái tuổi của bác.
Bác Tư kể cho người khách vừa mới quen những câu chuyện nghề của mình, nhưng tuyệt nhiên không có chút gì về quá khứ tai ương của bác được nói đến, bác đang giấu giếm hay tránh né gã cũng không rõ.”Suy cho cùng mình còn chưa lo cho mình xong thì tò mò nhiều quá cũng chả để làm gì”gã đi ra khỏi xưởng để lại không gian làm việc cho bác Tư, bác muốn ngồi vẽ thiết kế vài món đồ cuối cùng trước khi lò đỏ lửa.
Trên tay ly rượu nhỏ còn dang dở một nữa, gã khách quen đi ra hồ nhấm nháp phần còn lại, trời cũng đã lạnh nên gã mang thêm mền rồi đốt một ít củi trong lò sưởi. Tiếng củi tanh tách hòa vào giọng gáy vang của vài con côn trùng làm gã nhớ về buổi hẹn hò nằm đó giữa hai vợ chồng, lúc ấy người vợ đã mang thai ba tháng sau khi kết hôn một năm. Vợ gã hỏi sau khi có em bé mọi thứ có thay đổi không, hỏi thêm rằng gã có hứa sẽ chăm lo yêu thương nhau không. Lúc ấy họ cũng đang đốt một đống lửa bên cạnh con sông ven nhà ngoại vợ, mấy người họ hàng đang rôm rả câu cá rồi cùng nhau chè chén. Dinh vẫn còn nhớ câu trả lời của mình với vợ”Nước và cá bên nhau không hứa gì, chúng sinh ra là dành cho nhau”. Gã chính là con cá ấy, con cá lơ đãng mơ hồ bị cuộc đời câu phải, giờ gã như một con cá mắc cạn, cố lốc đành đạch tìm đường quay về nước nguồn. Nhưng càng vùng vẫy càng mệt, càng vẫy càng muốn bỏ cuộc, giờ gã bỗng nghĩ mình sẽ mọc ra cái chân như quá trình tiến hóa rồi bò lên cạn mà sống, rời đi bỏ lại sau mặt nước năm xưa. Nghĩ tới đây trong đầu gã lại hiện ra cảnh cô chủ Lanh đi chân trần ngồi một góc và uống ly bia nhỏ.”Cái gì thế này, sao hình ảnh chết bằm ấy lại hiện ra”gã vò đầu bức tai để quên đi mình đã thấy gì trong một phút trước, gã uống cạn nửa ly rượu nhỏ còn lại rồi đi vào nhà.
Cũng đã ngà say với chút men trong người, gã trung niên nằm dài bên cạnh chú chó, gã hồi xuân như trở thành cậu thiếu niên năm nào. Ngày trước khi học cấp hai, Dinh nhớ mình cũng hay về nhà kể chuyện ở lớp cho bọn chó nghe, cậu bé ấy thích kể về những cô gái mà cậu có cảm tình trong lớp, thường chuyện chẳng đi tới đâu vì lúc ấy cậu rất nhút nhát. Còn lúc này khi đã là một gã trung niên buồn chán., gã lại nằm đó kể cho một con chó nghe về điệu nhảy bên hồ của mình và Lanh. Trời cũng lạnh dần, bác Tư đi ra khỏi xưởng rồi đốt thêm ít củi trong lò sưởi, bác cười rồi hỏi Dinh say chưa. Gã trả lời một ít nhưng không là gì với hôm trước, bác rót thêm cho mỗi người một ly và cắt một ít mận muối làm đồ nhấm, cả hai ngồi bệt dưới đất bên cạnh cái lò sưởi đang phả hơi ấm cho một đêm sương giá.
“Tại sao mọi người khi kết hôn lại thay đổi một cách kỳ lạ vậy bác Tư, hầu như chẳng còn chút bầu bạn nào nữa”– Dinh xoa tay mình gần lò sưởi cho bớt lạnh.
“Hầu hết nghĩ đó là một cột móc, một thứ gì đó để họ trụ lại khỏi bị trôi đi vô lối, ngày trước bác có người bạn lấy vợ vì quá chán không còn biết mình làm việc vì điều gì”.
“Nhưng chắc cũng có người làm được có người thì không chứ hả”.
“Vấn đề không phải ở chỗ được hay không, mà gia đình cũng chỉ là một phát minh của con người, như chiếc xe hay ngôi nhà vậy, nó chẳng có tội tình gì mà đúng sai được mất”– Bác Tư tựa lưng vào sofa, hôm nay có lẽ bác cũng mệt lắm rồi.
“Nói ra có vẻ thô thiển, ngày trẻ cháu còn nghỉ nó như đóng mộc lên mông con heo, hay tụi chó đi xịt nước tiểu khắp nơi, một loại đánh dấu để nói cái này là của tao”.
“Cậu có thấy tôi không hề đóng dấu trên sản phẩm của mình không, mấy ngày qua cậu nhìn rồi đó, một mình tôi có làm được tất cả đâu mà đóng tên tôi lên đó, như tự lừa mình lừa người vậy”.
“Hehe vậy bác có biết cô bé Gấm bán sản phẩm rồi marketing cho bác trên mạng không”– Gã đã không còn giữ được bí mật nữa.
“Biết chứ, cái xã này có to lắm đâu, chuyện gì cũng không lọt đi đâu cả, nhưng nó còn nhỏ nên muốn để lại dấu ấn trên đời. Một ngày nào đó nó sẽ hiểu ra rồi tự kể với mình”.
“Cũng có thể sẽ chẳng bao giờ nhận ra như cháu”– Dinh chống hai tay ngước mặt lên trần nhà.
“Tôi cũng như cậu thôi cũng có vấn đề khi lập gia đình, vợ tôi là người yêu tự do, bà ấy bị ám ảnh bởi những thứ từ Ấn Độ những năm mấy dân Hippie Mỹ đi tìm đạo sư, người thanh thản quay về thì ít mà lơ mơ phóng túng đến dị hợm mang về thì nhiều”
“Là sao bác, cháu chưa hiểu”– Dinh ngồi nhổm dậy vì nghĩ chắc mình sẽ được nghe câu chuyện hỏa hoạn.
“Sinh em bé xong bã bị khủng hoảng sau sinh, vì trước đó chúng tôi đi du lịch bay nhảy khắp nơi, giờ cả ngày bị nhốt ở nhà chăm con nên tính khí trở nên thất thường kỳ quái. Những năm sau đó bà hay một mình đi Ấn Độ rồi về làm nhiều trò kì quái hơn. Nhưng tôi không chê trách gì vợ mình, sai lầm vẫn ở chỗ tôi, nếu tôi ngồi nghe và tìm hiểu về những tâm tư sâu bên trong thì bà đã không cần đi tìm ở nơi khác”.
“Lúc đấy bác đang làm gì”.
“Tôi không biết anh thế nào, khi nhìn thấy con tôi sinh ra, mọi thứ trên đời này tự dưng trở nên vô nghĩa với tôi, mọi thứ tôi làm từ khoảnh khắc ấy đều là hướng về nó. Ngay cả việc phải sống tốt hơn để làm gương cho nó”– Nhắc tới con mình, bác Tư uống cạn rồi rót thêm ly nữa.
“Cháu hiểu ý bác, nhưng có vẻ như cái suy nghĩ ấy làm mình quá tập trung vào một nơi rồi vô tình phá hủy mọi thứ xung quanh, vô tình sự phá hủy này quay ngược lại làm vụn vỡ mục đích ban đầu tốt đẹp dành cho đứa con. Dường như chúng ta mỗi người chỉ đang chạy theo một ý niệm tốt xấu rồi oằn mình lên chống chọi ngay cả khi những việc trước mặt là sai lầm rõ ràng. Cái tha lực lôi ta đi này của một tư tưởng cố chấp thật sự rất mạnh làm lu mờ đi sự trong sáng nhìn ngắm sự kiện trước mắt một cách trực quan rõ nét hơn”– Dinh vừa nói dứt câu thì từ gãi đầu ngó lên cao rồi thốt lên”chết cha triết gia nào nhập hả”, rồi cả hai người đàn ông có tuổi cùng cười, làm chú chó bị thương mở mắt vẫy đuôi như tán đồng ý kiến.
“Sau này tôi mới nhận ra những gì cậu nói thông qua một người bạn, ông ấy bảo tôi rằng con người là sinh vật kỳ lạ phải rơi vào nghịch cảnh khốn cùng thì mới chấp nhận rồi thay đổi triệt để nên khi nó xảy ra hãy sống với đau khổ và sự tiến hóa của mình cùng một lúc. Ông ấy đã giúp tôi rất nhiều sau vụ hỏa hoạn, vợ chồng ông ấy là một cặp đôi đáng học hỏi, nhưng nhìn tôi mà xem giờ thì còn học gì về chuyện đó được nữa chứ”.
“Anh muốn hỏi chuyện xảy ra vụ hỏa hoạn mà ngại không dám mở lời đúng không ?”– Sau một hồi im lặng, nhìn cứ chỉ Dinh cứ nhìn ra ngôi nhà cháy nên bác Tư lên tiếng hỏi. Gã chỉ gật đầu mà không trả lời.
“Trước đây bác hay bật metal rock mỗi khi làm trong xưởng, thời gian đó cũng đâu đó mấy tháng mùa hè này, khô hanh đốt lò tốt hơn. Khi ấy chưa xây cất gì nhiều nên nhà chung với xưởng nằm sát lò nung nên gỗ và vật liệu cháy xung quanh nhiều, bác đang ở trong xưởng đóng kín cửa. Vợ bác vào nói gì đó không nghe rõ nhưng do quá tập trung bác đã hơi bực mình rồi ừ ừ cho qua chuyện để làm việc tiếp. Chuyện gì đã xảy ra bác cũng không rõ, nhưng cha con thằng Bố lúc nó đó mới hơn 20 tuổi lao vào vực cổ bác dậy. Thằng nhỏ can đảm lao vào cứu nhưng bị cây xà rơi đè trúng tay. Lúc ấy bác chẳng nghĩ được gì, đơ cứng người cả, cha nó đã cứu nó ra rồi hô hoán kêu người đến cứu. Ngày trước khu này vắng lắm, làm gì có lính cứu hỏa, công an chỉ có mình cha thằng Bố và hai thằng nhóc mới vô ngành. Không ai cứu được cả, không hiểu sao bác lại được sống tiếp nữa. Thời gian sau rất nhiều người đã giúp bác vượt qua, cái mạng này không còn là của ta nữa”– Bác Tư hít một hơi thật sâu, không còn phát rồ như mấy hôm trước nữa.
“Xin lỗi hỏi không phải phép, lúc ấy bác gái sao lại không thoát được với con mình ra ngoài, bác ấy đang ở đâu”– Dinh nheo mắt vì cảm thấy có gì đó chưa đúng nên hỏi thêm.
Nhìn lên thấy bác Tư đã lim dim, miệng lẩm nhẩm điều gì đó không nghe thấy rõ, hôm nay là một ngày dài với bác, lại thêm ba bốn ly rượu có lẽ đã đến lúc đi ngủ, gã cũng đã ngà say mất rồi. Dinh lấy gối kê đầu người thợ gốm già nằm xuống rồi đắp cho bác cái chăn, cho thêm củi vào lò sưởi rồi cũng nằm xuống quay người về phía chú chó già, vỗ nhẹ lên người nó vài cái. Mắt gã bắt đầu sụp xuống dần, ý thức cũng bắt đầu chìm xuống dưới mặt hồ tĩnh mịch ngoài kia. Tiếng Ocarina bất ngờ vang lên nhưng lần này ở đâu đó xung quanh nhà, gần lắm. Gã muốn bật dậy xem tiếng nhạc phát ra từ đâu, cơ thể lại không cho phép vì quá mệt, tâm trí gã cũng chẳng khỏe mạnh gì sau cuộc trò chuyện với bác Tư, gã quyết định buông lơi, thả người ra mặc kệ là ai hay chuyện gì, tự dưng gã thấy nhẹ lòng vô cùng.”Tại sao không chỉ là nằm nghe rồi chìm dần vào giấc ngủ, sao cứ phải tìm kiếm một câu trả lời nào đó cụ thể cho một thứ đẹp đẽ, cho một tiếng Ocarina trong đêm lạnh vắng”gã nở nụ cười khi nghĩ như vậy. Nhìn sang gã thấy chú chó mở to mắt, nhìn nó háo hức lắm, nó nhìn về phía sau lưng Dinh với cái đuôi vẫy liên hồi, như nó mừng người bạn cũ đang đứng đó vậy. Âm thanh nhỏ dần, nhỏ dần rồi tắt hẳn, một cơn gió thổi vào nhà làm quyển sách trên giá lật ra, các trang sách vỗ vào nhau như đang kể một câu chuyện khác, xen vào đó là tiếng bàn tán bọn côn trùng đằng sau phia rừng thông. Rồi gã trung niên không còn nghe thấy gì nữa cả, gã ngủ cho một ngày mai còn sống.