Những ngày này ông đã không còn đi sớm về khuya mà ăn ngủ đều độ, có lẽ ông muốn lại sức cho tới khi người em đến giúp ông chuẩn bị cho chuyến đi. Sáng ông lại đi quanh rừng mà không làm gì cả, ông trò chuyện với cây cỏ, khi mặt trời cao lên một chút thì lại đi thăm bạn bè đến chiều về thì chạy bộ quanh bờ ao một tiếng rồi tắm rửa ăn uống. Đêm về ông không còn làm việc nữa, mà nghe nhạc hoặc kể chuyện đời ông cho tôi nghe, có lẽ tôi nên viết tiểu thuyết về những gì ông đã trải qua sẽ thú vị biết chừng nào. Cứ thế thời gian không dừng lại, chiều tối cuối tuần ấy người em ông cũng đến, ông chạy chiếc Đê Đê đỏ chở theo một thùng dụng cụ sửa xe và dụng cụ đi dã ngoại ngoài trời màu rằn ri.
Ngay sáng hôm sau hai người đi ra ngoài một hồi quay lại cùng một con xe ba gác chở chiếc 67 trên đó. Họ dựng một mái tôn nhỏ thô sơ bên trên nền xi măng trong vườn cau để sửa xe trong đó vì vừa mát vừa có nền vững chãi sạch sẽ và gần nguồn nước. Nhịp sống mới được hai ông già tạo ra, sáng họ chạy bộ ba vòng khu đất, Người em giúp Ông già và hướng dẫn những động tác tăng dẻo dai, xong họ tắm rửa ra ngoài ăn sáng và bắt đầu làm việc. Họ sửa xe, lập lịch trình, kiểm tra bảo dưỡng đồ đạc và chế vài thứ phù hợp cho chuyến đi xe, dù gì ông cũng đã lớn tuổi nên cần công cụ tốt hỗ trợ. Tối đến họ lại uống một ít, hát hò như hai thanh niên trẻ trung rồi lăn ra sàn ngủ. Ai ghé chơi hỏi thì họ chỉ trả lời thích con xe muốn chạy lại nên sửa. Thoáng chốc tôi ước chuyện này diễn ra mãi không dừng, nhưng tôi là ai mà có thể quyết định, chỉ là kẻ đứng nhìn rồi đợi nó diễn ra mà thôi.
Rồi ngày chia tay cũng đến, mọi thứ đã hoàn thành, sáng hôm ấy họ ngồi nhìn chiếc xe thành phẩm thật lâu. Con xe có yên màu xanh lá mạ hơi đổ sang vàng đậm, chỉ có yên ngắn củn đủ một người, họ chế thêm miếng đệm tựa lưng phía sau. Phần đáng lẽ là yên chở người thì họ hàn một hệ ba thùng kim loại để chứa đồ, đuôi xe có gắn cái đuôi đưa lên cao trên đỉnh là đèn phản quang màu đỏ, mọi thứ vừa đủ để một ông già đi an toàn. Họ ngồi gần một tiếng không nói gì, cuối cùng Người em đứng dậy, không nhìn mặt Ông già quay đi nói “ Anh đi rồi nhớ đường mà về “ rồi lên chiếc xe đỏ của mình rồ ga nhanh biến mất. Ông già chờ cho tiếng máy xe của Người em biến mất mới đứng dậy nói “ Đúng là người anh em tốt “, rồi đi dọn dẹp sạch sẽ rác thải những ngày qua, ông gọi ve chai gần đó lại cho bà ta những thứ dư ra trong mấy ngày chế tạo. Ông lăn ra ngủ trưa một giấc vì quá mệt, tôi leo lên bụng ông, cọ đầu vào rồi rút vào mai ngủ cùng, ông vỗ vỗ vào mai tôi rồi nói “ Đừng lo, mày sẽ ổn thôi “. Tôi rút vào mai không phải để dễ ngủ, mà vì không muốn ai thấy nước mắt của mình.
Chiều hôm ấy Ông già đi vào rừng, ông đến những chỗ đã chôn tro cốt của Bà lão nhặt những viên đá cuội ông đã đặt làm dấu rồi cho vào cái túi vải đeo chéo nhỏ, mỗi khi ông nhặt lên ông đều nhìn nó một lúc rồi nói “Phiêu bạt em nhé”. Nhặt hết những viên đá mang linh hồn bà xong, ông mang túi vải đến đặt dưới gốc cây Mận Xanh thắp một cây nhang, ông nói “ Sáng mai mình lên đường “ rồi đứng đó cho đến khi nhang tàn thì mang túi vải chứa đá vào nhà. Xong tôi nhìn từ xa xa thấy ông mang cuốc đi vào rừng Tre, chỗ sát bên vị trí Mẹ Tre, ông đào lên một cái thùng nhựa cũ rồi mang vào nhà. “ Chỉ có mình mày biết vị trí của nó thôi đó Rùa” nói vậy rồi ông mở ra, bên trong là đồ đạc dụng cụ đi ngao du của ông khi trẻ, theo lời ông kể trước khi xây nhà gỗ ông định đốt hết nhưng thấy còn tiếc nên chôn nó xuống đất, cả Bà lão cũng không biết. Trong thùng gồm có, chiếc áo khoác Jean trông khá nặng và có nhiều túi, quần kaki có miếng da mỏng chỗ đầu gối, đôi giày cổ thấp màu đỏ huyết xen lẫn đen có hình con chim Én vẽ sải cánh kéo dài ra hai bên hông giày. Găng tay da màu bò với đường chỉ màu nâu đen may khá to nhìn giống như tự cắt may, một cái nón bảo hiểm cũ màu đen có đường viền đỏ chỗ mép nón gần trán, cuối cùng là một bịch vật dụng nhỏ bỏ riêng trong một cái tép da gồm mấy công cụ hỗ trợ và sơ cứu. Mọi thứ dù đã sạm màu nhưng có lẽ do đồ tốt nên nhìn còn rất chắc chắn, ông thử mặc chúng vào người thì vẫn còn vừa khít, trong ông như mấy tay chơi xe mô tô hầm hố nhưng lại có gương mặt lão nông già. Kiểm tra xong đồ đạt ông lau chùi sạch sẽ nhà từ mọi ngóc ngách. Ông ngồi uống ly trà rồi viết ba mẫu giấy nhỏ, chắc là bỏ lại cho ai có ghé mà không thấy ông.
Gửi những người thân quen
Tôi cùng vợ mình sẽ cùng nhau đi trên một chuyến phiêu bạt cuối cùng, xin lỗi vì đột ngột và lặng lẽ, nhưng làm vậy là vì tôi cần một chút tĩnh lặng riêng tư bên người mình trân quý nhất. Nếu nói mọi người đừng lo chắc mọi người sẽ lại càng lo, nên tôi chỉ mong mọi người làm tốt những gì mọi người đang làm.
Tạm biệt, không hẹn ngày gặp lạ.
Gửi những tên trộm vặt
Trong nhà thứ quý nhất nằm trong phòng đọc sách, xem kỹ nếu thật sự cần cứ lấy còn không cứ hái tạm trái cây trong vườn mà ăn, các người có thể sự ngộ ra nhiều thứ sau khi ăn chúng, đừng làm loạn mọi thứ. Nếu có thấy con Rùa già đi ngang qua, làm ơn hãy tha cho nó và lấy bất kỳ thứ gì khác trong nhà.
Gửi mọi người còn lại
Nếu ai là phần còn lại này, không thân quen, không trộm vặt, thì chỉ cần đừng nổi lòng tham là được.
Chỉ ngắn gọn vậy thôi vài dòng để lại chỉ có như thế, những gì ông cần nói cũng đã nói, những gì cần làm ông cũng đã làm, giờ là lúc dành cho thứ ông muốn cùng người ông muốn bên cạnh. Tự dưng tôi thấy nhẹ nhàng đi rất nhiều, có lẽ mọi sinh vật quanh đây đã quen với sự hiện diện của ông ở bên, dần ông trở nên thiết yếu với tất cả như một món đồ, chúng tôi đã quá ích kỹ khi muốn ông ở bên mãi mãi. Chúng tôi có thể khóc nhưng không có quyền níu giữ một tâm hồn rộng lớn như chim ưng sải cánh trên trời cao, chúng tôi phải vừa mỉm cười vừa rơi nước mắt nhìn nó bay đi mà thôi.
Tối hôm ấy bầu không khí trong khu đất có căn nhà gỗ yên ắng đến lạ, dù cho chỉ Mẹ Tre và những sinh vật được chúc phúc biết chuyện gì đang diễn ra, nhưng những loài vật khác dường như cũng cảm nhận được điều gì đó sắp xảy ra. Gió nhè nhẹ thổi từ ngã ba sông lên mang theo sự mát lành, bầu trời vén mây để lộ ra ngôi sao Bắc Đầu như để chỉ đường cho một thủy thủ viễn du, ánh trăng 14 chưa đủ tròn neo trên ngọn cây chào mời mọi vật đi vào cõi thơ mơ mộng, còn mọi vật im lìm nghiêm trang chờ tiễn biệt Ông già. Lúc ấy tôi đang nằm chỗ con chó già đã chết, đang lim dim sắp ngủ thì ông bước tới ngồi xếp bằng hướng mặt về phía tôi. Ông dang rộng vai, đặt tay lên đầu gối rồi vừa cúi đầu vừa nói “ Cảm ơn, Xin lỗi và Tạm biệt “, tôi cũng cúi chào ông thật nhẹ nhàng. Đời người có lẽ đó là ba trạng thái đẹp đẽ nhất không gì hơn được, không gì mang lại cho sinh vật nguồn năng lượng lớn lao hơn khi biết ơn, khi hối lỗi và lúc chia ly, mọi thứ rốt cuộc cũng chỉ xoay quanh ba thứ này mà thôi. Đêm hôm ấy tôi đã có giấc ngủ ngon không mộng mị cho đến khoảng 3h sáng.
Tôi nghe tiếng lục đục thì tỉnh giấc, Ông già đã gói ghém xong hành trang của mình, dây kéo balo rằn ri Người em để lại đã khóa kín cài, ông cũng đã mặc xong quần áo, giày cùng găng tay. Ông chất ba lô và dụng cụ hỗ trợ dã ngoại một bên thùng trái, bắp và chuối chưa chín bên thùng phải, những vật dụng cá nhân thì để ở thùng nhỏ phía sau yên xe. Mọi thứ đã sẵn sàng, những sinh vật thân quen cũng đã có mặt không biết từ khi nào, còn Mẹ Tre thì rì rào ở đằng xa như hát khúc tiễn biệt. Bọn Rắn Mối nép mình gần lu nước có bụi Xuyến Chi, đám Thằn Lằn dàn thành hàng trên thanh xà ngang nhà, Dế Mèn võ sĩ đang đu tòn ten trên chuông gió, bọn chim cũng thức sớm líu lo trên cành Thị nhìn vào, và có lẽ những người bạn Cá cũng đã thức giấc sớm hơn hằng ngày. Thế rồi Ông già lên xe, kiểm tra xem những cái thùng có bị chênh lệch trọng lượng làm mất thăng bằng không, chỉnh tề lại quần áo, quay vào trong nhà giơ tay chào một cái theo kiểu quân đội rồi hướng về phía trước. “Phuỳnh” tiếng đạp máy vang trời của chiếc 67 cũ được phục hồi như năm nào, ông rồ gấp nhấp nhả vài tiếng, rồi “cạch” tiếng đạp số như tiếng súng trên đường đua, báo hiệu cho hành trình bắt đầu. Ông và hương hồn của vợ mình cùng nhau lên đường không hẹn ngày trở lại.
Dăm ba ngày sau người dân khu vực này mới biết sự ra đi của Ông già, nghe con Chim sổ lồng kể có người thấy ông mua nước Mía chỗ này, ăn trưa chỗ kia, đổ xăng chỗ nọ. Họ đoán đủ mọi nguyên do Ông già ra đi, lạ ở chỗ là người không biết nhiều về ông lại bàn nhiều nhất, còn những người có mối giao tình với ông thì im lặng. Họ đến chơi như một thói quen thân thuộc, đọc được tờ giấy, đứng thẫn thờ một lúc rồi ra về. Cô gái Hà Nội thì từ lúc Ông già đi thường hay đến để xem qua những tác phẩm và bản thảo của ông, có hôm cô còn ngủ quên lại đây vì mải mê đọc sách. Người con và Thằng nhỏ từ khi hay tin thì mỗi tháng họ về lại hai lần, phần là để xem ông có về chưa, phần là gửi tiền cho Chàng trai hàng xóm và nhờ anh dọn dẹp, cũng là để thắp nhang cho Bà lão, còn Thằng nhỏ thăm tôi và đám bạn quê của nó. Nghe nói anh đã cứu được công ty và nhận được quyền nuôi con, anh thu hẹp quy mô công ty và nghiêm túc hơn trong việc sàng lọc khách hàng. Lão hàng xóm vài lần ghé qua rồi ngồi uống rượu nói chuyện một mình. Ninja đôi khi cũng cùng Cô quản thư ghé qua chơi, tôi dẫn nó đi vòng quanh còn cô thì đọc những quyển sách, những hôm tình cờ gặp Cô gái Hà Nội thì hai người trò chuyện rất khuya về đủ chuyện trên đời. Cô bé cứ mỗi cuối tuần lại ghé qua, cái chính là để nhận thư, ông viết kể về cuộc hành trình của mình cho mọi người và muốn cô là người nhận nhưng không nhớ địa chỉ nhà cô. Về sau, cô đã dành thời gian biên soạn lại những lá thư thành quyển sách lấy tên là “ Phiêu bạt em nhé “. Mỗi khi nhận được thư, cô đều đọc cho tôi nghe, trong đó tôi nhớ nhất là năm bức thư về những nơi ông đã đặt những viên đá cuội ở đó.
Sâu bên trong một ngọn đồi nhìn ra biển một chiều gió lộng
Đã trên con đường gần một tháng mà vẫn chưa đi quá xa quê nhà, những ngày đầu tiên như một cực hình cho thể xác già nua này, nhưng cơ thể dần quen rồi ký ức ngày trẻ dần trở lại cũng giúp ích rất nhiều. Lúc đầu chúng tôi định sẽ đi một mạch dài, tới đâu mệt thì dừng chân ở đó, rồi khi đối mặt với những con hẻm, con ngõ, và đường mòn lạ thì lòng khao khát dẫn vợ mình xem qua những góc trời Nam chưa được nhìn ngắm lại trỗi dậy, thế là cứ thế mà lạc cùng nhau, đi vào cuộc đời của những kẻ lạ.
Ngày trẻ chẳng biết sợ là gì thì đi tới đâu xin ở nhờ qua đêm ai cũng sợ mình, lúc ấy không chuẩn bị gì thì lại bị tống ra đường ra núi ngủ bờ ngủ bụi. Còn về già lo toan đủ thứ thì người ta lại cho ngủ lại mà không một lời dò hỏi, chuẩn bị đủ thứ liều trại lại hóa ra thừa, đời người quả là triền miên những nghịch lý và thiếu sót đến vô chừng. Đã vậy, có lẽ thấy thương cho thân xác già nua này mà họ chẳng những cho chỗ nghỉ ngơi một đêm mà còn bày cơm ngọt canh nóng, nuông chiều hết nấc, họ còn thương cảm khi kể nguyên do chuyến đi. Ăn ngủ miễn phí dần thấy có lỗi, mình có làm gì để nhận hậu ơn như vậy, nên sau này chỉ dám nói là đi chơi mà ít tiền, dẫu sao cũng là nói thật.
Hôm nay đi ngang con đồi nhìn về phía biển lộng gió, đang ngồi bên đường hút điếu thuốc ăn quả chuối thì ngó lên thấy có con đường mòn đi sâu vào bên trong những rặng cây, nỗi nhớ cánh rừng nhà đã dẫn hai chúng tôi men theo nó lên tới gần tận đỉnh. Hóa ra ở đó có ông Đạo Sĩ tu luyện trên đó, râu tóc bạc phơ nhưng cũng tầm tuổi nhau, may sao bản thân cũng có lót trí một chút Đạo Giáo khi trẻ nên cũng tiếp chuyện được nhau thành ra tâm giao đến già mới gặp gỡ. Bạn Đạo Sĩ già làm nghề thuốc than nên có kiến thức thâm sâu về cây cỏ trị bệnh, thiết nghĩ đi đường cũng có ngày không cần cho mình có khi lại cần cho người khác nên quyết định ở lại học lỏm đôi điều. Thấm thoát vậy mà cũng lõm được một tháng mới rời đi, cũng học được chút ít phòng thân, nhưng phải hoàn thành tâm nguyên nên tiếp tục lên đường. Gần lán trại trong ngọn đồi có vỉa đá đưa ra ngoài độ 5 thước rất to, đứng đó nhìn ra có thể thấy hết toàn bộ ngọn đồi và cả bãi đã nhấp nhô sóng biển đằng xa, ưng trong lòng nên để lại một viên đá cuội ở đó, tạm làm tai mắt cho vợ ít lâu rồi từ giã tâm giao không hẹn trùng phùng.
Cơ thể và tinh thần đã dần quen với chuyến đi dài, nên giờ sẽ cứ thế tiến bước đến khi nào còn có thể, viết vài dòng kể lể cho người thân ở quê nhà bớt bận lòng lo cho chúng tôi. Lúc viết bức thư này đang ngồi trong một cái láng chăn bò ven đường trú mưa tạm, hơi nóng nồi khoai luộc bốc lên vừa nhớ những ngày mưa trong căn nhà gỗ, vừa hoài niệm về ngày đã xa khi còn trẻ, nhờ có nồi khoai lang này mà cứu vớt được bản thân khi rệu rã. Trời cũng đã quang mây, xin ba củ khoai rồi đi tiếp, biển vẫn còn ở bên phải.
Vào khoảng thời gian như trong thư, Cô Gái Hà Nội đã xin phép Người con cho cô thuê nhà gỗ để ở và đặt thêm cái máy tính và mạng Internet ở đó để cô tiện xem những tài liệu của ông và cô bảo sẽ làm việc gì đó với nó và bạn cô ở nước ngoài, cô cũng dạy vẽ trong căn nhà gỗ nhưng thu hẹp lớp chỉ còn năm học sinh do cô chọn. Người con đồng ý vì nghĩ cũng cần có người chăm nom nhà cửa đợi ông về và thắp nhang cho mẹ anh, tôi thi tất nhiên vui hơn hẳn vì có thêm người chơi cùng. Sau đó một tháng ông lại gửi thêm một lá thứ, lần này Cô bé đọc luôn cho tôi và Cô gái Hà Nội nghe
Trong nhà nguyện của xóm chài đa giáo
Tạm biệt Đạo Sĩ dạy chúng tôi về cây thuốc, dọc theo đường bờ biển tôi nhớ ra vài người bạn cũ muốn ghé thăm, tìm mãi thì người chết người trôi dạt phương trời viễn xứ xa xôi. Bù lại ông trời cho chúng tôi gặp những ngư dân tốt bụng. Một hôm gặp gió to trên đường, tôi trọ tạm một đêm ở làng chài nhỏ. Đã lâu rồi mới ngửi thấy mùi đặc trưng này, đây mới là mùi của biển, mùi của ngư dân. Nơi chúng tôi ở nép mình trong một vòng cung nhô ra che chắn gió cho cả xóm chài, dù gió có to thì cũng không giật rít như bên ngoài, như lời nói ra của họ có lớn nhưng không mang ác ý như ngoài kia.
Tôi ở cùng với một gia đình Thiên Chúa giáo, họ bảo chỉ cái xóm nhỏ này thôi nhưng đạo gì cũng có, nhưng chẳng mấy khi mâu thuẫn gì. Họ chung tay xây một cái nhà nguyện trên mô đất nhỏ chỗ vòng cung nhìn ra biển, treo biểu tượng tất cả các tôn giáo lên tường rồi che lại bằng một cái khung làm bằng vỏ sò. Ai đến cầu nguyện vái lạy thì mở cái khung của đạo mình ra rồi hành lễ, quả là những con người hấp dẫn đến lạ lùng. Nếu ai cũng sống như người ở cái làng chài này thì Triết học chắc sẽ chết từ khi sinh ra. Bị cuốn hút bởi nó chúng tôi ở lại một thời gian để đi biển cùng họ.
Tôi không giỏi chuyên sông nước sóng biển nên mất cả tuần cơ thể mới thích nghi được, nhưng giờ thì đã đi cùng họ khá xa bờ. Gọi là xa là đối với một ông già chứ chỉ là đi về trong ngày, tôi giỏi nhất là câu Mực nên xin làm việc đó, câu được bao nhiêu thì tôi ăn một ít, phơi khô một ít để mang đi cho chuyến đi tiếp theo, phần còn lại gửi họ như học phí dạy học. Trong lúc cao hứng trong một hôm uống vài ly sau mẻ cá to của họ, tôi đã kể về chuyến đi của mình, thế là từ đó về sau họ đối đão tôi như một vị thánh, thật sai lầm vô cùng khi kể lể.
Khi viết thư này tôi đang ngồi trong nhà nguyện chung của họ, cửa sổ ôm trọn hoàng hôn khi nó vừa chạm đường chân trời, gió reo khe khẽ trên những ngọn Phi Lao. Tôi đặt viên đá cuội ở một góc tối nơi khó ai nhìn thấy được, mỗi ngày em sẽ được ngắm hoàng hôn buông xuống, nghe những lời nguyện cầu của người dân trong xóm chài đa giáo. Với tấm lòng rộng rãi như biển, có thể em sẽ thỏa ước nguyên cho những con người còn lành lặn nơi đây, hãy cùng nhau cầu nguyện để họ mãi như thế, vì thế gian đáng ra phải đẹp như thế.
Xóm chài đa đạo cũng đa tình
Lặng lẽ khép mình bên cánh Én
Hoàng hôn tao ngộ chiều thi vị
Như trống không Kèn cứ bay đi
Sau khi nhận được bức thư trong vài ngày thì lại có người đưa thư đến, tôi ngạc nhiên sao Ông già lại gửi hai lá thư cách nhau vài ngày. Cô bé mở ra đọc mà miệng cười mũm mĩm rồi đưa Cô gái Hà Nội xem, tự dưng hai người nhảy cẫng lên la hét, thì ra bộ phim “ Còn lại những gì “ được chọn đi dự thi liên hoan phim gì đó của Châu Á dành cho người làm phim nghiệp dư. Ánh mặt trời đã dần ló dạng trên cuộc đời của những con người quanh đây, Lão hàng xóm cũng vừa sửa sang lại nhà cho giản tiện hơn và tập trung vào ngành đồ cổ, Ninja kể Cô quản thư rốt cuộc cũng có bạn trai dù người này đã lớn tuổi. Chàng trai hàng xóm vẫn chăm chỉ học tập, lâu lâu anh lại ghé hỏi xem Ông già có gửi thư về không, và một lần như thế anh đã nhận được thư khi hai cô gái kia lên huyện có việc gì đó liên quan đến bộ phim. Anh bưng tôi ra chỗ cây Mận Xanh đọc cho tôi nghe.
Trên mô đất cạnh mặt hồ yên ả
Bốn tháng trôi qua trên con đường vắng, dường như có một tha lực nào luôn kéo chúng tôi về phía núi rừng, không sao cưỡng lại sự thân quen ấy. Có một chiều khi đang đi trên vùng đồi núi, ngang qua một khu người dân tộc thiểu số nghèo với những mái nhà sàn giản đơn. Kỳ lạ thay một khu vực hẻo lánh, người dân ăn mặc sơ sài trong mái nhà liêu xiêu lại có rất nhiều ô tô sang trọng đỗ trước nhà. Trong sân vài nhà còn có kha khá quý ông quý bà ăn bận tươm tất lịch lãm, mọi thứ như một khung tranh bị thiếu đi một mảnh ghép quan trọng nên chẳng thể hiểu nổi. Dù rất tò mò, nhưng kẹt lại buổi tối một khu vực như vậy không phải chuyện hay, nên chúng tôi chỉ ghé mua quả Bơ rừng ven đường rồi sẽ đi sau khi ăn một quả lót dạ. Bất ngờ nhìn từ đằng xa trên con dốc trước mặt, người phụ nữ cõng một đứa nhỏ chạy hô hoáng “ rắn độc cắn, cứu con tôi với, cứu nó với “. Bệnh viện cách đây rất xa, còn ông thầy lang trị được thì phải cõng băng rừng Café cũng không dễ đi, nghe người bán Bơ kể vậy. May sao với chút kiến thức học lỏm được từ ông Đạo Sĩ gặp mấy tháng trước, tôi đã kịp thời cứu được nó. Gia đình người đàn bà đó có nhã ý mới tôi ngủ lại một đêm rồi đi, lúc ấy cũng sập tối nên tôi đồng ý.
Hôm sau tôi hỏi thăm tại sao khu này nghèo mà nhiều xe sang và người giàu ghé đến vậy, bà ta kể khu này từ lâu nổi tiếng có 6 gia đình từ xa xưa đã nuôi Ngãi để ếm lên người. Thật ra họ cũng không có ác ý với kẻ khác, nhưng đời sống ở đây nghèo quá nên không còn cách khác mưu sinh, với họ cũng không làm những việc để giết người. Còn những người ăn bận sang trong là những người quyền thế đến trả tiền vì mong muốn ai đó không làm hoặc làm được việc gì, chủ yếu họ đến vì tình và tiền. Chủ nhà cũng khuyên tôi tránh xa chuyện này ra, vì bà nói dính vào sẽ nhận lấy hậu quả phản tác dụng, nó không xảy ra bây giờ mà nhiều năm sau, không phải bệnh tật hay tại nạn nguy hiểm tính mạng gì, mà tinh thần tâm trí sẽ luôn bất an thiếu sức sống. Bà kể cho tôi một bí mật, những người trong mấy gia đình đó để tránh hậu họa nghiêm trọng hơn, họ uống nước trong một cái hồ gần đây nhưng cũng chỉ làm giảm phần nào, “ tham lam thì kiểu gì cũng phải gặp khổ “ bà nói như vậy khi kể về cái hồ. Tôi tò mò nên nhờ bà dẫn vào đó, bà vì ơn cứu con nên có phần miễn cưỡng dẫn đi.
Quả thật những thứ xinh đẹp luôn có những câu chuyện ma mị đi kèm, hồ ẩn mình sau um tùm cây bụi thấp, diện tích khá nhỏ và không sâu lắm, nước có màu xanh lá như mê hoặc kẻ thưởng ngoạn. Tôi đứng nó một hồi lâu rồi quyết định thả hai viên đá cuội xuống đáy hồ, mong sao lòng tốt của bà sẽ hóa giải được con người ở đây khi uống nước.
“ Giống như ông đang dẫn bà đi để chữa lành thế giới” Chàng trai hàng xóm đã nói như vậy khi đọc xong lá thư, lúc ấy tôi lại nghĩ ông đang cố chữa lành chính mình vậy. Tôi luôn có cảm giác những viên đá cuội như một cái cớ để ông tiếp tục sống, thứ gì đó đặt dưới chân để ông không rơi tọt xuống biển sâu. Có lần ông nói một mình khi không có ai ở nhà, khi ấy bà vẫn còn đó, tôi nhớ ông có bảo mình đã mất kết nối với thế giới từ lâu, bà chính là cái modern tạm thời liên kết ông với xung quanh. Lúc ấy tôi không hiểu, nhưng khi nghe Thằn Lằn giải thích về modem tôi mới nhận ra ông không chán ghét cuộc đời mà chỉ ngán ngẩm sự hỗn loạn của nó không muốn dính dáng gì với chúng cả. Những lá thư sau đó thể hiện càng rõ ràng hơn điều đó.
Dừng xe trên đèo nhìn ra vịnh biển
Cũng phải hơn nửa năm rồi, râu cũng đã dài và bạc đi nhiều, lần mò mọi ngóc ngách ký ức thời trẻ mà thân hữu năm xưa không còn bao nhiêu. Kẻ chết, người biệt xứ, kẻ bệnh tật người sa cơ, đến đâu cũng được tiếp đón thân tình, tiệc cổ từ gia đình thân hữu không sao kể hết. Vậy mà cái cảm giác liên kết tâm giao nó lại ngày một lỏng lẻo, sợi dây tinh thần đã đứt thì bao nhiêu mối nối vật chất cho vừa. Những bông hoa vẫn khoe sắc bên dòng sông lặng lẽ trôi, đàn Ong vẫn miệt mài thu mật ngây ngô không hề biết chúng đã mang lại bao nhiêu trái ngọt trên đường lao động thuần khiết, vẻ đẹp của thuần khiết mới hùng vĩ làm sao, vậy mà giờ đây đã dần tan biến.
Dòng suối từ trong núi chảy ra như đang kể lại những ngày nơi hang sâu cùng cốc, cũng như ta càng đi xa càng muốn về nhà, nơi thứ ngây ngô thuần khiết lần cuối cùng xuất hiện. Vịnh biển khi xưa ta mơ sẽ có một mái nhà nay đã là một cô gái đi lấy chồng, bán đi sự trong sáng cho người chồng vật chất thô lỗ và vô đạo. Quá khứ đẹp đẽ lẽ ra phải hằn trên đá mà nay lại như dấu chân tan vào trong sóng biển, người thì cũng đi rồi, đã về với lửa bất diệt. Ta như một con thuyền lạc vào khu cảng tấp nập hàng hóa mà lại chẳng muốn mua gì, tìm một nơi nghỉ chân giây lát thì toàn mùi dục vọng xộc thẳng vào tâm can, không sao chịu nổi. Muốn quay về nhà nhưng vẫn còn luyến tiếc hành trình, còn thứ gì đó cần được tìm ra, đào lên, thứ gì đó trường tồn không cần cất giữ.
Ta đang ngồi trên một bãi đá dài, đi trên đó, nhảy từ tảng này sang tảng khác, giờ đây đã đường cùng nên ta đặt em xuống, ba viên đá cuội để đi tiếp. Hãy nghe dùm anh tiếng sóng biển rồi kể lại, hãy cho anh tạm đặt chân lên để cùng nhau đi tiếp đến khi nào còn có thể.
Trung Thu, Noel, rồi Tết cứ thế lướt qua căn nhà gỗ trong cánh rừng mà không dừng lại, mọi thứ diễn ra theo một luồng xoay mới, luồng xoay của người còn ở lại. Ngôi nhà tràn ngập mô hình và tranh vẽ, nhìn giống một phòng trưng bày của hai cô gái trẻ hơn là một ngôi nhà. Người con cũng thường ghé về chơi và xem những tác phẩm hai cô đang sáng tác, 50% trong số đó dựa trên mô tả của Ông già. Lão hàng xóm dạo này trúng quả đậm từ đồ cổ nên tất cả những gì Cô gái Hà Nội làm phỏng theo mô tả của ông thì lão đều tài trợ toàn bộ. Người con thì đang làm một công trình gì đó ở thị trấn gần đây nên cũng hay ghé qua mua dụng cụ vẽ cho Cô bé, anh cũng đang xúc tiến một quỹ học bổng cho những bạn nhỏ yêu thích nghệ thuật quanh đây. Anh nói không cần phải nghèo, mà quỹ hỗ trợ người muốn học, thật ra nghe nói đó là ý tưởng của Thằng nhỏ. Chàng trai hàng xóm đã thi rất tốt trong đợt thi thử đại học, anh vẫn vừa làm vừa ôn thi, rảnh là lại chạy đến phụ việc nặng cho hai cô gái.
Thời tiết đã nóng dần lên làm tôi nhớ những tháng cuối đời của Bà lão vào năm ngoái, cũng vào khoảng thời gian sau Tết thì bệnh tình bà trở nặng. Dù không nói ra nhưng tôi biết chắc rằng mọi người đang mong ngóng Ông già quay về trước đám giỗ của Bà lão. Và rồi bức thư cuối cùng cũng đến.
Không còn biết ở đâu
Ta vẫn còn tỉnh táo, mắt còn tinh tai còn thính, nhưng tri nhận về không thời gian lại mất. Dừng chân trước một ngôi chùa mà không rõ vì sao đến được đây, xin vào chùa nghỉ lại vì trời đã tối, hôm ấy ta ngủ với chú tiểu nhỏ, chú được phân công quét sân sáng sớm hôm sau. Bọn ta cùng nhau quét sân trong tiếng hát ca của chú, hiếm thấy nụ cười như vậy trong thời đại mà hơi nóng tỏa ra từ khắp hướng.
Đang quét thì tiếng chuông sáng làm ta bừng tỉnh, ta nhận ra trời đã bắt đầu nóng còn Ve đã kêu vang từ tối hôm qua, ta vịn hai vai chú tiểu rồi hét lên “ Về nhà thôi “. Ta chạy ù đến cây Đa trước chánh điện, bỏ 5 hòn đá cuội cuối cùng vào hốc trên thân cây rồi bỏ luôn xe lại chùa, chỉ mang ba lô chạy áo đón xe khách. Ta đang trên xe về nh.
Tâm vương vấn lá khô còn đó
Chú tiểu cười vang cả sân chùa
Tiếng chuông sớm báo mùa hè đến
Tiếng ve sầu nhớ bến sông nao
Hòn đá cuội cho vào cửa Phật
Quay về nhà tất bật trót xa
Ta đã đi chân trời hoa mộng
Ta đã về từ chốn hồng hoang
Bức thư làm mọi người vừa mừng vui vừa bối rối, trước đây họ quen với sự có mặt của ông, còn giờ họ cũng dần thích nghi khi ông vắng mặt. Hai cô gái dọn bớt tác phẩm vào thư viện, Lão hàng xóm đòi làm tiệc đón Ông già, Người con thì đang đi công tác nước ngoài chưa về được, Thằng nhỏ đang trong kỳ thi học kỳ hai không thể bỏ lỡ. Suy đi tính lại, họ quyết định cứ chào đón ông trong lặng lẽ như cách ông êm đềm một mình ra đi.