Ngôi nhà nam châm

Ông già viết xong thì cũng gần khuya, bọn Dế đã bắt đầu ngáp dài ngáp ngắn, ông lấy ra chai rượu rót một ly nhỏ và xuống bếp làm một ít đậu phộng rang muối. Vừa định cạn ly thì đằng ngoài cổng có ánh đèn xe máy đang chạy vào, thì ra đó là Lão hàng xóm lâu rồi chưa thấy ghé. “ Có đứa cháu cho một xị rượu thuốc, tôi qua làm miếng với anh, mấy nay nghe nói nhà có người nên không ghé “, lão nói vậy rồi bước vào nhà đi pha thêm một ít rượu trắng, xong thì bày ra dĩa tàu hũ chiên và tương hột xay trộn đồ chua loại bào thành sợi nhuyễn, còn ông già uống trước một ly đã rót sẵn.

– “Mấy này tui dọn dẹp nhà cửa, chắc không bán Bon-Sai nữa tập trung tìm hiểu đồ cổ, chung quy tôi cũng chẳng biết gì về việc mình làm, mấy chục năm nhìn lại chẳng giỏi hơn mình khi xưa mà còn già đi yếu hơn? Căn bệnh này giúp tôi nhiều thứ hơn là hại, giờ tôi dọn dẹp rác rưởi cuộc đời mình, tôi cho tụi con nghỉ làm cả rồi, không đuổi chửi gì chỉ là nhận ra những thật chất trong những mối quan hệ xung quanh.” – Lão ăn vài hạt Đậu rồi ngậm một hạt muối chấp chấp trong miệng, xong thì nhấp một nửa ly rượu.

– “ Tốt cho anh, như trụ trì trong chùa đi quét rác thay cho chú tiểu vậy. Còn mấy cây Bonsai ở đây chắc tôi xin phép trồng luôn, nó về với đất rồi thì không muốn quay lại chậu nữa đâu “

– “ Ừ tôi còn chẳng nhớ ra tụi nó nữa là, anh cứ để nó ở đó. Tôi đang định xây lại nhà hoặc sửa nhà, đúng ra là muốn thay đổi một xíu “

– “ Sức khỏe anh thế nào rồi “ – Ông già nhìn lão hỏi.

– “ À vẫn vậy, đang điều trị theo lộ trình của bác sĩ, thuốc vào cũng mệt lắm, lâu lâu phải nhờ mấy đứa nhỏ quanh đó chạy việc vặt dùm “ – Lão kẹp tàu hũ chiên và ít tương xay đã thấm vào đồ chua ăn cùng nửa ly rượu còn lại.

– “Vậy anh không nên xây, rất nhiều người ở tuổi mình có dư tiền chẳng biết làm gì đi xây nhà rồi kiệt sức đổ bệnh nghiêm trọng, thường không ai tin thầu thợ cứ đi giám sát nắng nơi khói bụi ồn ào về lăn ra nằm luôn một chỗ trong căn nhà mới toanh thì tích sự gì “ – Ông già đứng dậy đi lấy ổ bánh mì không còn dư ra kẹp tương xay đồ chua rồi nói “ hồi xưa ở trường làng bán món này ngày nào trưa về tôi cũng ăn”.

– “ Thằng kia còn làm việc thư viện không, có khi thuê nó coi chừng “

– “ Còn, nhưng năm sau nó thì đại học rồi, để nó ôn, không dễ dàng gì với nó”

– “ Tôi quên, thói ích kỷ vẫn còn đó, nói lẹ quá rồi” – Họ im lặng một lúc thì Ông già nói thêm “ Thế giới này đang bị vận hành bởi sự buồn chán, họ không tìm ra điều gì đẹp đẻ hay niềm vui sống nên muốn thay đổi, nhưng chỉ là bề nổi “

– “ Như mấy chị em chán quá nên đổi kiểu tóc “

– “ Phần nào đó giống, một số người dư dả rủng rỉnh tiền bạc họ bảo rằng họ mua cái này cất nhà kia với lý do đam mê, sở thích rồi hưởng thụ những nhọc công mà họ đã lao động bao năm, chỉ toàn là những lời của sự trốn chạy. Gia đình chẳng cùng tiếng nói, tình yêu không chung lối còn lời nói ra toàn mang mùi kim loại, sự xa cách ngày càng xa trong khi năng lực đi lại thì càng dễ dàng, họ đi xa nhau ngàn năm ánh sáng trong cõi hồn không cách gì quay trở lại. “

– “ Là vì muộn màng, có những thứ đã quá muộn “ – Lão nhấp thêm một ít rượu rồi quay mặt ra màn đêm trước mặt, cây đèn ngoài đường vào hôm nay không sáng.

– “ Cũng có lúc muộn thật, nhưng muộn là vì họ đợi đón chuyến tàu quay về nhưng vẫn mang trên mình quá nhiều hành lý, họ chẳng nỡ vứt bỏ món nào, họ coi vật chất bên ngoài là sinh mệnh, là tất thảy những gì họ có. Họ du lịch khắp nơi nhưng vẫn chơi vơi nơi biển vắng, khi ánh nắng dần tan. Xin lỗi vì nhiều lời, dạo này tôi hơi nhạy cảm, nhưng có phải khi anh chỉ cần tháo cái mái che trước nhà, cái mái ở đó 20 năm, anh tự dưng thấy mọi thứ như bừng sáng, như mình được sống lại, tràn đầy năng lượng như làm được mọi thứ không “

– “ Không sao anh cứ nói, tôi đến đây cũng vì cần nghe tiếng người khi ở một mình trong căn nhà trống, những tiếng vọng mới vài hôm trước tôi còn ghét bỏ, nay nó lại cảm thấy thiếu “

– “ Chính cái sự thiếu này mà mọi quyết định của chúng ta mới tạm thời, tất cả từ mái tóc mới cho tới căn nhà xa hoa rồi ta sẽ chán, chán vì ngán ngẫm thực tại đang trước mặt, muốn thắt chặt lại tình thâm, nhưng vẫn muốn cầm nắm giữ lại ham muốn dục vọng. Rồi sẽ có ngày mình lại trả tiền cho một cái mái che tự động xịn hơn vì giờ đây sáng quá. “

– “ Một số người bạn tôi kể, vợ chồng họ cãi nhau chỉ vì một món đồ vật đặt không về chỗ cũ, nhưng sau đó họ lại buồn chán khi chẳng có gì mới, họ luôn đi tìm cảm giác thời trẻ “

– “ Anh nhìn dĩa tàu hủ chiên này xem, nếu lúc nãy khi chiên xong anh sắp xếp nó theo một trật tự nào đó, anh sẽ thấy thú vị hơn nhiều, hơn trong chính thế giới nội tâm của anh. Nhưng nhìn nhé, tôi xếp theo một hình thù, anh có thấy những khoảng trống hiện ra không. Tinh thần con người không khác lắm, những khoảng trống luôn sinh ra khi mọi thứ được gói ghém trong một phạm vị của hình dung. Tuy nhiên những khoảng trống lúc này anh có làm được gì khác không, nó cứ ở đó, anh dịch chuyển nó thì nó vẫn hiện ra. Vậy rõ ràng có những sự trống trái hiển nhiên, cũng có những trống trãi do mình hỗn loạn mà thành, hoàn toàn có thể thu xếp lại được. Ví như con cái có một con đường riêng, hãy để nó ra đi mà không đòi hỏi gì, nhận lấy khoảng trống của việc làm cha mẹ, để nó ở yên đó. Bây giờ giả sử tôi nhét hạt đậu phộng vào giữa các khoảng trống kia, có phải những miếng đậu hũ sẽ dịch chuyển theo, ngỡ rằng lắp được khoảng trống nhưng lại sinh ra những cái khác và kèm theo sự mất trật tự căn bản của đậu hũ ban đầu, thiệt đơn thiệt kép. Hãy cầu nguyện cho những đứa con, dõi theo chúng, chìa tay ra khi cần rồi lại để chúng tiếp tục đi. Quay lại chuyện cái nhà của anh, hãy trả lời anh đang muốn nấu món gì cho cuộc đời mình, dọn dẹp sạch sẽ bàn ăn cũ bầy hầy dơ bẩn rồi mới bắt đầu nấu một món mới được. Lúc đó khoảng trống sẽ hiện ra chứ không phải được mình tạo nên, nó đến tự nhiên và mình chỉ việc sống cùng nó” – Lão hàng xóm rót thêm cho ông một ly, ông lắc tay bảo tối nay còn làm việc nên thôi, ông uống một ly nước lọc sau khi ăn xong ổ bánh mì.

– “ Anh nghĩ làm sao để mình có thể giữ được sự lành mành, sáng suốt để đối mặt những khoảng trống một cảnh thản nhiên. “

– “ Không có thản nhiên cũng không hề là tự nhiên, chỉ có mình mà thôi. Khi mình nhận thức rõ nét những khoảng trống, chúng sẽ dịch chuyển cùng mình, như hạt đậu và miếng đậu hũ vậy, liên tục xảy ra. Khi nhìn thấy được chuyển động này, mình nhìn lại toàn bộ đời sống của mình, sẽ có cách để thu nhỏ khoảng trống này, chúng sẽ nhỏ nhỏ dần nhỏ dần rồi hòa vào chuyển động của tổng thể một cách nhịp nhàng. Chấp nhận chúng để hiểu chúng rồi dần thu nhỏ chúng bằng những vận động hằng ngày của bản thân. Tôi kể chuyện của tôi cho anh nghe, khi bả mất tôi nhìn thấy những khoảng trống lớn hiện ra trước mặt của mọi người quý mến vợ mình và hiển nhiên ở tôi. Tôi đã ngồi im chẳng làm gì cả, để cho nó yên, việc duy nhất sau đó hầu như chỉ là tưởng nhớ. Anh biết khi chúng xuất hiện đột ngột quá nhiều, mà ai cũng chuyển động vì muốn lắp đầy chúng nhanh chóng, thì chúng như những hạt đậu chạy loạn xa khi đậu hũ dần cạn. Nhưng chỉ cần vài hạt đậu bình tâm chấp nhận và chỉ theo dõi, những hạt khác cũng dịu dần lại và một trật tự khác hiện ra “

– “ Tôi phần nào đó hiểu ý anh, nhưng cho hỏi hồi xưa anh đã muốn xây dựng ngôi nhà như thế này rồi à, a còn muốn làm nó khác đi không “

– “Khi mới về đây sống tôi đã có hình dung và phác thảo một ngôi nhà nhưng không làm được vì lúc đó chưa có đủ nguyên liệu cũng như tôi và em họ mình cũng không có kỹ năng trong một vài lĩnh vực xây dựng, mà tôi lại không muốn thuê ai vào lúc đó nên chọn xây nhà gỗ để có chỗ trú thân trước. Sau về ở cùng bả cơi nới ra thêm, ở dần thì mến nên tôi không xây lại làm gì, nó tên là Ngôi nhà Nam châm “

– “ Nghe lạ vậy, anh còn giữ bản vẽ không cho tôi xem chơi “

Ông già đi vào tìm trong cái hòm gỗ to bản vẽ cũ, phải mất một lúc mới thấy nó ở sâu bên trong một ngăn nhỏ, ông đem ra trải xuống nền nhà vài tờ giấy A3 mà ông đã miêu tả ngôi nhà cho mình khi còn trẻ nhưng chưa bao giờ thành hình. Hai ông già như những đứa trẻ đang nô đùa trong vùng đất của sự bất tận sáng tạo, họ không cần nó có mặt trong thế giới vật chất để thấy hứng thú, ong bắt đầu miêu tả về ngồi nhà cho Lão hàng xóm, tôi cũng ghé lại xem và nghe họ chơi đùa.

Đó đơn giản là một cái hộp đúng nghĩa đen, bên trong không hề có vách, mái là một tấm kim loại theo ông miêu tả là cách nhiệt và nam châm có thể hút với lực vừa phải. Ở các góc tiếp giáp giữa tường bao quanh và mái sẽ có một hệ vuông góc lấy sáng bằng một loại vật liệu trong suốt, giống tam giác vuông không có cạnh huyền. Vách được làm bằng các trụ và thanh ngang gỗ tạo nên các ô bàn cờ, mỗi ô bàn cờ sẽ là một hệ cửa sổ bằng gỗ, người trong nhà có thể tùy điều kiện bên ngoài và sinh hoạt bên trong mà mở cửa bất kỳ góc nào họ muốn. Người ở trong ngôi nhà sẽ tự phân chia không gian ở cho mình bằng một hệ nam châm và vải treo thả dài từ trên mái nhà xuống sàn nhà, nếu họ muốn có một đường cong thì sử dụng nhiều nam châm hơn để móc vải tạo được độ cong, như cách hình dung về đường tiếp tuyến.

Những nội thất chính trong nhà như giường, bếp , tủ, bàn đều làm từ đá hoặc gỗ di chuyển được bằng bánh xe có khóa cố định. Nhà vệ sinh và khu sinh hoạt có liên quan tới nước sẽ được đặt bên ngoài thông trực tiếp với khu nhà và được bao quanh bởi hàng cây khép kín, xung quanh khu nhà vệ sinh giống một sân vườn nhỏ được che mái toàn bộ bằng vật liệu trong suốt, khiến trong hoàn cảnh nào mọi người cũng nhìn được bầu trời. Nhà không có cửa chính mà kích cỡ các cửa sổ tạo nên vách sẽ rất to vừa để một người Việt Nam tầm thước đi vào chỉ phải cúi nhẹ người để bước vào, tất cả các cửa sổ bên ngoài đều có đồ chặn cửa nhưng không cần khóa, ông bảo nhà này có khóa cũng vô dụng, quan trọng là bên trong không chứa gì quý giá hơn mạng sống.

Thiết bị điện trong nhà rất hạn chế và tất cả đều hoạt động theo cơ chế sạc, máy thu năng lượng mặt trời được đặt một góc tiếp giáp giữa nhà chính và khu vệ sinh, có hai bộ lưu điện dự trữ đủ để sử dụng trong 3 ngày. Ngôi nhà không có các thiết bị nóng lạnh ngoài bình nấu nước siêu tốc nên sẽ không quá tốn kém nhiên liệu. Ở giữa nhà là vòi nước dẫn từ bồn nước đặt ngoài khu vệ sinh, vòi nước này có thể rút ngắn nằm sát sàn nhà khi không sử dụng. Còn về sàn nhà thì đó là miếng gạch Tàu nguyên tấm chỉ chừa cái lỗ nhỏ cho vòi lấy nước giữa nhà. Đó là tất cả những miêu tả trong bản thảo năm xưa của ông.

– “ Từ đâu mà ông nghĩ ra ngôi nhà này, ý của ông là gì khi tạo ra nó ?“ – Lão hàng xóm vừa chăm chú nhìn đi nhìn lại chăm chú.

– “ Đó là khi tôi còn trẻ, khi tôi chỉ mới nhận ra sự buồn chán của bản thân lệ thuộc vào sự dịch chuyển của không- thời gian, khi chỉ một ánh nắng hay giọt mưa rơi cũng làm nỗi đau thêm dài. Ông biết không, nhà ba mẹ tôi khi nhỏ tôi ở, buổi chiều nóng kinh khủng vì phòng ngủ của gia đình có vách ngang bị hướng tây dội vào. Những ngày hè thật sự là thảm họa, mà ở cái xứ này mùa đông có khi cũng nắng đổ lửa, nên tôi bị ám ảnh với điều đó. Lúc ngồi học bài hay nằm ngủ buổi tối không sao tập trung nổi, chỉ muốn dời cả cái phòng xuống gốc Dâu Da bên mé Đông nhà. Nên khi nghĩ về cái nhà này, tôi muốn nó có thể dịch chuyển được mọi thứ, không chỉ vì nhiệt độ mà còn vì sự buồn chán sâu bên trong mà tôi nhận ra nhưng chưa giải tỏa được. Tất cả những thứ còn lại cũng để thỏa mãn sự dịch chuyển này, cửa sổ, nội thất, đồ điện sạc, vách bằng hệ vải nam châm. “

– “ Như bây giờ ông nhìn lại, chỗ nào ông thích nhất” – Lão hàng xóm đốt một điếu thuốc rê rồi uống một ngụm rượu nhỏ.

– “ Có lẽ là sàn nhà và trụ nước ở giữa, ngoài ra nếu cho tôi ở chắc cả ngày tôi ở khu nhà vệ sinh” – Ông già cười nhếch mép.

– “ Chắc vậy quá, tính ra cái nhà này cũng hợp với mình, tuổi già rồi đâu cần gì nhiều, nếu có bâu không khí quay quần con cháu thì tốt mà hễ ở chung tụi nó không được thì thôi một mình tiết giản chờ đến khi ở trên gọi. Tôi cũng có dư tiền đó nhưng đúng là không dại mà bày ra cho cả đống cả lèng rồi mệt, người ta nói cái của cũng là cục nợ mà. Nhưng tôi không bao giờ vào viện dưỡng lão đâu, như cái nghĩa địa tâm hồn, vợt vờ ghê chết, dù cho là cao cấp gì đi nữa, vào đó nghe như mình bị bắt chẹt mà còn phải trả tiền, hằng ngày phải sống lành mạnh nghe nó mệt, chưa kể mấy màn ca hát sinh hoạt nhóm cười đùa, nghe thôi đã thấy phiền “ – Lão hàng xóm nằm xuống sàn vắt chéo chân nhìn lên cái áo của Bà lão treo trên cột nhà.

– “ Hên gặp người tử tế nghiêm túc với nghề thì đỡ, nhưng đúng là vào đó chỉ dành cho ai ngồi chờ ngày chết, mà thế giới giò chuyên môn hóa đâm ra về già một số bạn bè tôi chẳng còn biết làm gì, họ gọi là thú chơi này nọ chứ cũng toàn thuê người nếu có tiền. Viện dưỡng lão là biểu hiện rõ nét của một xã hội thiếu gắn kết, người già bọn mình ở quê là đỡ lắm rồi vậy nên còn sức cứ làm việc tùy vào khả năng, không thì cũng làm nhẹ lòng mọi người xung quanh chứ đừng gây thêm buồn bực cho mình, cho người làm gì “

– “ Ừ giờ nghĩ thấy hôm bữa nổi khùng lên tào lao quá, chắc vài hôm sẽ rũ hai bã với tụi nhỏ đi ăn một bữa, không phải để xin lỗi mà để cho qua, rồi xem còn bên nhau được không, sống một đời giờ cầm điện thoại lên cũng chẳng có mấy ai để gọi, có khi cầm cả buổi rồi quên mất mình cầm lên vì điều gì, tôi nể sức làm việc của ông thật sự, nghe mấy đứa kể sau khi bả mất ông bắt đôi lôi ra mấy việc dang dở ngày xưa làm tiếp, ở một mình giữ gìn sức khỏe có gì gọi cho tụi nó chứ tôi không chắc giúp nổi mình nữa là. À mà dạo này hai ba con nó về đây ở mà hôm nay đâu rồi, tụi nó định ở luôn hay chơi thôi “ – Lão đứng dậy, đứng lên ngồi xuống cho đỡ mỏi chân.

– “ À tụi nó về nhà trên thành phố làm vài thứ rồi thằng cu lấy ít đồ về học bài, gia đình nó lục đục tôi không tiện xen vào, chỉ khuyên về đây ở cho nhẹ nhàng đầu óc thanh thản một chút rồi hẳn suy nghĩ quyết định, đang rối ren mà tá hỏa làm tùm lum thì loạn càng thêm loạn. Thấy dạo này gương mặt nó giãn ra rồi, cũng nhờ tụi nhỏ ở đây làm nó nhớ lại bản thân của ngày xưa, tôi nghĩ nó sẽ ổn thôi. Tôi cũng ổn ông không cần lo quá, không hẳn là làm việc gì lại, tôi luôn muốn làm đó chứ, nhưng tôi vui vẻ bên rừng và bên vợ mình hơn nên không làm, như có thứ tự ưu tiên vậy, chẳng có gì phải vội, rồi sẽ đến lượt thôi”

– “ Chắc tôi cũng phải nghĩ ra mấy cái thứ tự này quá, thôi ông làm gì làm đi, tôi về ngủ đây, làm ba bốn ly vậy về ngủ êm rồi, nay bệnh cũng bớt bớt “

– “ Ừ sống đi, không vui cũng phải tiếp tục “ – Ông già đứng lên tiễn bạn mình rồi dọn dẹp bản vẽ và bàn nhậu.

Trời tối hôm ấy không trăng không sao, chỉ một màu đen ngòm bao phủ toàn bộ khu đất, còn lại một ánh đèn vàng của một Ông già còn trẻ đang làm việc. Ông bước đi lặng lẽ trên đời nhưng mãnh liệt trong vùng đất tinh thần sau thẳm không đo đếm được, nơi chỉ có ông mới được bước vào, nếu may mắn thì ai đó sẽ được thò đầu vào ghé mắt nhìn quanh thông qua những con chữ, những tạo tác, mô tả của ông. Có lẽ ông chỉ nói đùa về thứ tự ưu tiên, một con người làm gì có chuyện đùng một cái quay trở lại làm việc gì đó như nước vỡ bờ, như sông dâng trào sóng lớn cuồn cuộn chảy về biển. Ông đã làm việc suốt thời gian qua, nhưng là ở nơi không ai nhìn thấy, không ai với tay tới để chạm vào. Cái chết của người phụ nữ ông yêu thương như vết nứt để mọi thứ ông làm rỉ ra đôi chút, như con nước nguồn chảy xuống cho làng mạc loài người chốn hạ lưu.