Chạm vào đất mẹ khiến tôi thấy như trở lại làm cây, khi còn trong hình hài khác, cây chổi quét sân nhớ ngày là một tàu dừa cười nói, đàn dơi vắt vẻo trên cành, cùng hướng đầu về đất. Những khoảng trống vẫn luôn tồn tại, mọi thứ của mẹ thật mềm mại, đứa con len vào tuy hai mà một. Chạm vào đất mẹ luôn làm cây chổi là tôi thấy êm đềm. Âm thanh phát ra lúc nhẹ nhàng, khi lại lỗi nhịp hoang mang, như người bạn nâng tôi lên để liên kết vào đất. Tôi và người vẽ tranh trên đất, mà cũng là những dòng tự sự chân thật, kể lại cho người mẹ bao dung “Ngày hôm nay con tất bật”, những muộn phiền dần liệm tắt theo từng nhịp chổi.
Người quét sân như quét bên trong mình, tôi và đất kể câu chuyện ngày xưa, khi loài người chưa hiện hình, chỉ có nắng mưa tinh khôi. Sân không bao giờ trống trơn lạnh lẽo, chiếc lá cùng cơn gió cuốn theo, tâm thức luôn cheo leo nơi vách đá, hát một bài ca cây chổi, quét một lần để vững tâm ma. Rác ngoài sân nào đâu đáng ghét, chỉ như xác chết một sinh mệnh đã xa, những vội vã cùng mỏi mệt, khô héo trong hồn chỉ cần dọn dẹp một khắc thảnh thơi. Quét để trả mảnh sân về tinh khôi, tâm trí được đưa nôi vào giấc ngủ, trở về làm một em bé, một chiếc lá thu về đất mẹ, khe khẽ gọi tên nhau trước khi chuyển hóa. Cây chổi tôi là kẻ đưa tiễn, người trợ thủ cho một tâm thức khao khát về với trong sách, không phải tiêu diệt hay thử thách tự nhiên, mà để đứng vững trên sườn đồi lộng gió.
Đôi khi tôi đưa bạn vào cuộc hành trình của khu vườn, của con đường ngoài ngõ vắng, một đêm trắng cùng cô lao công, lúc thong dong lành lặn để nhìn thấy tình thương. Thấy con đường đáng ra phải thế, vẻ đẹp khu vườn cuộn vào đê mê, lòng người trở về sự tử tế, chứ không phải bẩn thỉu trong những cơn mê dài không dứt. Quét để thấy một sự thể, một sự thể khả dĩ con người có thể, chỉ cần vươn mình vung chổi rồi thoát khỏi cơn mê.
Chỉ một lần ngó lơ, hơi than thở vô ích, chẳng còn bước chân nào nhích đi về sự sống, cái sống sau cú vung chổi định tâm thức vô sự. Nhìn vào sự nhơ nhuốc như nhìn vào dục vọng, chúng không mất đi đâu cả chỉ cần được về đúng khoảng trống, nơi có sẵn để người dọn dẹp cùng tôi, một cây chổi đứng im thôi thúc. Chỉ những kẻ muốn làm bạn hoang vu mới nghe thấy tôi, nghe thấy tiếng quét lá thu xào xạc, không khác gì tiếng lòng phờ phạc sau cơn say. Tỉnh dậy sau cơn mê dài dưới vòm lá, ánh nắng hiện ra, khoảng sân sạch lá, con người được trả về với ngày đầu xuất hiện, ngày ấy cây chổi tôi ở đó.
Cỏ dại dưới sân không còn xuất hiện khi mỗi ngày bạn cùng tôi ra vườn, đến đầu ngõ, chăm lo cho từng góc khuất của làng quê, nơi phố thị, chỗ nào tôi cũng sẵn lòng làm bạn. Hạt giống cỏ dại vẫn lẫn khuất, như dục vọng ẩn dật trong đất, chỉ một khắc lơ là sự thật, chúng bật dậy phủ đầy trong bệnh tật triền miên. Tình bạn giữa tôi và loài người không bao giờ dừng lại, như bạn và trách nhiệm hiện tồn của chính mình, không có nó đời người khác gì rác thải, sống vật vờ hỗn loạn chẳng biết ngày mai.
Ngày mai không phải cho bản thân, mà cho khoảng sân, cho đôi chân trần em bé, để chúng nô đùa cùng đất mẹ, khe khẽ hát bài đồng dao của tổ tiên vang ngân. Tiếng chổi cũng là tiếng ru của mẹ, của đất, của vất vả đời người, nụ cười và nước mắt sinh ra từ đó. Ngày mai cũng là của cả còn đường, đêm trường cùng người thân, ân cần chỉ đến sau khoảng sân sạch sẽ, tiếng chuyện trò chỉ xảy ra ở khoảng không vắng bóng dục vọng. Chỉ sạch cho mình thì cũng như cười trong nhà rồi hét la ngoài đầu ngõ, tiếng cười và tiếng hét đều đứt đoạn, không trọn vẹn, ta hô thẹn khi con đường chung lối dơ bẩn. Cây chổi tôi không dành cho riêng ai mà cho cả làng cả xóm, quét dọn bầu không khí chứ không phải một lõm nhỏ sân vườn. Nan chổi tôi bị bào mòn trong nhịp quét, đó không phải hy sinh, mà là bình minh của dâng hiến. Cái tan đi vào đất mẹ hiền hòa, không phải quỷ ma nuốt mất trong rác thải ích kỷ. Tôi hiến dâng, bạn dâng hiến, qua lao động không ngừng, bài ca giữa người và tôi vang mãi không phai.
Ông luôn nhớ về bài học của cha mình dạy ngày còn nhỏ, ký ức về người ngày một phai dần nhỏ giọt, chỉ cần lại cách cầm chổi và quét sân. “Đừng ấn nó mà dùng lực, hãy giữ chúng vừa chạm vào mặt đất, rồi cùng dịch chuyển với chiếc lá và đôi bàn tay”, ông kể lại cho con trai mình lời dạy người cha năm xưa. Nâng giữ dụng cụ như gìn giữ đời mình, chà đạp chúng là tự bào hư khí chất, hiền hòa chân thật đi cùng dịu dàng đồng nhip, không phải dồn nén cào nát mặt đất như tát vào mặt hồ tĩnh lặng bên trong.
Con trai ông thích nhặt lá khô hơn, cậu coi bàn tay gầy guộc là cây chổi, chổi chỉ là đại diện, biểu tượng cho sự dọn dẹp, chổi trên những đầu ngón tay xinh đẹp trong lao động. Cậu nhặt hoa khế rồi cười đặt lên đầu con chó nhỏ, rác không còn là thứ đáng ghét trong mắt một con người lao động, là niềm vui hăng say rèn luyện, rác cũng thành công cụ hân hoan nếu nhìn trọn vẹn thong dong. Lá và bụi nuôi dưỡng thảm rêu ngoài vườn, mỗi khi cậu cùng tôi chạm vào chúng, lời thì thầm của những bào tử đi xa triệu dặm trong không thời gian kể tôi nghe tất cả. Cây chổi tôi ngân nga cùng bàn tay cậu, hát về hình ảnh làm việc ở những vùng đất xa cách đây vạn giây về trước. Có con nước lên, có hàng cây ngã xuống, rêu bay đi nằm im rồi lại tỉnh dậy, như khoảng sân vừa sạch lại đầy những thứ ghé qua. Dọn dẹp không còn là áp bực, mà trở thành bổn phận chân thật.
“Tiếng xào xạc bên nhà là cha mình còn sống”, cậu nghĩ vậy khi ngồi dưới tán me ngóng ra vạn hướng, tiếng quét sân còn đây đó của những người già lưu giữ tinh thần xưa. Người trẻ bây giờ không còn làm bạn với tôi, họ rời xa đất mẹ, xa khu vườn trầm mặc trù phú. Họ đến với các vật liệu dày đặc, không còn khoảng trống để giao tiếp, không còn chỗ để đứa con chổi tôi chu du vào mẹ đất, thật tội nghiệp. Tội cho tôi và cả họ, năng lượng mênh mang tự nhiên không còn hát vang qua tiếng chổi, không còn bài thơ về chiếc lá cơn gió thổi qua. Chẳng còn ai dọn dẹp nữa mà nghĩ mình luôn trong sạch.
Cắt bớt thông qua sự lười biếng và tiện lợi trong phân công lao động, họ gọi thế là tiết kiệm là giản đơn. Hạt giống dục vọng bị nén lại, che dấu dưới lớp văn minh hiện đại, chúng không còn được nhìn thấy dưới ánh sáng mặt trời. Tránh né dọn dẹp trong hình hài giản tiện, giao phó mọi thứ cho máy móc, không còn thấy sự thật đang diễn ra rồi mặc nhiên rằng chẳng có gì cả. Nếu họ tự tay mần thịt một con gà, họ sẽ ăn ít lại, như tự tay khăng khích cùng tôi ngoài sân đầu ngõ, họ sẽ thay đổi bản thân vì tận mắt chứng kiến nhơ nhuốc do mình tạo ra. Hãy làm bạn trở lại cùng tôi, trên con đường đầu ngõ, thấy rõ ngóc ngạch của việc bạn cho rằng mình tỏ tường, thì dường như chẳng biết gì cả.
Cậu đã quét sân nhiều hơn, người sống cùng tôi trong khu vườn sinh động, theo lời cha dạy những ở mức độ riêng mình. Cậu thấy bông hoa nở sáng nay, có con nhộng chuyển mình thành bướm, tôi và cậu cùng nhau hát về chúng thay lời cảm ơn, ai đó ngoài kia nghe thấy chúng tôi không ? Tưởng chừng thu dọn thứ vứt đi, nhưng lại thấy những mảnh ghép thi vị, cậu cười rồi thì thầm chính mình. Hóa ra cùng tôi cậu đưa chúng về đúng vị trí, không phải triệt tiêu trong ghét bỏ, không phải bỏ xó để lãng quên, mà nhìn rõ hình hài tâm trí, bồng bềnh không gò bó mà chặt chẽ hài hòa. Tiếng chim nhắc cậu không nên chìm vào mơ mộng nơi khu vườn xinh đẹp nhưng đầy ma mị, cây chổi tôi cũng cần ngơi nghỉ, như cậu không trở nên cực đoan mà gò ép mình trở nên khắc kỷ. Chỉ là lao động mỗi ngày, cho tay chân đi lại, cho ý chí đầu thai, một hình hài mới nơi cõi thiên thai của Văn Cao xướng lên. Tôi nghe cùng cậu nhiều lần như thế, ta tin nơi ấy có thật, nơi bản thể người được lưu giữ trong thanh âm cuộc sống. Mỗi sáng cậu nhìn tôi như lời nhắc, thắc mắc về mình ngày hôm qua, đã trôi xa đến mức nào. Cậu tao ngộ cũng những điều mới, thảnh thơi với những giọt mồ hôi, như cuộc đời cậu lã lướt trôi, còn mãi về sau không hồi kết. Thấy tất cả rồi quên đi hết, tiếng chổi sẽ kể lại người sau về ánh dương kết nụ ngoài sân.
Những người bà ngày xưa chuốt từng cọng lá dừa, từng cái từng cái một kết nên tôi hoàn thiện, như con người dần thành hình kết tinh ngàn đời. Những chất chứa chậm rãi không phân định tốt xấu, cây chổi có nan ngắn nan dài khác màu nhau, nhưng cùng phục vụ cho một mục đích duy nhất. Đồng nhất nhưng riêng biệt, mỗi cọng tạo nên nét riêng trên đất, nhưng cùng một hướng tất bật người mang. Người cũng vậy, cậu mang hình của những người bà ngày đó, mỗi người tạo nên con người hôm này một ít, cùng hợp thành một giai điệu về phía sự thật sáng tỏ. Những cọng dừa không cùng nhịp sẽ đỗ gãy, người quét không nương theo chổi, nương theo lời răn dạy cũng không sao làm sạch khoảng sân. Tất cả như cuộc trò chuyện giữa tôi và cậu cùng đất mẹ, cả những chiếc lá thu hè rơi rụng,
Tôi từng trên cao lộng gió, rồi xuống thấp quay quần bên con người, tôi thấy hết nghe hết nhưng không sao kể hết. Ngày xưa con người chăm lo trong nhà ngoài ngõ như trông nom người thân, còn giờ họ trả tiền để người khác dọn dẹp thay mình, bên ngoài lẫn bên trong. Họ không còn nghe theo tiếng chổi ban ngày, mà nháo nhào cùng tiếng tự trào bỏng cháy, không còn thấy chuyện gì đang xảy ra với mình mà giao lại sinh mệnh cho kẻ khác. Không còn ai tự quét bên trong mình nữa.
Nội vẫn còn quét sân cho cậu bên kia thế giới, có nghe không tiếng lột xột thảnh thơi, sâu bên trong những dao động đời nhỏ nhất. Còn nhớ không, “Nội trở củ chổi đánh mày bây giờ”, mỗi khi làm sai còn có người ngăn lại. Tôi có hai đầu nhẹ nhàng và cứng cáp, lay động không được nội phải chặn đứng dục vọng leo thang. Không còn ai dám chắc đúng sai, nên cũng chẳng còn dang tay đón lấy, không có tình thương chẳng thể tiến về những sáng tỏ tường minh. Dang tay và nén chặt, cây chổi tôi chứa đựng đủ mọi mặt của cuộc đời từ cổ chí kim. Chỉ người cứng cáp mới bao dung, chỉ kẻ rộng lượng mới vững bền trên hành trình bất tận, để chạm vào đất mẹ ân cần, để thong dong đưa mọi thứ về đúng chỗ.
Đứa trẻ lẽo đẽo theo ông bà quét sân, con nít và người già phải chăng thích dọn dẹp hơn kẻ tự coi mình trưởng thành ? Không, em bé thích khám phá khu vườn, những điều mới mẻ một chương trong quyển sách, mọi thứ trở thành mạch chuyện kể về đêm. Không, người già trông nom hồi ức, nhìn lại mình nhìn lại chặng đường đi qua, vài vết mực thứ tha còn sót lại mà thôi. Tôi và họ trông nom nhau như bình mình và xế bóng, hay tường minh và buông bỏ, còn những người lớn ở đâu cả rồi ?
Lao đi nhanh quá không còn nhận ra mình ngày nhỏ, lao đi nhanh quá chẳng còn thấy mình đằng xa, chẳng con mắt nào theo kịp, chẳng tiếng chổi nào đánh thức sự dọn dẹp cần thiết trong họ, cái trớn leo thang ngày một không thể quay đầu. Nhưng tôi vẫn ở đây, cùng người già và con nít, còn có cậu là kẻ còn nghe thấy tiếng chổi cổ xưa. Cậu nghe rồi trở thành nan chổi, ngoài kia còn nhiều nan chổi khác, đang lắng nghe người bạn chổi kể chuyện cổ tích đã không còn ai tin. Cô Tấm nhờ chăm chỉ cùng tôi mà quay lại dương trần, vị sư già tự thân với tôi làm sạch am tự. Làm sạch và chăm chỉ tự thân chứ không phải gượng ép, sân chùa làm người hỗn loạn một phút bình tâm, như một biểu tượng sâu kín vĩnh hằng không bao giờ mất, cây chỗi lưu giữ chúng như kinh trên kệ nhà chùa.
Tự nhiên không tranh giành hay chiếm lấy, chúng len vào nơi ý chí hèn yếu phơi thây, kẻ không tự dọn dẹp chính mình. Lá khô và bụi đường cỏ rác chỉ xuất hiện trong khu vườn không còn ý chí con người, cây chổi tôi vẫn ở đó đợi chờ người tiếp theo, mong vị sự già quay về trong một kiếp nhân sinh khác, kẻ tu hành tự thân không cần gì khác ngoài một cây chổi tôi, là cậu, kẻ nghe thấy tiếng chổi của đoàn tăng lữ đã khuất xa. Cạo đầu và quét vườn là một, như kinh sách âm vang trong cây chổi tôi không hóa thành hai, cứ tụng cùng tôi những âm thanh lột xột không thành tiếng, khoan thai mà mãnh liệt.
Ngoài kia nhiều kẻ đánh đồng lười biếng là tự nhiên, không làm gì mà thành tiên thành phật, những kẻ như con lật đật, lắc lư một chỗ trong mộng mà ngỡ chuyển động thiên thu. Hát vang cùng tôi bài ca lột xột trong vườn, như giữ lấy ngọn lửa từ xa xưa, lửa là hơi ấm cùng bài ca là lời nhắc nhở. Chúng là biểu tượng của năng lượng, của dọn dẹp thứ thừa thải bịa đặt không còn cần đến, hay đúng hơn là thứ ta níu giữ trong cơn say, trong ảo mộng cuồng vọng. Quét dọn và đốt cháy không hàm ý phá nát tiêu diệt, chỉ quỷ dữ mới diễn đạt như vậy, đó là tạo ra khoảng trống cho chim phượng hoàng lửa đậu xuống sau khi tái sinh từ tro tàn. Nó lại bay đi làm phận sự của mình, sự tái sinh, như cây chổi tôi là hình hài của dọn dẹp đưa mọi thứ về nơi chốn của mình. Xác chết về với đất để khoảng trống lộ ra, sự sống vươn lên sau tiếng ca của cây chổi tôi và cậu.
“Không sao cả, những hạt giống vẫn sẽ vươn lên, sau khi loài người biến mất hoặc trở lại làm người”, đất mẹ thì thầm cho tôi và cậu đêm qua như thế, nghe thật đê mê mà cũng thê lương đến tận cùng, phải không hỡi những kẻ đang rời xa mẹ đến với sự dày đặc tối tăm của vật chất. Không còn chỗ cho nan tôi chen vào, không còn chỗ cho sự dao động khi tương tạc, tâm trí họ cũng đặc lại không sao dịch chuyển nổi như vật chất họ hướng về. Sự tương tác tắt dần cùng sự biến mất của khoảng trống, tiếng chổi khó mà đi vào để nhắc nhở, không phải khó mà không còn có thể. Vô vọng đến thế sao, lắng nghe và nhìn ngắm sân vườn bên trong nhọc lòng vậy sao, chẳng một ngôi sao nào còn tự tỏa sáng bên trong bạn ư ? Tự nhiên kiên nhẫn vẫn còn đó bên trong kẻ nghe thấy tiếng tôi, là cậu cùng những ai còn hướng về đất mẹ, khát khao cắm rể tương tác thông qua khoảng trống vốn dĩ ở khắp nơi.
Suy cho càng dày đặc thì phần còn lại của họ càng trống rỗng, phần hồn chẳng còn lại bao nhiêu, chẳng còn nhìn thấy gì để quét, chẳng còn nghe thấy gì để nhớ ra phận sự, chỉ toàn bát nháo hư hao tận sâu tâm thức nghèo nàn cằn cỗi. Trống của họ là trống của vô vọng, không phải trống để ôm lấy tất cả của bao dung, trống của bao dung để tôi đi vào dọn dẹp mọi thứ, trống vô vọng chẳng còn gì để quét. Thối rửa và lên men nào đâu giống nhau, sạch gọn không hề là toang hoác, khác xa nhau lắm, bạn biết mà phải không những người bạn nhân loại của cây chổi tôi.
Vẫn ở đây trong khu vườn trái đất, tôi sinh ra từ cái nhìn sáng tỏ khởi sinh của những vị thấy thời đã xa, xa nhưng không cách biệt mà gần gũi trong kiên định của tình thương. Nén cũng có trống, dang ra cũng tạo nên bền chắc, tôi ở đây để nhắc về sự rồ dại của cực đoan một hướng, sinh mệnh không một hướng và vạn nẽo tình thương, có nhiều cách đọc dù sách đời chỉ mỗi một chương, chương sự sống trù phú.
Cha cậu đang quét sân bên kia, ông đang cô đơn lạc lõng vì tuổi trẻ lao đi theo vật chất, ông không còn thấy gì ngoài chúng. Không, còn đó tiếng chổi của nội, bài học xưa về dọn dẹp sân nhà và tâm hư hao trên đường đời rồ dại. Tôi biết cậu không ghét ông, nhưng làm sao len vào nơi không còn khoảng trống, ông không còn cho ai bước vào. Ồ không phải đâu, cậu nhìn đi, khoảng trống ông chừa lại cho cha mẹ và tình người còn sót lại. Cậu không cần phải lo lắng, sâu thẳm con người vẫn còn đó nơi dành cho tiếng chổi mẹ cha, họ rồi sẽ thảnh thơi dù còn lâu lắm, cũng có thể trước khi lìa đời. Thăm thẳm chỉ còn lại mình cậu và tôi, không ai khác, dù cậu tương tác nhưng tự thân là nguồn gốc của tình thương. Không có tự thân dọn dẹp khu vườn trù phú thì không có tình thương, không có cái nhìn sáng tỏ để trả mọi thứ về vị tri của mình thông qua cây chổi tôi. Đừng lo cho họ vì như vậy cậu chẳng còn thương ai cả.
Mọi thứ trôi đi nhanh lắm, tôi đang là chổi cùn rồi, nép mình bên gốc cây me sau nhà. Cậu không quên tôi, đôi lúc cầm quét những ngóc ngách cũ, bạn cây ngày xưa cao lên rồi cũng có đứa ngã xuống, tôi vẫn ở đâu nhắc nhở về phận sự dọn dẹp trả mọi thứ về đúng nơi cần đến.
Không còn ai quét lá dâu bên nhà, người cha rới đi về miền xa vắng, mưa trắng rơi giọt nước mắt thứ tha. “Đừng lo, con sẽ quét khoảng sân nhà những ngày mưa gió”, cậu cầm chiếc lá trên tay như thể nói với cha, với chính mình và với khoảng không bên trong cậu dần đón lấy, trong tinh thương và sự thấu hiểu những ai đã mất và người còn ở lại. Cậu quét để mẹ nghe tiếng tôi thì thầm, tưởng nhớ về ngày chồng mình còn hơi ấm, thấm đẫm những buồn vui cười sầu. Mẹ nằm võng nghe tiếng cậu và tôi thủ thỉ bên gốc dâu, thiêm thiếp khi cơn gió chiều thổi qua, “Đâu là ta đâu là mộng” bà hỏi khi chồng mình vẫy chào trong tiềm thức.
Tôi không còn được sử dụng sau nhiều năm trôi đi, cậu treo tôi lên cây me như thánh giá, như tượng thần linh danh giá, kẻ nhắc nhở cậu suốt những năm tháng làm người. Trưa hè cậu ngồi hút điếu thuốc, kể tôi nghe về một ngày cứu chuộc, bên trong lạnh buốt nhưng hơi người còn ấm, cậu vẫn còn lầm lũi bước đi trên con đường độc đạo không bóng người. Kiên quyết trả mình về bản ngã làm người, tim cậu dần ấm lên tôi nghe rất rõ, như tiếng gõ mõ của vị sư già năm đó, nơi tôi quét sân am tự cùng ngài cho người lai vãng, cho chim bồ câu và cả vầng mây trắng ngang qua. Cậu dần nghe ra tiếng chổi mà không còn cần quét, tiếng thét vọng lại từ ngàn năm, âm thầm mà dữ dội. Đáng mừng làm sao !
“Để em quét sân cho anh, chổi cùn thì quét chậm”, cô gái xuất hiện khi ngọn lửa bên trong cậu bừng cháy trở lại, lửa đén trước hay cô gái đến trước ? Cậu và tôi đều không rõ, chỉ biết rằng sân vườn lại có tiếng xào xạc ngân lên, bên thềm nhà có tiếng nói cười rôm rã.
Nhiều năm trôi đi, một cậu bè xuất hiện trong vườn, tôi đã ngủ bao lâu rồi không rõ, trước khi tỉnh giấc tôi là ngọn gió trên đọt dừa, trưa hè tôi quay lại làm chổi quét sân. Cậu quét cùng tôi sao như người cha khuất bóng, hay ông trở lại để làm con của con trai mình, để trả lời niềm riêng còn trống. Họ ngồi cạnh nhau dưới cây me trưởng thảnh, bài học quét sân lại vang lên trong khu vườn nhỏ, có con ve sầu lột xác hóa bài ca.
“Mình tiễn cụ chỗi đi một đoạn nha con”, hai cha con họ tháo tôi ra từng nang nhỏ, trả tôi về đất mẹ trong khu vườn nhuộm đỏ mặt trời chiều, không còn đìu hiu như ngày trước. Gia đình họ đốt lên ngọn lửa, dưới gốc dừa chẳng rõ phải mẹ tôi không. Lửa bừng lên cao ngút trời, tôi không nóng mà lại ấm lạ lùng, thảnh thơi và ung dung, cho lần chợp mắt sau cuối.
Kìa bầu trời xanh cao vợi, ồ chú dơi mày ở đâu bay về, sao tao lại ở cao như thế khi làm một cây chổi quét sân ? Không, ta về làm tàu lá dừa một lần nữa, cậu bé vừa quay về nhà là ai đó. Người cha, là cậu hay con trai cậu ? Không còn quan trọng nữa rồi.
Tôi đã ngủ bao lâu ? Khoan đã tôi về làm cây chổi mới toanh, nhưng sao lại được treo cao lên đọt cây me già ? Ôi thế gian bao la quá, tôi nhìn thấy cả khu vườn, ngoài đường đầu ngõ, rộng lớn làm sao. Tiếng xào xạc khắp con ngõ, loài người lại quay về quét sân rồi ư ? Đáng mừng cho một hành trình bất tận, phận sự của tôi và cậu tạm hoàn thành. Hóa ra cậu treo tôi lên cao như một biểu tượng, cho sự dọn dẹp không hồi kết để trả trật tự về hư không. Mọi sự đáng ra phải thế từ lâu về trước. Mà thôi cũng đủ rồi !
Xào xạc tôi trên cao
Xạc xào tôi dưới thấp
Tôi xào xạc ngoài vườn
Tôi xạc xào trong hồn nơi sâu thẳm
Vị sư quét tịnh thất
Kẻ sĩ dọn lá thu
Người mê chờ tỉnh giấc
Nan lá vén mây mù nơi hạnh đức
Rác không còn là nhơ nhuốc
Lời nhắc cổ xưa cứu chuộc tâm hồn
Đưa loài người về đúng chốn
Quét dọn sân vườn ngó trông trù phú
Hoa nở rộ, một chiều thu
Khi tiếng chổi chu du ngày trở lại
Êm đềm mà còn vang mãi
Vẫn xạc xào lay động cõi lòng ai