Cây Kèo Nèo lạc nhịp

Tháng năm chưa nằm đã sáng, tháng mười chưa cười đã tối, cái thời tiết nắng nóng trong câu tục ngữ ấy ứng nghiệm ngày một rõ nét. Hôm đó người giữ vườn lên ao để tưới cây vì đã gần ba hôm ông cậu hắn đi đâu mất. Vừa chạy đến đầu cổng, con chó giữ vườn nghe tiếng xe chạy ào ra mừng, nó tông luôn vào cây cột gỗ làm trụ điện ngã lăn quay vô đống cát gần đó, không hề hấn gì nó còn lộn cù mèo lăn qua lăn lại như tụi chim sẽ vẫn hay tắm cát. “Tới mày mà cũng cà tưng như vậy thì đúng là chỗ này dành cho mấy người lạc quẻ rồi”, người giữ vườn vừa xoa đầu vừa nói với con chó. 

Người giữ vườn quét dọn quanh trại, đi hái nắm hoa Cúc Trà Cổ rồi pha một bình trà, cuối cùng thì làm 1 ly cà phê loãng chế vào phích nước đá, vậy là một ngày làm việc ở ao của hắn bắt đầu. Lúc chạy từ ngoài cổng vào, hắn thấy cái mương Kèo Nèo đã cạn nước, với cái mùa nắng nóng này chỉ cần vài hôm không xả nước là mọi thứ đều cạn khô ngay, đến cả hắn còn muốn khô héo cùng cái mương nước.

– “Làm gì đó anh ?” – Người giữ vườn vừa mở van nước xả được 5’ thì nghe tiếng nói từ ngoài cổng, lúc đó hắn đang nhìn mực nước dâng lên trong mương Kèo Nèo, miên man nghĩ về những con cò đang đậu bên rừng tràm bên cạnh. Thằng em họ ở gần đó ghé chơi, “nó hẹn chiều mà ta” hắn nghĩ thầm, gã trai trẻ mới ngoài 20 đang tập tành viết nhạc, lâu lâu khi có dịp hai anh em vẫn hay ngồi uống trà cùng nhau viết lách. 

– Đi đâu giờ này mạy, hẹn chiều mà?”

Người em cất xe trong trại rồi đi bộ ra mương nước, gã cầm theo ghi-ta và một tờ A4 là bản nhạc phổ mới viết. “Anh đợi em tí em chỉnh lại đàn và vài nốt nhạc” gã ngồi xuống cạnh người giữ vườn trên bờ mương rồi căn chỉnh lại dây đàn cẩn thận, sau đó lấy cây bút kẹp sẵn trên vành tai để thêm thắt gì đó trên bản phổ như một vị tướng quân đang điều binh ra trận, một trận âm thanh ra trò. 

Dà dà dá dá dà, dà dà dá dá da, dà dà dá dá dà, dà dá da

Bản nhạc được chơi trong cái nắng oi của tháng 5 Âm lịch, như Pharaoh đang cho nhạc công cổ vũ những nô lệ xây kim tự tháp trong cái nắng sa mạc, âm nhạc luôn là thứ có thể xoa dịu đi thực tại phũ phàng, đôi khi người giữ vườn không biết đó là món quà hay cái bẫy dành cho những kẻ đi tìm kiếm sự thật trong đời sống. 

– “Em viết cảm giác nó cứ lạc nhịp, kiểu không đúng âm luật ấy anh” – Anh nhạc sĩ đặt đàn xuống đất thở dài một hơi, anh đưa mắt về ngã ba sông đằng xa, nơi có hai người đang chèo ghe đi cắt cỏ cho bò.

– “Em không làm gì sai cả. Em thử học những hệ ký âm khác xem, như ngũ cung của Việt Nam hay người Ấn họ có hệ riêng. Anh không phải chuyên gia âm nhạc, nhưng ý anh như khi em nghe một người nước ngoài phát âm tốt cỡ nào nói tiếng Việt nghe nó cũng kỳ lắm. Có khi em viết trong vô thức cái nhịp và giọng người Việt nhưng khi ký ấm lại bị ép lên Đô Rê Mi nên thành ra em nghe nó sượng. Anh không nói nó sai nha, anh chỉ nghĩ mình nên hiểu rõ để không cảm thấy mình tệ. Cũng có thể tệ thật nhưng với đoạn này anh nghe hay mà. “

– “Vấn đề này nghe hấp dẫn quá anh, em sẽ thể nghiệm nó. Ngoài ra em cũng hoài nghi về số lượng chất liệu, kiểu em nghe ra những âm vang rất rõ trong đầu nhưng chuyển nó ra ngoài thì không chính xác giai điệu đó”

– “Không nó không liên quan, chuyện của em như một họa sĩ vậy, khi họ hình dung thứ muốn vẽ nhưng không thư thái, vẫn còn sóng gợn thì những hình ảnh sẽ trở nên không rõ. Em chìm sâu hơn nữa vào giai điệu để thấy thật rõ nó rồi mới viết được “

– “Nghe giống Thiền quá vậy anh”

– “Đừng nhắc chữ đó, một từ nguy hiểm của thời đại” – Người giữ vườn tỏ vẻ không thoải mái nên đứng dậy đi vào trại, “Đi vào trong cho mát uống ly nước”, hắn nói thêm.

Hai người dọn dẹp đồ rồi đi vào trại tránh cái nắng đang đến ngày một hầm hập, người giữ vườn mượn chiếc smartphone của em mình rồi cúi xuống đám Kèo Nèo chụp một cái gì đó không rõ. Trên đường về trại, hắn không quên tưới hàng vú sữa nhỏ mới trồng trên bờ ao giữa và nhờ người em dưới hàng dừa bên bờ đối diện.

– “Nãy em có dùng từ “lạc”, nó làm anh nhớ câu chuyện một người bạn kể anh nghe lâu rồi, để anh kể lại đại ý thôi nha “ – Sau khi hai người cất dọn đồ đạc, người giữ vườn bật nồi cơm điện rồi nhờ người em đi hái một ít rau Lang, Kim Thất, và Muống vào rửa sạch để sẵn khi nào ăn thì luộc. “Xong rồi ra ngoài ngồi uống nước, khi nào ăn trưa vô đâm chén tương hột tỏi với ớt Xiêm, trưa nay ăn vậy đi”, hắn vừa nói vừa đi ra bờ ao nằm dọc con suối, nơi có sẵn bộ bàn đá đặt ở đó hồi mới xây xong trại.

– “Anh kể đi”

– “Chuyện cũng gọn thôi, bạn anh nó thích lang thang đây đó, có lần ra miền Trung nó bị lạc vào một khu vực hoang sơ. Lúc nó chạy đến một ngõ cụt trước mặt là con suối to nên không đi xe máy qua được. Sau nó lạc thêm cả 2-3 tiếng đi lòng vòng mãi đến một gốc cây cạnh con suối ngã lưng nhìn qua bờ bên kia thì là con đường cụt trước đó.”

– “Nó làm em nhớ tới mấy phong trào tối giản, con người bây giờ bị ám luôn đó anh, em thấy người ta hay ép họ vào cái sự hiệu quả năng suất, đại loại là làm sao nhanh ngắn nhất hay tiện nhất, nhưng cuộc sống nó như câu chuyện trên, nhìn thì thấy dễ chứ đi thì cả một đường chong gai. Anh làm giờ em thấy lạc nhip cũng có lúc nó lại không lạc”

– “Nói gì đi nữa cũng đừng sa đà vào lý luận quá hàn lâm, em phải cho ra một bản nhạc hay từ sự lạc nhịp đó thì nó sẽ tự nhiên trở thành bài kiểm chứng hiệu quả nhất, chứ không vẫn là lạc lối. Còn những phong trào lý tưởng, tinh thần của nó là rất đẹp đẽ nhưng người làm theo thì chỉ bắt chước chứ chưa nắm giữ chiều sâu nội tại, thành ra họ luôn trở nên kích động tấn công những người không theo trào lưu giống họ. Tất cả những thứ này đều cần hiểu và thực hành thấu đáo. Nếu không thì như ông thầy tài giỏi lại sinh ra học trò ma quỷ. Anh chỉ muốn em thận trọng.”

– “Em hiểu, đó cũng là lý do em chưa upload mấy bản nhạc hay đàn thử lên các nền tảng, vì em nghĩ mình đang trong quá trình soi rọi bản thân”

– “Cơm sôi mùi thơm rồi, gạo này ông anh nhà trồng lúa tự chà nhà ăn, ổng chia lại anh một ít, nó hơi khô nhé”

Anh nhạc sĩ cùng người giữ vườn dọn cơm ra ngoài bàn đá, bữa cơm trưa với rau luộc và tương hột, vừa ăn họ vừa kể nhau nghe chuyện nhà chuyện người thân, không vui cũng chẳng buồn. Khi ăn xong thì cả hai dọn dẹp rửa chén cho sạch, “có nhà sư nói đệ tử mình rằng: Ăn cơm xong thì đi rửa chén ngay rồi hẳn luận về kinh Phật”, người giữ vườn kể khi đang rửa chén, người em cười khì rồi nhìn ra ngoài đám cỏ lau đang đung đưa trong gió trước cái nắng trưa 12h. 

– “Em thấy cây Kèo Nèo này có như bản nhạc em lạc nhịp không?” – Người giữ vườn nằm võng nghỉ trưa và mở tấm ảnh chụp khi sáng trong điện thoại người em. Ảnh một cây Kèo Nèo mọc ở một vị trí cách xa với đám ở giữa, trông nó yếu ớt và còi cọc. “Lát em về ra tới mương nước, em thò tay xuống bùn chỗ cái cây trong hình em thấy gì.”, hắn nói thêm.

Người em gật đầu rồi ngã lưng ra sàn nhà, ngủ một giấc cho đến khi báo thức reo. Người nhạc sĩ thu dọn đàn và túi xách có chứa một ít rau thơm hái sau trại, nói là để nấu mì gói, rồi lên xe đi về. Nhìn từ trong trại, người giữ vườn thấy em mình dừng xe đi xuống mương nước tầm 5 phút rồi đi lên, vẫy tay chào lần nữa rồi ra về. Tối hôm đó, khi về nhà từ ao, người giữ vườn mở Messenger thì nhận được tin nhắn.

“Hóa ra bộ rễ tụi Kèo Nèo liên kết với nhau chặt như một khối, em không chắc nhưng hình như nó là con của đám kia. Suy cho cùng khi xét tận gốc rễ, con người như nhau cả”