Còn lại những gì

Sau một ngày nhiều sự kiện vui buồn lẫn lộn, khi chúng tôi về nhà gỗ thì cũng đã trưa, không ngờ thấy Cô gái Hà Nội đã ở đó đang trò chuyện cùng người con trai Ông già. Cô có mua mì xào giòn chay cho cả nhà ăn trưa, mọi người cùng ngồi ăn và kể lại những câu chuyện cho nhau nghe, nó làm tôi nhớ không khí hồi Ông bà cùng hai người con khi còn nhỏ, tiếng nói rôm rả cả ngôi nhà. Me tôi từng dạy tôi rằng bầu không khí xung quanh mình rất quan trọng, hễ thấy nó độc hại làm mình lụn bại thì mọi giá hãy rời đi, dù phải ôm trọn nỗi cô độc vào mình cũng buộc lòng ra đi. 

Trong bữa ăn Cô gái Hà Nội háo hức xin phép ông và Người con trai cho phép cô cùng Cô bé và Thằng nhỏ cùng làm một bộ phim phỏng vấn có tên là “ Còn lại những gì “, trông cô miêu tả rất hăng hái nhưng do tôi đang mê Củ Sắn trong món mì xào nên không nghe rõ cho lắm. Cô nói được một lát thì bị ông nhắc nhở cô không thể làm hai việc cùng một lúc được, như vậy ăn sẽ mất ngon mà nói thì mọi người cũng không nhớ rõ. Cô xin lỗi ông và không nói gì thêm nữa đến khi ăn xong. Cuối bữa ăn ông nói với cô “ Ông không muốn làm cháu mất hứng, nhưng nên nhớ cái gì làm mình kích thích quá mức thì có gì đó chưa ổn bên trong, cảm hứng thật sự khiến cho người ta từ tốn và cẩn trọng “. Cô gật đầu rồi đứng lên dọn dẹp cùng Thằng nhỏ.

Trên bàn trà sau bữa ăn, cô mô tả lại bộ phim của mình, đại loại là một loạt phỏng vấn về ba thứ của một con người: ước mơ lúc trẻ, cuộc sống hiện tại và câu hỏi mấu chốt trọng tâm là “Còn lại những gì? ”. Cô nói cô sẽ mời những người đa ngành nghề quanh khu vực này, độ tuổi trên 50, và họ phải giỏi có tiếng trong lĩnh vực họ đang làm, dù cho đó là chăn vịt hay câu cá giỏi. Người con nói sẽ mượn trang thiết bị ánh sáng và máy quay của người quen mở tiệm ảnh cưới ngoài thị trấn, cô bảo nên thuê để có thể chủ động thời gian không bị lấn cấn chuyện quen biết. Cô gái Hà Nội kể đã bàn với Cô bé cũng một tuần rồi, Cô bé nhận vai trò dựng và chọn bối cảnh quay. Thằng nhỏ nhanh miệng xung phong làm hậu cần và chỉnh sửa video, còn Người con đã bàn với cô trước đó anh sẽ quay phim vì hiện anh đang rảnh trong tháng tới, còn công việc của cô là người dẫn và đạo diễn. Ông ngồi im lặng một hồi lâu rồi mở lời góp ý cho mọi người.

– “ Đối với ông, điện ảnh là phải có những cảnh quay đẹp, dù gì đó cũng là nghệ thuật nghe nhìn, câu chuyện thì thật sự mà nói có rất nhiều, không thể nói chuyện nào lỳ kỳ quan trọng hay đẹp hơn câu chuyện nào khác, nhưng dụng ý của nhà làm phim qua câu chuyện là có. Ý tứ này phải được thâm nhập vào những khung hình, nên nhớ cảnh đẹp và góc quay tiêu chuẩn chưa chắc đã có cảnh quay đáng giá, nó là tổng thể rộng hơn nhiều để tạo xúc cảm người xem. Nhiều phim lia máy quay lung tung, có phim lại để tĩnh đến mức nhàm chán, phải để môi trường thâm nhập vào thước phim. Khi một đội ngũ chuyên tâm, khung hình sẽ không dư không thiếu, có cả tĩnh và động, có cái có sẵn lẫn thứ được sắp đặt. Bác chỉ nhấn mạnh hãy quan tâm đến quay dựng cảnh dù chỉ là phỏng vấn, và bác biết cháu muốn xoáy vào câu chuyện, nhưng nên nhớ bộ phim khác với một quyển sách. “

– “ Vâng, cháu hiểu ý bác, đúng là khi nghĩ ra ý tưởng này cháu nghĩ đến câu chuyện là chính. Cháu sẽ bàn bạc và suy nghĩ thêm kỹ hơn, bác có thể tham gia với bọn cháu vai trò giám sát được không ạ. Cháu nghĩ sẽ vui nếu có bác “

– “ Không, bác chỉ nấu ăn cho mấy đứa thôi “ – Ông già mỉm cười rồi nói ngắn gọn.

Những ngày sau đó mọi thứ nhộn nhịp hẳn trong khu đất, nhiều đồ đạc lỉnh kỉnh được mang đến, nào là máy móc, dụng cụ, bàn ghế, và những thứ phục vụ quay phim mà tôi không rõ lắm. Cô bé đi loanh quanh tìm bối cảnh, cô xếp ngón cái và ngón trỏ của hai bàn tay thành hình gần như chữ nhật để hình dung cảnh quay, Người con kiểm tra các thiết bị và tham khảo người chủ cho thuê về thông số và cách lắp ráp máy móc, Thằng nhỏ thì chạy việc vặt như mua đồ hay truyền tin cho mọi người với nhau vì đôi khi mỗi người một góc làm việc, Chàng trai hàng xóm thì đang làm đũa từ Trúc và chén dĩa từ mo Cau vì nhà ông bà không có đủ cho nhiều người, Lão hàng xóm mang những đồ ăn vặt và một thùng nước đá kèm nước giải khát đến, Cô gái Hà Nội ngồi trên bàn dài ngoài cây Mận Xanh có lẽ là đang suy nghĩ về những việc cần làm, còn Ông già thì đi quanh khu đất tìm đồ ăn để phục vụ bữa trưa cho mọi người vì sáng họ tự ăn trước khi tới và đến chiều thì ai về nhà nấy. Đặc biệt, Cô quản thư viện cũng đến chơi và mang theo một con Rùa đực còn nhỏ tuổi, hôm trước gặp ở chợ cô thấy tôi nên cô mang con Rùa cô nuôi đến làm quen, nó tên là Ninja, cô bảo là đặt theo truyện tranh nào đó.

Nó là con Rùa kích thước lớn hơn tôi một chút, trông khá mập mạp nhưng màu sắc nhợt nhạt vì nó kể chỉ ở trong nhà là chính, tất nhiên nó không hiểu tiếng người vì ở thành thị làm gì có Mẹ Tre để chúc phúc nên nó bảo đôi khi rất buồn bực vì không hiểu cô chủ nói gì. Hồi đầu nó dè dặt lắm, cái gì cũng lo lắng và có phần sợ hãi, nhưng sau khi tôi kể sơ qua về mọi người đối đãi tôi ra sao và khu đất này thú vị thế nào nó bắt đầu thoải mái và tò mò muốn khám phá. Tôi dẫn nó đi ra bờ ao chơi, nó hầu như chẳng biết gì, luôn láo liên ngó ngang ngó dọc hỏi tên cây rồi ồ lên ra vẻ kinh ngạc, chẳng biết về nhà nó nhớ nổi gì không, đúng là đồ Rùa thành thị. Thậm chí nó còn chẳng dám ăn thử mấy thứ ngon lành quanh đây, như Dương Xỉ, Sung và đặc biệt là hoa Sao Nhái, nó bảo trước giờ chỉ ăn Táo Lê và Bơ từ cô chủ của nó, thật đáng thương cho nó chưa một lần ăn qua những thứ tươi ngon thật sự. Đến cỡ khi nó ngã đùng xuống ao nó chới với như sắp chết đuối, tôi phải dùng cái thân Rùa già để nâng nó lên bờ, biết thế tôi không dẫn nó xuống sát mép nước làm gì cho phiền. Nó lên bờ thở hổn hển kể ở nhà chỉ bơi trong cái bể kính nước cao lắm là tới nửa cái mai rồi bò bò trên đống cát bên dưới nên khi rớt xuống hụt giò nó hoảng loạn chứ vẫn biết bơi, thật tình cái đám thành thị nhàm chán.

Tôi dẫn nó ra chỗ nhìn ra ngã ba sông, kể về những ngày họp chợ xưa, về lão chăn Vịt và mẹ tôi, nó ngồi khóc tu tu rồi bảo “ Từ khi mở mắt con đã không biết cha mẹ mình, chỉ thấy 4 mặt kính, ai cho gì thì ăn nấy rồi chuyền tay từ chủ này sang chủ khác, chẳng bao giờ thấy cái ngã ba sông xinh đẹp như thế này “ , đang khóc thì nó bị con Dế Mèn võ sĩ đi ngang chém nhẹ một phát vào đuôi làm nó nhảy cẫng lên, khô luôn cả nước mắt. Kể cũng tội cho nó, đâu có sinh vật nào có quyền chọn tuổi thơ mình ra sao, đâu phải ai cũng được những thứ vô hình bảo hộ như chúng tôi, đâu phải con vật nuôi phố thị nào cũng được chủ nó chăm chỉ dẫn ra ngoài nhìn ngắm thế giới, nên tụi nó hay nghe thì có vẻ biết tất cả nhưng thật ra thì chẳng biết gì. Chân tay thì lũng bũng leo beo, màu da nhợt nhạt xanh xao, đi một chút lại thở hổn hển, nhìn đâu cũng ra nguy hiểm hai ai đó ám hại mình, còn con mắt thì luôn đờ đẫn buồn chán đến mức kéo tâm trạng cả khu này đi xuống trong vài giây khi nhìn thấy nó.Tôi làm sao cho những sinh vật đô thị.

Tất nhiên tôi dẫn nó đến thăm nhà mình bên suối, nó ăn thử trái Sung chín và ăn luôn hai ba trái nhưng bị tôi táng đầu vì ăn thồn ăn ngấu nghiến thô lỗ, hỏi sao mà không mập phì ra như thế. Ninja lăn lộn trên đám Cải Xoong Nhật ven suối, đập đập nước dưới suối văng tung tóe rồi cười ha hả, xong nó làm xẹp đép cái ổ tôi hay ngủ vì kích cỡ to của nó, nhưng thôi không sao, nụ cười của Ninja làm tôi vui lên một chút, có vẻ con suối này lắm lúc cũng cần có tiếng cười của một con Rùa trẻ không biết gì.

Chúng tôi đi quanh rừng trái cây, tôi kể cho nó nghe về Tinh Linh, Sử Nhân, Ký Tinh và nhiều thứ không phải lúc nào cũng thấy trong rừng. Nó bảo có nghe con Mèo hoang già vào nhà ăn trộm thức ăn kể cho nó nghe nhưng chưa bao giờ được gặp, cứ ngỡ là truyền thuyết hay thần thoại con Mèo học lỏm của con người hay bịa ra, nó cũng giống tôi chả mấy khi thích lũ Mèo. Ninja kể con chó nhà cô quản thư lười làm, hay sủa rồi tru sảng, chẳng biết giữ nhà, suốt ngày ăn ngủ, thấy con Mèo hoang vào trộm mà nó sợ trốn mất tiêu. Tôi cạp cạp cái chân nó rồi nói “ Mày cũng vậy mà chê ai”, nó quê quá nên đi ăn thêm một họng Sung rồi nói gì đó tôi chẳng nghe rõ. Tôi không tiết lộ về Mẹ Tre vì đó là yêu cầu của Người, bà không muốn bất kỳ ai không sinh ra ở đây biết về bà, trừ phi là do tình cờ hay chúng đi qua và quyết định ở lại vì quý mến nơi đây.

Tôi dẫn Ninja đến chỗ cây Tràm già nghỉ mát, Cô Gái Hà Nội vẫn đang ngồi trên bàn dài chỗ cây Mận viết gì đó trên giấy, chú Rùa trẻ đang nô đùa vui vẻ ngoạm lấy mấy lá Trâm khô rồi sục chân xuống cát trắng. Cao hứng tôi đứng lên vệt chân xuống đất để vẽ cái mai Rùa định khoe khoang một chút thì nó bảo trong bể kính nhà nó cũng có cát nên nó hay vẽ lên đó, tôi mắng nó khoác lác. Nó đứng lên di chuyển vệt chân xuống cát, đúng là nét vẻ của nó rất thẳng và gọn gàng hơn tôi nhiều, những dấu chân của nó bắt đầu thành hình rõ hơn. Đầu tiên nó vẽ một hình chữ nhật rất chuẩn, tôi không tài nào vẽ được góc vuông như vậy, kế đến nó vẽ hình giống cái lá bên trong, không thể tin một con Rùa đô thị chỉ vẽ vời trong hồ kính có thể tạo ra đường cong không sai lệch như vậy trên đất cát, tôi đã đánh giá thấp nó rồi. 

– “ Con vẽ gì thế “ – Tôi đứng chỗ góc vuông hình chữ nhật hỏi nó.

– “ Hình chữ nhật là lồng kính mà con và tụi bạn con gặp ở tiệm bán cá cảnh, nơi cô chủ mua con về, còn bên trong là hình đại diện cho mấy bạn đang bị nhốt trong đó. Có cá Bảy Màu loi nhoi, Ba Đuôi điệu đà, Tỳ Bà ngầu lòi, Thanh Ngọc duyên dáng, rồi cả bọn Xiêm hung hãn nữa, mấy bạn quanh quẩn chờ người ta đến mua, may thì gặp chủ tốt còn không cháu nghe kể có thể chết trên đường vận chuyển hay lạ chỗ. Cháu nhớ mỗi lần một bạn bị vớt ra thì cảm giác vui buồn lẫn lộn lắm, con người nói thì hay ho nhân đạo chứ thật ra coi tụi cháu như màn giải trí, chứ chả phải là bạn bè như họ nói, bạn bè mà xiềng xích nhau làm gì. “ – Nó làm tôi nghẹn ngào, rồi tôi hỏi nó “ Còn cháu là hình nào “. Nó không trả lời mà đứng lên vẽ một vòng tròn vành vạnh theo chiều kim đồng hồ, rồi đột nhiên nó vẽ vòng tròn theo chiều ngược lại đồ lên vòng tròn cũ làm tôi hết sức ngạc nhiên.

– “ Sao cháu lại vẽ hai hình tròn đè lên nhau mà ngược chiều làm gì”

– “ Đây là cháu và cái lồng, cháu thấy mình đang tự nhốt mình lại. Dù cô chủ dẫn cháu đi chơi cùng bạn bè hay ra công viên, cháu vẫn ngồi yên một chỗ không chịu làm gì. Nói thật khi lại đây cháu thấy thoải mái, khác hẳn mấy công viên cũng cây xanh rồi hoa cỏ nhưng cái gì đó thiếu tính liên kết với cháu vô cùng, ngoài ra chắc nhờ cháu có hướng dẫn viên xịn “

– “ Cháu cũng thú vị đó chứ, thú vị đó, lần sau ghé chơi ta sẽ dẫn đi chơi chỗ khác tiếp “

Trò chuyện thêm dăm ba câu tôi dẫn nó vào lại bên trong nhà, đi ngang thì thấy Cô gái Hà nội vẫn ngồi đó. Chúng tôi đi vào khu Trầu Cau, tôi lừa Ninja ăn lá Trầu làm nó nhảy cẫng lên la oai oái, thế là tôi được trận cười no bụng. Hai con Rùa đứng đó nhìn ra ngoài, mọi người vẫn đang tất bật chuẩn bị, trao đổi và suy tư, tôi khều nhẹ Ninja và nói “ Do họ không hiểu ngôn ngữ chúng ta thôi, chứ loài người không đến nỗi tệ đâu, tiếc rằng không phải con vật nào cũng hiểu họ nói gì, cháu đừng giận họ, hãy cho họ cơ hội, ngày nào đó họ sẽ tìm ra cách để trò chuyện với chúng ta. Mọi chuyện sẽ rất khác khi hiểu nhau hơn “. Nó nghe xong quay ra lấy chân khều khều chân tôi rồi cảm ơn tôi vì chuyến thăm quan rồi nó đi về phía Cô quản thư đang ngồi nói chuyện cùng với Ông già chỗ cây Thị trước ao cá. Tôi thì đi vòng quanh xem mọi người đang làm việc đến đâu, Cô gái Hà Nội thật thiếu sót khi không nhờ tôi làm vai trò giám sát, tôi rất giỏi việc đó kia mà.   

Cuối cùng thì sau vài ngày chuẩn bị kỹ lưỡng, bộ phim quay ngày đầu tiên vào một hôm thứ 7 không quá nhiều mây, thời tiết đủ mát mà không quá âm u để dễ dàng lấy sáng. Mới 6h sáng mà không khí quanh căn nhà gỗ nhộn nhịp hẳn, mọi người có mặt đầy đủ ăn sáng với nồi Bắp luộc do Lão hàng xóm tài trợ, mọi người vừa ăn vừa chia thành 3 nhóm nhỏ rôm rả bàn bạc thảo luận lần cuối còn Cô gái nghe nói là đi đón vị khách phỏng vấn đầu tiên là người thợ mộc ai cũng biết quanh đây. Hôm nay không thấy Cô quản thư ghé chơi, thật lòng tôi cũng muốn gặp lại Ninja, có nó ở đây cũng vui lắm.

Bữa sáng nhanh kết thúc thì ai vào việc này, Cô bé cùng Chàng trai hàng xóm sắp xếp cảnh quay, họ mang ghế băng dài chỗ cây Mận Xanh ra chỗ khu vực Tre và cây lấy gỗ rồi đặt nó chỗ trước mấy cái ống cống xi măng chứa Tre Trúc đã qua xử lý. Tiếp theo hai người họ mang những sản phẩm tiêu biểu của người thợ Mộc ra đặt chúng sang một bên băng ghế dài, bên còn lại là những vật dụng linh tinh mà người thợ Mộc quý trọng, có lẽ họ đã hỏi chuyện sơ qua người thợ trước đó nên sáng nay những vật dụng đều đã được đưa đến. Cuối cùng là đằng sau băng ghế dài họ sắp xếp những dụng cụ đồ nghề mộc cùng một thanh gỗ khối vuông nhỏ, những việc nặng nhọc thì Người con phụ họ một tay. Anh cũng đang điều chỉnh và kiểm tra máy móc điện đóm rồi điều chỉnh thử máy qua yêu cầu của Cô bé, mọi người gọi cô là trợ lý mỹ thuật, cô chỉ cười mà không đáp lời. Thằng nhỏ thì mượn máy ảnh của Lão hàng xóm để đi chụp mọi hoạt động quanh mọi người, một dạng ký sự trường quay, nó gọi như vậy. Ông già sau khi dọn dẹp xong bữa sáng thì đi tìm thực phẩm để nấu bữa trưa, ông gọi điện nhờ Lão hàng xóm mua dùm một ít món gì đó mang vào. 

Cuối cùng thì nhân vật chính cũng đến, Cô gái Hà Nội chở người thợ mộc trên xe Cub 50 của mình, trông ông ốm nhưng không nhỏ con, nhìn không ai biết là làm nghề nặng nhọc, “ Làm nặng nhiều quá người nó teo lại “ ông ta trả lời thế khi được hỏi. Cô mời ông ta vào nhà thư giãn uống nước đợi cô đi kiểm tra rồi khi nào bắt đầu sẽ gọi, cô trấn an bình tĩnh thì ông ta đáp “ Các cô cậu mới phải bình tĩnh chứ tui kể chuyện đời mình thì có gì mà lo với lắng “

Người thợ mộc người trung bình không quá cao, ánh mắt nhanh nhẹn và bước đi rất lẹ, ông mặc cái áo sơ mi cũ mèm có lốm đốm màu nâu loại dùng sơn bề mặt bàn ghế. Ông ta mang một đôi dép cao su màu đen vẫn còn mới, ông mặc cái quần tây dài màu đen cắt ngắn tới ống đồng. Nhìn thì có vẻ nghèo nhưng ngón tay áp út bên phải ông đeo chiếc nhẫn vàng rất to, và không thể nổi bật hơn là cái răng vàng bên phía trái hàm răng nhìn thấy ngay mỗi khi nói chuyện. Thằng nhỏ lại gần và xin phép chụp hình, ông xua tay bảo thoải mái mà chụp và còn giơ hai ngón tay lên rất trẻ trung. Uống xong ly trà ông đứng dậy, có lẽ ngứa nghề nên đứng dậy đi quanh nhìn căn nhà gỗ, ông vỗ vỗ vào mấy trụ nhà rồi ngước nhìn chăm chú mấy mối nối. Một lúc sau Cô gái Hà Nội cho Thằng nhỏ dẫn người thợ gỗ ra, nó đi cùng ông ta và tôi đến chỗ họ gọi là trường quay dã chiến, tất cả mọi người chào nhau, hỏi thăm vài ba câu rồi chúc nhau làm việc thật tốt. Ông được yêu cầu cảnh đầu tiên ông cứ cắt thanh gỗ đằng sau băng ghế dài được chuẩn bị trước như đang làm việc thường ngày, cắt vài ba nhát thì đi lại ngồi trên băng ghế. Ông ta hiểu rõ yêu cầu và làm theo rất nhập tâm sau khi Cô gái Hà Nội hô “Quay”, ông thật sự tập trung dùng dụng cụ đo đạc đánh dấu và cưa tay rất nhiệt tình, sau khi cắt ra ba khối gỗ độ dài khác nhau thì như kịch bản yêu cầu ông đi lại ngồi xuống băng ghế dài, còn cô xuất hiện từ đằng sau máy quay phim tiến về phía ông rồi ngồi trên băng ghế dài góc còn lại. Hai người họ nhìn nhau gật đầu chào rồi cuộc phỏng vấn diễn ra.

– “ Chào bác, chúng cháu là đoàn làm phim “ Còn lại những gì? “, rất vui bác đã tham gia cùng bọn cháu. Xin bác tự giới thiệu về mình ” – Cô bắt đầu cuộc phỏng vấn.

– “ Tôi chỉ là người làm thợ mộc ở khu này, nói thật không có gì đáng nói, tôi mới phải cảm ơn mấy em đã mời, tôi thấy ý tưởng khá hay nên tham gia. Tôi làm nghề mộc được 40 năm rồi, ông già tôi làm mộc nên tôi theo nghề chứ chẳng có gì đặc biệt, từ nhỏ đã chạy loanh quanh phụ ổng rồi mấy chú mấy bác việc lặt vặt, sai gì làm nấy, nghề truyền nghề từ người này sang người khác. Dần dần quen cái mùi gỗ hồi nào không hay, hồi đầu mẹ tôi không cho theo nghề đâu vì bảo cực, ông già tôi sau bệnh phổi cũng vì nghề này, mà ôi thôi sinh nghề tử nghiệp mà cô, than trách gì cho mệt. Thấy tôi mê quá bà cũng đồng ý với điều kiện phải học hết cấp 3 rồi đi nghĩa vụ về mới được làm còn không bã bắt tôi phải lên thành phố thi đại học. Hồi đó cũng cãi vã rùm beng gia đình lục đục lắm, nhưng giờ mới thấy biết ơn mẹ tôi. Nhờ đi học và nghĩa vụ mà tôi nề nếp, khỏe mạnh như một người lính và có kiến thức cơ bản nên dễ dàng lên tay nghề rồi học thêm để giỏi hơn, biết chút Toán Lý coi vậy chứ đỡ lắm, học làm gì cũng lẹ hơn mấy người không học, giờ ngồi nghĩ hồi đó đại học có dạy ngành mộc tôi cũng đang ký thi luôn ấy chứ, mà thôi bởi vậy mới nói đứa nào đòi nghỉ học đi làm giàu thì quên ngay đi, không học khổ thân thêm” – Nói dứt câu cuối ông chỉ ngón tay trỏ về phía camera như muốn nhắc nhở ai đó.

– “ Lúc trẻ bác có mơ ước làm nghề gì khác không, hay cứ thế mà theo nghề “

– “ Có chứ cô, trẻ mà ai chẳng có, lúc đi quân đội là mấy anh trên huyện đội thấy tôi học cấp 3, thời đó ít người học tới đó chịu đi lính lắm, toàn trốn đi làm kiếm tiền, bởi mới nói mẹ tui bả hay. Mấy ảnh gợi ý tui đi lính hải quân vì người ta đang tuyển, tui thì cũng mê biển lắm, tôi cũng suy nghĩ đủ đường hết ấy chứ. Nhưng cuộc đời nào cho mình suy nghĩ, nó cứ ập tới như bão ngoài biển vậy, cứ phải chống chọi mà đi qua thôi. Ông già tôi bệnh phổi nặng nên đi viện suốt ngày, xưởng không ai coi thì dẹp tiệm không nói, nhưng cả hai lúc đó cũng hơn 50 gần 60, chị tôi thì đàn bà lấy chồng là hết nợ, tôi còn đường nào nữa đâu mà nghĩ ngợi. Cô thấy đó nghề mộc chọn tôi khi sinh ra rồi chọn tôi khi tôi trưởng thành, chứ tôi quyền gì mà chọn nghề, mấy đứa nhỏ giờ cái miệng cứ dẽo dẹo thích rồi không thích nghề này nghề kia rồi lèm bèm cha mẹ, một lũ ranh con ích kỷ, à xin lỗi lên phim có được chửi vậy không ta, mà nghe nói mấy cô còn cắt ghép nữa mà “

– “ Bác cứ nói tự nhiên đi ạ, không văng tục là được vì còn cho tụi nhỏ coi, còn quan điểm bác sao thì cứ kể cho chúng cháu vậy, không sao cả. Bác kể một kỉ niệm trong 40 năm làm nghề được không ? ” 

– “ Hai kỷ niệm làm thay đổi nhiều đời làm nghề của tôi. Lúc tôi 30 hơn một chút, tay nghề lúc đó cứng rồi, nhưng xưởng cũng làng nhàng đủ sống. Ngặt nỗi lúc đó có gia đình với 2 đứa con gái, tôi thương tụi nó lắm, lúc ấy làm cật lực lắm nếu nói về sức bỏ ra thì giai đoạn đó kinh khủng. May có lần nhận được đơn hàng lớn, lớn với xưởng tôi thôi chứ ăn nhằm gì đâu, tôi làm ngày làm đêm trong hai tháng mấy mệt lã người ra. Tôi còn nhớ lúc ấy còn độ chục hôm phải giao hàng nên phải cày xuyên đêm mất ngủ hai ba hôm. Khuya hôm ấy thấy tôi lờ đờ nên vợ tôi kêu vào ngủ, mà tôi tham công tiếc việc, phần vì gấp gáp giao cho người ta nên làm tiếp. Chẳng biết thế nào cắt gỗ cắt ngay vào 3 ngón tay bên bàn tay phải, đây cụt luôn tới giờ này, đã vậy còn là ngón cái trỏ và giữa, ba ngón quan trọng nhất, phải nó cắt ngón đeo nhẫn thì không sao. Hồi đó làm gì biết cái vụ bỏ bịch nước đá lạnh đem lên nối lại được, chạy đi cấp cứu giữa đêm còn không kịp nữa là. Đợt đó may sao người ta thấy tội không ép không bắt đền mà giao trễ chút vì họ thấy tôi làm cũng chất lượng hơn chỗ khác. Đợt đó xong vợ chồng thống nhất là ăn ít lại chút, bớt ham giàu nhanh, làm từ từ vì nghề này nguy hiểm không ít, do hồi đó trẻ thôi chứ giờ khách mà hối thì năn nỉ xíu là được ấy mà, miễn mình đừng rề rà và làm kỹ là được, không gấp làm gì nữa. Hai là cái này này, quả trứng phục sinh chạm khắc, lần đó con bé lớn nhà tôi nó được bạn trai tặng trứng phục sinh, tôi nổi giận vì mới tí tuổi đầu yêu đương gì, tôi giật lại trứng của nó khóc mấy ngày trời. Tội quá tôi moi cái trứng trong sọt rác ra, nhân lúc đó đang làm đơn hàng có mấy gốc gỗ to còn dư, vậy là tôi học đẽo quả trừng luôn. Trước đấy tôi chỉ giỏi đóng bàn ghế các thứ ít cong cong quẹo quẹo thôi, chủ yếu tôi làm chuẩn và bền chứ không mê mấy thứ trang trí. Vậy đó, học mà nó khó kinh khủng, mấy năm trời vứt biết bao quả mới ra quả trứng đầu tiên, cái tôi đưa các cô đem đến đây là quả hoàn thiện đầu tiên, còn quả tạm gọi là đầu tiên thành hình thì tôi lộng trong tủ kính nhà tôi. Đấy ba nó miệt mài học đẽo gỗ vì muốn xin lỗi nó, thế nào nó lại nhận cả đống trứng nhựa của bồ nó, giờ chúng nó lấy nhau luôn rồi. Sau vụ đó xưởng tôi phất lên luôn thời gian dài, nhà cũng khá giả hơn, cho đến khi họ nhập về ba cái máy khắc Laze gì đó thì đơn hàng ít đi, chỉ mấy người biết chơi họ mới đến. Thôi già rồi đặt nhiều tôi làm cũng không nổi, còn đang định lấy ô tô đi chạy xe công nghệ đây mà vợ tôi bảo tôi trốn đi với gái nên không cho. Mệt mấy mẹ đàn bà suy diễn ghê luôn “ – Cả đoàn vừa quay mà lâu lâu lại cười vì độ hăng say và hài hước của ông thợ mộc. Nói xong thì ông ta cầm bức hình gia đình mình lên.

– “ Giờ nghĩ lại cả quãng đường đã qua, bác nghĩ mình còn lại được những gì ? ” – Cô hỏi vừa đúng lúc ông ta đang nhìn chăm chú hình gia đình.

– “ Mấy người bạn tôi cứ bảo mốt chết là hết, cái gì mà cát bụi về cát bụi, tôi không tin họ đâu, tôi còn, còn nhiều. Lời mẹ tôi dạy vẫn còn đó, đến giờ tôi vẫn tự lên mạng học mấy nghệ nhân nước ngoài trên youtube với mớ tiếng Anh bập bẹ con nhỏ út dạy tôi, con cháu tôi không có tiền mà đi học là cứ đưa bill về tôi thanh toán cho luôn cứ việc đi học. Nghề cha tôi vẫn còn lại trong tôi, mấy bác mấy chú người chết người còn, mở miệng ra bảo mất hết thì có tội với họ lắm. Tình yêu vợ tôi dành cho tôi vẫn còn này, dù giờ nó khác đi rồi, làm sao như đôi lứa trai gái, nhưng tôi vẫn cảm thấy nó mỗi bữa cơm chiều ngon lành, bộ dễ đâu được ngày nào cũng ăn ngon, ok có tiền thì ăn ngon thiệt nhưng không khí nó khác với bữa cơm gia đình đông đủ. Quan trọng nhất, hơn cả là tôi còn một khoản nợ, nợ ân tình có trả sau khi chết vẫn còn. Quá nhiều người đã giúp tôi, cuộc đời chả dễ dàng gì qua đôi lời kể trên phim này đâu, khó trăm vạn lần, không ai giúp chỉ có xuống hố sớm thôi. Nhân dịp này tôi nhắn mấy bạn trẻ luôn, đừng nhại lại lời nhau nữa, nhìn lại đời mình cho kỹ rồi hẵng nói, cảm nhận cho rõ rồi hẳn nói, như ăn cơm nhai kỹ ngâm lâu một chút mới biết rõ mùi vị, nhìn mấy cái hình trên mạng rồi khen ngon là tiêu đó.”

– “ Cảm ơn bác đã tham gia phim, khi nào chiếu chúng cháu sẽ nhắn bác đầu tiên “