Tôi nghe và hiểu tiếng người nhưng hầu hết tôi đều thấy họ nói những điều kỳ lạ, họ là loài vật vừa kiên định nhưng cũng dễ lung lay, không biết nghe và hiểu họ là may mắn hay xui xẻo nữa, à mà tôi có năng lực đó là nhớ vào được Mẹ Tre chọn để Chúc Phúc, không phải ai cũng được nhận món quà đó từ thực thể kỳ vĩ và lộng lẫy đó, nên chắc là may rồi.
Mỗi khu vực tùy vào số lượng sinh vật và độ đa dạng đều có một Mẹ Tre, đó hầu hết là cây cối vì tuổi thọ lâu năm, chứng kiến và trí tuệ thu nhận được nhiều. Gọi là Tre thật ra khu vực quanh đây Tre là loài khỏe mạnh lành tính nhất, phát ra nhiều Khế Lành và sống lâu năm hơn cả. Ở khu vực khác với một cây nào khác được chọn, có thể đó chỉ là một cây đơn lẻ, cũng có thể là một quần thể rộng, như ở đây là bụi Tre già nhất nằm sâu bên trong khu vực trồng cây lấy gỗ, Ông già kể với Bà lão một lần khi ông còn nhỏ xíu đã thấy nó ở đó. Tôi không biết trước đó nữa thì thế nào, chỉ biết từ khi đến đây, tôi và mẹ đều kính nể và lắng nghe kỹ thông điệp Mẹ Tre truyền đi, nó chưa bao giờ làm tổn hại bất kỳ sinh vật nào.
Ở những khu vực có người ở xung quanh Mẹ Tre, đôi khi sẽ có buổi lễ Chúc Phúc diễn ra, đại loại là chọn lựa những con vật được phép nghe và hiểu ngôn ngữ loài người. Mục đích của việc này thì mẹ kể là loài người rất bất ổn và thất thường mà lại không giỏi lắng nghe thông điệp từ tự nhiên, nên những sinh vật được Chúc Phúc sẽ như một giám sát để truyền tin khi họ có gì đó bất thường, những kẻ được chọn ở khu vực này có lẽ khá nhàn hạ, chỉ toàn như đi xem kịch coi phim chứ không có gì quá kịch tính xảy ra nguy hiểm đến sinh vật. Không có quy ước thời gian nào về việc Chúc Phúc sẽ diễn ra khi nào, có thể tùy vào đánh giá cũng như những sinh vật trước đó được chọn còn sống nhiều hay ít. Những loài có phạm vi sống hẹp khi được chọn sẽ có thể truyền lại khả năng này cho 1 thành viên ở đời tiêp theo trước khi chết, đó là lý do bọn Thằn Lằn biết nhiều đến vậy.
Ngày Chúc Phúc diễn ra rất đột ngột không có thông báo gì trước, nhưng sẽ có tín hiệu gửi đi cho những kẻ được chọn. Tùy vào loài được chọn có giác quan nào nhạy, Mẹ Tre sẽ gửi một lời mời để triệu gọi chúng tôi đến, dù đó không phải là lệnh nhưng không ai cưỡng lại được. Ví dụ như với tôi mũi là giác quan tốt nhất, ngày hôm ấy tôi đang bới tìm Dương Xỉ non ven suối thì nghe một mùi hương cực kỳ hấp dẫn, một cách kích thích lấn át tất cả, cơ thể tôi cứ thế đi theo. Một số loài khác chúng có thể thấy hoặc nghe gì đó, còn nếu là cây thì bộ rễ chúng sẽ nhận tín hiệu từ hệ Nấm dưới lòng đất. Tất cả tập trung trước bui Tre già, đứng trong im lặng không ai dám lên tiếng gì, cứ chờ cho đến khi nó xảy ra, không phải tất cả kẻ đến đều nhận được Chúc Phúc mà sẽ còn một bài kiểm tra cuối cùng. Tôi không rõ nhưng khu vực khác thì như thế nào, nhưng lúc đó có một cơn gió to thổi qua, lá Tre khô rơi xuống phủ kín cả những sinh vật đến đó, dù là rơi lên cơ thể nhưng không ai nhúc nhích, cứ thể đứng đó. Vài phút sau, tự dưng trong đầu tôi phát ra tiếng người, và kì lạ là tôi hiểu nó nói gì, câu đầu tiên là “ Chào con “. Khi quan sát lại thì mới thấy, lá Tre khô trên đầu một số kẻ đến bỗng tươi xanh trở lại, của tôi cũng vậy, còn của những kẻ còn lại thì bay lên rồi biến mất. Sau khi chọn xong thì những sinh vật còn lá Tre tươi ở lại, còn kẻ khác ra về, họ cũng không buồn bã gì, còn sinh vật được chọn cũng chưa biết điều gì chờ đón nên cũng chẳng vui. Buổi lễ kết thúc bằng việc Tinh Linh nghêu ngao mấy câu như thông điệp đầu tiên Mẹ Tre gửi đến người được chọn mà nhiều năm trôi qua tôi mới thấm thía lời đó.
Không phải đặc ân
Chẳng hề vận rũi
Nghe tiếng loài người
Không cười thì khóc
Cây mọc trên đồi
Người ngồi dưới gốc
Không khóc thì cười
Ngàn đời một lối
Mẹ Tre cũng là sinh vật không bất tử, luôn có những biến cố diệt vong không báo trước trong tự nhiên, đôi khi Mẹ Tre cũng chết. Mẹ tôi kể khi Mẹ Tre chết, khu vực ấy sẽ có một giai đoạn hỗn loạn kéo dài, năng lượng Khế Xác tỏa ra khắp nơi làm bọn Tinh Linh lẫn trốn, sinh vật ở khu vực ấy cũng bệnh tật suy kiệt theo. Vì vậy trong thế giới loài người có xảy ra chuyện ai đó đến một khu đất là mà chặt cây to bừa bãi sẽ đổ bệnh hoặc gặp tai họa về sau. Phải mất một thời gian sau, một sinh vật ở khu vực đó đủ khỏe mạnh mới hấp thụ hết Khế xác, khi đó ở đó sẽ phát ra Khế lành một lượng lớn đột ngột, khi ấy đám Tinh Linh, Ký Tinh, Sử Nhân tụ tập lại và ôm lấy chặt kín sinh vật đó. Chúng bám vào đó một khoảng thời gian sau đột nhiên chúng biến mất như được hấp thu vậy, ngay khoảnh khắc ấy toàn bộ sinh vật trong khu vực ấy sẽ tự nhiên nhận biết Mẹ Tre đã được sinh ra. Đó là quá trình dài và cần xảy ra trong yên tĩnh, nên những khu đất bị tàn phá muốn phục hồi thì nó phải được thực hiện từ tốn bởi một con người có Khế Lành nhiều, vì nếu rơi vào tay một kẻ kích động Khế Xác sinh ra nhiều sẽ làm chậm quá trình hình thành Mẹ Tre mới, làm sinh vật mất kết nối thì khả năng hồi phục của toàn thể sẽ bị đứt đoạn. Ngoài ra, tùy độ tuổi cũng như sự thông tuệ đặc thù của loài được chọn làm Mẹ Tre mà khu vực ấy nhanh hay chậm quay trở lại trạng thái cân bằng, nhưng chung quy nếu được để yên thì chúng tôi sẽ ổn. Những loài cây có lịch sử tồn tại trên một khu vực cụ thể khi được chọn làm Mẹ Tre cũng sẽ nhanh chóng đưa tất cả về với sự hài hòa căn bản. Không biết vô tình hay cố ý mà mẹ tôi kể ông bà chọn trồng cây Thị khi dọn vào ở cùng nhau, một loại cây sức sống vô cùng mạnh và hoàn toàn có thể thay thế Mẹ Tre khi có chuyện không hay xảy ra.
Đôi khi những sinh vật được chọn sẽ đến và kể lại cho Mẹ Tre những gì học được từ những con người quanh đó, khác với báo cáo dự đoán hiểm nguy, việc này chỉ là kể về một ai đó hoặc điều gì đó, nó mang tính ký ức thuẩn túy. Mẹ Tre sẽ lưu giữ chúng và truyền đạt cho những sinh vật cần đến nó để thích nghi cùng đời sống con người. Cũng có lúc vì ở gần con người lâu, chúng tôi quý mến họ, đâu phải ai cũng tệ mà có tệ thì cũng cần được nâng đỡ, nên những kẻ được chọn cũng đến mong Mẹ Tre làm gì đó cho họ, có khi Mẹ Tre làm gì đó có khi lại không. Có lần Người con lúc đó đang mê tìm tòi mấy con côn trùng, tôi đến và kể với Mẹ Tre, ngày hôm sau rất nhiều bọn chúng đã đến khu vực quanh đây để sinh hoạt một vài hôm rồi quay về nhà cũ. Nói chung cách mà điệp viên trong thế giới loài vật thực hiện không bạo lực và nhiều thủ đoạn như loài người, cùng một việc thôi nhưng thể hiện rõ bản tính của chủng loài đó rõ nét vô cùng. Ngoài ra việc truyền đạt này đôi khi Mẹ Tre thấy mức độ sự việc quan trọng bà sẽ gửi điềm báo trực tiếp thông qua giấc mơ cho con người. Điềm báo thường không rõ ràng mà sự hiểu phụ thuộc vào mức độ quan tâm của người nhận, việc này không liên quan gì đến trí tuệ hay tri thức của họ, nếu một người thật sự bận lòng thì thông điệp sẽ được họ hiểu ra. Còn cách khác ngoài điềm báo là Mẹ Tre sẽ nhờ những kẻ được chọn dàn dựng một việc mà loài người gọi là cơ duyên hay tình cờ, thật ra mọi thứ được sắp đặt để khích lệ và đánh thức những người cần đến nó mà chưa biết bắt đầu thực hiện từ đâu. Mọi thứ Mẹ Tre và tự nhiên điều phối toàn thể rất ngăn nắp trật tự, nhưng đôi khi nó vượt quá năng lực giới hạn giác quan của con người nên mới có sự hiểu sai lệch sinh ra đủ thứ ảo vọng.
Mẹ Tre không phải người quản lý hay điều khiển mà như một trạm luân chuyển thông tin vì một lượng lớn thì cần có vật chứa đủ lành lặn. Tất cả chỉ lưu giữ và dẫn truyền dựa trên ý chí của toàn thể, thứ ý chí duy nhất tồn tại để tạo nên sự nhịp nhàng trong đời sống hằng ngày. Mọi thứ được gửi đến nơi phù hợp còn cách hành xử của loài nào đó cụ thể sẽ tùy vào loài đó, và mỗi hành đồng này lại tiếp tục được lưu giữ và luân chuyển tiếp tục. Vậy mọi thứ được lưu giữ ở đâu ? Mọi sinh vật đều nhìn có vẻ liền một khối, nhưng không phải vậy, luôn có những khoảng trống bên trong họ tạo nên sự dịch chuyển trong quá trình sống. Mẹ Tre ở vùng đất này có cái khoảng trống bên trong cây Tre nguyên bản, đó là một lợi thế không chỉ giữ nước mà còn cho sự linh hoạt lưu giữ và chuyển dịch, sinh vật càng dọn dẹp những cặn bã bên trong để tạo cho mình những khoảng trống sẽ dễ dàng nắm bắt và tiến về phía sự sống mạnh mẽ hơn, điều này có lẽ đúng ở mọi vật kể cả con người. Khế cảm sinh ra rất nhiều ở những con người có nhịp sống nhộn nhịp, những vui buồn phẫn nộ đan xen nhau dày đặc, làm khoảng trống ở họ là điều hiếm hoi, nó làm cho những Khế cảm của người đối diện không di chuyển và tác động đến họ, hay nói đúng hơn là không tiếp nhận được nó, khiến cho con người gặp tình trạng vô cảm và thiếu tính thấu hiểu. Ngôn ngữ Mẹ Tre truyền xuống cho mọi vật xung quanh rất hạn chế nhưng hầu như chúng tôi đều hiểu nhau mà ít bị sai lệch, sự thấu hiểu này không tạo nên hiền lành, thứ đang dần biến thành nhu nhược trong thế giới loài người. Trạng thái này trong tự nhiên đơn giản hơn nhiều, mọi thứ đều hướng về phía vừa phải, khi ai được nhắc nhở chúng đều nhận ra rồi tự điều chỉnh, chủ yếu luôn là vấn đề điều chỉnh số lượng và mức độ hoạt động, phần lớn những sự mất cân đối đều do những sinh vật hăng hái quá mức mà ra, nói như vậy không có nghĩa sự lười biếng của con Rùa già là tốt đẹp, tôi vẫn coi lại mình hằng ngày.
Ngoài truyền dẫn thông tin ra, Mẹ Tre còn đôi lúc hát vang năm bản nhạc cổ xưa để biểu đạt tình cảm của một người mẹ với tất cả sinh vật, năm khúc ca này biểu thị cho những mong cầu được nhắn gửi một cách chân thành nhất khi :
Khi có kẻ nào đó đã hy sinh cứu giúp loài khác
Không cùng giàn chẳng cùng tổ
Mà người chẳng sơ không màn hiểm nguy
Sinh mệnh có ý nghĩa gì
Cõi lòng đã mở ta đi cùng đường
Khi những đứa trẻ đồng loạt sinh ra khỏe mạnh
Con mở mắt đón nắng vàng
Mang theo hy vọng của ngàn năm sau
Trong lòng đất tít trời cao
Sinh ra một đóa hoa giàu ngát hương
Khi một sinh vật quan trọng lâu năm chết đi
Tạm biệt người con kỳ vĩ
Bao năm trường lặng lẽ góp kỳ công
Âm thầm nở cánh hoa hồng
Hương thơm tỏa ngát trên đồng trôi xa
Hãy cùng hát bản hoan ca
Mừng cho một kẻ về nhà vô âu
Một ngày trở lại nơi đâu
Hãy luôn vững chãi trên cầu gió lay
Khi cái chết đồng loạt đến
Phân chia cạn hết tình dương
Người đi vạn kẻ tiếc thương vô cùng
Người về một tấm lòng chung
Cõi âm vạn nghĩa ta cùng gặp nhau
Và khi Mẹ Tre cảm thấy biết ơn tất cả
Lớn lên khỏe mạnh phi thường
Cùng nhau tất cả một chương hữu tình
Vẫy chào hỡi những sinh linh
Mai đây hóa kiếp thành hình lớn khôn
Mẹ Tre cũng đôi khi lo lắng hay nhiễm bệnh, vì trước khi trở thành Mẹ Tre thì đó cũng là sinh vật như bao con vật và cây xanh khác. Có lần đám thanh niên thành thị ùa nhau về bên kia rừng Tràm săn chim như một trào lưu tân thời, đám người ồn ào và bát nháo, tất cả mọi sự phiền phức trước giờ tôi chứng kiến toàn xuất phát từ đám người đô thị mà ra, chỗ nào càng đông người lại càng mục nát thì phải, chẳng ai còn sợ hãi trước sự bẩn thỉu trong cách hành xử mà coi đó như một điều bình thường mới. Lúc ấy Mẹ Tre lo cho đám chim thú bên kia rừng Tràm nên đã phát bệnh, bọn Ký Tinh thấy vậy nên thông tin khắp nơi cho mọi sinh vật xung quanh đây biết, chúng cũng cố tìm cách đuổi bọn người thành thị đi nhưng bất thành. Chẳng ai nói với nhau lời nào, đêm hôm ấy tiết trời mát mẻ, tất cả sinh vật đều dừng lại không làm gì nữa, chỉ đứng im đó và nghĩ về Mẹ Tre, không một lợn cợn nào, chỉ im lặng và hướng về người mẹ mang linh hồn trí tuệ của rừng. Khế lành phát ra đồng thời từ chúng tôi, đó là lần hiếm hoi tôi thấy nó tràn ra và lan tỏa dày đặc đến vậy, ngay cả Tinh Linh khu lân cận cũng bị thu hút đến rất nhiều. Dòng Khế Lành này bao quanh lấy Mẹ Tre rồi chậm rãi đi vào hồi phục, một số đi vào rễ, một số vào lá, một số lại vào thân qua mắt Tre. Đó như một nghi thức cầu nguyện vậy, không dễ để thực hiện nó nhưng đó là việc phải làm. Tính liên kết của chúng tôi không hề có quy luật, chả có cái gọi là cho hay nhận, nó như liền một mạch, không trật tự mà trật tự, thứ nguyên tắc căn bản tự thân tồn tại chứ không phải do ai tạo ra, cứ thế mà diễn ra thôi cho đến khi cái chết tìm đến.
Khi một sinh vật trước khi chết đi, chúng sẽ đến chào tạm biệt và gửi lại toàn bộ năng lượng cũng như thông tin thu được cho Mẹ Tre, sau đó chúng được giữ lại một ít cuối cùng để di chuyển đến bất kỳ đâu chúng muốn để chết, ở đâu đó hoặc bên cạnh ai đó. Chúng sẽ được nhận một vật từ Mẹ Tre, ở đây là lá Tre non biểu trưng cho sự hồi sinh trỗi dậy, khi cầm nó thì tất cả các loài khác sẽ tránh đường cho chúng, những loài ăn thịt sẽ cúi đầu chào chúng và giúp chúng vô hình trước con người. Vì vậy con người hiếm khi chứng kiến cái chết già tự nhiên của sinh vật và không mấy khi cảm thấy đó là điều đáng kính trọng, một kẻ sống trọn một cuộc đời vô sự chẳng hề dễ dàng gì. Chúng dùng năng lượng cuối cùng đó để ra đi, chiếc lá Tre ấy cũng dần héo mòn rồi bốc cháy ở giây phút ấy. Còn nếu không chết già mà do tai nạn hay bị giết, thật ra bị giết cũng là một loại tai nạn, cái chết đó sẽ được báo mộng cho người thân thiết nhất. Tôi còn nhớ hôm ấy trời âm u nhiều mây, mẹ tôi với cái mai trắng xóa bò lên từ ngã ba sông, bà cười rồi vẫy tay chào mà không nói một lời, khi tỉnh dậy tôi biết mình chỉ còn lại một mình, bơ vơ và lặng lẽ dù cho có nhiều người xung quanh. Cái chết đối với chúng tôi không đáng sợ, mà trầm lắng và tôn kính. Có lần tôi nói chuyện với Mẹ Tre về cái chết, đó là lúc tôi biết mình đã không còn mẹ.
– “Mẹ Tre ơi, Cái chết có đáng sợ không ?” – Hôm ấy tôi đứng trong vòm Tre vắng lặng, lá Tre rơi rụng như đang cùng khóc thương cho mẹ tôi.
– “ Không “ – Từ trong ống mắt Tre như vang ra một tiến nói, âm thanh dội lại khắp nơi như ai đó đứng rồi nói vào trong một hang động sâu thẳm.
– “ Vậy thì nó như thế nào ?” – Tôi quay người tìm kiếm xem Mẹ Tre ở đâu, có lúc như trên ngọn Tre, có lúc như từ lòng đất, có lúc lại từ thân Tre vững chãi.
– “ Ta không biết “
– “ Sao mẹ vừa nói với con là không mà “ – Tôi tiến lại gần bụi Tre rồi nhìn vào vòm lá.
– “ Chính vì không biết nên không đáng sợ. Ta đang còn sống, con có còn sống không ?”
– “ Con còn thở, còn sống không thì chẳng rõ “ – Tôi cúi mặt buồn bã rồi cào cào chân xuống đất.
– “ Vậy hãy khám phá nó, cả sự sống và cái chết “
– “ Bằng cách nào thưa Mẹ Tre thông thái “ – Mắt tôi mở tròn như đang đón nhận một phép nhiệm màu cứu cánh nào đó cho cõi lòng rối ren sầu bi lúc ấy của con Rùa trẻ.
– “ Nếu biết rồi đó không còn là khám phá, không còn là sống, càng không còn là chết “
– “ Phải bắt đầu từ đâu thưa mẹ “ – Tôi nheo mắt hỏi.
– “ Từ chính con, từ sự sống cũng như cái chết của chính con “
– “ Hành trình này có dành cho một kẻ ngốc nghếch như con ?” – Tôi lại xoay xoay rồi ngã chỏng gọng, cái mai lật ngược, 4 chân ve vẫy trên không trung, tôi thấy đàn Cò đang đi đâu đó.
– “ Đây là chuyến đi nằm ngoài trí tuệ, nằm trong ánh sáng sâu nhất, nằm trong bóng tối đặc nhất, nằm trong khoảng không vô tận.” – Cả bụi Tre rung lên dữ dội, lá bay dày đặc choáng hết cả tầm nhìn, tôi cố quơ quào lá rơi để nhìn cho rõ nhưng không thấy gì vì đang bị lật úp.
– “ Mẹ có thể làm gì cho con trên hành trình này ?“
– “ Dõi theo và cầu nguyện cho con, cho ta, và cho vạn vật. Hãy lên đường khi đốm lửa còn chưa tắt, khi ánh sáng còn le lói, khi tim còn loạn nhịp.” – Một cây Tre cúi ngọn cây xuống, nâng tôi lên rồi lật ngược tôi lại, sau đó lại vươn lên rũ lá đung đưa trong gió.
– “ Con khắc ghi lời mẹ “ – Tôi cúi đầu cảm tạ rồi quay về nhà.