4

Đã sang tháng mười một rồi mà trời vẫn rả rích. Mùa mưa Trường Sơn như còn tiếc nuối cái giai điệu dai dẳng lê thê suốt sáu tháng qua của nó. Cơn mưa cuối mùa không còn ào ạt dữ dội. Chợt ào đến chợt lặng phắc. Ánh nắng chưa thể ló dạng. Trên vòm trời ẩm thếch, tiếng máy bay trinh sát địch âm i. Ngày cũng như đêm thằng OV- 10 vè vè đến não ruột. Phát hiện ở đâu nghi ngờ là thằng này tắc bụp chỉ điểm. Bầu trời lại như bị xé rách ra. Tiếng rít thủng nhĩ của đám cường kích từ đâu đó rất nhanh ào tới. Mặt đất nảy lên. Nhưng khó chịu nhất là âm thanh của thằng C130. Tiếng u u âm âm dai dẳng. Cứ nghe thấy động cơ của nó Nhã lại cảm thấy cứng cả gáy. Nó chờ mấy thằng trinh sát nghiêng cánh, xịt khói là từng tràng đại liên phụt xuống. Ru…út suỵt, ru…út suỵt…lính ta nhại là “ruốc thịt… ruốc thịt”. Thằng vận tải trinh sát này tuy không gây ra nỗi sợ kinh hoàng như bọn cường kích hay pháo đài bay B52, song mức độ sát thương của C130 rất lớn, nhất là thời gian đầu nó xuất hiện trên chiến trường. Cái tiếng ì ì nặng nề tưởng như không bao giờ dứt, nó nhòm ngó từng bụi cây, săm soi mỗi chòi lá. Một vệt lá cây khác lạ thấp thoáng dưới tán rừng là đủ lý do để những trái tạc đạn và từng tràng đại liên ru…út suỵt, ru…út suỵt… xuống. Ban đêm C130 sử dụng đèn hồng ngoại, kèm thiết bị dò nhiệt. Thời kỳ đầu trên tuyến vận tải bằng xe cơ giới, mỗi khi máy bay địch oanh tạc, bộ đội ta thường mách nhau chui xuống gầm xe. Lấy thân xe làm vật cản. Khi thằng C130 xuất hiện với tên lửa tầm nhiệt, lính ta chưa biết về loại vũ khí tối tân ấy. Bao nhiêu người lấy gầm xe làm chỗ ẩn nấp vô tình dồn cục vào làm mồi cho nó. Hy sinh rất nhiều. Có khi cả tiểu đội chết cháy cùng với xe.

Từ trạm 31 đơn vị của Nhã hành quân theo tuyến giao liên mới mở trên đất Lào. Nhẽ ra các anh có một buổi nghỉ lại ở trạm này theo lịch, nhưng trinh sát báo cáo nhiều tốp biệt kích Mỹ nhảy xuống đã chạm với bộ đội ta. Tất cả các đoàn đều phải di chuyển vào trạm 32. Mấy trạm này đường đi khá bằng phẳng. Mục tiêu của địch là đánh úp một hội nghị của tỉnh Xavanakhét, đang họp ở đây. Lúc đoàn của Nhã còn cách trạm hơn một giờ thì trinh sát giao liên lại chặn đường thông báo các đoàn không vào 32 mà tiếp tục đi luôn vào trạm 33. Tin chiến sự ngắn gọn: Một đơn vị lớn lính Viêng Chăn có quân Mỹ giúp sức dùng bốn người dân địa phương dẫn đường luồn rừng nhằm bao vây Hội nghị tỉnh ủy Xavanakhét. Trinh sát ta đã chạm trán địch. Hội nghị kịp sơ tán mười lăm phút trước khi gọng kìm của chúng khép lại. Nhiều đơn vị địch hiện đang có mặt trên tuyến thuộc trạm 31 và 32. Thế là suốt một ngày không được nghỉ. Đêm ấy tiểu đội Nhã đến bãi khách trạm 33 rất muộn. Không còn thiết ăn uống gì nữa, mọi người hối hả mắc võng tranh thủ ngủ. Rừng ở đây toàn loại cây thau tháu như bắp chân. Cây mọc thẳng đều. Nhã, Mừng và Trạm ba thằng làng Phù buộc võng đấu đầu vào nhau theo hình tam giác. Giấc ngủ mau chóng ập đến.

Trên trời tiếng máy bay địch không dứt. Chúng đang vận chuyển quân từ Tà Ngừm về sau khi tập kích thất bại. Máy bay ở chiến trường thì có gì lạ. Chỉ có điều đêm ấy chúng bay hơi nhiều. Vài đứa tỉnh giấc nói chuyện giọng khê nặc. Nửa đêm khu rừng bỗng nhảy dựng lên. Cây cối như long hết rễ. Khóm cây mà nhóm của Nhã mắc võng như có bàn tay khổng lồ nhổ bật gốc. Cây nghiêng ra ba phía sau tiếng sụp rất nặng. Thằng Mừng la tướng:

– Bom trúng tao rồi.

Nhoáng nhoàng. Thằng nào thằng ấy lăn xuống võng chạy trối chết ra lòng suối cách đó vài chục mét. Gờ đất bờ suối trở thành chỗ nấp cho cả tiểu đội. Hồi hộp chờ một tiếng nổ. Thằng Lái than trời:

– Ba lô của tao còn ở đó. Đôi dép cũng còn trên võng.

Nghe Lái nói tất cả mới biết chẳng ai kịp mang theo thứ gì. Thằng nào cũng chân trần chạy sấp chạy ngửa sau tiếng la của thằng Mừng.

– Nó mà nổ thì trắng tay.

Mười phút, mười lăm phút… chờ mãi, chờ mãi mà vẫn không thấy gì. Tiểu đội trưởng Đản thò cổ lên nhìn:

– Kiểu này là bom nổ chậm rồi.

– Vậy phải làm thế nào?

– Theo kinh nghiệm của tao, nếu là bom nổ chậm thì rất ít khi nó nổ ngay trong vòng ba mươi phút. Bây giờ phải liều mạng thôi. Tất cả chạy thật nhanh vào tháo tăng võng, lấy ba lô rồi trở ra đây. Tao đếm đến ba là chạy nhé.

Dưới ánh đèn pin, Nhã sững người thấy một cái hố đất rộng nông choèn nằm chình ình chính giữa khoảng trống của ba cái võng. Cái hố đẩy trồi đám rễ cây khiến chúng ngả ra chung quanh. Ụ đất đùn lên nhìn lạnh sống lưng. Tâm trạng thấp thỏm, Nhã giục thằng Mừng, thằng Trạm:

– Nhanh tay lên chúng bay. Không cần gọn. Tao cảm thấy cái đuôi bom ngay bên dưới lớp đất bột kia kìa. Nó đang nóng lên thì phải. Chạy đi.

Đó là trận bom đầu tiên từ hôm tiểu đội Nhã bước vào chiến trường. Một sự may mắn kỳ lạ. Quả bom rơi trúng giữa đội hình mà không ai hề hấn gì. Không biết bom nổ chậm hay nó bị thối. Rơi tuyệt đối chính xác vào giữa tâm của ba cánh võng. Chỉ cần nó chệch đi một tí, không cần nổ là cũng có đứa toi đời. Mười hai thằng lần mò trong đêm. Gần sáng họ dừng lại bên một dòng suối. Cụm vào nhau lúc ấy mới thấy sợ. Mặt thằng nào cũng tái dại. Chưa bao giờ Nhã cảm thấy run như lúc này. Tay chân cứ như đồ đi mượn, lật bật không kìm lại được. Nhìn sang thằng Mừng, thằng Nhiệt mặt đứa nào cũng thất thần. Có đứa khóc dấm dứt. Đản mệt mỏi ngả lưng trên phiến đá bảo:

– Thằng nào khóc được cứ khóc đi. Như thế càng nhanh lấy lại bình tĩnh. Bao nhiêu trận gặp bom rồi mà tao chưa thấy chuyện lạ và may mắn như vừa rồi.

Cao Mừng nói mà hai hàm răng như chọi vào nhau:

– Nó vụt qua mặt tao. Võng nghiêng đi. Một khối đen sì.

– Thôi đi bố – Đản cắt ngang – Đ. mẹ, mày mà nhìn thấy bom vụt qua mặt có mà bây giờ đang đánh tiến lên với Diêm Vương rồi.

– Thật mà. Thế tao mới hét nó rơi trúng người tao.

Cãi vã một hồi rồi có tiếng bật cười. Một thằng cười rồi tất cả cùng cười. Khùng khục. Ha hả. Cười rồi ho. Ho rũ rượi. Đám lính quằn quại, múa may như lũ rồ. Nỗi sợ vơi dần. Đúng là bom đạn tránh mình. May hơn khôn. Sợ cũng chẳng giúp gì được. Sợ quá có khi chết trước.

Lá cây không còn đủ sức ngóc dậy sau những ngày mưa dằng dặc. Tán lá cụp xuống buông thả để mặc cho những giọt nước nối nhau trượt qua. Đường rừng no nước nhão nhoét, dập dềnh. Hành quân trong thời tiết ấy vô cùng cực khổ, ngao ngán. Đến mỗi trạm, mắc được võng, lợp được mái tăng che mưa là vô cùng vất vả, điệu nghệ. Tạo được khoảng trời riêng là thấy yên lòng, giở lương khô ra nhấm nháp khép lại một ngày hành quân. Càng vào sâu càng đối mặt với những thiếu thốn. Lúc này hàng miền Bắc chưa vào. Ở hầu hết các trạm, khách đi lẻ hoặc cán bộ “cốp” được nghỉ trong những căn nhà nửa nổi nửa chìm, gọi là nhà âm. Đoàn từ mười người trở lên đều phải nằm ngoài bãi khách. Từ hôm nhập trạm giao liên, tiểu đội của Nhã chưa hề được bữa ăn tươi nào. Thực đơn muôn thủa là thịt hộp chưng. Nước cơm cháy hòa thêm chút muối, mì chính thành canh. Ở trạm 33, chàng anh nuôi vừa múc cơm cho khách vừa tông tổng ca mấy câu tự tác đầy ẩn ý:

Trường Sơn chỉ có ba mờ( m )

Măng, me, mì chính cho vừa lòng nhau

Mùa này em chửa có rau

Măng, me, mì chính thay rau đó mà…

Vậy là ngầm hiểu đến thịt hộp chưng muối cũng không còn trong thực đơn nữa. Hơn một tháng trời thiếu rau, thiếu chất tươi cảm thấy háo nhược lên. Sức trẻ mấy chục ngày vất vả chỉ nhất món lương khô hoặc cơm chan nước sôi luôn khao khát được bữa tươi cải thiện. Theo lịch đã đến ngày nghỉ, hôm ấy tiểu đội Nhã đến trạm 34 khá sớm. Bãi khách nằm ngay bên con suối lớn. Nước trong vắt. Tiểu đội sẽ nghỉ lại một ngày để tắm giặt. Đản xách cạp lồng nước cơm cháy về miệng lẩm bẩm:

– Đ. mẹ mấy cha giao liên trạm này lúc nào cũng lý do với lý trấu. Mùa trước tao qua đây, tay trạm trưởng mặt trĩu xuống phân bua. Chúng mày biết hắn nói gì không?

– Nó bảo gì hở anh? – Cao Mừng hỏi.

– Nó kể khổ, kể thiếu mà khôi hài đéo chịu được. Nó bảo có đêm nó ngủ mơ thấy Bác Hồ vào thăm chiến trường. “Bác đi qua trạm mà chúng tôi chỉ biết đứng nghiêm chào Bác chứ cũng chẳng kiếm đâu ra thực phẩm mời Bác ăn”.

– Nó bảo thế thật hả anh?

– Thật chứ tao bịa làm gì.

Mọi người lăn bò ra cười:

– Đến Bác Hồ qua trạm mà còn phải nhịn đói nữa là lính tráng chúng mình. Thôi thì đành vậy chứ biết làm sao. Đản nói tiếp:

– Lúc nãy cạnh bãi khách, tao thấy cả một đàn lợn béo múp míp. Gạo đâu ra mà lũ lợn béo thế. Tao nghi bọn nó cắt bớt thực phẩm của lính để nuôi lợn đấy. Một lũ mất dạy, bọn phản động.

Nghe thấy thế thằng Lái vục dậy giọng đế theo:

– Tao cũng vừa thấy mấy con nhỡ nhỡ. Khoảng sáu, bảy cân.

Lái chưa nói xong Cao Mừng bỗng hất hàm về chân bãi:

– Thánh chưa. Kia kìa. Cơm gạo của bọn mình cả

đấy chứ đâu.

Tất cả nhìn theo. Gần chục chú lợn con tha thẩn dũi đất. Trần Văn Lái xuống khỏi võng đi lại ghé tai thì thào gì đó với thằng Mừng. Ánh mắt nó hấp háy đầy gian manh. Thằng Mừng tròn môi khoái chí:

– Sáng kiến vĩ đại! Nhưng làm cách nào?

– Đây, đây – Lái xòe bàn tay có nửa bánh lương khô 701. Hắn làm điệu bộ – rải dưới võng, nó lại ăn thì a lê… hấp.

Câu chuyện của Mừng và Lái hút cả tiểu đội quây vào. Mỗi người một ý, ai cũng tỏ ra thích chí. Cả bọn bàn bắt trộm lợn của trạm giao liên để làm bữa cải thiện. Tiến Nhiệt giọng kẻ cả:

– Nhưng phải đem xa xa mà giết. Làm lông cách nào. Còn phải nấu nướng, dễ lộ lắm.

Nhã góp ý :

– Chơi quả bất ngờ. Sếp Đản khéo mồm vào trạm mượn cái chậu to để anh em tranh thủ giặt quần áo, chăn màn. Hơn tháng hành quân rồi còn gì. Người đầy chấy rận.

Đản nhìn Nhã vẻ chưa hiểu. Nhã hất hàm về phía đàn lợn:

– Bóp chết gói vào màn rồi xuống bếp xin anh nuôi mấy gáo nước sôi đem ra suối mà làm lông chứ còn gì. Tiện giặt màn luôn.

– Ô ố, há, há… tuyệt cú mèo. Trộm lợn. Mượn chậu. Xin nước sôi. Thánh thật. Chỉ còn thiếu nước nhờ các đồng chí anh nuôi hãy xào nấu giúp chúng tôi. Há há… được được… sáng kiến vĩ đại. Thằng Nhã đáng mặt quân sư Gia Cát Lượng.

Con lợn khoảng sáu, bảy cân bị Lái bất thần trùm chiếc màn màu cỏ úa lên bóp cứng không kịp kêu. Cao Mừng, Trẻ và Nhiệt người khiêng chậu chăn màn, kẻ ôm lếch thếch quần áo vừa đi vừa huýt sáo xuống nhà bếp. Vừa đúng lúc chảo nước đang vồng sôi sùng sục.

– Đám rận con này khó diệt thế không biết. Hôm nay thì chúng ông luộc chín cho bõ ghét – Vừa múc nước sôi đổ vào chậu Cao Mừng vừa như phân trần với chàng anh nuôi của trạm.

– Mai nghỉ lại hở. Trời đẹp đấy. Nắng thế này tha hồ mà làm lông nhé – Tay anh nuôi xởi lởi đế theo.

Cánh trộm lợn giật thót. “Cha này phát hiện ra hay sao?”. Nhưng tiếng cười hớ hớ vừa làm vừa góp chuyện tỉnh bơ của chàng anh nuôi làm họ yên lòng.

Nhất món. Chỉ lấy thịt, vài thứ nội tâm: gan, tim, phổi. Chia gần chục cái hăng gô bắc bếp luộc ở ven suối. Lợn không cắt tiết đỏ như thịt bò. Muối, mì chính chế vào. Bữa thịt lợn hoi nhách ấy trở thành đại tiệc trong đời lính. Hết veo. Xương xẩu gặm đến không còn một chút xơ. Thằng Mừng còn ghè mấy cái xương ống hút tủy. Thứ không nhai được gói lại đem chôn. Ở Trường Sơn lợn thả rông trong rừng chẳng ai đếm bao giờ. Buổi sáng chúng ra khỏi chuồng lang thang khắp rừng. Chiều tối gõ boong boong vào cái ống tre miệng gọi ộc … ộc… là chúng tụ lại. Ăn xong chui vào cái chuồng quây bằng cây long đanh cạnh bếp.