Đơn vị của Nhã tròn một tiểu đội mười hai người, vượt giới tuyến ngay khi những cơn mưa cuối mùa vừa ngớt. Đường giao liên còn nhão nhoét bùn đất. Lúc này các đoàn quân lớn chưa vào. Mười hai thằng gồm lính kỹ thuật, báo vụ, trinh sát thông tin bổ sung cho chiến trường B1, B3. Đêm cuối tháng mười, giới tuyến xám ngắt. Mưa cứ ào đến ào đi nhấm nhẳng như một con điếm khó tính. Bùn đất vừa se mặt càng nhớp nháp. Mỗi bước đất lại níu chặt đế dép. Trên đầu, từng đụn mây hoá chất được “chế tạo” từ bên kia đại dương lủng liểng như bụng trâu chửa. Nhã và đồng đội phải vượt qua một hành lang chống thâm nhập mà người Mỹ dựng lên. Họ đặt cho nó cái tên nghe đầy vẻ hăm dọa: “Hàng rào điện tử Mácnamara”, tên ông bộ trưởng quốc phòng Mỹ. Đó là một dải đất chết rộng hơn năm cây số, chiều dài kéo từ cửa biển phía Nam vĩ tuyến 17, vắt qua lãnh thổ Việt Nam tới tận Sê Pôn, Mường Xén Lào. Theo mô tả của cơ quan tâm lý chiến Mỹ thì đây là cái bẫy giết người khủng khiếp chưa từng có. Nó được trang bị mọi vũ khí, khí tài quân sự hiện đại tinh vi nhât thế giới. Nó không chỉ biến những chiếc chiến xa thành nắm sắt vụn trong nháy mắt mà còn “chăm sóc” kỹ càng đến từng người lính của đối phương. Hàng chục triệu mìn sỏi, mìn lá có thể xé tướp bàn chân hoặc làm cụt cẳng kẻ nào dám xâm nhập vào tử địa này. Mọi động thái, cả tiếng thở trong lồng ngực người lính chúng cũng nghe được. Máy bay do thám, máy bay ném bom thường trực trên hành lang này hai mươi bốn giờ mỗi ngày… Tóm lại đến một con chuột cũng không thể vượt qua cái lằn ranh ghê gớm ấy.
Trước khi vượt tuyến, đơn vị Nhã nằm chờ trong một xóm nhỏ phía Bắc giới tuyến. Học chính trị. Học kinh nghiệm đi giao liên. Nghe phổ biến tình hình địch. Trong số diễn giả, Nhã khoái nhất thượng úy Nguyễn Bá Trình. Không phải cảm tình vì ông cùng có cái họ giống Nhã, mà ông có khuôn mặt rất phúc hậu và giọng nói ngọt ấm khiến ai tiếp xúc với ông cũng cảm thấy tin tưởng, muốn giãi bầy tình cảm của mình. Ông Trình có nhiệm vụ dẫn đơn vị của Nhã vào đến cửa rừng, phổ biến nhiệm vụ cho từng người rồi bàn giao cho bên giao liên. Đêm cuối cùng ông Trình có cuộc nói chuyện thân mật nhưng thẳng thắn không vòng vo lên giây cót tinh thần. Giọng ông điềm tĩnh, ngang tàng đầy vẻ khôi hài. Ông hỏi:
– Cậu nào đã có vợ con rồi giơ tay?
Trong mười hai thằng lính chỉ một cánh tay giơ lên. Đó là tiểu đội trưởng Đản.
– Còn người yêu?
Lác đác vài ba thằng nửa giơ nửa rụt rè. Giọng ông Trình vui vui:
– Tốt. Chủ yếu trai tân. Ở Trường Sơn các cậu biết không, lính ta kiêng nhất hai điều. Một, không đụng đến đàn bà – Ông mủm mỉm giơ ngón tay cái lên, nhấn mạnh – Không đụng đến đàn bà. Hai, không ăn cơm khê trước lúc ra trận. Còn cái hàng rào điện tử này – Ông chọc đầu thước vào tấm bản đồ trên vách – nó bốc phét đấy.
Đám lính cười vang. Tiếng Đản hỏi:
– Thủ trưởng ơi điều kiêng kỵ đầu tiên mà thủ trưởng vừa nhắc, có phải lính cũ nói phét để dọa lính mới không ạ.
– Ha… ha…
Ông Trình dứ dứ nắm đấm về phía tay tiểu đội trưởng, người vừa hỏi câu đó. Miệng ông cười phớ lớ. Không khí trước phút lên đường ấm áp và nhẹ nhõm hơn nhiều. Lần đầu bước chân vào chiến trường đám lính trẻ tràn ngập hồi hộp xen lẫn lo lắng. Câu nói bỉ bôi của thượng úy Trình về cái hàng rào tử địa mang tên Macnamara làm giảm bớt rất nhiều sự căng thẳng. Chiến tranh đâu phải trò chơi. Ai cũng biết thế nhưng lo cũng chẳng được. Dấn thân trong một tư thế cẩn trọng, vững tin sẽ thanh thản, bình tĩnh hơn nhiều. Ngay sau phút chia tay đó, mười hai thằng lính đã phải đặt mình vào đội hình chiến đấu.
Tiểu đội trưởng Đản đi đầu. Tốp của Nhã, Tình, Trạm đi giữa. Sau cùng là cánh thằng Mừng, Trẻ, Nhiệt và Lái… Lệnh phải giữ đúng cự li hành quân. Giờ Nhã mới hiểu thế nào là miệng ngậm tăm. Liên lạc với nhau bằng ám tín hiệu. Tất cả chỉ còn nghe tiếng thở hào hển. Họ đã vào đất địch. Địa bàn khu vực này toàn bụi cây lúp xúp, tán lá chỉ đủ che ngang đầu. Máy bay trinh sát vè vè lúc xa lúc gần. Thi thoảng mặt đất lại nhoáng lên một vầng trắng nhòe nhợt. Pháo sáng địch trên máy bay thả hú họa dọc hàng rào chống thâm nhập. Đản nhắc người sau bước vào lốt chân người đi trước mà tiến. Một đơn vị nhỏ thâm nhập vào cái thời điểm mùa mưa chưa dứt có thể khiến cho địch không ngờ nhưng cũng đầy cực nhọc và bất trắc. Một giờ băng qua giới tuyến cảm giác hồi hộp lắng dần. Phía trước là những cánh rừng nối nhau chạy dài giữa biên giới với Lào sẽ bao phủ lối đi mà quân địch khó lòng phát hiện ra. Bỗng Đản khoát tay ra hiệu dừng lại. Mọi người triển khai đội hình chiến đấu. Có tiếng bước chân nặng nề lép bép trong bùn nước. Một hai rồi ba bóng người lờ mờ hiện ra. Một cáng thương. Giọng Đản đanh nhẹ:
– Dừng lại. Đơn vị nào?
Vệt đèn pin nhỏ như hạt đỗ lia xuống mũi chân tổ cáng thương.
– Chúng tôi là Thanh niên xung phong. Có ca cấp cứu phải đưa gấp ra tuyến ngoài.
Đản nhảy từ chỗ nấp ra. Đốm đèn pin lại nhằng lên mặt người vừa nói rồi nhằng vào bên trong chiếc tăng trùm trên võng. Lúc này tất cả mới nghe thấy tiếng người rên rẩm. Đản hỏi:
– Con gái à? Bị làm sao?
– Dạ. Cô ấy đau đẻ ạ.
Đám lính bỗng chốc ngơ ngác. Lại có cả chuyện này ở chiến trường? Tiếng rên mỗi lúc một rõ hơn. Chập chồi ngộp thở. Đản ngờ ngợ soi đèn vào võng. Chợt tiếng hắn thất thanh:
– Đ. mẹ. Vỡ mẹ nó ối rồi đây này. Nước này thì đẻ ngay tại đây chứ đem đi đâu.
– Anh ơi? – Người cứng tuổi nhất trong tốp thanh niên xung phong cuống lên – Đẻ ở đây ạ?
– Phải. Đi nữa thì chết cả mẹ lẫn con. Có y tá đi cùng không?
– Dạ có – Một chàng trai tiến đến – Nhưng tôi chưa đỡ đẻ bao giờ.
– Đ. mẹ! Thì ai đỡ bao giờ.
Đản cằn nhằn văng tục rồi sáp lại gần tay lớn tuổi đang tỏ ra bấn loạn hỏi:
– Cậu là thế nào với cô này?
– Dạ em là…là…
– Đ. mẹ… – Đản lại chửi vung tán tàn – Không nhịn thêm được vài năm nữa à? Đang úynh nhau bỏ bà. Ông mãnh biết chửa? Đã vỡ ối không đẻ nhanh thì móm. Biết chửa?
Đản giải thích với cái giọng đầy hách dịch khiến đám lính hoi sởn gai ốc. Phạm Lê Đản đã có hai thâm niên vượt Trường Sơn. Lần này được giao dẫn nhóm lính kỹ thuật vào bổ xung cho khu 5 và Tây Nguyên. Đản người Thái Bình, đã có vợ và một thằng cu. Nhiệt tình, nói lắm và mắc cái tật rất hay văng tục. Dân Thái Bình lạ thế, cái từ ở nơi khác cho là tục tĩu thì quê hắn bảo là không tục. Nói chuyện với nhau mà cứ văng đéo nắt ra như hát hay. Lúc cuống lên Đản càng chửi văng mạng. Nhưng quả thật lúc này không ai có kinh nghiệm về chuyện chửa đẻ của đàn bà bằng Đản. Hắn hô hét sai bảo thế nào tất cả đều răm rắp làm theo:
– Đặt cô ta xuống bãi cỏ kia. Tháo tăng võng lợp lán. Mấy cậu tìm cách đun vài hăng gô nước sôi. Mau lên. Che chúm cho cẩn thận kẻo thằng C130 nó “ruốc” cho mất chỗ đội nón.
Nháo nhào theo lệnh Đản. Khi cái lán đã hòm hòm đám lính đứng đực ra nhìn cô gái đang chập chồi, rên rẩm. Trời lạnh mà lưng người nào cũng vã mồ hôi. Đản quát:
– Nhìn cái gì? Tất cả ra ngoài hết. Quay lưng lại. Cấm nhòm. Chỉ tôi và y tá ở trong này.
Thằng Lái vừa bước ra vừa lẩm bẩm:
– Lão Đản khôn bỏ mẹ.
Phải đến gần một giờ căng thẳng. Không khí như quánh lại. Tâm trạng đám lính trẻ trồi trụt theo cơn đau đẻ của cô gái. Bỗng giọng cô thất thanh, đứt quãng:
– Anh gì ơi em đau quá. Chết mất anh gì ơi. Hình như nó ra… Đấy đấy, nó ra… anh ơi…
Mọi người quay cổ nhìn. Chồng cô gái nhấp nhổm thò mặt vào. Tiếng Đản lại gầm lên, cái giọng tức anh ách:
– Ra đ. đâu mà ra. Gào cho lắm lấy cứt hơi mà đẻ. Ông đứng đây mắt mù à mà không biết…
Đám lính trẻ chưa biết thế nào là yêu đương cứ nhược nhã lên cùng cơn vượt cạn của cô thanh niên xung phong. Cuộc đời có những điều kỳ lạ, bất ngờ thế. Giữa cái nơi tưởng chỉ có chết chóc, hủy diệt đêm ấy lại diễn ra một ca sinh nở thật diệu kỳ. Những người lính mặt búng ra sữa đã làm một công việc mà họ không bao giờ ngờ tới. Chung tay đỡ một ca đẻ khó giữa Trường Sơn. Đón một sinh linh chào đời ngay trong lòng hàng rào điện tử mang tên ông bộ trưởng quốc phòng Mỹ. Ca sinh nở mẹ tròn con vuông trên những tấm bạt lính, dưới mái tăng của lính. Nếu chiến tranh chỉ là những gam mầu tối, thì câu chuyện đêm nay của đơn vị Nhã như một bản tình ca đầy chất thơ. Nó là cơn ngẫu hứng của Tạo hóa. Tiếng Đản chợt vỡ tóa:
– Thắng rồi! Con trai nghiêm nhé. Ôi trông cái chim nó kìa. Há… há… Đ. mẹ. Rõ oách chửa. Há…há…
Tất cả ùa vào. Bố thằng bé miệng mếu xệch, nước mắt nước mũi giàn giụa. Đản quay lại gọi giật giọng:
– Ông mãnh. Lại mà bế con này. Tội ông là to lắm đấy, biết chửa?
Thằng Lái hích tay vào sườn Nhã hất hàm về phía cô Lẻ – tên cô thanh niên xung phong – đám lính hoi nhìn theo đỏ lựng mặt vì xấu hổ, kinh khiếp. Cái ổ đẻ của ông Đản, chẳng khác gì bãi đấu vật. Bông băng cùng áo quần thấm máu nhoe nhoét, một vũng nước đỏ lòm đọng trên mặt chiếc tăng trải cho cô Lẻ nằm… Người mẹ trẻ nở nụ cười hốc hác thều thào:
– Bác Đản ơi. Xin bác đặt tên cho cháu là Thắng như tiếng reo của bác. Xin cho cháu Thắng được làm con nuôi của tất cả các anh đã giúp đỡ mẹ con em hôm nay.
– Đúng rồi. Thắng, chiến Thắng. Thắng lợi… Chúc mừng cu Thắng…
Đêm đầu tiên bước chân vào chiến địa, mười hai thằng lính mặt búng ra sữa bỗng trở thành bố đỡ đầu của cu Thắng. Nhã thấy trong lòng dâng trào cảm xúc khó tả thành lời. Một cái gì đó rất đàn ông trỗi dậy. Tất cả chuyền tay nhau ôm cái sinh linh đỏ hỏn. Dường như thằng cu cũng cảm nhận hoàn cảnh nghiệt ngã giây phút nó hoài thai nên chỉ ọ ẹ mà không khóc toáng lên như bao đứa trẻ khác. Từng người một thơm lên trán cu Thắng. Đến lượt Cao Mừng, nó bỗng dưng tu tu khóc. Nó ôm cu Thắng trong lòng mà miệng cứ mếu máo gọi mẹ ơi, mẹ ơi. Nó nhớ mẹ nó. Đám thằng Nhiệt, Trẻ mặt nghệt ra trông rất tội nghiệp. Mấy cái đèn pin treo trong lán chụm ánh sáng vào giữa. Dọn dẹp lại một góc cho mẹ con cô Lẻ nằm. Nhã mở ba lô lôi ra gói bột sữa. Thấy thế mọi người hối hả làm theo. Những phong lương khô 701, vài thanh kẹo lạc, gói thuốc tăng lực Polivitamin, bột trứng… Có gì dốc tuột ra hết. Một cuộc liên hoan nho nhỏ mừng cu Thắng chào đời. Cô Lẻ vừa ôm con vừa khóc thút thít.