1

Trong mớ kí ức về chiến trận không hiểu sao cuộc đụng độ với tụi lính dù Sài Gòn tại sân bay Thành Sơn, Phan Rang giữa tháng tư năm 1975 ấy bao giờ cũng làm Nhã nhớ đến đầu tiên. Nhớ rất rõ. Sự cuồng nộ đến mê lú vào phút chót bộc lộ rõ nhất tầm mức khốc liệt của cuộc chiến. Ranh giới giữa sự sống và cái chết. Hòa bình, yên hàn chỉ còn cách một tầm tay với càng làm những trận đánh nhuốm mầu thê lương kinh khiếp. Vẫn là những cái chết như cơm bữa, nhưng dường như cái chết vào thời điểm ấy khiến lòng người đau đớn khôn tả, nuối tiếc triền miên. Và Nhã là người phải chứng kiến quá nhiều cái chết của cả hai phía vào những ngày tháng đặc biệt đó.

Trước ngày khai hỏa, đơn vị Nhã có những trận đánh thăm dò cấp đại đội. Chủ yếu ở hướng quận Tân

Mỹ, ấp Ba Râu, Ba Ngòi và ngoại vi sân bay Thành Sơn. Cái phi trường này rộng mênh mông mỗi chiều tới sáu cây số. Đây là một tổ hợp quân sự hùng hậu hiện đại với hai đường băng hạ, cất cánh. Ngoài năm phi đoàn trực thăng và cường kích A37, còn có ba phi đội máy bay chuyên làm nhiệm vụ thám báo, trinh sát và tải thương cùng một hệ thống kho vũ khí, xăng dầu, thông tin liên lạc chạy dài tít tắp. Đầu tháng tư năm 1975, trung tướng quân đội Sài Gòn Nguyễn Vĩnh Nghi được cử làm phó tư lệnh quân đoàn 3 kiêm tư lệnh mặt trận Phan Rang. Ông ta đã biến sân bay Thành Sơn thành một ổ đề kháng trọng yếu trong cụm phòng tuyến Phan Rang kéo dài từ ải Du long đến chân Ba Tháp. Phan Rang trở thành một trong hai lá chắn thép bảo vệ Sài Gòn từ xa. Sở chỉ huy tiền phương của tướng Nghi đặt ngay trong trụ sở sư đoàn 6 không quân. Các sắc lính tinh nhuệ nhất được bố trí bảo vệ căn cứ với nhiều tầng nấc hỏa lực. Tiểu đoàn dù số 11 và tiểu đoàn pháo binh nhảy dù thuộc lữ dù số 2 có mặt trong lực lượng bảo vệ sở chỉ huy.

Lệnh trên, đột nhập các cụm cứ điểm trọng yếu của địch ở sân bay Thành Sơn, phát hiện hệ thống hỏa lực và kho tàng của đối phương chuẩn bị cho quân ta tập kích. Sân bay Thành Sơn là mục tiêu chủ yếu được lựa chọn khi chiến dịch công phá phòng tuyến Phan Rang bắt đầu. Mũi thâm nhập của đại đội Nhã nhằm vào cổng số 2 về hướng Tây sân bay. Địa hình phía này bằng phẳng trống trải chạy dài tới chân núi thuộc ấp Tân Mỹ. Ém quân xong mọi người thả lỏng chờ lệnh. Đại đội trưởng Thách, một cựu binh dày dạn trận mạc rảo qua các mũi chiến đấu. Cái dáng người cao to vâm váp của đại trưởng không lẫn vào đâu được. Đến tiểu đội Nhã, Thách dừng bước. Khuôn mặt xạm đen của anh ta dạo này càng nổi dày mụn trứng cá. Không hiểu sao Nhã cứ như phảng phất ngửi thấy cái mùi gây gây, hôi hôi đặc biệt ấn tượng mỗi khi tay đại trưởng này đến gần. Người ta bảo cái mùi ấy là khắc tinh của đàn bà. Đám lính đùa tếu bảo Thách có đủ “tứ đức” của gã đàn ông thời đại: to, cao, đen, hôi. Cùng với vóc dáng ấy là sức hấp dẫn chết người của một đực rựa. Thách có nụ cười ngợp nắng. Hàm răng lóa sáng thật dễ gần bởi hai chiếc răng thỏ. Nụ cười của hắn thật trái ngược với làn da thâm xịt và cái cằm bạnh ra dữ tướng. Thách ngồi ghé xuống bên cạnh Nhã, giọng têu tếu:

– Này văn sĩ – Mọi người trong đại đội lâu nay gọi Nguyễn Bá Nhã bằng biệt danh đó. Anh là người được coi nhiều chữ nhất đại đội và rất có hoa tay. Nhã cộng tác với tờ báo Văn nghệ Giải phóng và đã có mấy truyện ngắn được đăng. Nhã còn vẽ rất khéo những bức tranh Tết. Chủ yếu loại tranh chim hoa lá cá kiểu tứ bình. Hầu như Tết nào mỗi đại đội trong trung đoàn đều nhờ Nhã vẽ một tờ tranh Tết treo trong nhà cho có không khí xuân – Tớ nghe thằng BBC nói Nguyễn Văn Thiệu ném vào Phan Rang này đến ba sư đoàn lận. Cái sân bay này chẳng khác gì “con nhím” Mường Thanh ở Điện Biên Phủ ngày trước.

Nhã chưa trả lời thì thằng Viết nhanh nhẩu tham gia:

– Đại đội ta hôm nay phải chọc cho con nhím thức giấc phải không thủ trưởng?

– Đại để vậy. Gãi ngứa cho nó sủa.

– Hù..ù…- Lê Viết thở hắt ra. Chàng cựu binh quê xứ Nghệ vóc dáng nhỏ thó nhưng nổi tiếng lì đòn. Viết rất hay lý sự và luôn có những nhận định phỏng đoán về tầm mức ác liệt của chiến dịch này trận đánh nọ. Đồng đội gọi hắn là tham mưu con – Oánh nhau thì không ngại nhưng mò mẫm mó dái ngựa kiểu này ngán thấy mồ.

– Nghe đâu bọn “Thiên thần mũ đỏ” trấn giữ ở đây? – Một câu hỏi từ ai đó cất lên rồi buông lửng.

– Đúng đấy. Tụi lính dù chỉ có mặt nơi quan trọng nhất. Ném nó ra đây hẳn phòng tuyến Phan Rang rất có ý nghĩa với Nguyễn Văn Thiệu.

Nghe đồng đội sôi nổi bàn luận, Nhã cũng ngứa ngáy trong người. Anh giải thích:

– Thì sau cái lá chắn này là quê cha đất tổ của Nguyễn Văn Thiệu mà lại. Nghe nói ông ta chúa là mê tín. Phan Rang không chỉ có nhiệm vụ che chắn cho Sài Gòn mà còn phải giữ yên mồ mả nhà ông ta nữa.

– Chạm mặt bọn lính dù chẳng ngon ăn đâu. Tụi này lỳ đòn lắm, đánh đấm ra trò.

Hựu im lặng từ nãy đến giờ chợt bật nói. Nó nói trúng cái điều mà nhiều người trong đại đội cũng nghĩ tới nhưng ngại nói ra. Một chút ắng lặng giữa tốp lính. Thách móc bao thuốc, cấu một mẩu đưa lên miệng. Cái thói quen kỳ quặc không hút mà nhai thuốc. Ở gần Thách lâu mới biết đấy là lúc lão ta căng thẳng. Hai vỉa cằm Thách bạnh ra. Lúc sau anh ta nhổ một bãi nước miếng thật xa, nét mặt đăm chiêu. Binh chủng nhảy dù là lực lượng thiện chiến nhất của quân đội Sài Gòn. Mỗi quân khu kiêm quân đoàn đều có một lữ đoàn dù. Nó được coi là lưỡi kiếm “sấm sét” trong tác chiến. Quân đội Sài Gòn vinh danh lính dù là “Thiên thần mũ đỏ”. Sắc lính này ra trận thường đội mũ bê rê đỏ trông rất ngạo nghễ. Lính ta không ít người ngán ngẩm khi phải chạm mặt với tụi lính dù Sài Gòn là một thực tế. Đơn vị của Nhã chưa chạm súng với bọn lính dù lần nào. Sự lăn tăn lo lắng của mọi người cũng là điều dễ hiểu. Một lúc lâu sau, Thách quay sang hỏi mấy lính trẻ trong tiểu đội làm như đang lim dim ngủ.

– Còn các cậu, có ngán bọn dù không?

– Em không ngán. Ngán cũng chẳng tránh được. Nhưng vẫn có cảm giác trận này khó đấy – Một giọng khê nồng.

– Đéo ai bảo dễ – Thách bỗng chốc văng tục.

Hình như tay đại đội trưởng này đang bấn bíu điều gì trong lòng.

Cho đến tận lúc xuất kích chẳng ai bàn bạc, tranh luận gì thêm về bọn lính dù nữa, nhưng trong thâm tâm Nhã biết họ không mấy thoải mái. Cũng chẳng phải chỉ e ngại trước trận này. Đời thằng lính chiến sau những năm tháng lăn lộn, sống được đến giờ đều nhận ra rằng lo sợ, hồi hộp là thuộc tính bản năng của mỗi con người khi đứng trước cái chết. Ai đã có sỏi trong đầu thì đều hiểu mọi sự chỉ còn cách phó mặc cho trời. Tuy nhiên trận này có điều gì đó khá nặng nề, lấn cấn trong đầu Nhã. Giống như linh cảm. Giống như dự cảm một điều gì đó không êm thuận. Nó phảng phất về một tai họa đang rình rập phía trước, nhưng rất mù mờ. Tâm trạng ấy mới xuất hiện ở Nhã trong thời gian gần đây.

Chờ đợi thật nặng nề. Không hiểu sao lúc này Nhã lại nhớ đến các đồng đội cũ ở K07. Sau ngày ký Hiệp định Pari, K07 giải tán. Quân số được điều bổ sung cho các đơn vị chiến đấu. Vũ Chức đài trưởng cùng tổ đài vào sư 968. Nguyễn Văn Cậy vào đoàn Ba Bể. Nhã và Trẻ về Nông trường 2. Mỗi đứa lại xuống một sư khác nhau, Nguyễn Bá Nhã thuộc quân số sư 10. Ngọc Kiền ở trạm sửa chữa thông tin cũng vào tăng cường cho sư 320. Dạo ở cứ, thời gian tãi ra nhưng về đơn vị chiến đấu nó guồng lên như con ngựa vía. Trận nào ác liệt, tổn thất nhiều thì trước đó Nhã thường có tâm trạng nặng nề như thế. Lo nghĩ vẩn vơ, nhớ nhiều đến bố mẹ, nhớ cái làng Phù vất vả của anh… Liệu đó có phải giác quan thứ sáu mà người ta vẫn nói tới ở một số người. Những người mà suy nghĩ tâm tư thường lặn vào trong lòng.